Issues
Select Version
arhaငaindāsabha
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhuvibhaṅgavaṇṇanā
Bhikkhuvibhaṅgavaṇṇanā

၄=ဘောဇနဝဂ္ဂ

Author: arhaငaindāsabha @ IAPT

၄၊ ဘောဇနဝဂ္ဂ

**၁၊ အာဝသထပိဏ္ဍသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၂၀၆။ စတုတ္ထဝဂ္ဂဿ၊ စတုတ္ထဝဂ်၏။ ပဌမေ၊ ၌။ ဣမေသံယေဝါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဣမေသံ ပါသဏ္ဍာနံယေဝ၊ ဤပါသဏ္ဍမျိုးတို့အားသာလျှင်။
ဧတ္တကာနန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဣမသ္မိံ ပါသဏ္ဍေ၊ ဤပါသဏ္ဍမျိုး၌။ ဧတ္တကာနံ၊ ဤမျှလောက်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့အား။
၂၀၈။ "ဂစ္ဆန္တော ဝါ အာဂစ္ဆန္တော ဝါ"တိ ဣဒံ၊ ဟူသောဤစကားကို။ အဍ္ဎယောဇနဝသေန၊ ယူဇနာခွဲ၏အစွမ်းအားဖြင့်။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ၏။
အညေ၊ တပါးသော ပါသဏ္ဍတို့ကို။ ဥဒ္ဒိဿ၊ ရည်၍။ ပညတ္တဉ္စ၊ တည်ထားအပ်သောဆွမ်းသည်လည်ကောင်း။ ဘိက္ခူသု၊ ရဟန်းတို့၌။ အပ္ပသန္နေဟိ၊ မကြည်ညိုကုန်သော။ တိတ္ထိယေဟိ၊ တတ္ထိတို့သည်။ သာမညတောပိ၊ သာမညအားဖြင့်လည်း။ ပညတ္တမ္ပိ၊ တည်ထားအပ်သောဆွမ်းသည်လည်းကောင်း။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့အား။ န ဝဋ္ဋတိ ဧဝ၊ မအပ်သည်သာလျှင်တည်း။
အာဝါသထ-ပိဏ္ဍတာ၊ ဧည့်သည်တို့အား တည်ထား အပ်သော ဆွမ်း၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ အဂိလာနတာ၊ မနာသောအဖြစ်လည်းကောင်း။ အနုဝသိတွာ၊ အစဉ်နေ၍။ ဘောဇနံ၊ စားခြင်း‌လည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
အာဝသထပိဏ္ဍသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၂၊ ဂဏဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၂၀၉။ ဒုတိယေ၊ ၌။ အဘိမာရေတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဘိဘဝိတွာ၊ နှိမ်နင်း၍။ ဘဂဝန္တံ၊ ဘုရားရှင်ကို။ မရဏတ္ထာယ၊ သတ်ခြင်းငှာ။ ပယော-ဇိတေ၊ စေလွှတ်အပ်ကုန်သော။ ဓနုဓရေ၊ လေးသမားတို့ကို။
"ရာဇာနမ္ပိ မာရာ-ပေသီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝစနတော၊ ဆိုခြင်းကြောင့်။ ဣဒံ သိက္ခာပဒံ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို။ အဇာတသတ္တုနော၊ အဇာတသတ်မင်း၏။ ကာလေ၊ လက်ထက်၌။ ပညတ္တံ၊ ပညတ်အပ်၏။ ဣတိ ဝစနံ၊ ဤသို့သောစကားသည်။ သိဒ္ဓံ နနု၊ ပြီးသည်မဟုတ်လော။ ဧဝဉ္စ သတိ၊ ဤသို့ပြီးသည်ရှိသော်။ ပါဠိယံ၊ ၌။ "တေန ခေါ ပန သမယေန ရညော မာဂဓဿ။ ပ။ ဉာတိသာလောဟိ‌တော အာဇီဝကေသု ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ။ ပ။ ဗိမ္ဗိသာရံ ဧတဒဝေါစာ" တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားသည်။ ဝိရုဇ္ဈတိ နနု၊ ဆန့်ကျင်သည်မဟုတ်လော။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ စောဒနာ၊ တည်း။
န ဝိရုဇ္ဈတိ၊ မဆန့်ကျင်။
သော အာဇီဝကော၊ ထိုတက္ကတွန်းသည်။ ဗိမ္ဗိသာရကာလတော၊ ဗိမ္ဗိသာရမင်းလက်ထက်မှ။ ပဘုတိ၊ စ၍။ အန္တရန္တရာ၊ ကြိုးကြားကြိုးကြား။ ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။ နိမန္တေတွာ၊ ပင့်ဖိတ်၍။ ဒါနံ၊ အလှူကို။ ဒေန္တော၊ လှူလျက်။ အဇာတသတ္တုကာလေပိ၊ အဇာတသတ်မင်းလက်ထက်၌လည်း‌။ သိက္ခာပဒေ၊ ဂဏဘောဇန သိက္ခာပုဒ်ကို။ ပညတ္တေပိ၊ ပညတ်သော်လည်း။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။ သန္တိကေ၊ အထံသို့။ ဒူတံ၊ တမန်ကို။ ပါဟေသိ၊ စေ၏။ ဘိက္ခူ စ၊ တို့သည်လည်း။ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ၊ အလိုလို ရှိကုန်သည်ဖြစ်၍။ နိဝါရေသုံ၊ မြစ်ကုန်၏။
တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ၊ အရင်းမှ စ၍။ တံ ဝတ္ထု၊ ထိုဝတ္ထုကို။ ဒဿိတံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
(၂၇) ၂၁၅။ အညမညံ၊ အချင်းချင်း။ ဝိသဒိသံ၊ မတူသော။ ရဇ္ဇံ၊ ပြည်တည်း။ ဝိရဇ္ဇံ၊ မတူသောပြည်။ ဝိရဇ္ဇတော၊ အချင်းချင်း မတူသော ပြည်မှ။ အာဂတာ၊ လာကုန်သော ရဟန်းတို့သည်။ ဝေရဇ္ဇကာ၊ မည်ကုန်၏။
တေ စ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်လည်း။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဇာတိဂေါတ္တာ-ဒိတော၊ အမျိုးအနွယ် အစရှိသောအားဖြင့်။ နာနာဝိဓာ၊ အထူးထူး အပြားပြားရှိကုန်၏။ တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ "နာနာဝေရဇ္ဇကေ" တိပိ၊ ဟူ၍လည်း။ အတ္ထော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
၂၁၇-၈။ ဣမဿ သိက္ခာပဒဿ၊ ၏။ ဝတ္ထုဝသေနေဝ၊ ဝတ္ထု၏အစွမ်းအားဖြင့်သာလျှင်။ ဝိညတ္တိတော၊ ဝိညတ်အားဖြင့်။ ဂဏဘောဇနတ္ထတာ၊ ဂဏဘောဇဉ်သဘောသည်။ သိဒ္ဓါ၊ ပြီး၏။ (အတ္ထ-သဒ္ဒါ သဘာဝဝါစက၊ တာပစ္စည်းသွတ္ထ)။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ တံ၊ ထိုဝိညတ်ဖြင့် ဖြစ်သော ဂဏဘောဇဉ်ကို။ ပဒဘာဇနေ၊ ပဒဘာဇနီ၌။ အဝတွာ၊ မဟောမူ၍။ အသိဒ္ဓမေဝ၊ မပြီးသည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ နိမန္တနတော၊ ဖိတ်သောအားဖြင့်။ ဂဏဘောဇနံ၊ ကို။ ဒဿိတံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "ဒွီဟာ-ကာရေဟီ" တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ အာဟ၊ ၏။
"ယေန ကေနနစိ ဝေဝစနေနာ" တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ "ဘောဇနံ ဂဏှထာ" တိအာဒိသာမညနာမေနာပိ၊ ဘောဇနံ ဂဏှထ-အစရှိသော သာမညအမည်ဖြင့်လည်း။ ဂဏဘောဇနံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ပါဠိ-ယံ၊ ၌။ အဒ္ဓါနဂမနာဒိဝတ္ထူသု၊ ခရီးသွား‌ဝတ္ထုအစရှိသည်တို့၌။ "ဣဓေဝ ဘုဉ္ဇထာ" တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တဝစနဿ၊ ဆိုအပ်သောစကားကို။ ယံ ပန ကုက္ကုစ္စာ-ယနံ၊ ကုက္ကုစ္စဖြစ်ခြင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တမ္ပိ၊ ကိုလည်း။ ဩဒနာဒိနာမံ၊ ဩဒနစသောအမည်ကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ ဧဝ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်သာလျှင်။ ကတံ၊ ပြုအပ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဧကတော ဂဏှန္တီတိ၊ ဟူသည်ကား။ အညမညဿ၊ အချင်းချင်း၏။ ဒွါဒသဟတ္ထံ၊ တဆယ့်နှစ်တောင် ဟတ္ထပါသ်ကို။ အမုဉ္ဇိတွာ၊ မလွှတ်မူ၍။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ ဌတွာ၊ ရပ်၍။ ဌပေန္တိ ဂဏှန္တိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ထားကုန်၏။
"အမှာကံ စတုန္နမ္ပိ ဘတ္တံ ဒေဟီ" တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ စ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ ပါဠိယံ ပါဠိဝဏ္ဏနာယံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ၌။ "တွံ ဧ‌ကဿ ဘိက္ခုနော ဘတ္တံ ဒေဟီ" တိအာဒိနာ အာဒိနော- (ဆဋ္ဌ) ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ ဝုတ္တတ္တာ စ၊ ဟောအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ ဌတွာ၊ ရပ်၍။ ဌပေန္တိ၊ ထားကုန်၏ (ပြန်)။ တောဇနနာမေန၊ ဘောဇဉ်အမည်ဖြင့်။ ဝိညတ္တမေဝ၊ တောင်းအပ်သောဘောဇဉ် သည်သာလျှင်။ ဂဏဘောဇနံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တဉ္စ၊ ထိုဂဏဘောဇဉ်သည်လည်း။ အညေန၊ တပါးသော ရဟန်းသည်။ ဝိညတ္တမ္ပိ၊ တောင်းအပ်သည်ကိုလည်း။ ဧ‌ကတော၊ တပေါင်းတည်း။ ဂဏှန္တာနံ၊ ခံကုန်သော။ သဗ္ဗေသမ္ပိ၊ ခပ်သိမ်းသော ရဟန်းတို့အားလည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ဝိသုံ ဂဟိတံ၊ အသီးသီးခံအပ်သော။ ဝိညတ္တံ ပန၊ တောင်းအပ်သော ဘောဇဉ်ကိုကား။ ဘုဉ္ဇ‌တော၊ စားသော ရဟန်းအား။ ပဏီတဘောဇနာဒိသိက္ခာပဒေဟိ၊ ပဏီတဘောဇနအစရှိသော သိက္ခာပုဒ်တို့ဖြင့်။ အာပတ္တိ ဧဝ၊ အာပတ်သင့်သလျှင်ကတည်း။
အာဂန္တုကပဋ္ဋန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အစ္ဆိန္ဒိတွာ၊ မဖြတ်မူ၍။ အနွာဓိံ၊ သလင်းတောင်ကို။ အာရောပေတွာ၊ တင်၏။ ကရဏစီဝရံ၊ ပြုသောသင်္ကန်းကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဌပေတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဧကံ အန္တံ၊ တဘက်သောအစွန်းကို။ စီဝရေ၊ ၌။ ဗန္ဓနဝသေန၊ ဖွဲ့သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဌပေတိ၊ ထား၏။
ပစ္စာဂတံ သိဗ္ဗတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ တဿေဝ၊ ထိုသလင်းတောင်၏သာလျှင်။ ပရိဝတ္တေတွာ၊ လည်၍။ အာဟတံ၊ ဆောင်အပ်သော။ ဒုတိယံ အန္တံ၊ နှစ်ခုမြောက်သော အစွန်းကို။ သိဗ္ဗတိ၊ ချုပ်၏။
အာဂန္တုက-ပဋ္ဋံ ဗန္ဓတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ စီဝရေ၊ သင်္ကန်း၌။ လဂ္ဂံ၊ ကပ်ခြင်းကို။ ကရောန္တော၊ ပြုလျက်။ ပုနပ္ပုနံ၊ အဖန်တလဲလဲ။ တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုအရပ်၌။ သုတ္တေန၊ ချည်ဖြင့်။ ဗန္ဓတိ၊ ဖွဲ့၏။
ဃဋ္ဋေတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပမာ-ဏေန၊ ပမာဏအားဖြင့်။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ဒဗ္ဗာဒီဟိ ဒဏ္ဍာဒီဟိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ကုလားတက် အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ဃဋ္ဋေတိ၊ နှက်၏။
သုတ္တံ ကရောတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂုဏာဒိ-ဘာဝေန၊ လွန်းပေါင်းတင်ခြင်းအစရှိသည်ဖြင့်။ ဝဋ္ဋေတိ၊ ကျစ်၏။
ဝလေတီတိ၊ ကား။ အနေကဂုဏသုတ္တံ၊ များစွာချည်လွန်းကို။ ဟတ္ထေန ဝါ၊ လက်ဖြင့်လည်းကောင်း။ စက္ကဒဏ္ဍေန ‌ဝါ၊ လည်သော လှည်းတံဖြင့် လည်းကောင်း။ ဝဋ္ဋေတိ၊ ကျစ်၏။ ဧကတ္တံ၊ တပေါင်းတည်းအဖြစ်ကို။ ကရောတိ၊ ၏။
ပရိဝတ္တနံ ကရောတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပရိဝတ္တနံ၊ လည်‌သော။ ဒဏ္ဍ-ယန္တကံ၊ လှံကန်ယန္တရားကို။ ကရောတိ၊ ၏။ ယသ္မိံ၊ အကြင် လှံကန်ယန္တရား၌။ ဝါ၊ ချား၌။ သုတ္တဂုဠံ၊ ချည်ခင်ကို။ ပဝေသေတွာ၊ သွင်း၍။ ဝေဠု-နာဠိကာဒီသု၊ ဝါးကျည်တောက် အစရှိသည်တို့၌။ ဌပေတွာ၊ စိုက်ထား၍။ ပရိဗ္ဘမာပေတွာ၊ လည်စေ၍။ သုတ္တကောဋိတော၊ ချည်စွန်းမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ အာကဍ္ဎန္တိ၊ ငင်ကုန်၏။
၂၂၀။ အနိမန္တိတစတုတ္ထန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ယဿ ဘိက္ခုစတုက္ကဿ၊ အကြင်ရဟန်း လေးယောက်အပေါင်းအား။ စတုတ္ထော၊ လေးယောက်မြောက်သော။ အနိမန္တိတော၊ မပင့်ဖိတ်အပ်သော ရဟန်းသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ တံ ဘိက္ခုစတုက္ကံ၊ ထိုရဟန်း လေးယောက်အပေါင်းသည်။ အနိမန္တိတ စတုတ္ထံ၊ မည်၏။
