Upādānakkhandhaniddeso
202. Upādānakkhandha niddese saṃkhittenāti desanaṃ sandhāya vuttaṃ .
Dukkhañhi ettakāni dukkhasatānīti vā ettakāni dukkhasahassānīti vā ettakāni dukkhasatasahassānīti
M0.103 vā saṃkhipituṃ na sakkā , desanā pana sakkā , tasmā ‘‘ dukkhaṃ nāma aññaṃ kiñci natthi , saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā ’’ ti desanaṃ saṅkhipento evamāha .Seyyathidan ti nipāto ;
tassa te katameti ceti attho .
Rūpūpādānakkhandhotiādīnaṃ attho khandhavibhaṅge vaṇṇitoyeva .
‘ Khandhānaṃ
V0.103 dukkhaṭṭho veditabbo ’ ti ettha pana –Jātippabhutikaṃ
P0.110 dukkhaṃ , yaṃ vuttaṃ idha tādinā ;Avuttaṃ yañca taṃ sabbaṃ , vinā ete na vijjati .
Yasmā tasmā upādāna-kkhandhā saṅkhepato ime ;
Dukkhāti vuttā dukkhanta-desakena mahesinā .
Tathā hi indhanamiva pāvako , lakkhamiva paharaṇāni , gorūpamiva ḍaṃsamakasādayo , khettamiva lāvakā , gāmaṃ viya gāmaghātakā , upādānakkhandhapañcakameva jātiādayo nānappakārehi bādhayamānā , tiṇalatādīni viya bhūmiyaṃ , pupphaphalapallavādīni viya rukkhesu , upādānakkhandhesuyeva nibbattanti .
Upādānakkhandhānañca ādidukkhaṃ jāti , majjhedukkhaṃ jarā , pariyosānadukkhaṃ maraṇaṃ .
Māraṇantikadukkhābhighātena pariḍayhamānadukkhaṃ soko , tadasahanato lālappanadukkhaṃ paridevo .
Tato dhātukkhobhasaṅkhātaaniṭṭhaphoṭṭhabbasamāyogato kāyassa ābādhanadukkhaṃ dukkhaṃ .
Tena bādhiyamānānaṃ puthujjanānaṃ tattha paṭighuppattito cetobādhanadukkhaṃ domanassaṃ .
Sokādivuḍḍhiyā janitavisādānaṃ anutthunanadukkhaṃ upāyāso .
Manorathavighātappattānaṃ icchāvighātadukkhaṃ icchitālābhoti evaṃ nānappakārato upaparikkhiyamānā upādānakkhandhāva dukkhāti yadetaṃ ekamekaṃ dassetvā vuccamānaṃ anekehi kappehi na sakkā asesato vattuṃ , taṃ sabbampi dukkhaṃ ekajalabindumhi sakalasamuddajalarasaṃ viya yesu kesuci pañcasu upādānakkhandhesu saṅkhipitvā dassetuṃ ‘‘ saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā ’’ ti bhagavā avocāti .
Dukkhasaccaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .