၄။ ပဌမသေနာသနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၁၁၀။ စတုတ္ထေ၊ စတုတ္ထသိက္ခာပုဒ်၌။
အပညာတေတိ၊ ဟူသည်ကား။
အပ္ပသိဒ္ဓေ၊ မိုးလဟု မထင်ရှားသော။
အဋ္ဌ မာသေ၊ ရှစ်လတို့ပတ်လုံး။
မဏ္ဍပါဒီသု၊ မဏ္ဍပ်အစရှိသည်တို့၌။
ဌပနသင်္ခါတံ၊ ထားခြင်းဟုဆိုအပ်သော။
ဣမံ အတ္ထဝိသေသံ၊ ဤအနက်အထူးကို။
ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။
ဘဂဝတာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။
ပဌမမေဝ၊ ရှေးဦးကလျှင်။
ဣမံ ပန သိက္ခာပဒံ၊ ကို။
ပညတ္တံ၊ ပညတ်တော်မူအပ်၏။
ဣတိ အဓိပ္ပာယံ၊ ဤသို့သော အဓိပ္ပာယ်ကို။
အနုပညတ္တိသဒိသေန၊ အနုပညတ်နှင့်တူသော။
"အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ အဋ္ဌမာသေ" တိအာဒိ ဝစနေန၊ အစရှိသောစကားဖြင့်။
ပကာသေတွာ၊ ပြပြီးဖြစ်၍။
ဝိသုံ၊ အသီး။
အနုပညတ္တိ၊ အနုပညတ်ကို။
န ဝုတ္တာ၊ မဟောအပ်။
ပရိဝါရေ ပန၊ ပရိဝါ၌ကား။
ဧတံ အနုဇာနနဝစနံ၊ ဤခွင့်ပြုသောစကားသည်။
အနုပညတ္တိဋ္ဌာနံ၊ အနုပညတ်အရာ၌ တည်၏။
ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။
"ဧကာ အနုပညတ္တီ" တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
နဝဝါယိမောတိ၊ ဟူသည်ကား။
အဓုနာ၊ ယခု။
သုတ္တေန၊ ချည်ဖြင့်။
ဝီတကစ္ဆေန၊ ရက်အပ်သော ကပ်ကျစ်ဖြင့်။
ပလိဝေဌိတမဉ္စော၊ ရစ်အပ်သော ညောင်စောင်းတည်း။
ဩနဒ္ဓေါတိ၊ ဟူသည်ကား။
ကပ္ပိယစမ္မေန၊ အပ်သောသားရေဖြင့်။
ဩနဒ္ဓေါ၊ မြှေးယှက်အပ်သော ညောင်စောင်းတည်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။
တေ၊ ထို နဝ ဝါယိမ, ဩနဒ္ဓ ညောင်စောင်းတို့သည်။
ဝဿေန၊ မိုးဖြင့်။
သီဃံ၊ လျင်စွာ။
န နဿန္တိ၊ မပျက်စီးကုန်။
"ဥက္ကဋ္ဌအဗ္ဘောကာသိ-ကော" တိ ဣဒံ၊ ဟူသော စကားသည်။
တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။
သုခ-ပဋိပတ္တိဒဿနမတ္တံ၊ ချမ်းသာသော အကျင့်ကို ပြကြောင်းမျှသာတည်း။
ဥက္ကဋ္ဌဿာပိ၊ ဥက္ကဌ် ဆောက်တည်သော ရဟန်းအားလည်း။
စီဝရကုဋိ၊ သင်္ကန်းကုဋိသည်။
ဝဋ္ဋတေဝ၊ အပ်သည်သာလျှင်တည်း။
"ကာယာနုဂတိ-ကတ္တာ"တိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။
ဘိက္ခုနော၊ ၏။
တတ္ထေဝ၊ ထိုသင်္ကန်း-ကုဋိ၌သာလျှင်။
နိသီဒနဘာဝံ၊ နေသောအဖြစ်ကို။
ဒီပေတိ၊ သိစေ၏။
တေန စ၊ ထိုကာယာနုဂတိကတ္တာ-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်လည်း။
