Issues
Select Version
arhaငaindāsabha
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhuvibhaṅgavaṇṇanā
Bhikkhuvibhaṅgavaṇṇanā

၇=သပ္ပါဏကဝဂ္ဂ

Author: arhaငaindāsabha @ IAPT

**၇၊ သပ္ပါဏကဝဂ္ဂ**

**၁၊ သဉ္စိစ္စပါဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၃၈၂။ သတ္တမဿ၊ သတ္တမဝဂ်၏။ ပဌမေ၊ ပထမသိက္ခာပုဒ်၌။ ဥသုံ သရံ၊ မြားကို။ အသတိ ခိပတိ၊ ပစ်တတ်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ဣဿာ-သော၊ မည်၏။
ဧတ္ထ၊ ဤ ဇီဝိတိန္ဒြေကို ချရာ၌။ ကိဉ္စိ၊ တစုံတခုသော။ ဇီဝိတံ နာမ၊ အသက်မည်သည်။ ဝိသုံ၊ အသီး။ န တိဋ္ဌတိ၊ မတည်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ သမ္ဗန္ဓော၊ စာစပ်တည်း။
တတ္ထ၊ ထိုဝါကျ၌။ ပါဏေတိ၊ ဟူသည်ကား။ သတ္တေ၊ သတ္တဝါကို။ (ဝေါရောပိတေ-ဟူသော အဋ္ဌကထာပါဌ်နှင့် စပ်။)
အပ္ပမတ္တေန ဝတ္တံ ကာတဗ္ဗန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာဖြင့်။ ပါဏကာနံ၊ ပိုးတို့၏။ ဝိဟေသာပိ၊ ပင်ပန်းခြင်းသည်လည်း။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဧဝံ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာဖြင့်။ သလ္လက္ခေတွာ၊ မှတ်၍။ ဩတာပနသမ္မဇ္ဇနာဒိဝတ္တံ၊ နေလှန်းခြင်း, တံမြက်လှည်းခြင်း အစရှိသော ဝတ်ကို။ ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုအပ်၏။
သေသံ၊ ကြွင်းသော စကားသည်။ ဝုတ္တနယမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိသလျှင်ကတည်း။
သဉ္စိစ္စပါဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၂၊ သပ္ပါဏကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၃၈၇။ ဒုတိယေ၊ ၌။ ဥဒကသဏ္ဌာနကပ္ပဒေသေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ကဒ္ဒမပါသာဏာဒိ ဘူမိယံ၊ ညွန်, ကျောက်စသည်ရှိသော မြေ၌။
တတ္ထာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အာသိတ္တေ၊ သွန်းလောင်းအပ်သော။ ကပ္ပိယဥဒကေ၊ အပ်သော ရေ၌။
သေသံ၊ သည်။ ဝုတ္တနယမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိသလျှင်ကတည်း။
သပ္ပါဏကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၃၊ ဥက္ကောဋနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၃၉၂။ တတိယေ၊ ၌။ "တဿ ဘိက္ခုနော သန္တိကံ ဂန္တွာ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ယဿ၊ အကြင်ရဟန်း၏။ အဓိကရဏံ၊ အဓိကရုဏ်းကို။ သံဃကမ္မေန၊ သံဃကံဖြင့်။ နိဟတံ၊ ငြိမ်းစေအပ်၏။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ သမ္မုခေ ဧဝ၊ မျက်မှောက်၌သာလျှင်။ ဥက္ကောဋေန္တဿ၊ လှုပ်ရှားသော ရဟန်းအား။ ပါစိတ္တိယံ၊ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
ပရမ္မုခေ ပန၊ မျက်ကွယ်၌ကား။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်သာလျှင်တည်း။
