Issues
Select Version
arhaငaindāsabha
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhuvibhaṅgavaṇṇanā
Bhikkhuvibhaṅgavaṇṇanā

Pañcavīsatiavahārakathāvaṇṇanā

Author: arhaငaindāsabha @ IAPT

ကတ္ထစီတိ၊ ကား။ ဧကိဿာ၊ သော။ အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။
ဧကံပဉ္စကံ ဒဿိတန္တိ၊ ကား။ “ပရပရိဂ္ဂဟိတဉ္စ ဟောတိ ။ပ။ စာဝေတီတိ၊ ဟူ၍ ဝုတ္ထပဉ္စအဝဟာရင်္ဂါနိ၊ ဟောအပ်သော ခိုးခြင်း အင်္ဂါငါးပါးတို့သည်။ ဧက ပဉ္စကံ၊ တခုသော ပဉ္စကတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿိတံ၊ ၏။
ဒွေ ပဉ္စကာနီ ဒဿိတာနီတိ၊ ကား။ ဆဟိ အာကာရေဟိ ။ပ။
ပါရာဇိကဿာ”တိ၊ ဟူ၍ ဝုတ္တေသု၊ ကုန်သော။ ဆသု ပဒေသု၊ တို့တွင်။ ဧကံ၊ တခုကို။ အပနေတာ၊ ပယ်၍ (၁၇၃) သေသာနိ၊ ကုန်သော။ ပဉ္စ ပဒါနိ၊ ငါးပုဒ်တို့ကို။ ကံ ပဉ္စကံ ကတွာ၊ ပဉ္စက တခုပြု၍။ ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ ဝုတ္ထပဉ္စကဉ္စ၊ ဟောအပ်သော ပဉ္စကကိုလည်း။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဒွေ ပဉ္စကာနိ၊ တို့ကို။ ဒဿိတာနိ၊ ကုန်၏။
ဧတ္ထ ပနာတိ၊ ကား။ “ပဉ္စဟာကာရေဟိ”တိ အာဒိသု၊ အစရှိသည်တို့၌။
သဗ္ဗေဟိပိ ပဒေဟီတိ၊ ကား။ “ပရပရိဂ္ဂဟိတဉ္စ ဟောတီ”တိ အာဒီဟိ၊ အစရှိကုန်သော။ သဗ္ဗေဟိ၊ ကုန်သော။ ပဉ္စဟိ ပဒေဟိ၊ တို့ဖြင့်။
ပဉ္စဂုံ အဝဟာရာနံ၊ ခိုးခြင်းငါးပါးတို့၏။ သမူဟော၊ အပေါင်းတည်း။ ပဉ္စကံ၊ ခိုးခြင်းငါးပါးတို့၏ အပေါင်း။
သကော၊ မိမိဥစ္စာဖြစ်သော။ ဟတ္ထော၊ လက်တည်း။ သဟတ္ထော၊ မိမိလက်။ တေန၊ ထိုမိမိလက်ဖြင့်။ နိဗ္ဗတ္တော၊ ဖြစ် သည်တည်း။ ဝါ၊ ကား။ တဿ၊ ထိုမိမိလက်နှင့်။ သမ္ဗန္နီ၊ စပ်ခြင်း ရှိသည် တည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ သာဟတ္ထိကော၊ မည်၏။ အဝဟရော၊ ခိုးခြင်းရ၏။
သာဟတ္ထိကာဒိ ပဉ္စကံ၊ သာဟတ္ထိကာဒိ ပဉ္စကဟုဆိုအပ်လျက်။ သာဟတ္ထိက ပဉ္စကန္တိ၊ ဟူ၍။ အာဒိပဒဝသေန၊ အစပုဒ်၏ အစွမ်းဖြင့်။ နာမလာဘော၊ အမည်ရခြင်းကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
သေသေသုပိ၊ ကြွင်းသော ပဉ္ ကတို့၌လည်း။ ဧဝံ၊ ဤအတူတည်း။
တတိယပဉ္စမေသု ပဉ္စကေသူတိ၊ ကဒူး သာဟတ္ထိက ပဉ္စက ထေယျာဝဟာရပဉ္စသု၊ တို့၌။
