Mātikāvaṇṇanā
508. Idāni
P0.323M0.310V0.307 tadanantare jhānavibhaṅge yā tāva ayaṃ sakalassāpi suttantabhājanīyassa paṭhamaṃ mātikā ṭhapitā , tattha idhāti vacanaṃ pubbabhāgakaraṇīyasampadāya sampannassa sabbappakārajjhānanibbattakassa puggalassa sannissayabhūtasāsanaparidīpanaṃ , aññasāsanassa ca tathābhāvapaṭisedhanaṃ .Vuttañhetaṃ –
‘‘ idheva , bhikkhave , samaṇo … pe … suññā parappavādā samaṇehi aññehī ’’ ti ( a . ni .4.241).
Bhikkhūti tesaṃ jhānānaṃ nibbattakapuggalaparidīpanaṃ .
Pātimokkhasaṃvarasaṃvutoti idamassa pātimokkhasaṃvare patiṭṭhitabhāvaparidīpanaṃ .
Viharatīti idamassa tadanurūpavihārasamaṅgībhāvaparidīpanaṃ .
Ācāragocarasampannoti idamassa heṭṭhā pātimokkhasaṃvarassa upari jhānānuyogassa ca upakāradhammaparidīpanaṃ .
Aṇumattesu vajjesu bhayadassāvīti idamassa pātimokkhato acavanadhammatāparidīpanaṃ .
Samādāyāti idamassa sikkhāpadānaṃ anavasesato ādānaparidīpanaṃ .
Sikkhatīti idamassa sikkhāya samaṅgībhāvaparidīpanaṃ .
Sikkhāpadesūti idamassa sikkhitabbadhammaparidīpanaṃ .
Indriyesūti idamassa guttadvāratāya bhūmiparidīpanaṃ ;
rakkhitabbokāsaparidīpanantipi vadanti eva .
Guttadvāroti idamassa chasu dvāresu saṃvihitārakkhabhāvaparidīpanaṃ .
Bhojane mattaññūti idamassa santosādiguṇaparidīpanaṃ .
Pubbarattāpararattaṃ jāgariyānuyogamanuyuttoti idamassa kāraṇabhāvaparidīpanaṃ .
Sātaccaṃ
P0.324 nepakkan ti idamassa paññāpariggahitena vīriyena sātaccakāritāparidīpanaṃV0.308 .Bodhipakkhikānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogamanuyuttoti idamassa paṭipattiyā nibbedhabhāgiyattaparidīpanaṃ .
So abhikkante … pe … tuṇhībhāve sampajānakārī hotīti idamassa sabbattha satisampajaññasamannāgatattaparidīpanaṃ .
So vivittaṃ senāsanaṃ bhajatīti idamassa anurūpasenāsanapariggahaparidīpanaṃ .
Araññaṃ … pe … paṭisallānasāruppan ti idamassa senāsanappabhedanirādīnavatānisaṃsaparidīpanaṃ .
So
M0.311 araññagato vāti idamassa vuttappakārena senāsanena yuttabhāvaparidīpanaṃ .Nisīdatīti idamassa yogānurūpairiyāpathaparidīpanaṃ .
Parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvāti idamassa yogārambhaparidīpanaṃ .
So abhijjhaṃ loke pahāyātiādi panassa kammaṭṭhānānuyogena nīvaraṇappahānaparidīpanaṃ .
Tasseva pahīnanīvaraṇassa vivicceva kāmehītiādi paṭipāṭiyā jhānuppattiparidīpanaṃ .
Api ca idha bhikkhūti imasmiṃ sāsane jhānuppādako bhikkhu .
Idāni yasmā jhānuppādakena bhikkhunā cattāri sīlāni sodhetabbāni , tasmāssa pātimokkhasaṃvarasaṃvutoti iminā pātimokkhasaṃvarasīlavisuddhiṃ upadisati .
Ācāragocarasampannotiādinā ājīvapārisuddhisīlaṃ .
Samādāya sikkhati sikkhāpadesūti iminā tesaṃ dvinnaṃ sīlānaṃ anavasesato ādānaṃ .
Indriyesu guttadvāroti iminā indriyasaṃvarasīlaṃ .
Bhojane mattaññūti iminā paccayasannissitasīlaṃ .
Pubbarattāpararattan tiādinā sīle patiṭṭhitassa jhānabhāvanāya upakārake dhamme .
So abhikkantetiādinā tesaṃ dhammānaṃ aparihānāya kammaṭṭhānassa ca asammosāya satisampajaññasamāyogaṃ .
So vivittan tiādinā bhāvanānurūpasenāsanapariggahaṃ .
So
P0.325 araññagato vātiādinā taṃ senāsanaṃ upagatassa jhānānurūpairiyāpathañceva jhānabhāvanārambhañca .So abhijjhan tiādinā jhānabhāvanārambhena jhānapaccanīkadhammappahānaṃ .
So ime pañca nīvaraṇe pahāyātiādinā evaṃ pahīnajjhānapaccanīkadhammassa sabbajjhānānaṃ uppattikkamaṃ upadisatīti .
Mātikāvaṇṇanā .