(၄၆) ၃၉၅။ "ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဥက္ကောဋေတိ၊ အနာ-ပတ္တီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အနာ-ဒရိယတာဒိ၊ ပုဂ္ဂိုလ် ဓမ္မကို မရိုသေခြင်း အစရှိသည်သည်။ အကုသလံ ယထာ၊ အကုသိုလ် ဖြစ်သကဲ့သို့။ ဥက္ကောဋနံ၊ လှုပ်ရှားခြင်းသည်။ သယံ၊ အလိုလို။ အကုသလံ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဓမ္မကမ္မသညာယ၊ ဓမ္မကံအမှတ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝိမတိယာ စ၊ ယုံမှားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း။ ဥက္ကောဋနေနေဝ ပန၊ လှုပ်ရှားခြင်းကြောင့်ကား။ အကုသလံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ယထာဓမ္မံ၊ ဝိနည်းတရားအားလျော်စွာ။ နိဟတတာ၊ နှိပ်သောအဖြစ်လည်းကောင်း။ ဇာနနာ၊ သိခြင်းလည်းကောင်း။ ဥက္ကောဋနာ၊ လှုပ်ရှားခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ တီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဥက္ကောဋနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၄၊ ဒုဋ္ဌုလ္လသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၃၉၉။ စတုတ္ထေ၊ ၌။ "အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ ယေဝါ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ဓုရနိက္ခေပပက္ခေ၊ ဝန်ချသော အဖို့၌။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်၏။
ဝတ္ထုပုဂ္ဂ-လောတိ၊ ဟူသည်ကား။ အာပန္နပုဂ္ဂလော၊ အာပတ်သင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ဟိ၊ သင့်စွ။ အာဒေတုကာမတာယ၊ ဖုံးလွှမ်းလိုသော အဖြစ်သည်။ သတိ ဧဝ၊ ရှိသော်သာလျှင်။ အဝဿံ၊ မချွတ်။ အညဿ၊ သူတပါးအား။ အာရော-စနံ၊ ကြားခြင်းကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်၏။ ဝတ္ထုပုဂ္ဂလဿ စ၊ အာပတ်သင့်သောပုဂ္ဂိုလ်အားကား။ အာရောစနာ နာမ၊ ကြားခြင်းမည်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ပဋိစ္ဆာဒနမေဝ၊ ဖုံးလွှမ်းခြင်းသည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
ကောဋိ ဆိန္နာ ဟောတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဆာဒေဿာမီတိ၊ ဖုံးလွှမ်းအံ့ဟူ၍။ ဓုရနိက္ခေပေ၊ ဝန်ချခြင်းသည်။ သတိပိ၊ ရှိသော်လည်း။ ပုဂ္ဂလပရမ္ပရာယ၊ ပုဂ္ဂိုလ်အဆက်ဆက်အားဖြင့်။ ဂစ္ဆန္တီ၊ သွားသော။ အာပတ္တိကောဋိ၊ အာပတ်၏အစွန်းသည်။ ဆိဇ္ဇတိ၊ ပြတ်၏။
၄၀၀။ "အနုပသမ္ပန္နဿ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ စ ကာယသံသဂ္ဂေါ စာတိ အယံ ဒုဋ္ဌုလ္လအဇ္ဈာစာရော နာမာ"တိ ဣဒံ၊ ဟူသော ဤစကားသည်။ ဒုဋ္ဌုလ္လာ-ရောစနသိက္ခာပဒဋ္ဌကထာယံ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လာရောစနသိက္ခာပုဒ်အဋ္ဌကထာ၌။
"အနု-ပသမ္ပန္နဿ။ ပ။ အာဒိတော ပဉ္စ သိက္ခာပဒါနိ ဒုဋ္ဌုလ္လော နာမ အဇ္ဈာစာရော၊ သေသာနိ အဒုဋ္ဌုလ္လော၊ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိကာယသံသဂ္ဂဒုဋ္ဌုလ္လအတ္တကာမာ ပနဿ အဇ္ဈာစာရောနာမာ"တိ ဣမိနာ ဝစနေန၊ ဟူသောစကားနှင့်။ ဝိရုဇ္ဈတိ၊ ဆန့်ကျင်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ဝီမံသိတဗ္ဗံ၊ စုံစမ်းအပ်၏။
ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ပုဂ္ဂလ-ပေမေန၊ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုချစ်သဖြင့်။ ဆာဒယတော၊ ဖုံးလွှမ်းသော ရဟန်းအား။ "အညေ၊ တပါးသော သူတို့သည်။ ဂရဟိဿန္တိ၊ ကဲ့ရဲ့ကုန်လတ္တံ့"။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဘယဝသေန၊ ကြောက်သည်၏အစွမ်းအားဖြင့်။ ဆာဒနက္ခဏေ၊ ဖုံးလွှမ်းသောခဏ၌။ ပဋိဃောဝ၊ ပဋိဃသာလျှင်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "ဒုက္ခဝေဒန"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ဥပသမ္ပန္နဿ၊ ပဉ္စင်း၏။ ဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိဆာဒနံ ....ဇာနနံ (ဆဋ္ဌ) ၊ သံဃာဒိသိသ်အာပတ်ကို ဖုံးလွှမ်းခြင်းလည်းကောင်း။ ပဋိစ္ဆာဒေတုကာမတာယ၊ ဖုံးလွှမ်းလိုသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ဓုရနိက္ခေပေါ၊ ဝန်ချခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ၊ ဤနှစ်ပါးတို့သည်။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဒုဋ္ဌုလ္လသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၅၊ ဦနဝီသတိဝဿသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၄၀၂။ ပဉ္စမေ၊ ၌။ ရူပသိပ္ပန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဟေရညိကသိပ္ပံ၊ ငွေမှုတ်အတတ်တည်း။
အဿ၊ ထိုသာမဏေအား။ ဂဗ္ဘေ၊ အမိဝမ်း၌။ သယိတ-ကာလေန၊ ကိန်းအောင်းသောကာလနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ပရိပုဏ္ဏံ၊ ပြည့်သော။ ဝီသတိမံ ဝဿံ၊ နှစ်ဆယ်မြောက်နှစ်သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ သော သာမဏေရော၊ သည်။ ဂဗ္ဘဝီသော၊ မည်၏။
(၄၇) ၄၀၄။ နိက္ခမနီယပုဏ္ဏမာသိယန္တိ ပုဏ္ဏမာသီတိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဟူသည်ကား။ သာဝဏ-မာသဿ၊ ဝါခေါင်လ၏။ ပုဏ္ဏမိယာ၊ လပြည့်နေ့၌။ အာသဠှီပုဏ္ဏမိယာ၊ ဝါဆိုလပြည့်၏။ အနန္တရပုဏ္ဏမိယာ၊ အခြားမဲ့ဖြစ်သောလပြည့်နေ့၌။
ပါဋိပဒ-ဒိဝသေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပစ္ဆိမိကာယ ဝဿူပနာယိကာယ၊ ပစ္ဆိမဝါကပ်သောနေ့၌။
ဒွါဒသမာသေ၊ တဆယ့်နှစ်လပတ်လုံး။ မာတုကုစ္ဆိသ္မိံ၊ အမိဝမ်း၌။ ဝသိတွာ၊ နေ၍။ မဟာပဝါရဏာယ၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့၌။ ဇာတံ၊ ဖွားသောသူကို။ ဥပသမ္ပာဒေန္တိ၊ ပဉ္စင်းခံကုန်၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
"တိံသ ရတ္တိန္ဒီဝေါ မာသော၊ ဒွါဒသမာသိကော သံဝစ္ဆရော"တိ၊ ဟူ၍။ ဝစနတော၊ ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်။ "စတ္တာရော မာသာပရိဟာ-ယန္တီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဝဿံ ဥက္ကဍ္ဎန္တီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဝဿံ၊ ဝါကို။ ဥဒ္ဓံ၊ အထက်သို့။ ကဍ္ဎန္တိ၊ ငင်ကုန်၏။ "ဧကမာသံ၊ ဝါဆိုတလကို။ အဓိကမာသော"တိ၊ လွန်သောလဟူ၍။ ဆဍ္ဍေတွာ၊ စွန့်၍။ ဝဿံ ဥပ-ဂစ္ဆန္တိ၊ ဝါကပ်ကုန်၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တတိယော တတိယော သံဝစ္ဆရော၊ သုံးခုသုံးခု မြောက်သောနှစ်သည်။ တေရသမာသိကော၊ တဆယ့်သုံးလရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