လဗာမာနပဒဝသေနာတိ၊ သာဟတ္ထိကပဉ္စကေ၊ ၌။ လမ္ဘာနဿ၊ ရအပ်သော။ နိဿဂ္ဂိယာဝဟာရပဒဿ၊ ကား။ နိဿဂ္ဂိယာဝဟာရပုဒ်၏လည်းကောင်း။ ထေယျာဝဟာရပဉ္စက၊ ၌။ လက္ရွိ မာန၊ သော။ ပရိကပ္ပာဝဟာရပဿစ၊ ဖြင့်။ ယောဗေတဗ္ဗံ၊ ၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။ ဝသေန၊ ၏လည်းကောင်း။
“နိဿဂ္ဂိယော နာမ ။ပ။ ပါရာဇိကဿာတိ ဣမိနာ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့် ဗဟိသုင်္ကဃာတပါတနံ၊ ကင်း၏ အပသို့ ချခြင်းသည်။ နိဿဂ္ဂိယပယောဂေါ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
“တစ္ဆေ ဘာရံ ထေယျစိတ္တော။ပ။ပါရာဇိကဿာ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ကြောင့်။ သုဒ္ဓစိတ္တေန၊ ဖြင့်။ နီဟတ ပရဘဏ္ဍာဿ၊ ဆောင်အပ်သော သူတပါးဘဏ္ဍာကို။ ထေယျစိတ္တေန၊ ဖြင့်။ ဂုမ္ဗာဒိပဋိစ္ဆန္နဋ္ဌာနေ၊ ချုံစသည် ဖုံးလွှမ်းရာ အရပ်၌။ ခိပနမ္ပိ၊ ပြစ်ချခြင်းကို လည်း။ ဣမသ္မိံ နိဿဂ္ဂိယပယောဂ၊ ၌။ သင်္ဂယှတိ၊ ရေတွက်အပ်၏။ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
ကိရိယာသိဒ္ဓိတော၊ ကြိယာပြီးသည်မှ။ ပုရေတရမေဝ၊ ရှေးဦးစွာသာလျှင်။ ပါာဇိကာပတ္တိသင်္ခါတံ၊ ပါရာဇိက အာပတ်ဟူသော။ အတ္ထံ၊ အကျိုးကို။ သာဓေတိ၊ ပြီးစေတတ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ အတ္ထသာဓကော၊ မည်၏။
အထ ဝါ၊ ကား။ အတ္တနော၊ ၏။ ဝတ္တမာနက္ခဏေ၊ ဖြစ်ဆဲခဏ၌။ အဝိဇ္ဇမာနမ္ပိ၊ မရှိသော်လည်း။ ကိရိယာသိဒ္ဓိသင်္ခါတံ၊ ကြိယာပြီးခြင်းဟူသော။ အတ္ထံ၊ အကျိုး ကို။ အာယတိ၊ နောင်အခါ၌။ အဝဿံ၊ မချွတ်။ သာဓေတိ၊ ပြီးစေတတ်၏။ ဣတိပိ၊ ကြောင့်လည်း။ အတ္ထသာဓကော၊ မည်၏။
“အသုကံ နာမ ဘဏ္ဍ ယဒါာသီ”တိ ဣဒံ၊ ဟူသော စကားသည်။ နိဒဿနမတ္တံ၊ နိဒဿနမျှသာ– သက္ကောသ တည်း။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ပရဿ၊ ၏။ တေလကုမ္ဘီယာ၊ ဆီအိုး၌။ ဥပါဟ- နာဒီနံ၊ ဖိနပ်စသည်တို့ကို။ နိက္ခေပပယောဂဿာပိ၊ ချခြင်းပယောဂလည်း။ အတ္ထသာဓကတ္တာ၊ အတ္ထသာဓကဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
တထာဟိ၊ ကြောင့် သာလျှင်။ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။
