Issues
Select Version
arhaငaindāsabha
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhuvibhaṅgavaṇṇanā
Bhikkhuvibhaṅgavaṇṇanā

၁။ မုသာဝါဒဝဂ္ဂ

Author: arhaငaindāsabha @ IAPT

၁။ မုသာဝါဒဝဂ္ဂ

၁။မုသာဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

(၁) ၁။ မုသာဝါဒဝဂ္ဂဿ၊ မုသာဝါဒဝဂ်၏။ ပဌမသိက္ခာပဒေ၊ ပဌမသိက္ခာပုဒ်၌။ ခုဒ္ဒကာနန္တိ ဧတ္ထ၊ ခုဒ္ဒကာနံ-ဟူသော ပုဒ်၌။ "ခုဒ္ဒက-သဒ္ဒေါ၊ ခုဒ္ဒက-သဒ္ဒါသည်။ ဗဟု-သဒ္ဒပရိယာယော၊ ဗဟု-သဒ္ဒါ၏ ပရိယာယ်တည်း။" ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ဆိုကုန်၏။
တတ္ထာတိ၊ တတ္ထဟူသည်ကား။ တေသု ဝဂ္ဂေသု၊ ထို ကိုးပါးသော ဝဂ်တို့တွင်။ ဝါ၊ တနည်းကား။ တေသု ခုဒ္ဒကေသု၊ ထိုများစွာသော သိက္ခာပုဒ်တို့တွင်။
"ဇာနိတဗ္ဗတော" တိ ဟေတုနော၊ ဇာနိ-တဗ္ဗတော-ဟူသော ဟိတ်၏။ ဝိပက္ခေ၊ အနိသစ္စဘောမှ ဖောက်ပြန်သော။ နိဗ္ဗာနေပိ၊ နိဗ္ဗာန်၌လည်း။ ဝတ္တနတော၊ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်။ အနေကန္တိကတ္ထေ၊ ဧကန်မဟုတ်သောအဖြစ်ကို။ ပရေဟိ၊ သူတပါးတို့သည်။ ဝုတ္တေ၊ ဆိုသည်ရှိသော်။ "မယာ၊ ငါသည်။ အယံ ဟေတု၊ ဤဇာနိတဗ္ဗတော-ဟူသောဟိတ်ကို။ န ဝုတ္တော၊ မဆိုအပ်။" ဣတိ၊ သို့။ တံ ကာရဏံ၊ ထိုဇာနိတဗ္ဗတော-ဟူသောအကြောင်းကို။ ပဋိစ္ဆာဒေတုံ၊ ဖုံးလွှမ်းခြင်းငှါ။ ပုန၊ တဖန်။ "ဇာတိဓမ္မ-တောတိ၊ ဇာတိဓမ္မတောဟူ၍။ မယာ၊ ငါသည်။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သတည်း။" ဣတိအာဒီနိ၊ ဤသို့အစရှိသော စကားတို့ကို။ ဝဒတိ၊ ဆို၏။
"သမ္ပဇာန"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝတ္တဗ္ဗေ၊ ဆိုလိုလျက်။ အနုနာသိကလောပေန၊ နိဂ္ဂဟိတ်ကို ချေသဖြင့်။ နိဒ္ဒေသော၊ ညွှန်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ "ဇာနန္တော"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
၂။ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေတိ၊ ဟူသည်ကား။ အတ္တနာ၊ သည်။ ဝုစ္စာမာ-နဿ၊ ဆိုအံ့လတ္တံ့သော။ အတ္ထဿ၊ အနက်၏။ ဝိတထဘာဝံ၊ ချွတ်ယွင်းသောအဖြစ်ကို။ ပုဗ္ဗေပိ၊ ရှေး၌လည်းကောင်း။ ဝစနက္ခဏေ စ၊ ဆိုဆဲခဏ၌လည်းကောင်း။ ဇာနိတွာ၊ သိ၍။ ဇာနန္တဿ၊ သိသောရဟန်း၏။ မုသာဘဏ-နေ မုသာဝါဒဘဏနေ (ဆဋ္ဌ) ၊ ချွတ်ယွင်းသော စကားကို ဆိုခြင်းကြောင့်။
တေနာ၊ ထို့ကြောင့်။ "ဇာနိတွာ" တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
မုသာဝါဒေတိစ ပဒံ၊ ဟူသောပုဒ်သည်လည်း။ နိိမိတ္တတ္ထေ၊ နိမိတ်အနက်၌။ ဘုမ္မံ၊ သတ္တမီဝိဘတ်ရှိသော ပုဒ်တည်း။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ မုသာဘဏနနိမိတ္တံ၊ မုသားဆိိုခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ ပါစိတ္တိယံ၊ တည်း။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဧတ္ထပိ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်းကောင်း။ ဣတော၊ ဤသိက္ခာပုဒ်မှ။ ပရေသုပိ၊ တပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဝါ၊ နောက်နောက်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဤဒိသေသု၊ ဤသို့သဘောရှိသောသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
(၂) ၃။ ဝဒန္တိ ဧတာယာတိ ဝါစာတိ ဝစနတ္ထေန၊ ဝဒန္တိ ဧတာယ ဝါစာ-ဟူသော ကရဏသာဓန ဝစနတ္ထကြောင့်။ "မိစ္ဆာ"တိအာဒိ၊ မိစ္ဆာ-ဝါစာပရိယာပန္န အစရှိသော စကားကို။ အာဟ၊ ၏။
"ဓနုနာ၊ လေးဖြင့်။ ဝါ၊ မြားဖြင့်။ ဝိဇ္ဈတိ၊ ပစ်၏။" ဣတိအာဒီသု ဝိယ၊ ဤသို့အစရှိသော ဝေါဟာရတို့၌ကဲ့သို့။ "စက္ခုနာ ဒိဋ္ဌ"န္တိ ပဒံ၊ ဟူသောပုဒ်ကို။ ပါကဋဝသေန၊ ထင်ရှားသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ဟောအပ်၏။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ "ဩဠာရိ-ကေနာ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
၁၁။ ဂ‌တော ဘဝိဿတီတိ ဧတ္ထာပိ၊ ဟူသောဝါကျ၌လည်း။ သန္နိဋ္ဌာ-နတော သန္နိဋ္ဌာန်အားဖြင့်။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့်။ မုသာဝါ-ဒေါ၊ သည်။ ဇာတော၊ ဖြစ်၏။
အာပတ္တိန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ပါစိတ္တိယာပတ္တိံ၊ ပါစိတ်အာပတ်သို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်၏။ ဒုဗ္ဘာသိတံ၊ ဒုဗ္ဘာသိတ်သို့။ န အာ-ပဇ္ဇတိ၊ မရောက်။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ဇာတိအာဒီဟိ၊ ဇာတ်အစရှိကုန်သော။ ဒသဟိ၊ ဆယ်ပါးကုန်သော။ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ၊ အက္ကောသဝတ္ထုတို့ဖြင့်။ ပရံ၊ သူတပါးကို။ ဒဝါ၊ ကျီစယ် ကျီစားသောအားဖြင့်။ ဝဒန္တဿေဝ၊ ဆိုသောရဟန်းအားသာလျှင်။ တံ၊ ထိုဒုဗ္ဘာသိတ်အာပတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
စာရေသုန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥပနေသုံ၊ ဆောင်ကုန်၏။
ဝတ္ထုဝိပရီတတာ၊ ဝတ္ထုဖောက်ပြန်သောအဖြစ်လည်းကောင်း။ ဝိသံဝါဒပုရေက္ခာရတာ၊ ချွတ်ယွင်းခြင်းကိုရှေ့သွားမူသောအဖြစ်လည်းကောင်း။ ယမတ္ထံ၊ အကြင်အနက်ကို။ ဝတ္ထု-ကာမော၊ ဆိုလို၏။ တဿ၊ ထိုဆိုလိုသော အနက်ကို။ ပုဂ္ဂလဿ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဝိညာပနပယောဂေါ၊ သိစေသော လုံ့လလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အင်္ဂါနိ၊ အင်္ဂါတို့တည်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ဝတ္ထုဝိပရီတတာယ၊ ဝတ္ထုဖောက်ပြန်ခြင်းသည်။ အသတိ၊ မရှိသော်။ ဝိသံဝါဒနပုရေက္ခာရတာယ၊ ချွတ်ယွင်းခြင်းကို ရှေ့သွားမူသဖြင့်။ ဝိညာပိ-တေပိ၊ သိစေသော်လည်း။ မုသာဝါဒေါ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဒုက္ကဋ-မတ္တမေဝ၊ ဒုက္ကဋမျှသာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ သာပိ၊ ထိုဝတ္ထုဝိပရီတတာသည်လည်း။ အင်္ဂမေဝ၊ အင်္ဂါသည်ပင်လျှင်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာရောစနတ္ထံ၊ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မကို ကြားခြင်းငှါ။ မုသာ ဘဏန္တဿ၊ မုသားဆိုသော ရဟန်းအား။ ပါရာဇိကံ၊ တည်း။ ပရိယာယေန၊ ပရိယာယ်အားဖြင့်။ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာရောစနတ္ထံ၊ ငှါ။ မုသာဘဏန္တဿ၊ အား။ (လိုက်) ထုလ္လစ္စယံ၊ ထုလ္လစ္စည်းတည်း။ အမူလကေန၊ အရင်းမရှိသော။ ပါရာဇိကေန၊ ဖြင့်။ အနုဒ္ဓံသနတ္ထံ၊ ဖျက်ဆီးခြင်းငှါ။ မုသာ-ဘဏန္တဿ၊ အား။ သံဃာဒိသေသော၊ တည်း။ သံဃာဒိသေသေနာနုဒ္ဓံ-သနဩမသဝါဒါဒီသု၊ သံဃာဒိသိသ်ဖြင့်စွပ်စွဲခြင်း, ဆဲရေးခြင်းအစရှိသည်တို့၌။ မုသာ ဘဏန္တဿ၊ အား။ ပါစိတ္တိယံ၊ တည်း။ အနုပသမ္ပန္နေသု၊ လူ,သာမ-ဏေတို့၌။ ဩမသဝါဒေ၊ ဆဲရေးခြင်းကြောင့်။ ဒုက္ကဋံ၊ တည်း။ ဥက္ကဋ္ဌဟီန-ဇာတိအာဒီဟိ၊ မြတ်သော, ယုတ်သော ဇာတ်အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ဒဝါ၊ ကျီစယ်သောအားဖြင့်။ အက္ကောသန္တဿ၊ ဆဲရေးသောရဟန်း‌အား။ ဒုဗ္ဘာ-သိတံ၊ ဒုဗ္ဘာသိတ်အာပတ်သင့်၏။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ မုသာ ဘဏန္တဿ၊ အား။ ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ပါစိတ္တိယံ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
မုသာဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။

၂။ ဩမသဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၁၃။ ဒုတိယေ၊ ဒုတိယ သိက္ခာပုဒ်၌။ ပုဗ္ဗေ ပတိဋ္ဌိတာရပ္ပဒေသံ ပုန အရေ-ပတ္တေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပဌမံ၊ ရှေးဦးစွာ။ ဘူမိယံ၊ ‌မြေ၌။ ပတိဋ္ဌိတ-နေမိပ္ပဒေသေ၊ ‌တည်သောအကွပ်အရပ်သည်။ ပရိဝတ္တေတွာ၊ လိမ့်၍။ ပုန၊ တဖန်။ ဘူမိယံ၊ မြေ၌။ ပတိဋ္ဌိတေ၊ တည်သည်ရှိသော်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
၁၅။ ပုဗ္ဗေတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယံ၊ အကြောင်းဖြစ်ရာ၌။
ပုပ္ဖ-ဆဍ္ဍကာ နာမ၊ မည်သည်ကား။ ဂဗ္ဘမလာဒိဟာကရာ၊ ကိုယ်ဝန်အညစ်အကြေးရှိသည်ကို ပယ်တတ်သောသူတို့သည်။
တစ္ဆကကမ္မန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ပါသာဏ-ကောဋ္ဋနာဒိဝဍ္ဎကီကမ္မံ၊ ကျောက်ဆစ်ခြင်းစသော လက်သမားမှုတည်း။
ဟတ္ထ-မုဒ္ဒါဂဏနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အင်္ဂုလိသင်္ကောစနေနေဝ၊ လက်ချိုးသဖြင့်သာလျှင်။ ဂဏနာ၊ ရေတွက်ခြင်းတည်း။
အစ္ဆိဒ္ဒကဂဏနာ နာမ၊ မည်သည်ကား။ ဧကဋ္ဌာနဒသဋ္ဌာနာဒီသု၊ တစ်ခုသောဌာန ဆယ်ခုသောဌာနအစရှိသည်တို့၌။ သာရိယော၊ သစ်သားနှစ်ခုတို့ကို။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ အနုက္ကမေန၊ အစဉ်သဖြင့်။ ဂဏနာ၊ ရေတွက်ခြင်းတည်း။
အာဒိသဒ္ဒေန၊ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့်။ သင်္ကလနပဋုပ္ပါဒနဝေါက္လနဘာဂဟာရာဒိဝသေန၊ သင်္ကလနဂဏန်း, ပဋုပ္ပါဒနဂဏန်း, ဝေါက္လနဂဏန်း, ဘာဂဟာရဂဏန်း-အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သော။ ပိဏ္ဍဂဏနာ၊ အပေါင်းရေတွက်ခြင်းကို။ ဂဟိတာ၊ ၏။
ယဿ၊ အကြင်သူသည်။ သာ၊ ထို အပေါင်းရေတွက်ခြင်း အတတ်ကို။ ပဂုဏာ၊ လေ့လာအပ်၏။ သော၊ ထိုသူသည်။ ရုက္ခမ္ပိ၊ သစ်ပင်ကိုလည်း။ ဒိသွာ၊ မြင်သည်ရှိ‌သော်။ "ဧတ္ထ၊ ဤသစ်ပင်၌။ (၃) ပဏ္ဏာနိ၊ သစ်ရွက်တို့သည်။ ဧတ္တကာနီတိ၊ ဣမျှလောက်ရှိကုန်၏ဟူ၍။ ဇာနာတိ၊ သိ၏။
ယဘ၊ ယဘ-သဒ္ဒါသည်။ ဝါ၊ ယဘ-ဓာတ်သည်။ မေထုနေ၊ မေထုန်အနက်၌။ ဝတ္တတိ၊ ၏။ ဣတိ ဝစနတော၊ ဤသို့ အနက်ဆိုခြင်းကြောင့်။ "ယ-ကာရဘ-ကာရေ" တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ အာဟ၊ ၏။
၁၆။ န ပုရိမေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ မုသာဝါဒသိက္ခာပဒေန၊ ဖြင့်။ ပါစိတ္တိယံ၊ သို့။ န အာပဇ္ဇတိ၊ မရောက်။
သောပိ အာပတ္တိယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥပသဂ္ဂပဒါဒိဝိသိဋ္ဌေဟိပိ ဥပသဂ္ဂါဒိဝိသိဋ္ဌေဟိပိ (ဆဋ္ဌ) ၊ ဥပသာရ အစရှိသည်ဖြင့် ထူးကုန်သော အတိစဏ္ဍာလော အတိဗြာဟ္မဏော-စသော ဆဲရေးခြင်းတို့ဖြင့်။ ဝဒန္တော၊ ဆိုသောရဟန်းကို။ ပါစိတ္တိယာပတ္တိယာဝ၊ ‌ဖြင့်လျှင်။ ကာရေတဗ္ဗော၊ ဆုံးဖြတ်အပ်၏။
၂၆။ "ဒုဗ္ဘာသိတ"န္တိ၊ ဟူ၍။ သာမညတော၊ အားဖြင့်။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပါဠိယံ၊ ၌။ အနာဂတေဟိ၊ မလာသော ဆဲရေးခြင်းတို့ဖြင့်။ ဝဒန္တဿပိ၊ ဆိုသောရဟန်းအားလည်းကောင်း။ ပရမ္မုခါ၊ မျက်ကွယ်။ ဝဒန္တဿပိ၊ ဆိုသောရဟန်းအားလည်းကောင်း။ "ဒုဗ္ဘာသိတ-မေဝ၊ ဒုဗ္ဘာသိတ်သာလျှင်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ အာစရိယာ၊ ဆရာတို့သည်။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ ကသ္မာ၊ နည်း။ တတော၊ ထိုဒုဗ္ဘာသိတ်အောင်။ လာမ-ကာပတ္တိယာ၊ ယုတ်သော အာပတ်၏။ အဘာဝါ၊ မရှိခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း။ ဧတ္ထ၊ ဤပါဠိနာရုဠှအက္ကောသဖြင့် ဆိုခြင်း, မျက်ကွယ်ဆိုခြင်း၌။ အနာပတ္တိယာပိ၊ အာပတ် မသင့်ခြင်းသည်လည်း။ ဘဝိတုံ၊ ဖြစ်ခြင်းငှါ။ အယုတ္တတ္တာ၊ မသင့်ခြင်းကြောင့်တည်း။
"သဗ္ဗသတ္တာ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ဝစနတ္ထဝိဒူ ဝစနတ္ထဝိဒူဟိ (ဆဋ္ဌ) ၊ စကားအဓိပ္ပါယ်ကို သိကုန်သော။ တိရစ္ဆာနာဒယောပိ၊ တိရစ္ဆာန်အစရှိသည်တို့ကိုလည်း။ ဂဟိတာ၊ ယူအပ်ကုန်၏။
၃၅။ အနုသာသနီပုရေက္ခာရတာယ ဝါ၊ ဆုံးမခြင်းကို ရှေးရှု ပြုသောအားဖြင့် လည်းကောင်း။ ပါပဂရဟိတာယ ဝါ၊ မကောင်းမှုကို ကဲ့ရဲ့သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ ဝဒန္တာရံ၊ ဆိုကုန်သော ရဟန်းတို့အား။ စိတ္တ-ဿ၊ စိတ်၏။ လဟုပရိဝတ္တိဘာဝတော၊ လျင်သော အပြန်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အန္တရန္တရာ၊ အကြားအကြား၌။ ကောပေ၊ အမျက်သည်။ ဥပ္ပ-န္နေပိ၊ ဖြစ်သော်လည်း။ အနာပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။
ကာယဝိကာရမတ္တေန-ပိ၊ ကိုယ်၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းမျှဖြင့်လည်း။ ဩမသနသမ္ဘဝတော၊ နှုတ်လှံထိုးခြင်း ဖြစ်သင့်သောကြောင့်။ "တိသမုဋ္ဌာန" န္တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ "ကာယကမ္မ" န္တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ပရိဝါရေ ပန၊ ပရိဝါ၌ကား။ "စတုတ္ထေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန။ ပ။ ဒုဗ္ဘာသိတံ အာပဇ္ဇေယျာတိ။
န ဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗ" န္တိအာဒိနာ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ ဣတရာနိ၊ ပဉ္စမသမုဋ္ဌာန်မှ တပါးကုန်သော။ သမုဋ္ဌာနာနိ၊ တို့ကို။ ပဋိက္ခိတွာ၊ ပယ်၍။ ပဉ္စမ-ဿေဝ၊ ငါးခုမြောက်သော ဝါစာစိတ္တသမုဋ္ဌာန်ကိုသာလျှင်။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ "ဒုဗ္ဘာသိတာပတ္တိ ပနေတ္ထ ဝါစာ-စိတ္တတော သမုဋ္ဌာတီ" တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ဒဝကမျ-တာယ၊ ကျီစယ်လိုသဖြင့်။ ကာယဝါစာစိတ္တေဟိ၊ ကိုယ် နှုတ် စိတ်တို့ဖြင့်။ ဩမသန္တဿပိ၊ နှုတ်လှံထိုးသော ရဟန်းအားလည်း။ ဝါစာစိတ္တမေဝ၊ နှုတ် စိတ်သည်သာလျှင်။ အာပတ္တိယာ၊ ၏။ အင်္ဂံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ကာ-ယော ပန၊ ကိုယ်သည်ကား။ ဝိဇ္ဇမာနောပိ၊ ရှိသော်လည်း။ န အင်္ဂံ၊ အင်္ဂါ မဟုတ်။ ကိမိဝ၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူကား။ ဓမ္မဒေသနာပတ္တိ ဝိယ၊ ဓမ္မဒေသနာအာပတ်ကဲ့သို့တည်း။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ ကာယဝိကာရေ-နေဝ၊ ကိုယ်၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းဖြင့်သာလျှင်။