တေ ဒွေ မာသေ ဂဟေတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ နိက္ခမနီယပုဏ္ဏမာသတော၊ ဝါခေါင်လပြည့်မှ။ ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။ ဇာတဒိဝသဘူတာ မဟာပဝါရဏာ၊ ဖွားသောနေ့ ဖြစ်၍ဖြစ်သော သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။
တာဝ၊ ထိုမျှလောက်။ ယေ ဒွေ မာသာ၊ အကြင်နှစ်လတို့သည်။ အနာဂတာ၊ မလာကုန်။ တေသံ၊ ထိုနှစ်လတို့၏။ အတ္ထာယ၊ အလို့ငှာ။ အဓိကမာသတော၊ လွန်သောလအားဖြင့်။ လဒ္ဓေ၊ ရအပ်ကုန်သော။ ဒွေ မာသေ၊ နှစ်လတို့ကို။ ဂဟေတွာ၊ ၍။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "ယော ပဝါရေတွာ ဝီသတိဝဿော ဘဝိဿတီ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
"နိက္ကင်္ခါဟုတွာ"တိ ဣဒံ၊ ဟူသောစကားကို။ အဋ္ဌာရသန္နံ ဝဿာနံ ဧဝ၊ တဆယ့်ရှစ်နှစ်တို့၏သာလျှင်။ အဓိကမာသေ ဝဿာနံ ဧကဓိကမာသေ- (ဆဋ္ဌ) ၊ လွန်သောခြောက်လတို့ကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ တတော၊ ထိုခြောက်လအနက်မှ။ ဝီသတိယာ ဝဿေသုပိ၊ အနှစ်နှစ်ဆယ်တို့၌လည်း။ စာတုဒ္ဒသီနံ၊ စာတုဒ္ဒသီနေ့ တရာ့နှစ်ဆယ်တို့၏။ အတ္ထာယ၊ အလို့ငှာ။ စတုန္နံ မာသာနံ၊ လေးလတို့ကို။ ပရိဟာပနေန၊ ယုတ်စေသဖြင့်။ သဗ္ဗ-ထာ သဗ္ဗဒါ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ခပ်သိမ်းသော အပြားဖြင့်။ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿတံ၊ အနှစ်နှစ်ဆယ်ပြည့်သော အဖြစ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ပဝါရေတွာ ဝီသတိ-ဝဿော ဘဝိဿတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ မဟာပဝါရဏာဒိဝသေ၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့သည်။ အတိက္ကန္တေ၊ လွန်သည်ရှိသော်။ ဂဗ္ဘဝဿေန၊ ပဋိသန္ဓေနှစ်နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝီသတိဝဿော၊ အနှစ် နှစ်ဆယ်ရှိသည်။ ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လတ္တံ့။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ကသ္မာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။ ဂဗ္ဘမာသာပိ၊ ပဋိသန္ဓေနေသော လတို့သည်လည်း။ ဂဏနူပဂါ၊ အရေအတွက် လောက်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။
"ဧက ဝီသတိ ဝဿော"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ဇာတိယာ၊ ဖွားသည်မှ စ၍။ ဝီသတိ ဝဿံ၊ နှစ် နှစ်ဆယ်ရှိသော သူကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
၄၀၆။ အညံ ဥပသမ္ပာဒေတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥပဇ္ဈာယော ဝါ၊ ဥပဇ္ဈာယ်သည် လည်းကောင်း။ အာစရိယော ဝါ၊ ကမ္မဝါစာဆရာသည်လည်းကောင်း။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ ပဉ္စင်းခံ၏။
သောပီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥပသမ္ပာဒေန္တောပိ၊ ပဉ္စင်းခံသော သူသည်လည်း။ အနုပ-သမ္ပန္နော၊ ပဉ္စင်းမဖြစ်။