ဝဿဘယေန၊ မိုးမှကြောက်သောကြောင့်။
သယံ၊ မိမိသည်။
အညတ္ထ၊ အရပ်တပါးသို့။
ဂစ္ဆန္တဿ၊ သွားသောရဟန်းအား။
အာပတ္တိ၊ တည်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဒဿေတိ၊ ၏။
အဗ္ဘောကာသိကာနံ၊ အဗ္ဘောကာသိက် ဆောက်တည်သော ရဟန်းတို့အား။
တေမနတ္ထာယ၊ စွတ်စိုစိမ့်သောငှာ။
နိယမေတွာ၊ မှတ်၍။
ဒါယ-ကေဟိ၊ ဒါယကာတို့သည်။
ဒိန္နမ္ပိ၊ လှူအပ်သော ညောင်စောင်းကိုလည်း။
အတ္တာနံ၊ မိမိကိုယ်ကို။
ရက္ခန္တေန၊ စောင့်သဖြင့်။
ရက္ခိတဗ္ဗမေဝ၊ စောင့်အပ်သလျှင်ကတည်း။
"ဝလာဟကာနံ အနုဋ္ဌိတဘာဝံ သလ္လက္ခေတွာ"တိ ဣမိနာ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။
ဂိမှာနေပိ၊ နွေကာလ၌လည်း။
မေဃေ၊ မိုးသည်။
ဥဋ္ဌိတေ၊ တက်သည်ရှိသော်။
အဗ္ဘောကာသေ၊ လွင်တီးခေါင်၌။
နိက္ခိပိတုံ၊ ထားခြင်းငှာ။
န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ဣတိ၊ သို့။
ဒီပေတိ၊ သိစေ၏။
တတြ တတြာတိ၊ ဟူသည်ကား။
စေတိယင်္ဂဏာဒိကေ၊ စေတီပြင် အစရှိသော။
တသ္မိံ တသ္မိံ အဗ္ဘောကာသေ၊ ထိုထို လွင်တီးခေါင်၌။
နိယမေတွာ၊ မှတ်၍။
နိက္ခိတ္တာ၊ ထားအပ်၏။
"မဇ္ဈတော ပဋ္ဌာယ ပါဒဋ္ဌာနာဘိမုခါ"တိ၊ ဟူသော စကားကို။
ယတ္ထ၊ အကြင်အရပ်၌။
သမန္တတော၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ။
သမ္မဇ္ဇိတွာ၊ တံမြက်လှည်း၍။
အင်္ဂဏမဇ္ဈေ၊ တလင်းလယ်၌။
သဗ္ဗဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။
ကစဝရဿ၊ အမှိုက်ကို။
သင်္ကဍ္ဎနေန၊ ရုံးစုသဖြင့်။
မဇ္ဈေ၊ အလယ်၌။
ဝါလိကာ၊ သဲကို။
သဉ္စိတာ၊ စုပုံအပ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုအရပ်၌။
ကတ္တဗ္ဗဝိဓိဒဿနတ္ထံ၊ ပြုအပ်သော အစီအရင်ကို ပြခြင်းငှာ။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဥစ္စဝတ္ထုပါဒဋ္ဌာနာဘိမုခံ ဝါ၊ မြင့်သော မြေခုံခြေသို့ရှေးရှုလည်းကောင်း။
ဘိတ္တိပါဒါဘိမုခံ ဝါ
ဆဋ္ဌ-၌ မပါ။။
နံရံခြေသို့ရှေးရှုလည်းကောင်း။
ဝါလိကာ၊ သဲကို။
ဟရိတဗ္ဗာ၊ ဆောင်အပ်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့သိအပ်၏။
ယတ္ထ ဝါ ပန၊ အကြင်အရပ်၌ကား။
ကောဏေသု၊ အထောင့်တို့၌။
ဝါလိကာ၊ သဲကို။
သဉ္စိတာ၊ စုပုံအပ်၏။
တတ္ထ၊ ထိုအရပ်၌။
တတော ပဋ္ဌာယ၊ ထိုသဲစုပုံရာ အရပ်မှ။
ပရဒိသာဘိမုခါ၊ တပါးသော အရပ်သို့ရှေးရှု။
ဟရိ-တဗ္ဗာ၊ ဆောင်အပ်၏။
ဣတိ၊ သို့။
ကေစိ၊ တို့သည်။