ဩမသန္တဿ ပန၊ နှုတ်လှံထိုး၍ ကျီစယ်သော ရဟန်းအား။ ဣဓ၊ ဤအရာ၌။ ဒုဗ္ဘာသိတာပတ္တိယာ၊ ဒုဗ္ဘာသိတ်အာပတ်ဖြင့်။ ကိဉ္စာပိ အနာပတ္တိ၊ အကယ်၍ကား အာပတ်မသင့်၏ရှင့်။ အထ ခေါ၊ ထိုသို့ မသင့်ပေတမုံ့လည်း။ ကာယကီဠာပဋိက္ခေပသိက္ခာ-ပ‌ဒေန၊ ကိုယ်ဖြင့် ကစားခြင်းကို ပယ်သော သိက္ခာပုဒ်ဖြင့်။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်သာလျှင်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ဥပသမ္ပန္နံ၊ ပဉ္စင်းကို။ ဇာတိ-အာဒီဟိ၊ တို့ဖြင့်။ အနညာပဒေသေန၊ သူတပါးကို မညွှန်းသဖြင့်။ အက္ကောသနံ၊ ဆဲရေးခြင်းလည်းကောင်း။ တဿ၊ ထိုဆဲရေးအပ်သောရဟန်း၏။ ဇာနနဉ္စ၊ သိခြင်းလည်းကောင်း။ အတ္ထပုရေက္ခာ‌ရာဒီနံ၊ အနက်ကို ရှေးရှုခြင်းစသည်တို့၏။ အဘာဝေါ၊ မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိတီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အင်္ဂါနိ၊ အင်္ဂါတို့တည်း။
ဩမသဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၃။ ပေသုညသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၃၆။ တတိယေ၊ တတိယသိက္ခာပုဒ်၌။ ဧတေသံ၊ ထိုရဟန်းတို့အား။ ဇာတံ၊ ဖြစ်သော။ ဘဏ္ဍနံ၊ ခိုက်ရန်သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ တေ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။ ဘဏ္ဍနဇာတာ၊ မည်ကုန်၏။
ပိသတိ၊ ကြိတ်တတ်၏။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ ပိသုဏာ၊ မည်၏။ ဝါစာ၊ စကားကိုရ၏။ သမဂ္ဂေ၊ ညီညွတ်သော သူတို့ကို။ ဘိန္နေ ကရောတိ၊ ကွဲပြားအောင် ပြုတတ်၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
တာယ ဝါစာယ၊ ထိုစကားနှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသောသူသည်။ ပိသုဏော၊ မည်၏။ တဿ၊ ထိုကွဲပြားအောင် ပြုတတ်သော စကားရှိသော သူ၏။ ကမ္မံ၊ အမှုတည်း။ ပေသုညံ၊ ကွဲပြားအောင်ပြုတတ်သော စကားရှိသောသူ၏ အမှု။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဧတ္ထ၊ ဤပေသုညဟူသောပုဒ်၌။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
(၄) ဣဓာပိ၊ ဤပေသုညသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။ ဇာတိအာဒီဟိ၊ ဇာတ်အစရှိကုန်သော။ ဒသဟိ၊ ဆယ်ပါးကုန်သော။ ဝတ္ထူဟိ၊ အက္ကောသဝတ္ထုတို့ဖြင့်။ ပေသုညံ၊ ကွဲပြားအောင် ပြုတတ်သော စကားကို။ ဥပသံဟရန္တဿေဝ၊ အနီးသို့ ဆောင်သော ရဟန်းအားသာလျှင်။ ပါစိတ္တိယံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတရေဟိ၊ ဤဆယ်ပါးမှ တပါးကုန်သော။ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ၊ ဆဲရေးသော စကားတို့ဖြင့်။ ဥပသံဟရန္တဿ၊ အနီးသို့ ဆောင်သော ရဟန်းအား။ ဒုက္ကဋံ၊ တည်း။
အနက္ကောသဝတ္ထူဟိ၊ ဆဲရေးခြင်းမဟုတ်သော စကားတို့ဖြင့်။ ဥပသံဟရန္တဿ၊ အား။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်သာတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ဇာတိအာဒီဟိ၊ ဇာတ်အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ အနညာပဒေသေန၊ သူတပါးကို မညွှန်းသဖြင့်။ အက္ကောသန္တဿ၊ ဆဲရေးသော။ ဘိက္ခုနော၊ ၏။ သန္တိကာ၊ အထံမှ။ (ထည့်) သုတွာ၊ ၍။ ဘိက္ခုဿ၊ ရဟန်းတစ်ယောက်၏။ ဥပသံဟရဏံ၊ အနီးသို့ ဆောင်ခြင်းလည်းကောင်း။ ပိယကမျတာတေဒါ-ဓိပ္ပါယေသု၊ မိမိကို ချစ်စေလိုခြင်း, သူတပါးကို ကွဲပြားစေလိုခြင်းတို့တွင်။ အညတရတာ၊ တပါးပါး၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ တဿ၊ ထိုအဆဲခံရသောရဟန်း၏။ ဝိဇာနနံ၊ သိခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ပေသုညသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၄၊ ပဒသောဓမ္မသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၄၅။ စတုတ္ထေ၊ စတုတ္ထသိက္ခာပုဒ်၌။ ပုရိမဗျဉ္ဇနေန သဒိသန္တိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ "ရူပံ အနိစ္စ"န္တိ ဧတ္ထ၊ ရူပံ အနိစ္စံ-ဟူသော ပါဠိ၌။ အနိစ္စ-သဒ္ဒေန၊ အနိစ္စသဒ္ဒါနှင့်။ သဒိသံ၊ တူသော။ "ဝေဒနာ အနိစ္စာ"တိ ဧတ္ထ၊ ဝေဒနာ အနိစ္စာဟူသောပါဠိ၌။ အနိစ္စ-သဒ္ဒံ၊ အနိစ္စသဒ္ဒါကို။ ဝဒတိ၊ ဆို၏။
အဝိဘတ္တိကော၊ ဝိဘတ် မဆုံးသေးသော အက္ခရာအပေါင်းကို။ "အက္ခရသမူဟောတိ" ဟူ၍။ ဝုတ္တော၊ ၏။
ဝိဘတ္တိအန္တံ၊ ဝိဘတ်အဆုံးရှိသည်ကို။ "ပဒ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဂါထာပဒမေဝ၊ ဂါထာပဒကိုသာလျှင်။ သန္ဓာယ၊ ၍။ "ဧကံ ပဒ"န္တိ၊ ဧကံ ပဒံ-ဟူ၍။ ဝဒတိ၊ ၏။
ပဒဂဏနာယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂါထာပဒဂဏနာယ၊ ဂါထာပဒ အ‌ရေအတွက်ဖြင့်။
အပါပုဏိတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ သဒ္ဓိံ၊ မထေရ်နှင့်တကွ။ အကထေတွာ၊ မရွတ်မူ၍။
ဧတေန၊ ဤ"သာမဏေရော တံ ပဒံ အပါပုဏိတွာ မနော သေဋ္ဌာ မနောမယာတိ ဒုတိယံ ပဒံ ဧကတော ဘဏတိ"ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ဂါထာယ၊ ၏။ ပစ္ဆိမပါဒေ၊ အဆုံးပါဒကို။ ဝုစ္စမာနေ၊ မထေရ်ကဆိုစဉ်။ သာမဏေရော၊ သည်။ ပဌမပါဒါဒိံ၊ ပထမပါဒ-အစရှိသည်ကို။ ဝဒတိ၊ ဆိုငြားအံ့။ အာပတ္တိယေဝ၊ အာပတ်သင့်သည်သာလျှင်တည်း။ တသ္မိံ၊ ထိုသာမဏေသည်။ နိသဒ္ဒေ ဧဝ၊ အသံစဲမူ သာလျှင်။ ဣတ‌‌ရေန၊ မထေရ်သည်။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ရွတ်အပ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
"အဋ္ဌကထာနိဿိတော"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ သင်္ဂီတိတ္တယာရုဠှံ၊ သင်္ဂါယနာသုံးတန်တင်သော။ ပေါရာဏဋ္ဌကထံ၊ ရှေးအဋ္ဌကထာကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝဒတိ၊ ၏။
ဣဒါနိပိ၊ ယခုအခါ၌လည်း။ "ယထာပိ ဒီိပိကော နာမ၊ နီလီ-ယိတွာ ဂဏှတေ မိဂေ"တိ ဧဝမာဒိကံ။ မိဂေ၊ ဤသို့အစရှိသော။ အဋ္ဌ-ကထာဝစနံ၊ အဋ္ဌကထာစကားသည်။ အတ္ထေဝ၊ ရှိသလျှင်ကတည်း။ ဗုဒ္ဓ-ဃောသာစရိယာဒီဟိ၊ ဗုဒ္ဓဃောသအစရှိကုန်သောဆရာတို့သည်။ ပေါရာဏ-ဋ္ဌကထာနယေန၊ ရှေးအဋ္ဌကထာနည်းဖြင့်။ ဝုတ္တမ္ပိ၊ ဆိုအပ်သော စကားကိုလည်း။ ဣဓ၊ ဤအဋ္ဌကထာနိဿိတော-ဟူသော ပါဌ်၌။ သင်္ဂဟေတဗ္ဗန္တိ၊ သင်္ဂြိုဟ်အပ်၏ဟူ၍။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ပါဠိနိဿိတောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥဒါန-ဝဂ္ဂသင်္ဂဟာဒိကော၊ ဥဒါနဝဂ်သင်္ဂဟအစရှိသည်တည်း။
ဝိဝဋ္ဋူပနိဿိတန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ နိဗ္ဗာနနိဿိဘံ၊ နိဗ္ဗာန်၌မှီသော။
ထေရဿာတိ၊ ဟူသည်ကား။ နာဂသေနတ္ထေရဿ၊ နာဂသိန်ထေရ်၏။
မဂ္ဂကထာဒီနိ၊ မဂ္ဂကထာအစရှိသည်တို့သည်။ ပကရဏာနိ၊ ကျမ်းဂန်တို့တည်း။
၄၆။ ပါဠိယံ၊ ၌။ "အက္ခရာယာ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ လိင်္ဂဝိပလ္လာသေန၊ လိင်ဖေါက်ပြန်သဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ အက္ခရေန၊ အက္ခရာဖြင့်။ ဣတိအာဒိနာ၊ ဤသို့အစရှိသည်ဖြင့်။ အတ္ထော၊ ကို။ ဂဟေတဗ္ဗော၊ ၏။
၄၈။ ဥပစာရံ မုဉ္စိတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပရိသာယ၊ ပရိသတ်၏။ ဒွါဒသဟတ္ထံ၊ တစ်ဆယ့်နှစ်တောင် ဥပစာရကို။ မုဉ္စိတွာ၊ လွတ်၍။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ ဌိတဿ ဝါ၊ ရပ်သည်လည်းဖြစ်သော။ နိသိန္နဿ ဝါ၊ ထိုင်သည်လည်းဖြစ်သော။ အနုပသမ္ပန္နဿ၊ လူသာမဏေအား။ အကထေတွာ၊ မဟောမူ၍။ အညေ၊ တပါးသော ရဟန်းတို့ကို။ ဥဒ္ဒိဿ၊ ရည်၍။ (၅) ဘဏန္တဿာပိ၊ ဟောသော ရဟန်းအားလည်း။ အနာပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။