သေသေသုပိ၊ ကြွင်းသော ပိဏ္ဍပါတိက စတုတ္ထ အစရှိသည်တို့၌လည်း။ ဧဝံ၊ ဤအတူတည်း။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "ပဉ္စန္နံ စတုက္ကာန"န္တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
သမ္ပဝေသေ-တွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ တေဟိ၊ ထိုရဟန်းသုံးပါးတို့နှင့်။ ယော‌ဇေတွာ၊ ယှဉ်၍။
ဂဏော ဘိဇ္ဇတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ နိမန္တိတသံဃော၊ ဖိတ်အပ်သောသံဃာသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
(၂၈) "အဓိဝါသေတွာ ဂတေသူ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ အကပ္ပိယ-နိမန္တနာဓိဝါသနက္ခဏေ၊ အကပ္ပိယနိမာန်ကို သာယာသော ခဏ၌။ ပုဗ္ဗပယော-ဂေ ဒုက္ကဋမ္ပိ၊ ပုဗ္ဗပယောဂ၌ဒုက္ကဋ်သည်လည်း။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဝိညတ္တိတော၊ ဝိညတ်အားဖြင့်။ ပသဝနေ ပန၊ ပွားသော ဂဏဘောဇဉ်၌ကား။ ဝိညတ္တိက္ခဏေ၊ တောင်းသောခဏ၌။ ဣတရသိက္ခာပဒေဟိ၊ ဤမှတပါးသော ပဏီတဘောဇန, သူပေါဒနသိက္ခာပုဒ်တို့ဖြင့်။ ဒုက္ကဋံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ၏။
နိမန္တနံ သာဒိယထာတိ၊ ဟူသည်ကား။ နိမန္တနဘတ္တံ၊ နိမန္တ-နဘတ်ကို။ ပဋိဂ္ဂဏှထ၊ ခံကုန်လော့။
တာနိ စာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ကုမ္မသာ-ဒီနိ စ၊ မုယောမုန့်အစရှိသည်တို့ကို။ ဧကေန၊ ရဟန်းတယောက်သည်။ ပစ္ဆာ-ဂဟိတတ္တာ၊ နောက်မှ ခံအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ တေဟိ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ န ဂဟိတာနိ၊ ခံသည်မမည်ကုန်။
"ဘတ္တုဒ္ဒေသကေန ပဏ္ဍိတေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ ပ။ မောစေတဗ္ဗာ" တိ ဧတေန၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ဘတ္တုဒ္ဒေသကေန၊ ဆွမ်းညွှန်း ရဟန်းသည်။ အကပ္ပိယနိမန္တနေ၊ အကပ္ပိယနိမာန်ကို။ သာဒိတေ၊ သာယာအပ်သည်ရှိသော်။ သဗ္ဗေသမ္ပိ၊ ခပ်သိမ်းသော ရဟန်းတို့သည်လည်း။ သာဒိတံ၊ သာယာသည်မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဧ‌ကတော၊ တပေါင်းတည်း။ ဂဏှန္တာနံ၊ ခံကုန်သော ရဟန်းတို့အား။ ဂဏဘောဇနာပတ္တိ စ၊ ဂဏဘောဇနအာပတ်သည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
ဒူတဿ၊ တမန်၏။ ဒွါရေ၊ တံခါးသို့။ အာဂန္တွာ၊ လာ၍။ ပုန၊ တဖန်။ "ဘတ္တံ ဂဏှထာ" တိ၊ ဟူ၍။ ဝစနဘယေန၊ ဆိုအံ့သည်မှစိုးသောကြောင့်။ "ဂါမဒွါရေအဋ္ဌတွာ" တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဂဏဘောဇန-တာ၊ ဂဏဘောဇဉ်အဖြစ်လည်းကောင်း။ သမယာဘာဝေါ၊ အခါ၏မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ အဇ္ဈောဟရဏံ၊ မျိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဂဏဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၃၊ ပရမ္ပရဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၂၂၁။ တတိယေ၊ ၌။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ဘတ္တပဋိပါဋိ အဋ္ဌိတာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ကုလပဋိပါဋိယာ၊ အမျိုးအစဉ်ဖြင့်။ ဒါတဗ္ဗာ၊ ပေးအပ်သော။ ဘတ္တ-ပဋိပါဋိ၊ ဆွမ်းအစဉ်သည်။ အဋ္ဌိတာ န ဌိတာ၊ မတည်မရပ်။ အဗ္ဗောစ္ဆိန္နာ နိရန္တရပ္ပဝတ္တာ၊ မပြတ်ဖြစ်၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဗဒရ-ဖလာနိ၊ ဆီးသီးတို့ကို။ ပက္ခိပိတွာ၊ ထည့်၍။ ပက္ကကာဂုအာဒိကံ၊ ချက်အပ်သော ယာဂုအစရှိသည်ကို။ "ဗဒရသာဠဝ" န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ပါဠိယံ၊ ၌။ ပရမ္ပရဘောဇနေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ယေန၊ အကြင်သူသည်။ ပဌမံ၊ ရှေးဦးစွာ။ နိမန္တိတော၊ ဖိတ်အပ်၏။ တဿ၊ ထိုရှေးဦးစွာ ဖိတ်အပ်သော သူ၏။ ဘောဇနတော၊ ဘောဇဉ်မှ။ ပရဿ၊ တပါးသော။ ဘောဇနဿ၊ ဘောဇဉ်ကို။ ဘုဉ္ဇနေ၊ စားခြင်းကြောင့်။