ဦနဝီသတိဝဿတာ၊ အနှစ် နှစ်ဆယ်အောက် ယုတ်သောအဖြစ် လည်းကောင်း။ တံ၊ ထိုအနှစ် နှစ်ဆယ်မပြည့်သည်ကို။ ဉတွာ၊ သိ၍။ ဥပဇ္ဈာယေန၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဥပသမ္ပာဒနံ၊ ပဉ္စင်းခံခြင်း လည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ၊ ဤ နှစ်ပါးတို့သည်။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဦနဝီသတိဝဿသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၆၊ ထေယျသတ္ထသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၄၀၉။ ဆဋ္ဌေ၊ ၌။ ထေယျသတ္ထဘာဝေါ၊ ကင်းခိုးသော ကုန်သည်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဉတွာ၊ သိလျက်။ သံဝိဓာနံ၊ တိုင်ပင်ခြင်းလည်းကောင်း။ အဝိသင်္ကေတေန၊ အချိန်းအချက် မလွဲသဖြင့်။ ဂမနံ၊ သွားခြင်း လည်းကောင်း။ ဣတိ တီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ထေယျသတ္ထသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၄၁၂။ သတ္တမံ၊ သည်။ ဝုတ္တနယမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိသလျှင်ကတည်း။

**၈၊ အရိဋ္ဌသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

(၄၈) ၄၁၇။ အဋ္ဌမေ၊ ၌။ အန္တရာယန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အန္တရာဝေမဇ္ဈေ၊ အလယ်၌။ ဧတိ အာဂစ္ဆတိ၊ လာတတ်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ အန္တရာယော၊ မည်၏။ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာဒိအနတ္ထော၊ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးမဲ့အစရှိသည်ကို။ လဗ္ဘတိ၊ ရအပ်၏။
တံ ဆဋ္ဌ၌မပါ။ ၊ ထိုအန္တရာယ်ကို။ အာနန္တရိယဓမ္မာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အနန္တ‌ရေ ဘဝေ၊ အခြားမဲ့ဘဝ၌။ ဖလ နိဗ္ဗတ္တနေ၊ အကျိုးကို ဖြစ်စေခြင်း၌။ နိယုတ္တာ၊ ယှဉ်ကုန်သော။ စေတနာဒိဓမ္မာ၊ ‌ စေတနာအစရှိသော တရားတို့တည်း။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
"န သဂ္ဂဿာ" တိ ဣဒံ၊ ဟူသောဤစကားကို။ ဘိက္ခုနီဒူသနကမ္မဿ၊ ဘိက္ခုနီဒူသနကံ၏။ အာနန္တရိ-ယတ္တာဘာဝတော၊ အနန္တရိယအဖြစ်၏ မရှိခြင်းကြောင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
အရိယ-သာဝိကာသု စ၊ အရိယသာဝိကာဖြစ်သော မိန်းမတို့၌ လည်းကောင်း။ ကလျာဏ ပုထုဇ္ဇနဘူတာယ စ၊ ကလျာဏ ပုထုဇဉ်ဖြစ်သော မိန်းမ၌လည်းကောင်း။ ဗလက္ကာရေန၊ နိုင်ထက်မူသဖြင့်။ ဒူသေန္တဿ၊ ဖျက်ဆီးသောသူအား။ အာနန္တရိယသဒိသမေဝ၊ အာနန္တရိယကံနှင့် အလားတူသည်သာလျှင်တည်း။
မောက္ခန္ထရာယိကတာ ပန၊ မဂ်ဖိုလ်၏ အန္တရာယ် အဖြစ်ကိုကား။ လောလာယပိ၊ လျှပ်ပေါ်သည်လည်း ဖြစ်သော။ ပကတတ္တဘိက္ခု-နိယာ၊ ပကတိသီလရှိသော ဘိက္ခုနီမ၌။ ဒူသကဿ၊ ဖျက်ဆီးသောသူအား။ တသ္မိံ အတ္တဘာဝေ၊ ထိုကိုယ်၏ အဖြစ်၌။ မဂ္ဂုပ္ပတ္တိယာ၊ မဂ်ဖြစ်ခြင်း၏။ အဘာဝတော၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ ဝုတ္တာ၊ ဆိုအပ်၏။
တသ္မိံ အတ္တဘာဝေ၊ ထိုကိုယ်၏ အဖြစ်၌။ အနိဝတ္တနကာ၊ မဆုတ်နစ်ကုန်သော။ အဟေတုက အကိရိယနတ္ထိကဒိဋ္ဌိယော၊ အဟေတုကဒိဋ္ဌိ, အကိရိယ-ဒိဋ္ဌိ, နတ္ထိကဒိဋ္ဌိတို့သည်။ နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဓမ္မာ၊ နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတရားတို့တည်း။
ပဏ္ဍကာဒီနံ၊ ပဏ္ဍုက်အစရှိသည်တို့ကို။ ဂဟဏံ၊ ယူခြင်းသည်။ နိဒဿနမတ္တံ၊ နိဒဿနမျှသာတည်း။