အတ္ထံ၊ အနက်ကို။
ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ကေစိ ပန၊ တို့သည်ကား။
(၁၅) "သမ္မဋ္ဌဋ္ဌာနဿ၊ တံမြက်လှည်းပြီးသောအရပ်၏။
ပဒဝဠဉ္ဇေန၊ ခြေရာဖြင့်။
အဝိကောပနတ္ထာယ၊ မပျက်စီးခြင်းငှာ။
သယံ၊ မိမိသည်။
အသမ္မဋ္ဌဋ္ဌာနေ၊ မလှည်းသော အရပ်၌။
ဌတွာ၊ တည်၍။
အတ္တနော၊ ၏။
ပါဒါဘိမုခံ၊ ခြေသို့ ရှေးရှု။
ဝါလိ-ကာ၊ သဲကို။
ဟရိတဗ္ဗာတိ၊ ဆောင်အပ်၏ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုကေစိဆရာတို့ဝါဒ၌။
"မဇ္ဈတော ပဋ္ဌာယာ"တိ ဝစနဿ၊ မဇ္ဈတော ပဋ္ဌာယ-ဟူသော စကား၏။
ပယောဇနံ၊ အကျိုးသည်။
န ဒိဿတိ၊ မထင်။
၁၁၁။ ဝင်္ကပါဒတာမတ္တေန၊ အခြေကောက်သည်၏ အဖြစ်မျှဖြင့်။
ကုဠီရပါဒကဿ၊ ကုဠီရပါဒက ညောင်စောင်း၏။
သေသေဟိ၊ ကြွင်းသောညောင်စောင်းတို့မှ။
ဝိသေသော၊ အထူးတည်း။
အဋနီသု၊ အပေါင်တို့၌။
ပါဒပ္ပဝေ-သနဝိသေသေန၊ ခြေကိုသွင်းသောအထူးဖြင့်။
န အာဟ၊ မဆို။
ဣတိ၊ သို့။
ဒဿေတုံ၊ ငှာ။
"ယော ဝါ ပန ကောစီ"တိအာဒိ၊ ကို။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
တဿာတိ၊ ဟူသည်ကား။
ဥပသမ္ပန္နဿေဝ၊ ပဉ္စင်း၏သာလျှင်။
"နိသီဒိတွာ။ ပ။ ပါစိတ္တိယ"န္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောဝါကျ၌။
မေဃုဋ္ဌာနာဘာဝံ၊ မိုးမတက်ခြင်းကို။
ဉတွာ၊ သိ၍။
"ပစ္ဆာ၊ နောက်မှ။
အာဂန္တွာ၊ လာလတ်၍။
ဥဒ္ဓရိဿာမိ၊ သိုမှီးအံ့"။
ဣတိ အာဘောဂေန၊ ဤသို့သောနှလုံးသွင်းခြင်းဖြင့်။
ဂစ္ဆန္တဿ၊ သွားသော မထေရ်အား။
အနာပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။
တေန၊ ထိုရဟန်းသည်။
ပုန၊ တဖန်။
အာဂန္တဗ္ဗမေဝ၊ လာအပ်သလျှင်ကတည်း။
ကပ္ပံ လဘိတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။
"ဂစ္ဆ၊ သွားလေလော့။
ဣဓ၊ ဤအရပ်၌။
မာ တိဋ္ဌ၊ မတည်လင့်"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တဝစနံ၊ ဆိုအပ်သောစကားကို။
လဘိတွာ၊ ရ၍။
အာဝါသိကာနံ ယေဝ ပလိဗောဓောတိ၊ ဟူသည်ကား။
အာဂန္တုကေသု၊ အာဂန္တု ရဟန်းတို့သည်။
ကိဉ္စိ၊ တစုံတခွန်းကို။
အဝတွာ၊ မဆိုမူ၍။
နိသီဒိတွာ၊ ထိုင်၍။
"အာဝါသိကာ ဧဝ၊ ကျောင်းနေရဟန်းတို့သည်သာလျှင်။
ဥဒ္ဓရိဿန္တီ"တိ၊ သိုမှီးကုန်လတ္တံ့ဟူ၍။
ဂတေသုပိ၊ သွားကုန်သော်လည်း။
အာဝါသိကာနမေဝ၊ တို့သည်သာလျှင်။
ပလိဗောဓော၊ ကြောင့်ကြခြင်းတည်း။
မဟာပစ္စရိဝါဒေ ပန၊ မဟာပစ္စရိက်ဝါဒ၌ကား။
"ဣဒံ၊ ဤနေရာသည်။
အမှာကံ၊ ငါတို့အားရောက်၏"။