ဝိကပ္ပ-နာဝ၊ ဝိကပ္ပနာကိုသာလျှင်။ ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အနုပညတ္တိဝသေန၊ အနုပညတ်၏အစွမ်းဖြင့်။ မာတိကာယံ၊ မာတိကာသို့။ အနာရောပိတာပိ၊ မတင်အပ်သော်လည်း။ ပရိဝါရေ၊ ပရိဝါရ၌။ "စတဿော အနုပညတ္တိ-ယော" တိ၊ ဟူ၍။ အနုပညတ္တိယံ၊ ၌။ သင်္ဂဟိတာ ဂဏိတာ- (ဆဋ္ဌ) ၊ သင်္ဂြိုဟ်အပ်၏။
တတ္ထ ဝစနေ၊ ထိုစကား၌။ အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ မဟာပစ္စရိဝါဒဿ၊ မဟာပစ္စရိတ်အယူကို။ ပစ္ဆာ ကထနေန၊ နောက်ဆိုခြင်းကြောင့်။ ပရမ္မုခါဝိကပ္ပနာ၊ မျက်ကွယ် ဝိကပ္ပနာကို။ ကိဉ္စာပိ ပတိဋ္ဌပိတာ၊ အကယ်၍ကား တည်စေအပ်၏ရှင့်။ တထာပိ၊ ထိုသို့ တည်စေအပ်သော်လည်း။ သမ္မုခါဝိကပ္ပနာပိ၊ မျက်မှောက်ဝိကပ္ပနာကိုလည်း။ ဂဟေတဗ္ဗာဝ၊ ယူအပ်သလျှင်ကတည်း။
တေနေဝ၊ ထိုကြောင့်သာလျှင်။ မာတိကာဋ္ဌကထာယမ္ပိ၊ ၌လည်း။ "ယော ဘိက္ခု ပဉ္စသု သဟဓမ္မိကေသု အညတရဿ 'မယှံ ဘတ္တပစ္စာသံ တုယှံ ဒမ္မီ'တိ ဝါ 'ဝိကပ္ပေမီ'တိ ဝါ ဧဝံ သမ္မုခါ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
၂၂၉။ "ခီရံ ဝါ ရသံ ဝါ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ပဉ္စဘောဇနာ-မိဿံ ပဉ္စဘောဇနာမိသံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဘောဇဉ်ငါးပါးနှင့် မရောသော။ ဘတ္တတော၊ ဆွမ်းမှ။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ ဌိတံ၊ တည်သော နို့ရည် ဟင်းရည်ကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ တံ၊ ထိုနို့ရည်ကို။ အဘောဇနတ္ထာ၊ ဘောဇဉ်မဟုတ်သောကြောင့်။ ပိဝတောပိ၊ သောက်သော ရဟန်းအားလည်း။ အနာ-ပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "ဘုဉ္ဇန္တေနာ"တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ အာဟ၊ ၏။
(၂၉) ဝိကပ္ပနာယ၊ ကို။ အကရဏတော၊ မပြုခြင်းကြောင့်။ အကိ-ရိယာဝသေန၊ အကိရိယာ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဣဒံ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်သည်။ ဝါစာယပိ၊ နှုတ်ကြောင့်လည်း။ သမုဋ္ဌိတံ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "ဝစီ-ကမ္မ"န္တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
ပရမ္ပရဘောဇနတာ၊ ပရမ္ပရဘောဇဉ်အဖြစ်လည်းကောင်း။ သမယာဘာဝေါ၊ အခါ၏မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ အဇ္ဈော-ဟရဏံ၊ မျိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ပရမ္ပရ‌ဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၄၊ ကာဏမာတာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၂၃၁။ စတုတ္ထေ၊ ၌။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ပဋိယာလောကန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ပစ္ဆိမဒိသံ ပစ္ဆာဒိသံ၊ အနောက်အရပ်သို့။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
အပါထေယျာဒိအတ္ထာယ၊ ရိက္ခာစသည် မဟုတ်သောအကျိုးငှာ။ ပဋိယာဒိတန္တိသညာယ၊ စီရင်အပ်၏ဟူသော အမှတ်ဖြင့်။ ဂဏှန္တဿာပိ၊ ခံသောရဟန်းအားလည်း။ သိက္ခာပဒဿ၊ ၏။ အစိတ္တကတ္တာ၊ အစိတ္တကဖြစ်သောကြောင့်။ အာပတ္တိ ဧဝ၊ အာပတ်သင့်သည်သာလျှင်တည်း။
