(1.) Uppādakakammaṃ
1021. Chaṭṭhavāre
V0.492 pañcahi kāmaguṇehi nānappakārehi vā iddhivisesehi dibbantīti devā .Sammutidevāti ‘ devo , devī ’ ti evaṃ lokasammutiyā devā .
Upapattidevāti devaloke uppannattā upapattiyā devā .
Visuddhidevāti sabbesaṃ devānaṃ pūjārahā sabbakilesavisuddhiyā devā .
Rājānoti muddhābhisittakhattiyā .
Deviyoti tesaṃ mahesiyo .
Kumārāti abhisittarājūnaṃ abhisittadeviyā kucchismiṃ uppannakumārā .
Uposathakammaṃ
M0.502 katvāti cātuddasādīsu aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā .Idāni yasmā parittadānādipuññakammaṃ manussasobhagyatāya paccayo , mattaso kataṃ manussasobhagyatāya adhimattaṃ , adhimattabhāvepi nānappakārabhedato nānappakārassa khattiyamahāsālādibhāvassa paccayo , tasmā tassa vasena upapattibhedaṃ dassento appekacce gahapatimahāsālānan tiādimāha .
Tattha
P0.519 mahāsāro etesanti mahāsārā ;ra-kārassa pana la-kāraṃ katvā mahāsālāti vuttaṃ .
Gahapatiyova mahāsālā , gahapatīsu vā mahāsālāti gahapatimahāsālā .
Sesesupi eseva nayo .
Tattha yassa gehe pacchimantena cattālīsakoṭidhanaṃ nidhānagataṃ hoti , kahāpaṇānañca pañca ambaṇāni divasavaḷañjo nikkhamati – ayaṃ gahapatimahāsālo nāma .
Yassa pana gehe pacchimantena asītikoṭidhanaṃ nidhānagataṃ hoti , kahāpaṇānañca dasaambaṇāni divasavaḷañjo nikkhamati – ayaṃ brāhmaṇamahāsālo nāma .
Yassa pana gehe pacchimantena koṭisatadhanaṃ nidhānagataṃ hoti , kahāpaṇānañca vīsati ambaṇāni divasavaḷañjo nikkhamati – ayaṃ khattiyamahāsālo nāma .
Sahabyatan ti sahabhāvaṃ ;
sabhāgā hutvā nibbattantīti attho .
Cātumahārājikānan tiādīsu cātumahārājikā nāma sinerupabbatassa vemajjhe honti .
Tesu pabbataṭṭhakāpi atthi , ākāsaṭṭhāpi ;
tesaṃ paramparā cakkavāḷapabbataṃ pattā .
Khiḍḍāpadosikā , manopadosikā , sītavalāhakā , uṇhavalāhakā , candimā devaputto , sūriyo devaputtoti ete sabbepi cātumahārājikadevalokaṭṭhakā eva .
Tettiṃsa
V0.493 janā tattha upapannāti tāvatiṃsā .Apica tāvatiṃsāti tesaṃ devānaṃ nāmamevāti vuttaṃ .
Tepi atthi pabbataṭṭhakā , atthi ākāsaṭṭhakā .
Tesaṃ paramparā cakkavāḷapabbataṃ pattā .
Tathā yāmādīnaṃ .
Ekadevalokepi hi devānaṃ paramparā cakkavāḷapabbataṃ appattā nāma natthi .
Tattha dibbaṃ sukhaṃ yātā payātā sampattāti yāmā .
Tuṭṭhā pahaṭṭhāti tusitā .
Pakatipaṭiyattārammaṇato atirekena ramitukāmakāle yathārucite bhoge nimminitvā ramantīti nimmānaratī .
Cittācāraṃ ñatvā parehi nimmitesu bhogesu vasaṃ vattentīti paranimmitavasavattī .