ဣတိ၊ သို့။
အဝတွာပိ၊ မဆိုသော်လည်း။
နိသိန္နာနမေဝ၊ ထိုင်သော အာဂန္တုတို့၏သာလျှင်။
ဘာရော၊ ဝန်တည်း။
ဣတိ အဓိပ္ပါယော၊ ဤသို့သောအဓိပ္ပါယ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
"သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ"တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
အနာဏတ္တိယာ ပညာပိတတ္တာတိ
....ပညာပိတတ္တာပိ (ဆဋ္ဌ)
၊ ဟူ၍။
ဒုက္ကဋေ၊ ၌။
ကာရဏံ၊ အကြောင်းကို။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဥဿာရကောတိ၊ ဟူသည်ကား။
သရဘာဏကော၊ သာယာသော အသံဖြင့် ရွတ်အံတတ်သော ရဟန်းတည်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။
သော၊ ထိုရွတ်အံတတ်သောရဟန်းကို။
ဥဒ္ဓံ ဥဒ္ဓံ၊ အထက်အထက်၌။
ပါဠိပါဌံ၊ ပါဠိပါဌ်သားကို။
သာရေတိ ပဝတ္တေတိ၊ ဖြစ်စေတတ်၏။
ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။
ဥဿာရကောတိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
၁၁၂။ ဝဏ္ဏာနုရက္ခဏတ္ထံ ကတာတိ၊ ဟူသည်ကား။
ပဋခဏ္ဍာဒီဟိ၊ ပုဆိုးပိုင်းစသည်တို့ဖြင့်။
သိဗ္ဗိတွာ၊ ချုပ်၍။
ကတာ၊ ပြုအပ်၏။
ဘူမိယံ အတ္ထရိတဗ္ဗာတိ၊ ဟူသည်ကား။
စိမိလိကာယ၊ ပုဆိုးကြမ်းအခင်းသည်။
သတိ၊ ရှိသော်။
တဿာ၊ ထိုပုဆိုးကြမ်းအခင်း၏။
ဥပရိ၊ အထက်၌။
စိမိလိကာယ၊ သည်။
အသတိ၊ မရှိသော်။
သုဒ္ဓဘူမိယံ၊ သက်သက်သော မြေ၌။
အတ္ထရိ-တဗ္ဗာ၊ ခင်းအပ်သော အခင်းတည်း။
"သီဟစမ္မာဒီနံ ပရိဟရဏေယေဝ ပဋိက္ခေပေါ"တိဣမိနာ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။
မဉ္စပီဌာဒီသု၊ ညောင်စောင်းအင်းပျဉ်အစရှိသည်တို့၌။
အတ္ထရိတွာ၊ ခင်း၍။
ပုန၊ တဖန်။
သံဟရိတွာ၊ လိပ်၍။
ဌပနာဒိဝသေန၊ ထားခြင်းအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
အတ္တနော၊ ၏။
အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ။
ပရိဟရဏမေဝ၊ ဆောင်ခြင်းသည်သာလျှင်။
န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ဘူမတ္ထရဏာဒိဝသေန၊ မြေအခင်းအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ပရိဘောဂေါ ပန၊ သုံးဆောင်ခြင်းသည်ကား။
အတ္တနော ပရိဟရဏံ၊ မိမိသုံးဆောင်သည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
ဣတိ၊ သို့။
ဒဿေတိ၊ ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။