အတ္တနော၊ ၏။ အတ္ထာယ၊ ငှာ။ "ဣမဿ၊ ဤသူ၏။ ဟတ္ထေ၊ လက်၌။ ဒေဟိ၊ လှူလော့"။ ဣတိ ဝစနေနာပိ၊ ဤသို့ ဆိုသဖြင့်လည်း။ အာပဇ္ဇနတော၊ ရောက်ခြင်းကြောင့်။ "ဝစီကမ္မ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဝုတ္တလက္ခဏပူဝမန္ထ-တာ၊ ဆိုအပ်သော လက္ခဏာရှိသော မုန့်ပြား, မုန့်လုံး၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ အသေသကတာ၊ အကြွင်းမရှိသော အဖြစ်လည်းကောင်း။ အပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓ-ဂမနတာ၊ ခရီးသွားခြင်း၏ မငြိမ်းခြင်းလည်းကောင်း။ အညတကာဒိတာ၊ အဆွေမတော်ခြင်းစသော အဖြစ်လည်းကောင်း။ အတိရေကပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ နှစ်သပိတ်, သုံးသပိတ်ထက်အလွန် ခံခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ကာဏမာတာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၅၊ ပဌမပဝါရဏာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၂၃၇။ ပဉ္စမေ၊ ၌။ "တိ-ကာရံ အဝတွာ"တိ ဣမိနာ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ သာတ္ထပရိသာမတ္ထိယာသု၊ အနက်ရှိသောပုဒ်၏ အပြီးအဆုံးတို့၌။ လိခိတံ၊ ရေးအပ်သော။ ဣတိ သဒ္ဒံ၊ ဣတိ-သဒ္ဒါကို။ ပယောဂကာလေ ကာတဗ္ဗသဒ္ဒသာမတ္ထိယာ လဒ္ဓံ ဣတိ-ပဒံ ကတကာလေ (ဆဋ္ဌ) ၊ ဝိနည်းကံ အားထုတ်သောအခါ၌။ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ မဆိုအပ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
ပန၊ ထိုသို့ဖြစ်သော်လည်း။ ဣဓ၊ ဣတိ-သဒ္ဒါကို မထည့်အပ်ရာ၌။ အဇာနန္တေဟိ၊ မသိသော ရဟန်းတို့သည်။ ဣတိ-သဒ္ဒေ၊ ကို။ ပယုတ္တေပိ၊ ယှဉ်သော်လည်း။ အတိရိတ္တံ၊ အတိရိတ်ကို။ ကတမေဝ၊ ပြုသည်မည်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
၂၃၈-၉။ "ပဝါရိ‌တော"တိ ဣဒံ၊ ဟူသောပုဒ်သည်။ ကတ္တုအတ္ထေ၊ ကတ္တားအနက်၌။ နိပ္ဖန္နာ၊ ပြီး၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ "ကတ-ပဝါရဏော"တိ အာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဘုတ္တာဝီ-ပဒဿ၊ ဘုတ္တာဝီပုဒ်၏။ နိရတ္ထကဘာဝမေဝ၊ အကျိုးထူး မရှိသောအဖြစ်ကိုလျှင်။ သာဓေတုံ၊ ပြီးစေခြင်းငှာ။ "ဝုတ္တမ္ပိ စေတ"န္တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တာဟီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပုထုကာဟိ၊ မုန့်ဆန်းတို့ဖြင့်။
သတ္တု-မောဒကောတိ၊ ဟူသည်ကား။ သတ္တုံ၊ မုန့်လုံးကို။ တေမေတွာ၊ ရေဆွတ်၍။ ကတော၊ ပြုအပ်သော။ အပက္ကော၊ မကြော်အပ်သော မုန့်တည်း။
ပန၊ အထူးကား။ သတ္တုံ၊ မုန့်လုံးကို။ ပိသိတွာ၊ ကြိတ်၍။ ပိဋ္ဌံ ကတွာ၊ မုန့်ညက်ပြု၍။ တေမေတွာ၊ ရေဆွတ်၍။ ပူဝံ ကတွာ၊ မုန့်လုပ်၍။ ပစန္တိ၊ ကြော်ကုန်သည်ဖြစ်အံ့။ တံ၊ ထိုမုန့်သည်။ န ပဝါရေတိ၊ ပဝါရိတ်ကို မဖြစ်စေ။
"ပဋိက္ခိပိတဗ္ဗဋ္ဌာနေ ဌိတမေဝ ပဋိက္ခိပတိ နာမာ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ယံ ယံ အလဇ္ဇိသန္တကံ ဝါ၊ အကြင်အကြင်အလဇ္ဇီဥစ္စာကိုလည်းကောင်း။ အတ္တနော၊ အား။ အပါပုဏကသံဃိကာဒိံ ဝါ၊ မရောက်သေးသော သံဃိက အစရှိသည်ကိုလည်းကောင်း။ ပဋိက္ခေပတော၊ ပယ်သော ရဟန်းအား။ ပဝါရဏာ၊ ပဝါရိတ်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
အာသန္နတရံ အင်္ဂန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဟတ္ထပါသတော၊ ဟတ္ထပါသ်မှ။ ဗတိ၊ အပ၌။ ဌတွာ၊ တည်၍။ ဩနမိတွာ၊ ညွတ်၍။ ဒေန္တဿ၊ ပေးသောသူ၏။ သီသံ၊ ဦးခေါင်းသည်။ အာသန္နတရံ၊ အလွန် နီးသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တဿ၊ ထိုဦးခေါင်း၏။ ဩရိမန္တေန၊ ဤမှာဘက်စွန်း ဖြင့်။ ပရိစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗံ၊ ပိုင်းခြားအပ်၏။