သဗ္ဗာပိ၊ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ဒုဟေ-တုကာ ဟေတုကပဋိသန္ဓိယော၊ ဒွိဟိတ် အဟိတ်ပဋိသန္ဓေတို့သည်။ ဝိပါကန္တ-ရာယိကာဝ၊ ဝိပါကန္တရာယ်တို့သာလျှင်တည်း။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ဒုဟေတုကာ-နမ္ပိ၊ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားလည်း။ မဂ္ဂါနုပ္ပတ္တိတော၊ မဂ် မဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။
အယန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အရိဋ္ဌော၊ အရိဋ္ဌသည်။
ရသေန ရသန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အနဝဇ္ဇေန၊ အပြစ်မရှိသော။ ပစ္စယပရိဘုဉ္ဇနရသေန၊ ပစ္စည်းကို သုံးဆောင်ခြင်းတည်းဟူသော အရသာနှင့်။ ပဉ္စ ကာမဂုဏရသံ ပဉ္စကာမဂုဏပရိဘောဂရသံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ငါးပါးသော ကာမဂုဏ်အရသာကို။ သမောဓာနေတွာ၊ ပေါင်း၍။
ဥပနေန္တော ဝိယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဃဋေန္တော ဝိယ၊ စပ်၍လွန်းသကဲ့သို့။ ဝါ၊ ကား။ သော ဧဝ ပါဌော၊ ထိုဃဋေန္တော-ဟူသော ပါဌ်လျှင်တည်း။
"အဋ္ဌိကင်္ကလူပမာ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ အဋ္ဌိ ဧဝ၊ အရိုးကိုသာလျှင်။ နိမံသတာယ၊ အသားကင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ကင်္ကလန္တိ စ၊ ဟူ၍လည်း။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ပလိဘဉ္ဇနဋ္ဌေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဝဿံ၊ မချွတ်။ ပတနဋ္ဌေန၊ ကျစေတတ်သော အနက်ကြောင့်။
အဓိကုဋ္ဋနဋ္ဌေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အတိ ဝိယ၊ အလွန်လျှင်။ ကုဋ္ဋနဋ္ဌေန၊ နုပ်နုပ်စဉ်းရာ ဖြစ်သောအနက်ကြောင့်။
ပါဠိယံ၊ ၌။ "တထာဟံ ဘဂဝတာ။ ပ။ နာလံ အန္တရာယာ-ယာ"တိ ဣဒံ၊ ဟူသောစကားကို။ ဝတ္ထုအနုရူပတော၊ အရိဋ္ဌဝတ္ထုနှင့်လျော်စွာ။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဧဝံ၊ ဤအရိဋ္ဌအတူ။ အဂ္ဂဟေတွာ၊ မယူမူ၍။ အညေနာပိ အာကာရေန၊ တပါးသော အခြင်းအရာဖြင့်လည်း။ ယံ ကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိသော။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သော စကားကို။ ဝိပရီတတော၊ ဖောက်ပြန်သောအားဖြင့်။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ပရေဟိ၊ သူတပါးတို့သည်။ ဝုတ္တေပိ၊ ဆိုသော်လည်း။ အမုဉ္စိတွာ၊ မလွှတ်မူ၍။ ဝေါ-ဟရန္တဿာပိ၊ ပြောဆိုသော ရဟန်းအားလည်း။ ဝုတ္တနယာနုသာရေန၊ ဟောတော်မူသောနည်းကို အစဉ်လျှောက်သဖြင့်။ တဒနုဂုဏံ သမနုဘာသန-ကမ္မဝါစံ၊ ထိုရဟန်းနှင့်လျော်စွာ ဆုံးမသော ကမ္မဝါစာကို။ ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်၍။ အာပတ္တိယာ၊ အာပတ်သို့။ အာရော ပေတုဉ္စ၊ တင်ခြင်းငှာ လည်းကောင်း။ အာပတ္တိယာ၊ အာပတ်ကို။ အဒဿနာဒီသု၊ မရှုခြင်းအစရှိသည်တို့ကြောင့်။ ယံ ကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိသော။ အဘိရုစိတံ၊ နှစ်သက်အပ်သောဝတ္ထုကို။ နိမိတ္တံ ကတွာ၊ အမှတ်ပြု၍။ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ၊ ဥက္ခေပနီယကံကို။ ကာတုဉ္စ၊ ပြုခြင်းငှာလည်းကောင်း။ လဗ္ဘတိ၊ ရအပ်၏။