ဒူရေ၊ အဝေး၌။ နိသိန္နမ္ပိ၊ နေသောသာမဏေကိုလည်း။ ဥဒ္ဒိဿ၊ ရည်၍။ သစေ ဘဏတိ၊ အကယ်၍ ဟောငြားအံ့။ အာပတ္တိ ဧဝ၊ အာပတ်သာလျှင်တည်း။
ဩပါတေတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ကထေတိ၊ ရွတ်၏။
အနုပသမ္ပန္နတာ၊ လူသာမဏေ၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဝုတ္တလက္ခဏ-ဓမ္မံ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော တရားကို။ ပဒသော၊ အစုအစု။ ဝါစနတာ၊ ဟောသော အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဧကတော ဘဏနဉ္စ၊ တကွရွတ်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အင်္ဂါနိ၊ တည်း။
ပဒသောဓမ္မသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၅။ သဟသေယျသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၀-၅၁။ ပဉ္စ‌မေ၊ ပဉ္စမသိက္ခာပုဒ်၌။ တတြ၊ ထိုဘုရား၌ ရိုသေခြင်း,ရှင်ရာဟုလာ၏ သိက္ခာကာမဖြစ်ခြင်းတို့တွင်။ ဣဒံ၊ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား။ တဿာ-ယသ္မတော၊ ထိုရှင်ရာဟုလာ၏။ သိက္ခာကာမတာယ၊ သိက္ခာကာမအဖြစ်၌။ နိဒဿနံ နိဒဿန္တိ သေသော- (ဆဋ္ဌ) ညွှန်းကြောင်းတည်း။
"ဒိရတ္တတိရတ္တ"န္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ဒိရတ္တဂ္ဂ-ဟဏံ၊ ဒိရတ္တသဒ္ဒါကိုယူခြင်းသည်။ ဝစနာလင်္ကာရတ္ထံ၊ တိရတ္တပုဒ်ကို တန်ဆာဆင်ခြင်း အကျိုးရှိ၏။ နိရန္တရံ၊ မပြတ်။ ဝါ၊ အခြားမရှိစောမူ၍။ တိဿောဝရတ္တိယော၊ သုံးညဉ့်တို့ ပတ်လုံးလျှင်။ သယိတွာ ဝသိတွာ-(ဆဋ္ဌ) ၊ အိပ်၍။ စတုတ္ထဒိဝသာ-ဒီသု၊ လေးရက်မြောက်သောနေ့ အစရှိသည်တို့၌။ သယန္တဿေဝ၊ အိပ်သောရဟန်းအားသာလျှင်။ အာပတ္တိ၊ အာပတ်သင့်၏။ ဧကန္တရိကာဒိဝသေန၊ တစ်ညဉ့်ခြား အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ သယန္တဿ၊ အိပ်သောရဟန်းအား။ အာပတ္တိ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ ဒဿနတ္ထမ္ပိ၊ ဤသို့ပြခြင်းအကျိုး ရှိသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ဟိ၊ သင့်စွာ။ ဒိရတ္တဝိသိဋ္ဌံ၊ ဒိရတ္တသဒ္ဒါဖြင့် အထူးပြုအပ်သော။ တိရတ္တံ၊ တိရတ္ထသဒ္ဒါကို။ ဝုစ္စမာနံ၊ ဆိုအပ်သည်ရှိသော်။ တေန၊ ထိုတိရတ္တသဒ္ဒါဖြင့်။ အနန္တ-ရိကမေဝ၊ အခြားမရှိသည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ တိရတ္တံ၊ သုံးညဉ့်ကို။ ဒီပေတိ၊ သိစေ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ သိအပ်၏။
ပဉ္စဟိ ဆဒနေဟီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဣဋ္ဌကသိလာသုဓာတိဏပဏ္ဏေဟိ၊ အုတ်ကျောက်အင်္ဂ‌တေ မြက်သစ်ရွက်တို့ဖြင့်။
ဝါစုဂ္ဂတဝသေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပဂုဏဝသေန၊ လေ့လာသည်အစွမ်းဖြင့်။
ဒိယဍ္ဎဟတ္ထုဗ္ဗေဓော၊ တထောင့်ထွာအမြင့်ကို။ ဝဍ္ဎကီဟတ္ထေန၊ လက်သမားတောင်ဖြင့်။ ဂဟေတဗ္ဗော၊ ၏။
ဧကေန မဂ္ဂေန၊ တစ်ခုသောလမ်းကြောင်းဖြင့်။ ပဝိသိတွာ၊ ဝင်၍။ အဗ္ဘောကာသံ၊ လွင်တီးခေါင်သို့။ အနုက္ကမိတွာ၊ မထွက်မူ၍။ သဗ္ဗတ္ထ၊ ခပ်သိမ်းသောအရပ်တို့သို့။ အနုပရိဂမနယောဂ္ဂေါ၊ လှည့်လည်ကောင်း‌သောကျောင်းသည်။ ဧကူပစာရော၊ ဧကူပစာရမည်၏။ ဧကံ ဧတံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ တစ်ခုသောကျောင်းသည်။ ဗဟုဒွါရမ္ပိ၊ တံခါးများစွာရှိသော်လည်း။ ဧကူပစာရောဝ၊ ဧကူပစာရသာလျှင်တည်း။
တတ္ထ ပန၊ ထို‌ကျောင်း၌ကား။ ကုဋ္ဋာဒီဟိ၊ နံရံအစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ရုန္ဓိတွာ၊ ပိတ်၍။ ဝိသုံ၊ အသီး။ ဒွါရံ၊ တံခါးကို။ ယောဇေန္တိ၊ တပ်ကုန်အံ့။ နာနူပစာရော၊ နာနူပစာရသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
သစေ၊ အကယ်၍။ ရုန္ဓန္တိ ရုန္ဓတိ ဧဝ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ပိတ်ကုန်အံ့။ ဧတ္ထ၊ ဤကျောက်၌။ ဝိသုံ၊ အသီး။ ဒွါရံ၊ တံခါးကို။ န ယောဇေန္တိ၊ မယှဉ်ကုန်။ (သစေ ပန ရုန္ဓတိ ဧဝ- ဟုပါဌ်အချို့ရှိ၏။ သဒ္ဒါလက္ခဏာမညီညွတ်။) "ဧတမ္ပိ၊ ဤကျောင်းသည်လည်း။ ဧကူပစာရမေဝ၊ ဧကူပစာရသာလျှင်တည်း။ ကိမိဝ၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်းဟူမူကား။ မတ္တိကာဒီဟိ၊ မြေညက် အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ပိဟိတဒွါရော၊ ပိတ်အပ်သော တံခါးရှိသော။ ဂဗ္ဘော ဝိယ၊ တိုက်ခန်းကဲ့သို့တည်း"။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ၏။
အညထာ၊ တံခါးမတပ်ပဲ နံရံပိတ်ကာမျှဖြင့် နာနူပစာရ ယူသဂဗည်ရှိ‌သော်။ ဂဗ္ဘေ၊ တိုက်ခန်း၌။ ပဝိသိတွာ၊ ဝင်၍။ (ဝိဝရာပေန္တဿ- ၌စပ်။) ပမုခါဒီသု၊ အခန်းဦးအစရှိသည်တို့၌။ နိပန္နာနုပသမ္ပန္နေဟိ၊ အိပ်သောလူ,သာမဏေတို့နှင့်။ သဟသေယျာ၊ တကွအိပ်ခြင်းမှ။ ပရိမုတ္တိယာ၊ လွတ်ခြင်းငှာ။ ဂဗ္ဘဒွါရံ၊ တိုက်ခန်းကို။ မတ္တိကာဒီဟိ၊ မြေညက်အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ပိဒဟာပေတွာ၊ ပိတ်စေ၍။ အရု-ဏေ၊ အရုဏ်သည်။ ဥဋ္ဌိတေ၊ တက်သည်ရှိသော်။ ဝိဝရာပေန္တဿပိ၊ ဖွင့်စေသော်လည်း။ အနာပတ္တိ၊ သည်။ ဘဝေယျ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့သိအပ်၏။
တေသံ ပယောဂေ ပယောဂေ ဘိက္ခုဿ အာပတ္တီ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောဝါကျ၌။ ကေစိ၊ တို့သည်။ (ဝဒန္တိ- ၌ စပ်။) "အနုဋ္ဌဟနေန၊ မထခြင်းကြောင့်။ အကိရိယသမုဋ္ဌာနာ၊ အကိရိယသမုဋ္ဌာန်ဖြစ်သော။ အာပတ္တိ၊ ကို။ ဝုတ္တာ၊ ဆိုအပ်၏။ ကသ္မာ၊ နည်း။ တသ္မိံ ခဏေ၊ ထိုသာမဏေ ထသော ခဏ၌။ ကိရိယာဘာဝါ၊ ပြုခြင်း၏ မရှိခြင်းကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ဣဒံ သိက္ခာ-ပဒံ၊ ဤသဟသေယျသိက္ခာပုဒ်သည်။ သိယာ၊ ရံခါ။ ကိရိယာယ၊ ကိရိယာကြောင့်။ သမုဋ္ဌာတိ၊ ဖြစ်၏။ သိယာ၊ ရံခါ။ အကိရိယာယ၊ အကိရိယာကြောင့်။ သမုဋ္ဌာတိ၊ ဖြစ်၏။
အဿ၊ ထိုသဟသေယျ သိက္ခာပုဒ်၏။ ကိရိယာသမုဋ္ဌာနတာ စ၊ ကိရိယာသမုဋ္ဌာန်၏ အဖြစ်ကိုလည်း။ တဗ္ဗဟုလဝသေန၊ ထိုကိရိယာသာလျှင်များသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝါ၊ တဗ္ဗဟုလနည်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝုတ္တာ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒတိ၊ ၏။
ဧတံ ယထာ၊ ဤသဟသေယျကဲ့သို့။ ဧဝံတထာ၊ ထို့အတူ။ ဒိဝါသယနမ္ပိ၊ ဒိဝါသေယျ-သည်လည်း။ သိယာ၊ ရံခါ။ ကိရိယာယ၊ ကြောင့်။ သိယာ၊ ရံခါ။ အကိရိယာယ၊ ကြောင့်။ သမုဋ္ဌာတိ၊ ဖြစ်၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ အနုဋ္ဌဟနေန၊ မထခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။ ဒွါရာသံဝရဏေန စ၊ တံခါးကို မပိတ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။ ဧတံ၊ ဤဒိဝါသေယျသည်။ အကိရိယသမုဋ္ဌာနမ္ပိ၊ အကိရိယသမုဋ္ဌာန်ရှိသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏"။ ဣတိ စ၊ ဤသို့လည်း။ ဝဒန္တိ၊ ဆိုကုန်၏။