(၃၀) အပနာမေတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဘိမုခံ၊ ‌ရှေးရှု။ ဟရိတွာ၊ ဆောင်၍။
"ဣမံ ဘတ္တံ ဂဏှာ"တိ ဝဒတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ကိဉ္စိ၊ တစိုးတစိမျှ။ အနာမေတွာ၊ မညွတ်မူ၍။ ဝဒတိ၊ ဆို၏။
ကေဝလံ၊ သက်သက်။ ဝါစာဘိဟာရဿ၊ နှုတ်ဖြင့် ရှေးရှုဆောင်ခြင်းကို။ အနဓိပ္ပေတတ္တာ၊ အလိုမရှိအပ်သောကြောင့်။ "ဂဏှာထာ" တိ၊ ယူလော့ဟူ၍။ ဝတွာ၊ ဆို၍။ ကဋစ္ဆုနာ၊ ဆွမ်းကော်ဖြင့်။ ဂဟေတုံ၊ ယူခြင်းငှာ။ အာရဒ္ဓံ၊ အားထုတ်အပ်သည်ရှိသော်။ အနုက္ခိတ္တမ္ပိ၊ မကြွသော်လည်း။ ပုဗ္ဗေပိ၊ ရှေး၌လည်း။ ဧဝံ၊ သို့။ အဘိဟဋတ္ထာ၊ ရှေးရှုဆောင်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဝါရဏာ၊ ပဝါရိတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "အဘိဟဋာဝ ဟောတီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဥဒ္ဓဋမတ္တေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဘာဇနတော၊ ဆွမ်းတောင်းမှ။ ဝိယောဇိတမတ္တေ၊ ကင်းစေကာမျှ၌။
ဒွိန္နံ သမဘာရေပီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပရိဝေသကဿ၊ လုပ်ကျွေးသော သူ၏လည်းကောင်း။ အညဿ စ၊ သူတပါး၏လည်းကောင်း။ ဘတ္တပစ္ဆိဘာရဝဟနေ ဘတ္တပစ္ဆိဘာဇနဝဟနေ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဆွမ်း‌တောင်းတည်းဟူသောဝန်ကို ဆောင်ခြင်း၌။ သမ္ဘူတေပိ သမကေပီတိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဖြစ်သော်လည်း။ (သမ္ဘတေ- ဟူ၍လည်း ရှိ၏)။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
"ရသံ ဂဏှထာ" တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ အပဝါရဏာဇနကဿ၊ ပဝါရိတ်ကို မဖြစ်စေတတ်သော။ ကေဝလံ မံသရသဿ၊ သက်သက်သောအမဲရည်၏။ နာမေန၊ အမည်ဖြင့်။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဋိက္ခေပတော၊ ပယ်သောရဟန်းအား။ ပဝါရဏာ၊ သည်။ န ‌ဟောတိ၊ မဖြစ်။
"မစ္ဆရသ" န္တိအာဒီသု၊ အစရှိသောပါဌ်တို့၌။ "မစ္ဆော စ ရသဉ္စာ"တိ၊ ဟူ၍။ အတ္ထဿ သမ္ဘဝတော၊ ဒွန်အနက်၏ ဖြစ်သင့်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။ ဝတ္ထုနောပိ၊ ငါးဟင်းဟူသော ဝတ္ထု၏လည်း။ တာဒိသတ္တာ၊ ထိုသို့ ဒွန်သဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် လည်းကောင်း။ ပဝါရဏာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ "ဣဒံ၊ ဤဟင်းကို။ ဂဏှထ၊ ယူလော့"။ ဣတိပိ၊ ဤသို့လည်း။ အဝတွာ၊ မဆိုပဲ။ တုဏှီဘူတေန၊ တိတ်တဆိတ်ဖြင့်။ အဘိဟဋံ၊ ရှေးရှု ဆောင်အပ်သည်ကို။ ပဋိက္ခေပတောပိ၊ ပယ်သောရဟန်းအားလည်း။ ပဝါရဏာ၊ သည်။ ဟောတိ ဧဝ၊ ဖြစ်သလျှင်ကတည်း။
ကရမ္ဗကေတိ ဧတံ၊ ကရမ္ဗကဟူသော ဤအမည်သည်။ မိဿကာဓိဝစနံ၊ ရောပြွမ်းသော ဟင်း၏အမည်တည်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ယံ၊ အကြင်ဟင်းကို။ ဗဟူဟိ၊ များစွာသောငါး အမဲ ဟင်းရွက်တို့နှင့်။ မိဿေတွာ၊ ရော၍။ ကရောန္တိ၊ ပြုကုန်၏။ သောသုပေါ၊ ထိုရော၍ ပြုအပ်သောဟင်းကို။ "ကရမ္ဗကော" တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
"ဥဒ္ဒိဿ ကတ န္တိ မညမာနော" တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ဝတ္ထုနော၊ ငါး အမဲ ဝတ္ထု၏။ ကပ္ပိယတ္တာ၊ အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ "ပဝါရိ-တောဝ ဟောတီ" တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တံ၊ ထိုငါးအမဲသည်။ ဥဒ္ဒိဿ-ကတမေဝ၊ ရည်၍ပြုအပ်သည်သာလျှင်။ စေ ‌ဟောတိ၊ အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့။ ပဋိက္ခေပေါ၊ ပဝါရိတ်သည်။ န ဟောတိ နတ္ထိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ မဖြစ်။
