Vedanānupassanādiuddesavaṇṇanā
Vedanānupassanāsatipaṭṭhānuddesādīsupi ajjhattā dīni vuttanayeneva veditabbāni .
Etesupi hi attano vedanādīsu , parassa vedanādīsu , kālena attano kālena parassa vedanādīsūti tividho pariggaho
M0.211 vutto .Vedanāsu vedanānupassītiādīsu ca vedanādīnaṃ punavacane payojanaṃ kāyānupassanāyaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ .
Vedanāsu vedanānupassī , citte cittānupassī , dhammesu dhammānupassīti ettha pana vedanāti tisso vedanā .
Tā ca lokiyā eva ;
cittampi lokiyaṃ , tathā dhammā .
Tesaṃ vibhāgo niddesavāre pākaṭo bhavissati .
Kevalaṃ panidha yathā vedanā anupassitabbā tathā anupassanto ‘‘ vedanāsu vedanānupassī ’’ ti veditabbo .
Esa nayo cittadhammesu .
Kathañca vedanā anupassitabbāti ?
Sukhā tāva vedanā dukkhato , dukkhā sallato , adukkhamasukhā aniccato .
Yathāha –
‘‘ Yo sukhaṃ dukkhato adda , dukkhamaddakkhi sallato ;
Adukkhamasukhaṃ santaṃ , addakkhi naṃ aniccato ;
Sa ve sammadaso bhikkhu , upasanto carissatī ’’ ti .( saṃ . ni .4.253);
Sabbā
V0.212 eva cetā dukkhātipi anupassitabbā .Vuttañcetaṃ –
‘‘ yaṃ kiñci vedayitaṃ taṃ dukkhasminti vadāmī ’’ ti ( saṃ . ni .4.259).
Sukhadukkhatopi ca anupassitabbā , yathāha –
‘‘ sukhā kho , āvuso visākha , vedanā ṭhitisukhā , vipariṇāmadukkhā ’’ ti ( ma . ni .1.465) sabbaṃ vitthāretabbaṃ .
Apica aniccādisattānupassanāvasenapi ( paṭi . ma .3.35) anupassitabbā .
Sesaṃ niddesavāreyeva pākaṭaṃ bhavissati .
Cittadhammesupi cittaṃ tāva ārammaṇādhipatisahajātabhūmikammavipākakiriyādinānattabhedānaṃ aniccādinupassanānaṃ niddesavāre āgatasarāgādibhedānañca vasena
P0.222 anupassitabbaṃ .Dhammā salakkhaṇasāmaññalakkhaṇānaṃ suññatādhammassa aniccādisattānupassanānaṃ niddesavāre āgatasantāsantādibhedānañca vasena anupassitabbā .
Sesaṃ vuttanayameva .
Kāmañcettha yassa kāyasaṅkhāte loke abhijjhādomanassaṃ pahīnaṃ , tassa vedanādilokesupi taṃ pahīnameva .
Nānāpuggalavasena pana nānācittakkhaṇikasatipaṭṭhānabhāvanāvasena ca sabbattha vuttaṃ .
Yato vā ekattha pahīnaṃ , sesesupi pahīnaṃ hoti .
Tenevassa tattha pahānadassanatthampi evaṃ vuttanti veditabbanti .
Uddesavāravaṇṇanā niṭṭhitā .