“အတ္ထသာဓကော နာမ်အသုက။ပ။ ပါရာဇိကန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ (အနက်လွယ်၏)
(၁၇၄)။ ဣမဿ အတ္ထသာဓက စ၊ ၏လည်းကောင်း။ အာဏတ္တိ ယာ စ၊ အာဏတ္တိ၏လည်းကောင်း။ ဝိသေသော၊ အထူးကား။ ကော၊ အဘယ်နည်း။ ဣတိ၊ ဤကား။ စောဒနာ၊ တည်း။
တင်္ခဏညေ၀၊ ထိုခဏ၌သာ လျှင်။ ဂဟဏေ၊ ယူခြင်း၌။ နိယုဉ္စနံ၊ တိုက်တွန်းခြင်းသည်။ အာဏတ္တိကပ- ယောဂေါ၊ မည်၏။ ကာလန္တန၊ ကာလကြာည္။ ဂဟဏတ္ထံ၊ ယူစေခြင်း ငှါ။ နိယောဂေါ၊ တိုက်တွန်းခြင်းသည်။ အတ္ထသာဓကော၊ မည်၏။ ဣတိ တယ်၊ ကား။ နေသံ၊ ထို အာဏတ္တိက အတ္ထသာဓကတို့၏။ ဝိသေသော၊ တည်း။
တေနေဝ၊ ကြောင့်သာလျှင်။ “အသုကံ နာမ ဘဏ္ဍ ယဒါ သက္ကော သီ”တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ အာဟ၊ ၏။
“ဓုရနိက္ခေါ ပန ။ပ။ ဝေဒိတဗ္ဗော”တိ ဣဒံ၊ ဟူသော စကားသည်။ နိဒဿနမတ္တံ၊ မျှသာတည်း။ အာရာမာဘိယုဉ္စနာဒီသုပိ၊ အရံကို တရားတွေ့ခြင်း စသည်တို့၌လည်းကောင်း။ တာဝကာလိကဘဏ္ဍဒေယျာနံ၊ အခိုက်အတန့်ဟူသောဘဏ္ဍာ, အစားပေးအပ်သောဘဏ္ဍာတို့ကို။ အဒါနေပိ၊ မပေးရာ၌လည်းကောင်း ဧသေဝ နယော၊ ဤနည်းပင့်တည်း။
ဘဏ္ဍဂ္ဂဟဏပ္ပယောဂတော၊ ဘဏ္ဍာကို ယူသောပယော ဂမှ။ အာဏတ္တိယာ၊ စေခိုင်းခြင်း၏။ ပုဗ္ဗတ္တာ၊ ရှေးဖြစ်သော ကြောင့်။ “အာဏတ္တိဝသေန ပုဗ္ဗပယောဂေါ ဝေဒိတဗ္ဗော” တိဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
ပယောဂေန၊ လုံ့လနှင့်။ သဟ၊ တက္ခ။ ဝတ္တမာနော၊ ဖြစ်သော။ အဝ- ဟာရော၊ သည်။ သဟပယောဂေါ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ “ဌာနာ စာဝနဝသေနာ” တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။ ဣဒဥ၊ ဌာနာစာဝနာသေန ဟူသော စကားသည်လည်း။ ခီလသင်္ကမနာဒီသုပ်၊ ကံသင်းပြောင်းခြင်း စသည်တို့၌လည်း။ ဌာနာစာဝနေ၊ တည်ရာမှ ရွှေခြင်းသည်။ အသတိ၊ မရှိပဲ။ သဟပယောဂတ္ထာ၊ သဟပယောဂ ဖြစ်သောကြောင့်။ နိဒဿနမတ္ထံ၊ တည်း။
မာတိကာဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ “ဌာနာစာဝနဝသေန။ပ။ ဝေဒိတဗ္ဗော” တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တုလယိက္ခာတိ၊ ကား။ ဥပပရိက္ခိတ္တာ၊ ဆင်ခြင်၍။
သာမီစီတိ၊ ကား။ ဝတ္တံ၊ ဝတ်တည်း။
သက္ကသညာယ၊ မိမိဥစ္စာအမှတ်ဖြင့်။ အဒေန္တဿ၊ မပေး သော ရဟန်းအား။ အာပတ္တိ၊ သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
