Icchāniddeso
201. Icchā niddese jātidhammānan ti jātisabhāvānaṃ jātipakatikānaṃ .
Icchā uppajjatīti taṇhā uppajjati .
Aho vatāti patthanā .
Na
M0.102 kho panetaṃ icchāya pattabban ti yaṃ etaṃ ‘‘ aho vata mayaṃ na jātidhammā assāma , na ca vata no jāti āgaccheyyā ’’ ti evaṃ pahīnasamudayesu sādhūsu vijjamānaṃ ajātidhammattaṃ , parinibbutesu ca vijjamānaṃ jātiyā anāgamanaṃ icchitaṃ , taṃ icchantassāpi maggabhāvanāya vinā apattabbato anicchantassa ca bhāvanāya pattabbato na icchāya pattabbaṃ nāma hoti .Idampīti etampi ;
upari sesāni upādāya
V0.102 pikāro .Yampicchan ti yenapi dhammena alabbhaneyyaṃ vatthuṃ icchanto na labhati , taṃ alabbhaneyyavatthuicchanaṃ dukkhanti veditabbaṃ .
Jarādhammānan tiādīsupi
P0.109 eseva nayo .Evamettha alabbhaneyyavatthūsu icchāva ‘‘ yampicchaṃ na labhati tampi dukkhan ’’ ti vuttā .
Sā alabbhaneyyavatthuicchanalakkhaṇā , tappariyesanarasā , tesaṃ appattipaccupaṭṭhānā .
Dvinnaṃ pana dukkhānaṃ vatthubhāvato dukkhāti vuttā .
Ekacco hi rājā bhavissatīti sambhāvito hoti .
So chinnabhinnagaṇena parivārito pabbatavisamaṃ vā vanagahanaṃ vā pavisati .
Atha rājā taṃ pavattiṃ ñatvā balakāyaṃ peseti .
So rājapurisehi nihataparivāro sayampi laddhappahāro palāyamāno rukkhantaraṃ vā pāsāṇantaraṃ vā pavisati .
Tasmiṃ samaye mahāmegho uṭṭhahati , tibbandhakārā kāḷavaddalikā hoti .
Atha naṃ samantato kāḷakipillikādayo pāṇā parivāretvā gaṇhanti .
Tenassa balavakāyadukkhaṃ uppajjati .
‘ Maṃ ekaṃ nissāya ettakā ñātī ca bhogā ca vinaṭṭhā ’ ti cintentassa balavadomanassaṃ uppajjati .
Iti ayaṃ icchā imesaṃ dvinnampi dukkhānaṃ vatthubhāvena dukkhāti veditabbā .
Apica –
Taṃ taṃ patthayamānānaṃ , tassa tassa alābhato ;
Yaṃ vighātamayaṃ dukkhaṃ , sattānaṃ idha jāyati .
Alabbhaneyyavatthūnaṃ , patthanā tassa kāraṇaṃ ;
Yasmā tasmā jino dukkhaṃ , icchitālābhamabravīti .