ခန္ဓကေ၊ ဓမ္မက္ခန္ဓက၌။
"အန္တောပိ မဉ္စေ ပညတ္တာနိ ဟောန္တိ၊ ဗဟိပိ မဉ္စေ ပညတ္တာနိ ဟောန္တီ"တိ၊ ဟူ၍။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
အတ္တနော အတ္တနော၊ ၏။
အတ္ထာယ၊ အလို့ငှာ။
မဉ္စာဒီသု၊ ညောင်စောင်းအစရှိသည်တို့၌။
ပညပေတွာ၊ ခင်း၌။
ပရိဟရဏ-ဝတ္ထုသ္မိံ၊ ဆောင်သောဝတ္ထု၌။-
"န ဘိက္ခဝေ မဟာစမ္မာနိ ဓာရေတဗ္ဗာနိ သီဟစမ္မံ ဗျဂ္ဃစမ္မံ ဒီပိစမ္မံ၊ ယော ဓာရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ"တိ၊ ဟူ၍။
(၁၆) ပဋိက္ခေပေါ၊ ပယ်ခြင်းကို။
ကတော၊ ပြုအပ်၏။
တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။
ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်သာလျှင်။
ဧတ္ထ၊ ဤပါဌ်၌။
အဓိပ္ပာယော၊ ကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
ဒါရုမယပီဌန္တိ၊ ဟူသည်ကား။
ဖလကမယ-ပီဌမေဝ၊ ပျဉ်ဖြင့် ပြီးသော အင်းပျဉ်ပင်တည်း။
ပါဒကထလိကန္တိ၊ ဟူသည်ကား။
ယသ္မိံ၊ အကြင် သစ်ပျဉ်အစရှိသည်၌။
အဓောတပါဒံ၊ မဆေးသောခြေကို။
ဃံသန္တာ၊ ပွတ်ကုန်လျက်။
ဓောဝန္တိ၊ ဆေးကုန်၏။
တံ ဒါရုဖလ-ကာဒိ၊ ထို သစ်ပျဉ်အစရှိသည်တည်း။
၁၁၃။ "အာဂန္တွာ ဥဒ္ဓရိဿာမီတိ ဂစ္ဆတိီ"တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
အနောတာပေန္တဿပိ၊ နေလှန်းသည် မဟုတ်သော်လည်း။
အညေနာပိကာရဏေန၊ တပါးသော အကြောင်းဖြင့်လည်း။
သန္ထရိတွာ၊ ခင်း၍။
(ထည့်)။
အာဂမနေ၊ လာခြင်း၌။
သာပေက္ခဿ၊ ငဲ့ခြင်းရှိသောရဟန်းအား။
အနာပတ္တိ ဧဝ၊ အာပတ်မသင့်သလျှင်ကတည်း။
တေနေဝ၊ ထိုကြောင့်သာလျှင်။
မာတိကာဋ္ဌကထာယံ၊ မာတိကာအဋ္ဌကထာ၌။
(ဝုတ္တာနိ-၌ စပ်)။
"မဉ္စာဒီနံ၊ ညောင်စောင်းအစရှိသည်တို့၏။
သံဃိက-တာ၊ သံဃိကအဖြစ်လည်းကောင်း။
ဝုတ္တလက္ခဏေ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော။
ဒေသေ၊ အရပ်၌။
သန္ထရဏံ ဝါ သန္ထရာပနံ ဝါ၊ ခင်းခြင်း, ခင်းစေခြင်း လည်းကောင်း။
အပလိဗုဒ္ဓတာ၊ တစုံတယောက် မတားမမြစ်ခြင်းလည်းကောင်း။
လေဍ္ဍုပါတာတိက္ကမော၊ ခဲတကျကို လွန်ခြင်းလည်းကောင်း"။
ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။
နိရပေက္ခတာယ၊ မငဲ့သောအဖြစ်နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ တကွ။
ဆ အင်္ဂါနိ၊ ခြောက်ပါးသော အင်္ဂါတို့ကို။
ဝုတ္တာနိ၊ ကုန်၏။
ပဌမသေနာသနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။