သမ္ဗုဒ္ဓေါတိ၊ ကား။ နိဗ္ဗဒ္ဓတာ၊ စပ်ယှက်သောအဖြစ်တည်း။ ဝါ၊ ကား။ သင်္ခါဘော၊ ချောက်ချားခြင်းတည်း။
ဘဋ္ဌနကာယေတီ၊ ကား။ ဇနသမူဟေ၊ လူအပေါင်းသည်။ အပဂတေ၊ ကင်းသည်ရှိသော်။
“အတ္တနော သကံ ကာ ဧတသောဝ ဘိက္ခုနော ဒေဟီ” တိ ဣဒံ၊ ဟူသော စကားကို။ ဥဘိန္နမ္ပိ၊ နှစ်ယောက်သော ရဟန်းတို့၏လည်း။ ကုက္ကုစ္စ ဝိနောဒနတ္ထံ၊ ကုက္ကုစ္စကို ဖျောက်ခြင်းငှာ။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဟိ၊ စွ။ အဝဟာရကာ၊ ခိုး သောရဟန်းအား။ “မဟာ၊ သည်။ သဟတ္ထေန၊ မိမိလက်ဖြင့်။ န ဒိန္နံ၊ မပေးရသေး။ ဧတံ၊ ဤဥစ္စာသည်။ ဘဏ္ဍဒေယျ၊ ဘဏ္ဍာစားထိုက်၏။” ဣတိ၊ ဤသို့။ ကုက္ကုစ္စံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ၏။ ဣတရာ စ၊ ဥစ္စာရှင်ရဟန်း အားလည်း။ မယာ၊ ငါသည်။ ပဌမံ၊ စာ။ ဓုရနိက္ခေပ၊ ဝန်ချခြင်းကို ကတွာ၊ ၍။ ပစ္ဆာ၊ နောက်မှ။ အဒိန္နံ၊ အရှင်မပေးပဲ။ ဂဟိတံ၊ ၏။” ဣတိ ကုက္ကုစ္စ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ သိအပ်၏။
သမဂ္ဃန္တိ၊ ကား။ အပ္ပဂ္ဃံ၊ အဖိုးနည်း၏။
ဒါရူအတ္ထံ ဖရတီတိ၊ ကား။ ဒါရူဟိ၊ သစ်တို့ဖြင့်။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ သော။ ကိစ္စံ၊ ကိစ္စကို။ သ ဓေတိ၊ ပြိးစေ၏။
ဧကဒိဝသံ၊ တနေ့သ၌။ ဒန္တကဋ္ဌစ္ဆေဒနာဒိနာ၊ တံပူဖြတ်ခြင်းစသည် ဖြင့်။ ယာ အယံ အဂ္ဃဟာနိ၊ အကြင် အဖိုးယုတ်ခြင်းကို။ ဝုတ္တာ၊ ၏။ သာ၊ ထို အဖိုးယုတ်ခြင်းကို။ ဘဏ္ဍာသာမိနာ၊ ဘဏ္ဍာရှင်သည်။ ကိကိတွာ၊ ဝယ်၍။ ဂဟိတမေဝ၊ ယူအပ်သည်ကိုသာလျှင်။ သဒ္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္ထာ၊ ၏။
ဧတံ သဗ္ဗံ၊ ဤအလုံးစုံကို။ အဋ္ဌကထာစရိယပ္ပမာ ဏေန၊ အဋ္ဌကထာဆရာကို ပမာဏမူသောဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ပါသာဏဉ္စ၊ ကျောက်ခဲလည်း။ သက္ခရဉ္စ၊ ကျောက်စရစ်လည်း။ ပါသာဏသက္ခရံ၊ ကျောက်ခဲ, ကျောက်စရစ်။
“အက္ခဒဿာ”တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ပုဒ်၌။ အက္ခသဒ္ဒေန၊ ဖြင့်။ ဝိနိစ္ဆယ- သာလာ၊ တရားဆုံးဖြတ်သော ရုံးကို။ ဝုစ္စတိ ကိရ၊ ဆိုအပ်သတတ်။ တတ္ထ၊ ထိုရုံး၌။ နိသီဒိက္ခာ၊ ထိုင်၍ ဝဇ္ဇာဝဋံ၊ အပြစ်ကြီး ငယ်ကို။ နိရူပယန္တိ၊ ရွှေကုန်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဓမ္မဝိနိစ္ဆနကာ၊ တရားဆုံးဖြတ်သောသူတို့ကို။ “အက္ခာ”တိ၊ ဟူ၍ ဝုန္တိ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။
