Catutthabalaniddeso
812. Catutthabalaniddese khandhanānattan ti ‘ ayaṃ rūpakkhandho nāma … pe … ayaṃ viññāṇakkhandho nāmā ’ ti evaṃ pañcannaṃ khandhānaṃ nānākaraṇaṃ pajānāti .
Tesupi ‘ ekavidhena rūpakkhandho … pe … ekādasavidhena rūpakkhandho .
Ekavidhena vedanākkhandho … pe … bahuvidhena vedanākkhandho … pe … ekavidhena saññākkhandho … pe … ekavidhena saṅkhārakkhandho … pe … ekavidhena viññāṇakkhandho … pe … bahuvidhena viññāṇakkhandho ’ ti evaṃ ekekassa khandhassa nānattaṃ pajānāti .
Āyatananānattan ti ‘ idaṃ cakkhāyatanaṃ nāma … pe … idaṃ dhammāyatanaṃ nāma .
Tattha dasāyatanā kāmāvacarā , dve catubhūmakā ’ ti evaṃ āyatananānattaṃ pajānāti .
Dhātunānattan ti ‘ ayaṃ cakkhudhātu nāma … pe … ayaṃ manoviññāṇadhātu nāma .
Tattha soḷasa dhātuyo kāmāvacarā , dve catubhūmakā ’ ti evaṃ dhātunānattaṃ pajānāti .
Puna
M0.438 anekadhātunānādhātulokanānattan ti idaṃ na kevalaṃ upādinnakasaṅkhāralokasseva nānattaṃ tathāgato pajānāti , anupādinnakasaṅkhāralokassāpi nānattaṃ tathāgato pajānātiyevāti dassetuṃ gahitaṃ .Paccekabuddhā hi dve ca aggasāvakā upādinnakasaṅkhāralokassāpi nānattaṃ ekadesatova jānanti no nippadesato , anupādinnakalokassa pana nānattaṃ na jānanti .
Sabbaññubuddho pana ‘ imāya nāma dhātuyā ussannāya imassa nāma rukkhassa khandho seto hoti , imassa kāḷako , imassa maṭṭo ;
imassa bahalattaco , imassa tanuttaco ;
imāya nāma dhātuyā ussannāya imassa rukkhassa pattaṃ vaṇṇasaṇṭhānādivasena evarūpaṃ nāma hoti ;
imāya pana dhātuyā
P0.457 ussannāya imassa rukkhassa pupphaṃ nīlakaṃ hoti , pītakaṃ , lohitakaṃ , odātaṃ , sugandhaṃV0.431 , duggandhaṃ hoti ;imāya nāma dhātuyā ussannāya phalaṃ khuddakaṃ hoti , mahantaṃ , dīghaṃ , rassaṃ , vaṭṭaṃ , susaṇṭhānaṃ , dussaṇṭhānaṃ , maṭṭhaṃ , pharusaṃ , sugandhaṃ , duggandhaṃ , madhuraṃ , tittakaṃ , ambilaṃ , kaṭukaṃ , kasāvaṃ hoti ;
imāya nāma dhātuyā ussannāya imassa rukkhassa kaṇṭako tikhiṇo hoti , atikhiṇo , ujuko , kuṭilo , tambo , kāḷako , nīlo , odāto hotī ’ ti evaṃ anupādinnakasaṅkhāralokassa nānattaṃ pajānāti .
Sabbaññubuddhānaṃyeva hi etaṃ balaṃ , na aññesanti .
Catutthabalaniddesavaṇṇanā .