ဣဒဉ္စ၊ ဤ ကေစိဆရာတို့စကားသည်လည်း။ ယုတ္တံ ဝိယ၊ သင့်သကဲ့သို့။ ဒိဿတိ၊ ထင်၏။ ဝီမံသိတွာ၊ စုံစမ်း၍။ ဂ‌ဟေတဗ္ဗံ၊ ယူအပ်၏။
"ဥပရိမတလေန သဒ္ဓိံ အသမ္ဗဒ္ဓဘိတ္တိကဿာ"တိ ဣဒံ၊ ဟူသောစကားကို။ သမ္ဗဒ္ဓဘိတ္တိကေ၊ စပ်သောနံရံရှိသော ပြာသာဒ်၌။ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ၊ ဆိုဖွယ်သည်ပင်လျှင်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿနတ္ထံ၊ ပြခြင်းငှါ။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဥပရိမတလေ၊ အထက်အပြင်၌။ သယိတဿ၊ အိပ်သောရဟန်းအား။ သင်္ကာဧဝ၊ တွေးတောဖွယ်ပင်လျှင်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ "ဟေဋ္ဌာ-ပါသာဒေ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
နာနူပစာရေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဗဟိ၊ အပ၌။ နိဿေဏိယာ၊ လှေကားဖြင့်။ အာရောဟဏီယေ၊ တက်အပ်သောအဆင့်၌။
သဘာသင်္ခေပေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ သဘာကာရေန၊ သဘင်အခြင်းအရာဖြင့်။
သဏ္ဌာနံ၊ သဏ္ဌာန်ကို။ "အဍ္ဎကုဋ္ဋကေ"တိ ဣမိနာ၊ ဟူသောဤ ပါဌ်ဖြင့်။ ဒဿေတိ၊ ၏။
ယတ္ထ၊ အကြင်ကျောင်း၌။ တီသု ဝါ၊ နံပါးသုံးဘက်တို့၌လည်းကောင်း။ ဒွီသု ဝါ ပဿေသု၊ နံပါးနှစ်ဘက်တို့၌လည်းကောင်း။ ဘိတ္တိယော၊ နံရံတို့ကို။ ဗဒ္ဓါ၊ ဖွဲ့အပ်ကုန်၏။ ဆဒနံ ဝါ၊ အမိုးသို့မူလည်း။ အသမ္ပတ္တာ၊ မရောက်ကုန်။ အဍ္ဎဘိတ္တိ၊ ထက်ဝက်နံရံရှိ၏။ ဣဒံ၊ ဤကျောင်းသည်။ အဍ္ဎကုဋ္ဋကံ နာမ၊ မည်၏။
ဝါဠသင်္ဃာဋော နာမ၊ မည်သည်ကား။ ပရိက္ခေပဿ၊ အရံ၏။ အန္တော၊ အတွင်း၌။ ထမ္ဘာဒီနံ၊ တိုင်အစရှိသည်တို့၏။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ ဝါဠရူပေဟိ၊ သားရဲရုပ်တို့ဖြင့်။ ကတသင်္ဃာဋော၊ ပြုအပ်သောထုပ်တည်း။
"ပရိက္ခေပဿဗဟိဂတေ" တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ယသ္မိံ ပဿေ၊ အကြင်နံပါး၌။ ပရိက္ခေပေါ၊ အရံသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ တတ္ထ၊ ထိုအရံ မရှိသောနံပါး၌။ ဘူမိတော၊ ပကတိမြေမှ။ ဝတ္ထု၊ မြေခုံသည်။ ဥစ္စံ၊ မြင့်သည်။ သစေ ဟောတိ၊ အကယ်၍ဖြစ်ငြားအံ့။ ဥစ္စဝတ္ထုတော၊ မြင့်သော မြေခုံကြမ်းဆင့်မှ။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်ဖြစ်သော။ ဥဘတော ဘူမိယံ၊ နံပါးနှစ်ဘက်ဖြစ်သော မြေ၌။ နိဗ္ဗကောသဗ္ဘန္တရေပိ၊ တံစက်ကျရာ အရပ်အတွင်း၌လည်း။ အနာပတ္တိ ဧဝ၊ အာပတ်မသင့်သည်သာလျှင်တည်း။ ကသ္မာ၊ နည်း။ တတ္ထ၊ ထို မြေခုံကြမ်းဆင့်အောက်၌။ သေနာသနဝေါဟာရာဘာဝတော၊ ကျောင်းဟုခေါ်ဝေါ်ခြင်းမရှိခြင်းကြောင့်တည်း။
အထ၊ ထိုသို့မဟုတ်။ ဝတ္ထု၊ မြေခုံကြမ်းဆင့်ကို။ န စိနိတံ နီစံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ မစီအပ်။ ဘူမိသမမေဝ၊ ပကတိမြေနှင့် အညီသာလျှင်။ သေနာသ-နဿ၊ ကျောင်း၏။ ဟေဋ္ဌိမတလေ၊ အောက်အပြင်၌။ တိဋ္ဌတိ၊ တည်သည်ဖြစ်ငြားအံ့။ တတ္ထ၊ ထို‌ မြေခုံအဆင့်ရှိသောကျောင်း၌။ ပရိက္ခေပရဟိတဒိသာယ၊ အရံကင်းသောအရပ်၌။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော။ နိဗ္ဗကောသဗ္ဘန္တရေ၊ တံစက်၏အတွင်း၌။ အာပတ္တိ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပရိစ္ဆေဒါဘာဝတော၊ အပိုင်းအခြားမရှိခြင်းကြောင့်။ ပရိက္ခေပဿ၊ အရံ၏။ ဗဟိ ဧဝ၊ အပ၌သာလျှင်။ အနာပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
"ပရိမဏ္ဍလံ ‌ဝါ"တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ မဇ္ဈေ၊ အလယ်၌။ ဥဒကပတနတ္ထာယ၊ မိုးရေဆင်းစေခြင်းငှါ။ အာကာသင်္ဂဏဝန္တံ၊ ဟင်းလင်း အပြင်ရှိ‌သော။ သေနာသနံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုပရိမဏ္ဍလံ ဝါ-အစရှိသော ဝါကျ၌။ အပရိစ္ဆိန္နဂဗ္ဘူပစာရေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဧကေကဂဗ္ဘဿ၊ တစ်ခုတစ်ခုသော တိုက်ခန်း၏။ ဒွီသု ပဿေသု၊ နံပါးနှစ်ဘက်တို့၌။ ပမုခေန၊ အဦးဖြင့်။ ဂမနံ၊ သွားခြင်းကို။ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ၊ ဖြတ်၍။ ဒိယဍ္ဎဟတ္ထုဗ္ဗေဓတော၊ အမြင့်တစ်တောင့်ထွာမှ။ အနူနံ၊ မယုတ်သော။ ကုဋ္ဋံ၊ နံရံကို။ ကတွာ၊ ၍။ အာကာသင်္ဂဏေန၊ ဟင်းလင်းပြင်ဖြင့်။ ပဝေသံ၊ ဝင်ရာအပေါက်ကို။ ကရောန္တိ၊ ပြုကုန်၏။ ဧဝံ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာဖြင့်။ အကာရိတေ အကတောတိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ မပြုအပ်သောတိုက်ခန်းတို့ကို။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။ (ဤ၌ အပရိစ္ဆေဒေန ဂဗ္ဘပတနန္တိ။ ပ။ ကရောန္တိ၊ ဧဝံ အကာရော-တိ အတ္ထော-ဟု ပါဌ်အများရှိကြ၏။ သဒ္ဒါအနက်အဓိပ္ပါယ်မညီညွတ်သောကြောင့် မရှိသင့်ရာ။)
"ဂဗ္ဘပရိက္ခေပေါ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ စတုရဿပါသာဒါဒီသု၊ လေးထောင့် ပြာသာဒ်အစရှိသည်တို့၌။ သမန္တာ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ။ ဌိတဂဗ္ဘဘိတ္ထိ-ယော၊ တည်သောအခန်း၏ နံရံတို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ပါဋေက္ကသန္နိဝေသာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဧကေကဒိသာယ၊ တစ်ခုခုသောအရပ်မူ။ ဂဗ္ဘပါဠိ‌ယော၊ အခန်းစဉ်တို့ကို။ ဣတရဒိသာသု၊ ဤမှတပါးသောအရပ်တို့၌။ ဂဗ္ဘပါဠီနံ၊ အခန်းစဉ်တို့၏။ အဘာဝေနာပိဝါ အဘာဝေန ဘာဝေပိ ဝါ- (ဆဋ္ဌ) ၊ မရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။ အညမညဘိတ္တိစ္ဆဒနေဟိ၊ အချင်းချင်း၏ နံရံအမိုးတို့နှင့်။ အသမ္ဗန္ဓတာယ ဝါ၊ မစပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ ပါဋေက္ကသန္နိ-ဝေသာ နာမ၊ အသီးသီးတည်ကုန်၏ဟူ၍။ ဝုစ္စန္တိ ဝုစ္စတိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုအသီးသီးတည်သောတိုက်ခန်းစဉ်၏အဦး၌။ ပါစိတ္တိယေန၊ ဖြင့်။ အနာပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "တံ။ ပ။ သန္ဓာယ ဝုတ္တ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဒုက္က‌ဋေန၊ ဖြင့်။ အနာပတ္တိ၊ သည်။ န၊ မဟုတ်။
ဟိ၊ သင့်စွ။ တာဒိသာယ၊ ထိုသို့ သဘောရှိသော။ ဂဗ္ဘပါဠိယာ၊ အခန်းစဉ်၏။ ပမုခံ၊ အဦးသည်။ တီသု ဒိသာသု၊ သုံးမျက်နှာတို့၌။ ဘိတ္တီနံ၊ နံရံတို့၏။ အဘာ-ဝေန၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ ဧကဒိသာယ၊ တစ်ခုသောမျက်နှာ၌။ ဂဗ္ဘဘိတ္တိ-မတ္တေန၊ တိုက်ခန်း၏ နံရံမျှဖြင့်။ သဗ္ဗစ္ဆန္နံ စူဠပရိစ္ဆန္နံ နာမ၊ အလုံးစုံမိုးအပ်အနည်းငယ် ရံအပ်သည်မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။
တဿ ပမုခဿ၊ ထိုအခန်းဦး၏။ ဣတရဒိသာသုပိ၊ ဤမူ တပါးသော မျက်နှာတို့တွင်လည်း။ ဧကိဿံ၊ တစ်ခုသော မျက်နှာ၌လည်းကောင်း။ သဗ္ဗာသု ဝါ၊ ခပ်သိမ်းသော မျက်နှာတို့၌လည်းကောင်း။ ဘိတ္တိံ၊ နံံရံကို။ ယဒိ ကရောန္တိ၊ အကယ်၍ပြုကုန်အံ့။ တဒါ၊ ထိုအခါ၌။ သဗ္ဗစ္ဆန္နဥပဍ္ဎပရိစ္ဆန္နာဒိဘာဝတော၊ အလုံးစုံမိုး၍ ထက်ဝက်ရံအပ်သည် အစရှိသည်မည်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပါစိတ္တိယမေဝ၊ သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