ဟနနံ နာမ၊ သတ်ခြင်း မည်သည်ကား။ ဟတ္ထပါဒါဒီတိ၊ လက်ခြေစသည်တို့ဖြင့်။ ပေါထနဉ္စ၊ ပုတ်ခတ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ဟတ္ထနာသာဒိစ္ဆေဒနာ၊ လက်နှာခေါင်း စသည်ကို ဖြတ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ= ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ “ဟနေယျန္တိ ပေါထေယျုံ, ဆိန္တေယျ ဥာတိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
ပဒဘာဇနိယဉ္စ၊ ၌လည်း “ဟတ္ထေန ဝါ ။ ပ ။ ဟေနေယျံန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုပဒဘာဇနီပါဌ်၌။ အစုဒဏ္ဍကေနာတိ၊ ကား။ (၁၇၅) ဒွိဟတ္ထပ္ပမာဏေန၊ နှစ်တောင် ပမာဏရှိသော။ ရဿမုဂ္ဂရေန၊ တုတ်တိုဖြင့်။ ဝါ၊ ကား။ ဝေဠုပေသိကာယ၊ ဝါးခြမ်းစိပ်ဖြင့်။
ဆေဇ္ဇာယ ဝါတိ၊ ကား။ ဟတ္ထပါဒါဒီနံ၊ လက် ခြေစသည်တို့ကို။ ဆိန္ဒန္တိ၊ ဖြတ်ကုန်၏။ ဆေဒနေန၊ ဖြတ်ခြင်းဖြင့်။
ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဆေဇ္ဇာ၊ မည်၏။ သတ္ထံ၊ ဓားကို ရ၏။ တေန သတ္ထေန၊ ထိုဓား ဖြင့်။ ဣတိပိ၊ သို့လည်း။ အတ္ထော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
နီဟရေယျုန္တိ၊ ကား။ ရဋ္ဌတော၊ တိုင်းမှ။ နီဟရေယျုံ၊ ထုတ်ကုန်ရာ၏။
“စောရောသိ။ပ။ ထေနောသီ”တိ ဧတ္ထု၊ ဟူသောပုဒ်၌။ “ပရိဘာသေယျ ”န္တိ ပဒံ၊ ပရိဘာ သေယျံ- ဟူသော ပုဒ်ကို။ အဇ္ဈာဟရိတွာ၊ ထည့်ဆောင်၍။ ဣတိ အတ္ထော၊ ဤအနက်ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ပြခြင်းငှာ။ “စောရောသိ ။ပ။ပရိဘာသေယျကန္တိ၊ ဟူ၍ အာဟ၊ ၏။
ယံ တံ ဘဏ္ဍံ၊ ကို။ ဒဿိတံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ သမ္ဗန္ဓော၊ စပ်အပ်၏။
၉၃။ ယတ္ထ ယတ္တ ဋ္ဌိတန္တိ၊ ကား။ ဘူမိယာဒီသူ၊ မြေအရှိသည်တို့တွင်။ ယတ္ထ ယတ္ထ၊ အကြင် အကြင် အရပ်၌။ ဌိတံ၊ ၏။
ယတာ ယထာ အာဒါနံ ဂစ္ဆတီတိ၊ ကား။ ယေနယေန အာကာရေန၊ အကြင်အကြင် အခြင်းအရာ ဖြင့်။ ဂဟဏံ၊ ယူခြင်းသို့။ ဥပဂစ္ဆတိ၊ ရောက်၏။