243. Evaṃ mahāpathaviṃ pattharanto viya ākāsaṃ vitthārayanto viya ca sabbadhammesu appaṭihatañāṇo satthā suttantabhājanīye niggaṇṭhiṃ nijjaṭaṃ paccayākāraṃ nānācittavasena dassetvā idāni yasmā na kevalaṃ ayaṃ paccayākāro nānācittesuyevaP0.200 hoti , ekacittepi hotiyeva , tasmā abhidhammabhājanīyavasena ekacittakkhaṇikaṃ paccayākāraṃ nānappakāratoM0.190 dassetuṃ avijjāpaccayā saṅkhārotiādinā nayena mātikaṃ tāva ṭhapesi .Evaṃ ṭhapitāya pana mātikāya –
P0.200 hoti , ekacittepi hotiyeva , tasmā abhidhammabhājanīyavasena ekacittakkhaṇikaṃ paccayākāraṃ nānappakāratoM0.190 dassetuṃ avijjāpaccayā saṅkhārotiādinā nayena mātikaṃ tāva ṭhapesi .Avijjādīhi
V0.191 mūlehi , nava mūlapadā nava ;Nayā tattha catukkāni , vārabhedañca dīpaye .
Tatrāyaṃ dīpanā – ettha hi avijjāsaṅkhāraviññāṇanāmachaṭṭhāyatanaphassavedanātaṇhāupādānappabhedehi avijjādīhi navahi mūlapadehi avijjādiko , saṅkhārādiko , viññāṇādiko , nāmādiko , chaṭṭhāyatanādiko , phassādiko , vedanādiko , taṇhādiko , upādānādikoti ime nava mūlapadā nava nayā honti .
Tesu yo tāva ayaṃ avijjādiko nayo , tattha paccayacatukkaṃ , hetucatukkaṃ , sampayuttacatukkaṃ , aññamaññacatukkanti cattāri catukkāni honti .
Yathā cettha evaṃ sesesupīti ekekasmiṃ naye catunnaṃ catunnaṃ catukkānaṃ vasena chattiṃsa catukkāni .
Tattha ekekena catukkena catunnaṃ catunnaṃ vārānaṃ saṅgahitattā catunnampi catukkānaṃ vasena ekekasmiṃ naye soḷasa soḷasa vārāti catucattālīsādhikaṃ vārasataṃ hotīti veditabbaṃ .