"ဘူမိယံ ဝိနာ ဇဂတိယာ ပမုခံ-သန္ဓာယာ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ဥစ္စဝတ္ထု၊ မြင့်သောမြေခုံကို။ အကတွာ၊ မပြုမူ၍။ ဘူမိယံ၊ မြေ၌။ ကတဂေဟဿ၊ ပြုအပ်သောကျောင်း၌။ ပမုခံ၊ အဦးကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ အပရိက္ခိတ္တေ၊ အရံမရှိသော အဦး၌။ ပါစိတ္တိယေန၊ ဖြင့်။ အနာပတ္တီတိ၊ အာပတ်မသင့်ဟူ၍။ ဣဒံ၊ ဤစကားကို။ (၇) က-ထိတံ၊ ဆိုအပ်၏။
ဥစ္စဝတ္ထုကံ၊ မြင့်သောမြေခုံရှိသော။ ပမုခံ၊ တိုက်ခန်းဦးသည်။ စေ ဟောတိ၊ အကယ်၍ဖြစ်ငြားအံ့။ တေန ဝတ္ထုနာ၊ ဖြင့်။ ပမုခံ၊ အဦးသည်။ ပရိက္ခိတ္တသင်္ချမေဝ၊ အရံရှိ၏ဟူသော အရေအတွက်သို့သာလျှင်။ ဂစ္ဆတိ၊ ရောက်၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အန္ဓက အဋ္ဌကထာဆရာအလိုတည်း။
တတ္ထာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အန္ဓကဋ္ဌကထာယံ၊ အန္ဓက အဋ္ဌကထာ၌။
ဇဂတိယာ ပမာဏံ ဝတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပကတိဘူမိယာ၊ ပကတိမြေ၌။ နိပန္နော၊ အိပ်သောသူသည်။ ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာဖြင့်။ ဇဂတိယာ၊ မြေခုံ၏။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ သယိတံ၊ အိပ်သောသူကို။ န ပဿတိ၊ မမြင်။ ဧဝံ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာဖြင့်။ ဥစ္စာ၊ မြင့်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဥစ္စ-ဝတ္ထုဿ၊ မြင့်သော မြေခုံ၏။ ဥဗ္ဗေဓပ္ပမာဏံ၊ မြင့်သောပမာဏကို။ ဝတွာ၊ ဆို၍။
ဧကဒိသာယ၊ တစ်ခုသောအရပ်၌။ ဥဇုကမေဝ၊ ဖြောင့်ဖြောင့် သာလျှင်။ ဒီဃံ ကတွာ၊ ရှည်စွာပြု၍။ သန္နိဝေသိတော၊ တည်ထားအပ်သော။ ပါသာဒေါ၊ ပြာသာဒ်သည်။ ဧကသာလသန္နိဝေသော၊ မည်၏။
ဒွီသု ဝါ၊ နှစ်ခုသော မျက်နှာတို့၌ လည်းကောင်း။ တီသု ဝါ၊ သုံးခုသောမျက်နှာတို့၌လည်းကောင်း။ စတူသုပိ ဝါ ဒိသာသု၊ အရပ်လေးမျက်နှာတို့၌လည်းကောင်း။ သိင်္ဃာဋကသဏ္ဌာနာ ဒိဝသေန၊ ခရီးဆုံသဏ္ဌာန်အစရှိသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ကတာ၊ ပြုအပ်သောပြာသာဒ်တို့ကို။ ဒွိသာလာဒိသန္နိဝေသာ၊ ဒွိသာလသန္နိဝေသ အစရှိသည်တို့ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
သာလပ္ပဘေဒနိပ္ဖန္နမေဝ သာလပ္ပဘေဒဒီပနမေဝ- (ဆဋ္ဌ) ၊ အဆောင်ထူးဖြင့် ပြီးခြင်းသည်သာလျှင်။ ဧတ္ထ၊ ဤ ဒွိသာလသန္နိဝေသ အစရှိသည်၌။ ပုရိမတော၊ ရှေး ဧကသာလသန္နိဝေသမူ။ ဝိသေသော၊ အထူးတည်း။ (ဧတ္ထ၊ ဤ ယေပိ ဧကသာလ-အစရှိသော စကား၌။ ပုရိမတော၊ ရှေးပရိမဏ္ဍလံ ဝါ-အစရှိသောစကားမှ။ ဝိသေသော၊ အထူးတည်း။)
ပရိက္ခေပေါ ဝိဒ္ဓသ္တောတိ၊ ဟူသောစကားကို။ ပမုခဿ၊ တိုက်ခန်းဦး၏။ ပရိက္ခေပံ၊ အရံကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝဒတိ၊ ၏။
၅၃။ ဥပဍ္ဎစ္ဆန္နဥပဍ္ဎပရိစ္ဆန္နံ သေနာသနံ ဒုက္ကဋဿာတိ ဆဋ္ဌ၌ ဣတိ-မပါ။ ၊ ဟူ၍။ အာဒိံ၊ အစကို။ ဝတွာ၊ ဟော၍။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ဒဿိတတ္တာ၊ ပြအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ တတော၊ ထိုဒုက္ကဋ်ဝတ္ထုဖြစ်သော ကျောင်းထက်။ အဓိကံ၊ လွန်သော။ သဗ္ဗစ္ဆန္န-ဥပဍ္ဎပရိစ္ဆန္နာဒိကမ္မိ၊ အလုံးစုံမိုး၍ထက်ဝက်ရံသောကျောင်း အစရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ သဗ္ဗံ၊ သော။ ပါဠိယံ၊ ၌။ အဝုတ္တမ္ပိ၊ မဟောအပ်သောကျောင်းကိုလည်း။ ပါစိတ္တိယဿေဝ၊ ၏သာလျှင်။ ဝတ္ထုဘာဝေန၊ ဝတ္ထု၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဒဿိတံ၊ ပြအပ်၏။ ကသ္မာ၊ နည်း။ သိက္ခာပဒဿ၊ ၏။ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇတ္တာ စ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇ၏အဖြစ်ကြောင့် လည်းကောင်း။ ဂရုကေ၊ ဂရုကအရာ၌။ ဌာတဗ္ဗတော စ၊ တည်သင့်သောကြောင့်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
"သတ္တ ပါ-စိတ္တိယာနီ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ဝုတ္တပါစိတ္တိယဒွယံ၊ ဟောတော်မူအပ်သော ပါစိတ်နှစ်ခုအပေါင်းကို။ သာမညတော၊ သာမညအားဖြင့်။ ဧကတ္တေန ဂဟေတွာ၊ တပေါင်းတည်းယူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
၅၄။ ပါဠိယံ၊ ၌။ "တတိယာယ ရတ္တိယာ ပုရာရုဏာ နိက္ခမိတွာ ပုန သယတီ"တိ ဣဒံ ဝသတီတိ ဣဒံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဟူသော စကားကို။ ဥက္ကဋ္ဌဝသေန၊ ဥက္ကဋ္ဌနည်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ပုရာရုဏာ၊ အရုဏ်မတက်မီ။ အနိက္ခမိတွာ ပန၊ မထွက်မူ၍ကား။ ဥဋ္ဌဟိတွာ၊ ထ၍။ အန္တောဆဒနေ၊ အမိုးအတွင်း၌။ နိသိန္နဿာပိ၊ ထိုင်သော ရဟန်းအားလည်း။ ပုနဒိဝသေ၊ တပါးသောနေ့၌။ သဟသေယျေန၊ တကွအိပ်ခြင်းကြောင့်။ အနာပတ္တိ ဧဝ၊ အာပတ်မသင့် သလျှင်ကတည်း။
ဒိဗ္ဗမဏ္ဍပံ ဟောတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ သီဟဠဒီပေ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌။ ဥစ္စ-ဝတ္ထုကော၊ မြင့်သောမြေခုံရှိသော။ သဗ္ဗစ္ဆန္နော၊ အလုံးစုံမိုးသော။ သဗ္ဗ-အပရိစ္ဆန္နော၊ အလုံးစုံ မရံသော။ ဧဝံနာမကော၊ ဤသို့ဒိဗ္ဗအမည်ရှိသော။ သန္နိပါတမဏ္ဍပေါ၊ စည်းဝေးသော မဏ္ဍပ်သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တံ၊ ထိုမဏ္ဍပ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဧတံ၊ ဤဒိဗ္ဗမဏ္ဍပံ ဟောတိ-ဟူသော စကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ (အဋ္ဌကထာ၌ သေနမ္ဗမဏ္ဍပဝဏ္ဏံ ဟောတိ-ဟု ပါဌ်ရှိ၏။ သာရတ္ထဒီပနီ၌လည်း သေနမ္ဗမဏ္ဍပဝဏ္ဏံ ဟောတိ-ဟူ၍ပင် ရှိသည်။ ဤဋီကာ၌လည်း ယခုဤအတိုင်းပင်ရှိ၏)။
ဧတ္ထ၊ ဤ သဗ္ဗစ္ဆန္နေ-အစရှိသောပါဌ်၌။ စတုတ္ထဘာဂေါ၊ လေးဖို့တစ်ဖို့အပိုင်းအရံရှိသော ကျောင်းသည်။ စူဠကံ၊ အနည်းငယ် အမိုးအရံရှိသောကျောင်းမည်၏။ ဒွေဘာ‌ဂါ၊ နှစ်ဖို့ အမိုးအရံရှိသော ကျောင်းသည်။ ဥပဍ္ဎံ၊ ထက်ဝက်ရှိသောကျောင်းမည်၏။ တီသု ဘာဂေသု၊ သုံးဖို့တို့တွင်။ ဒွေ-ဘာဂါ၊ နှစ်ဖို့ အမိုးအရံရှိသော ကျောင်းသည်။ ယေဘုယျံ၊ များစွာရှိသော ကျောင်းမည်၏။ ဣတိ ဣမိနာ နယေန၊ ဤသို့သော နည်းဖြင့်။ စူဠ-ကစ္ဆန္နပရိစ္ဆန္နတာဒီနိ၊ စူဠကစ္ဆန္နအဖြစ်, စူဠကပရိစ္ဆန္နအဖြစ် အစရှိသည်တို့ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ ကုန်၏။
ပါစိတ္ထိယဝတ္ထုကသေနာသနံ၊ ပါစိတ်ဝတ္ထုလောက်သော ကျောင်း၏ အဖြစ် လည်းကောင်း။ တတ္ထ၊ ထိုကျောင်း၌။ အနုပသမ္ပန္နေန၊ လူသာမဏေနှင့်။ သဟနိပဇ္ဇနံ၊ တကွအိပ်ခြင်း လည်းကောင်း။ စတုတ္ထဒိဝသေ၊ လေးရက်မြောက်သောနေ့၌။ သူရိယတ္ထင်္ဂမနံ၊ နေဝင်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
သဟသေယျသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၆။ ဒုတိယသဟသေယျသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၅။ ဆဋ္ဌေ၊ ဆဋ္ဌသိက္ခာပုဒ်၌။ မာတုဂါမေန၊ မာတုဂါမနှင့်။ သဒွိံ၊ တကွ။ စတုတ္ထဒိဝသေ၊ လေးရက်မြောက်သောနေ့၌။ သယန္တဿာပိ၊ အိပ်သော ရဟန်းအားလည်း။ ဣမိနာ သိက္ခာပဒေန၊ ဤဒုတိယ ဘဟသေယျ သိက္ခာပုဒ်ဖြင့်။ ဧကာဝ၊ တစ်ချက်သာလျှင်ဖြစ်သော။ အာပတ္တိ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ကေစိပန၊ တို့သည်ကား။ ပုရိမသိက္ခာပဒေနာပိ၊ ရှေးသိက္ခာပုဒ်ဖြင့်လည်း။ အာပတ္တိ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ ဒွေ အာပတ္တိယော၊ အာပတ်နှစ်ချက်တို့တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ တံ ဝစနံ၊ သည်။ န ယုတ္တံ၊ မသင့်။ ကသ္မာ၊ နည်း။ "အနုပသမ္ပန္နေန"တိ၊ ဟူ၍။ အနိတ္ထိလိင်္ဂေန၊ ဣတ္ထိလိင်မှ တပါးသော ပုလ္လိင်ဖြင့်။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ (၈) နပုံသကေန၊ နပုံသကနှင့်။ စတုတ္ထဒိဝသေ၊ လေးရက်မြောက်သောနေ့၌။ သယန္တဿ၊ အိပ်သောရဟန်းအား။ သဒုက္ကဋ-ပါစိတ္တိယံ၊ ဒုက္ကဋ်နှင့်တကွသော ပါစိတ်ကို။ ဝတ္ထုံ၊ ဆိုခြင်းငှါ။ ယုတ္တံ၊ သင့်၏။
ဧတ္ထ၊ ဤ ဒုတိယသဟသေယျသိက္ခာပုဒ်၌။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ပဏ္ဍကဝ-သေနေဝ၊ ပဏ္ဍုက်၏ အစွမ်းအားဖြင့်သာလျှင်။ ဒုက္ကဋံ၊ ကို။ ကိဉ္စာပိ ဝုတ္တံ၊ အကယ်၍ကား ဟောတော်မူ၏ရှင့်။ ပန၊ ထိုသို့ ဟောတော်မူပေတမုံ့လည်း။ တဒနုလောမိကာ၊ ထိုပဏ္ဍုက်အား လျော်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပုရိသဥဘ-တောဗျဉ္ဇနကေန၊ ပုရိသဥဘတောဗျည်းနှင့်။ သဟ၊ တကွ။ သယန္တဿ၊ အိပ်သော ရဟန်းအား။ ဣမိနာ၊ ဤ ဒုတိယသယသေယျဖြင့်။ ဒုက္ကဋံ၊ တည်း။ ပုရိမေန၊ ရှေးပဌမသဟသေယျဖြင့်။ စတုတ္ထဒိဝသေ၊ လေးရက်မြောက်သောနေ့၌။ သဒုက္ကဋံ၊ ဒုက္ကဋ်နှင့်တကွသော။ ပါစိတ္တိယံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဣတ္ထိဥဘတောဗျဉ္ဇနကော၊ သည်။ ဣတ္ထိဂတိကောဝ၊ မိန်းမနှင့်အလားတူသလျှင်ကတည်း။ ဣတိ အယံ၊ ဤအဆုံးအဖြတ်ကား။ အမှာကံ၊ ငါတို့၏။ ခန္တိ၊ နှစ်သက်ခြင်းတည်း။
မတိတ္ထိယာ၊ သေသောမိန်းမ၌။ အနာ-ပတ္တီတိ၊ အာပတ်မသင့်ဟူ၍။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ပါစိတ္ထိယဝတ္ထုကသေနာသနံ၊ ပါစိတ် ဝတ္ထုလောက်သော ကျောင်း၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ တတ္ထ၊ ထိုကျောင်း၌။ မာတုဂါမေန၊ နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ နိပဇ္ဇနံ၊ အိပ်ခြင်းလည်းကောင်း။ သူရိယတ္ထင်္ဂမနံ၊ နေဝင်ခြင်းလည််းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဒုတိယသဟသေယျသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၇၊ ဓမ္မဒေသနာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၆၀။ သတ္တမေ၊ သတ္တမသိက္ခာပုဒ်၌။ "န ယက္ခေနာ" တိအာဒီနံ၊ အစရှိသောပုဒ်တို့၏။ "အညတြ ဝိညုနာ"တိ ဣမိနာ၊ ဟူသောဤပုဒ်နှင့်။ သမ္ဗ-န္ဓော၊ စပ်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဝိညုနာ၊ လိမ္မာသော။ ပုရိသဝိဂ္ဂဟေန၊ ယောက်ျားပုဂ္ဂိုလ်ကို။ အညတြ၊ ကြဉ်၍။ ယက္ခာဒိနာ န ယက္ခာဒိနာပိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဘီလူးအစရှိသည်ကို။ န အညတြ၊ မကြဉ်မူ၍။ ဌိတဿ၊ တည်သော။ မာတုဂါမဿ၊ အား။ ဒေသေယျ၊ ဟောငြားအံ့။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အတ္ထော၊ ကို။ ဂဟေတဗ္ဗော၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာအလိုတည်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။ တာဒိသေနပိ၊ ထိုသို့သဘောရှိသော ဘီလူးအစရှိသည်နှင့်လည်း။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ဌိတာယ၊ တည်သောမာတုဂါမအား။ ဒေသေတုံ၊ ဟောခြင်းငှါ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
တံ တံဒေသဘာသာယ၊ ထိုထိုအရပ်ဘာသာဖြင့်။ အတ္ထံ၊ အနက်ကို။ ယထာရုစိ၊ အလိုအတိုင်း။ ဒေသေတုံ၊ ဟောခြင်းငှါ။ ဝဋ္ဋတိ ဧဝ၊ အပ်သလျှင်ကတည်း။
ဣရိယာပထာပရိဝတ္တနံ၊ ဣရိယာပုထိမပြောင်းခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ပုရိသံ၊ ယောက်ျားကို။ ဒွါဒသဟတ္ထူပစာရေ၊ တဆယ့်နှစ်တောင် ဥပစာအတွင်းသို့။ အပက္ကောသနံ အပက္ကောသာပနံ- (ဆဋ္ဌ) ဝါ၊ မခေါ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အကိရိယာ၊ တည်း။
ဝုတ္တလက္ခဏဿ၊ ဆိုအပ်ပြီးသောလက္ခဏာရှိသော။ ဓမ္မဿ၊ ကို။ ဆန္နံ ဝါစာနံ၊ ခြောက်ပုဒ်တို့ထက်။ ဥတ္တရိ ဥပရိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ အလွန်။ ဒေသနာ၊ ဟောခြင်းလည်းကောင်း။ ဝုတ္တလက္ခဏော၊ ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော။ မာတု-ဂါမော၊ လည်းကောင်း။ ဣရိယာပထပရိဝတ္တနာဘာဝေါ၊ ဣရိယာပုထ်ပြောင်းလဲခြင်း၏ မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ ဝိညူပုရိသာဘာဝေါ၊ သိကြားလိမ္မာသော ယောက်ျား၏ မရှိခြင်း‌လည်းကောင်း။ အပဉှဝိဿဇ္ဇနာ၊ ပြဿနာဖြေမဟုတ်သောအဖြစ်လည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ ဤငါးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဓမ္မဒေသနာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၈၊ ဘူတာရောစနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၇၇။ အဋ္ဌမေ၊ အဋ္ဌမသိက္ခာပုဒ်၌။ အန္တရာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပရိနိဗ္ဗာ-နကာလတော၊ ပရိဗ္ဗာန်ပြုသောအခါမှ။ ပုဗ္ဗေပိ၊ ရှေး၌လည်း‌။
အတိကဍ္ဎိယ-မာနေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ "ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။ ဝဒထ၊ ဆိုပါကုန်လော့။ ကိံ၊ အဘယ်ကို။ တုမှေဟိ၊ သင်တို့သည်။ အဓိဂတံ၊ ရအပ်သနည်း"။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ နိပ္ပီဠိယမာနေန အတိဗဒ္ဓိယမာနေန၊ အလွန်နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍။ (အချို့- ပါဌ်၌ နိပ္ပီဠနာကာရ မပါ။)
တထာရူပေ ပစ္စယေ၊ ထိုသို့သဘောရှိသော အကြောင်းသည်။ သတိ၊ ရှိသော်။ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ၊ ပြောအပ်သလျှင်ကတည်း။
"သုတပရိယတ္တိသီလဂုဏ" န္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ အတ္ထ-ကုသလတာ၊ အနက်၌ လိမ္မာသောအဖြစ်သည်။ သုတဂုဏော၊ သုတဂုဏ်မည်၏။ ပါဠိပါဌကုသလတာ၊ ပါဠိပါဌ်၌ လိမ္မာသောအဖြစ်သည်။ ပရိယတ္တိဂုဏော၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
"စိတ္ထက္ခေပဿ ဝါ အဘာဝါ" တိ ဣမိနာ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ အရိယာနံ၊ အရိယာတို့အား။ ခိတ္တစိတ္တဝေဒနာဋ္ဋတာပိ၊ စိတ်ပျံ့လွင့်သောအဖြစ်, ဝေဒနာနှိပ်စက်သောအဖြစ်သည်လည်း။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
(၉) ပုဗ္ဗေ အဝုတ္တေဟီတိ၊ ဟူသည်ကား။ စတုတ္ထပါရာဇိကေ၊ ၌။ အဝုတ္တေဟိ၊ မဆိုအပ်သော သမုဋ္ဌာန်တို့ကြောင့်။
ဣဒဉ္စ သိက္ခာပဒံ၊ သည်လည်း။ ပဏ္ဏတ္တိအဇာနနဝသေန၊ ပညတ်တော်ကို မသိသည်၏အစွမ်းဖြင့်။ ဧကန္တ‌‌တော၊ စင်စစ်အားဖြင့်။ အစိတ္တကသမုဋ္ဌာနမေဝ၊ သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ အရိယာနံ၊ တို့အား။ ပဏ္ဏတ္တိဝီတိက္ကမာဘာဝါ၊ ပညတ်တော်ကို လွန်ကျူးခြင်း၏ မရှိခြင်းကြောင့်တည်း။