သမနုဘာ-သနံ၊ သာမနုဘာသန ကမ္မဝါစာကို။ အကတွာပိ၊ မပြုပဲလည်း။ "မာ ယသ္မာ ဧဝံ အဝစာ"တိ၊ ဟူ၍။ ဘိက္ခူဟိ၊ ရဟန်းတို့သည်။ ဝုတ္တမတ္တေ၊ ဆိုကာမျှ၌။ လဒ္ဓိယာ၊ အယူကို။ အပ္ပဋိနိဿဇ္ဇနပစ္စယာယ၊ မစွန့်ခြင်းလျှင်အကြောင်းရှိသော။ ဒုက္ကဋာပတ္တိယာပိ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်ဖြင့်လည်း။ ဥက္ခေ-ပနီယကမ္မံ၊ ဥက္ခေပနီယကံကို။ ကာတုမ္ပိ၊ ပြုခြင်းငှာလည်း။ ဝဋ္ဋတေဝ၊ အပ်သလျှင်ကတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ဓမ္မကမ္မတာ၊ ဓမ္မတံ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ သမနုဘာသနာယ၊ ကမ္မဝါစာရွတ်၍ ဆုံးမခြင်းဖြင့်။ အပ္ပဋိ-နိဿဇ္ဇနံ၊ အယူကို မစွန့်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ ဒွေ၊ ဤနှစ်ပါးတို့သည်။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
အရိဋ္ဌသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၉၊ ဥက္ခိတ္တသမ္ဘောဂသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

(၄၉) ၄၂၄။ နဝမေ၊ ၌။ "ဥက္ခိတ္တော အနောသာရိတော"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ အရိဋ္ဌဿ၊ အရိဋ္ဌအား။ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ၊ ကို။ ကာတုမ္ပိ၊ ပြုခြင်းငှာလည်း။ ဝဋ္ဋတေဝ ကတန္တိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ အပ်သည်သာလျှင်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
၄၂၅။ ပါဠိယံ၊ ၌။ "ဧကစ္ဆန္နေ"တိ၊ ဟူ၍။ သာမညတော၊ သာမညအားဖြင့်။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ နာနူပစာရေပိ၊ နာနူပစာရလည်းဖြစ်သော။ ဧကစ္ဆန္နေ၊ တမိုးတည်းဖြစ်သော ကျောင်း၌။ နိပဇ္ဇနေ၊ အိပ်ခြင်းကြောင့်။ ပဏ္ဏတ္တိံ၊ ဝိနည်းပညတ်ကို။ အဇာနန္တဿ၊ မသိသော။ အရဟတောပိ၊ ရဟန္တာအားလည်းကောင်း။ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တ-ကာနမ္ပိ၊ ဥက္ခိတ္တသို့ အစဉ်လိုက်သော ရဟန်းတို့အားလည်းကောင်း။ ပါစိတ္တိယမေဝ၊ ပါစိတ်အာပတ်သာလျှင်တည်း။
အကတာနုဓမ္မတာ၊ သွင်းခြင်းကိုမပြုအပ်သောအဖြစ်လည်းကောင်း။ ဉတွာ၊ သိလျက်။ သမ္ဘောဂါဒိကရဏံ၊ ပေါင်းဖော်ခြင်းအစရှိသည်ကို ပြုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ၊ ဤနှစ်ပါးတို့သည်။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဥက္ခိတ္တသမ္ဘောဂသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၁၀၊ ကဏ္ဋကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၄၂၈။ ဒသမေ၊ ၌။ ပိရေတိ၊ ပိရေ-ဟူသောပုဒ်သည်။ သမ္ဗောဓနတ္ထေ၊ နိုးခြင်း, သိစေခြင်းအနက်၌။ (သမ္ဘာဝနတ္ထေ- ဟူ၍လည်းရှိ၏၊ ထင်စွာပြုခြင်းအနက်၌ပေး။) နိပါတပဒံ၊ နိပါတ်ပုဒ်တည်း။
သေသံ၊ ကြွင်းသောစကားရပ်သည်။ အနန္တရသိက္ခာပဒဒွယေ၊ အခြားမဲ့သော သိက္ခာပုဒ်နှစ်ခု၌။ ဝုတ္တ-နယမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိသလျှင်ကတည်း။
ကဏ္ဋကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
သတ္တမော၊ သော။ သပ္ပါဏကဝဂ္ဂေါ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။