ဈာနလာဘီနဉ္စ၊ ဈာန်ရပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း။ သတ္ထုအာဏာဝီတိက္ကမပဋိဃစိတ္တဿ၊ ဘုရားအာဏာကိုလွန်ကျူး ကြောင်းဖြစ်သော ဒေါသစိတ်ကို။ ဈာနပရိဟာနတော၊ ဈာန်ဖြင့်ပယ်ခြင်းကြောင့်။ ဘူတာရောစနံ၊ သည်။ န သမ္ဘဝတိ၊ မဖြစ်။
ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မဿ၊ ၏။ ဘူတတာ၊ ထင်ရှားရသော အဖြစ်လည်းကောင်း။ အနုပသမ္ပန္နဿ၊ လူသာမဏေအား။ အာရောစနံ၊ ကြားခြင်းလည်းကောင်း။ တင်္ခဏဝိဇာနနာ၊ ထိုခဏသိခြင်း လည်းကောင်း။ အနညာပဒေသော၊ သူတပါးကို မညွှန်းခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ-စတ္တာရိ၊ ဤလေးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဘူတာရောစနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၉။ ဒုဋ္ဌုလ္လာရောစနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၇၈။ နဝမေ၊ နဝမသိက္ခာပုဒ်၌။ တတ္ထ ဘဝေယျာတိ၊ ဟူသည်ကား။ တတ္ထ၊ ထိုစကား၌။ ကဿစိ၊ တစုံတယောက်သောသူ၏။ မတိ၊ အလိုသည်။ ဧဝံ၊ သို့။ ဘဝေယျ၊ ဖြစ်ရာ၏။
အဋ္ဌကထာဝစနမေဝ၊ အဋ္ဌကထာ စကားကိုသာလျှင်။ ဥပပတ္တိတော၊ အသင့်အားဖြင့်။ ဒဠှံ ကတွာ၊ မြဲမြံစွာပြု၍။ ပတိဋ္ဌ-ပေန္တော၊ တည်စေလိုရကား။ "ဣမိနာပိ စေတ"န္တိအာဒိံ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
၈၂။ အာဒိတော ပဉ္စ သိက္ခာပဒါနီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပဉ္စ၊ ငါးပါးကုန်သော။ ပါဏာတိပါတာဒီနိ၊ ပါဏာတိပါတအစရှိသည်တို့တည်း။
သေသာ-နီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဝိကာလဘောဇနာဒီနိ၊ ဝိကာလဘောဇန အစရှိသည်တို့တည်း။
သုက္ကဝိဿဋ္ဌိအာဒိ၊ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိအစရှိသည်သည်။ အဇ္ဈာစာရောဝ၊ အဇ္ဈာစာရသာလျှင်တည်း။
အန္တိမဝတ္ထုံ၊ ပါရာဇိကအာပတ်သို့။ အနဇ္ဈာ-ပန္နဿ၊ မရောက်သော။ ဘိက္ခုနော၊ ၏။ သဝတ္ထုကော၊ ဝတ္ထုနှင့်တကွသော။ သံဃာဒိသေသော၊ သံဃာဒိသိသ်လည်းကောင်း။ အနုပသမ္ပန္နဿ၊ လူသာမဏေအား။ အာရောစနံ၊ ပြောကြားခြင်းလည်းကောင်း။ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာ၊ ဘိက္ခုသမ္မုတိ၏။ အဘာဝေါ၊ မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဒုဋ္ဌုလ္လာရောစနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၁၀၊ ပထဝီခဏနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၈၆။ ဒသမေ၊ ဒသမသိက္ခာပုဒ်၌။ အပ္ပပံသုမတ္တိကာယ၊ နည်းသောမြေမှုန့် မြေညက်ရှိသော။ ပထဝိယာ၊ မြေကို။ အနာပတ္တိဝတ္ထုဘာဝေန၊ အနာပတ္တိဝတ္ထုအဖြစ်ဖြင့်။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဥပဍ္ဎပံသုမတ္တိ-ကာယပိ၊ ထက်ဝက်မြေမှုန့် မြေညက်ရှိသော မြေ၌လည်း။ ပါစိတ္တိယမေဝ၊ ပါစိတ်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်၏။ ဧတံ၊ ဤထက်ဝက်မြေမှုန့် မြေညက်ရှိသော မြေကို။ ဒုက္ကဋဝတ္ထူတိ၊ ဒုက္ကဋ်ဝတ္ထုဟူ၍။ ဝတ္တုံ၊ ဆိုခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ဇာတာဇာတဝိမုတ္တာယ၊ ပါစိတ်ဝတ္ထုဖြစ်သော ဇာတပထဝီ, အနာပတ္တိဝတ္ထုဖြစ်သော အဇာတပထဝီမှ လွတ်သော။ တတိယာယ၊ သုံးခုမြောက်သော။ ပထဝိယာ၊ ဒုက္ကဋ်ဝတ္ထုဖြစ်သောမြေ၏။ အဘာဝတော၊ မရှိခြင်းကြောင့်တည်း။
ဝဋ္ဋတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဣမသ္မိံ ဌာနေ၊ ဤအရပ်၌။ ပေါက္ခရဏိံ၊ ရေကန်ကို။ ခဏ၊ တူးလော့။ ဣတိ၊ သို့။ ဩကာသဿ၊ အရပ်ကို။ အနိယမိ-တတ္တာ၊ မမှတ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
"ဣမံ ဝလ္လိံ ခဏာ"တိ၊ ဟူ၍။ ပထဝီခဏနံ၊ မြေတူးခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဣမိနာဝ သိက္ခာပဒေန၊ ဤပထဝီခဏနသိက္ခာပုဒ်ဖြင့်သာလျှင်။ အာပတ္တိ၊ အာပတ်သင့်၏။ ဘူတဂါမသိက္ခာပဒေန၊ ဖြင့်။ န အာပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။
(၁၀) ဥဘယမ္ပိ၊ နှစ်ပါးသော မြေတူး‌ခြင်း နွယ်ဖြတ်ခြင်းကိုလည်း။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တေ ပန၊ ဆိုသော်ကား။ ဒွေပိ ပါစိတ္တိယာ၊ နှစ်ချက်သော ပါစိတ်တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
ဥဒကပပ္ပဋကောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥဒကေ၊ ရေသည်။ အန္တောဘူမိယံ၊ မြေ၏အတွင်းသို့။ ပဝိဋ္ဌေ၊ ဝင်သည်ရှိသော်။ တဿ၊ ထိုမြေ၏။ ဥပရိဘာဂံ၊ အထက်အဖို့ကို။ ဆာဒေ-တွာ၊ ဖုံးလွှမ်း၍။ တနုကပံသု ဝါ၊ ပါးသော ‌မြေမှုန့်စုသည်လည်းကောင်း။ မတ္တိကာ ဝါ၊ မြေညက်သည်လည်းကောင်း။ ပဋလံ ဟုတွာ၊ အပြင်ဖြစ်၍။ ပလဝမာနာ၊ ပေါ်လျက်။ (ပတမာနာ-ဟူ၍လည်း ပါဌ်ရှိကြ၏။ ကျလျက်-ဟုပေး။) တိဋ္ဌတိ၊ တည်၏။ တသ္မိံ ဥဒကေ၊ ထို‌ရေသည်။ သုက္ခေပိ၊ ခြောက်သော်လည်း။ တံ ပဋလံ၊ ထိုအပြင်သည်။ ဝါတေန၊ လေဖြင့်။ စလမာနံ၊ တုန်လှုပ်လျက်။ တိဋ္ဌတိ၊ ၏။ တံ၊ ထိုမြေလွှာအပြင်သည်။ ဥဒကပပ္ပဋကောနာမ၊ မည်၏။
အကတပဗ္ဘာရေတိ၊ ဟူသောစကားကို။ အဝဠဉ္ဇနဋ္ဌာနဒဿနတ္ထံ၊ မသုံးဆောင်ရာအရပ်ကို ပြခြင်းငှါ။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်၏။ တာဒိသေ ဧဝ၊ ထိုသို့သဘောရှိသော အရပ်၌သာလျှင်။ ဝမ္မိကဿ၊ တောင်ပို့၏။ သမ္ဘဝေါ၊ ဖြစ်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ သိအပ်၏။
မူသိကုက္ကရံ နာမ၊ မည်သည်ကား။ မူသိကာဟိ၊ ကြွက်တို့သည်။ ခနိတွာ၊ တူး၍။ ဗဟိကတ-ပံသုရာသိ၊ အပ၌ပြုအပ်သော မြေမှုန့်စုတည်း။
"အစ္ဆဒန"န္တိ အာဒိဝုတ္တတ္တာ၊ အစ္ဆဒနံ-အစရှိသောစကားကို ဆိုခြင်းကြောင့်။ ဥဇုကံ၊ ဖြောင့်ဖြောင့်။ အာကာသတော၊ ကောင်းကင်မှ။ ပတိတဝဿောဒကေန၊ ကျသော မိုးရေဖြင့်။ ဩဝဋ္ဌမေဝ၊ စွတ်သောမြေသည်သာလျှင်။ ဇာတပထဝီ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဆဒနာဒီသု၊ အမိုးအစရှိသည်တို့၌။ ပတိတွာ၊ ကျ၍။ တတော၊ ထိုအမိုးမှ။ ပဝတ္တဥဒကေန၊ စီးသောရေဖြင့်။ တိန္တံ၊ စွတ်သောမြေသည်။ န ဇာတပထဝီ၊ ဇာတပထဝီ မဟုတ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
မဏ္ဍပတ္ထမ္ဘန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ သာခါမဏ္ဍပတ္ထမ္ဘံ၊ သစ်ခက်မိုးသောမဏ္ဍပ်၏တိုင်ကို။
ဥစ္စာလေတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥက္ခိပိတွာ၊ ကြွ၍။
တတောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပုရာဏသေနာသနတော၊ ရှေးကျောင်းဟောင်းမှ။
၈၈။ မဟာမတ္တိကန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဘိတ္တိလေပနံ၊ နံရံ၌လိမ်းသောမြေဆိုင်ကို။
ဇာတပထဝိတာ၊ ဇာတပထဝီ၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ တထာ-သညိတာ၊ ထိုဇာတပထဝီဟု အမှတ်ရှိသောအဖြစ်လည်းကောင်း။ ခဏနခဏာ-ပနဉ္စ၊ မိမိတူးခြင်း, သူတပါးကို တူးစေခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ပထဝီခဏနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
ပဌမော၊ သော။ မုသာဝါဒဝဂ္ဂေါ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။