အယမေတ္ထ-အဓိပ္ပါယောတိ၊ ဟူသောစကားကို။ "ယေနာပုစ္ဆိတော"တိအာဒိနာ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ ဝုတ္တမေဝ အတ္ထံ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အနက်ကိုသာလျှင်။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝဒတိ၊ ၏။
ကာရဏံ ပနေတ္ထ ဒုဒ္ဒသန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဘတ္တဿ၊ ဆွမ်း၏။ ဗဟုတရဘာဝေန၊ များသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပဝါရဏာသမ္ဘဝကာရဏံ၊ ပဝါရိတ်ဖြစ်သင့်ခြင်း၏ အကြောင်းကို။ ဒုဒ္ဒသံ၊ မြင်နိုင်ခဲ၏။ အညထာ၊ အကြောင်းတပါးမရှိသည်ရှိသော်။ ကရမ္ဗကေပိ၊ ဟင်း သာပြွမ်း၍လည်း။ မစ္ဆာဒိဗဟုဘာဝေ၊ ငါးစသည် များသောအဖြစ်သည်။ သတိ၊ ရှိသော်။ ပဝါရဏာ၊ ပဝါရိတ်သည်။ ဘဝေယျ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
ဧတ္ထ၊ ဤယာဂုမိဿက၌။ ကာရဏံ၊ အကြောင်းကို။ ဒုဒ္ဒသံ ယထာ၊ မြင်နိုင်ခဲသကဲ့သို့။ ဧဝံ တထာ၊ ထိုအတူ။ ပရတော၊ နောက်မှ။ "မိဿကံ ဂဏှထာ"တိ ဧတ္ထာပိ၊ မိဿကံ ဂဏှထ-ဟုဆိုရာ၌လည်း။ ကာရဏံ၊ ကို။ ဒုဒ္ဒသမေဝ၊ မြင်နိုင်ခဲသည်သာတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
"ဣဒံ ပန ဘတ္တမိဿကမေဝါ" တိအာဒိ၊ အစရှိသော။ ယဉ္စ ကာရဏံ၊ အကြင်အကြောင်းကိုလည်း။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တမ္ပိ၊ ထိုအကြောင်းသည်လည်း။ "အပ္ပတရံ န ပဝါရေတီ"တိ ဝစနေန၊ ဟူသောစကားနှင့်။ န ‌သမေတိ၊ မညီ။
ဝိသုံ ကတွာ ဒေတိီတိ၊ ဟူသည်ကား။ "ရသံ ဂဏှ-ထာ"တိအာဒိနာ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ ဝါစာယ၊ နှုတ်ဖြင့်။ ဝိသုံ ကတွာ၊ အသီးပြု၍။ ဒေတိ၊ ပေး၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။ ဂဟေတဗ္ဗော၊ ၏။
ကာယေန၊ ဖြင့်။ ရသာဒိံ၊ အရည်အစရှိသည်ကို။ ဝိယောဇေတွာ၊ ကင်းစေ၍။ ဒေတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ န ဂဟေတဗ္ဗော၊ မယူအပ်။ ကသ္မာ၊ နည်း။
တထာ အဝိယောဇိတေပိ၊ ထိုသို့ ကိုယ်ဖြင့် မကင်းစေသော်လည်း။ ပဋိက္ခေပတော၊ ပယ်သော ရဟန်းအား။ ပဝါရဏာယ၊ ပဝါရိတ်၏။ အသမ္ဘဝ‌တော၊ မဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ အပ္ပဝါရဏာပဟောဏကဿ၊ ပဝါရိတ် မလောက်သော မိဿက၏။ နာမေန၊ အမည်ဖြင့်။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဝါရဏာယ၊ ၏။ အသမ္ဘဝတာ၊ မဖြစ်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ (ထည့်)။ ကေသု ဝိယ၊ အဘယ်တို့၌ကဲ့သို့နည်း။ (ထည့်)။ ဘတ္တမိဿကယာဂုံ၊ ထမင်းနှင့် ‌ရောသော ယာဂုကို။ အာဟရိတွာ၊ ဆောင်၍။ "ယာဂုံ ဂဏှထာ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တဋ္ဌာနာဒီသု ဝိယ၊ ဆိုအပ်သော အရာအစရှိသည်တို့၌ ကဲ့သို့တည်း။ ဝါ၊ တနည်းကား။ အညထာ၊ ဤ နှုတ်ဖြင့် အသီးပြုသည်မှ တပါးသော အပြားဖြင့်။ ဧတ္ထ၊ ဤ ဝိသုံကတွာ ဒေတိ-ဟူသော စကား၌။ ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာဖြင့်။ ဂယှ-မာနေ၊ ယူအပ်သည်ရှိသော်။ ပုဗ္ဗာပရံ၊ ရှေ့ နှင့် နောက်သည်။ န ဝိရုဇ္ဇတိ၊ မဆန့်ကျင်။ တထာ၊ ထို အခြင်းအရာဖြင့်။ အဓိပ္ပါယော၊ ကို။ ဂဟေတဗ္ဗော၊ ၏။
"နာဝါ ဝါ‌ သေတု ဝါ"တိ အာဒိမှိ၊ အစရှိသောပါဌ်၌။ နာဝါဒိအဘိ-ရုဟနာဒိက္ခဏေ၊ လှေအစရှိသည်သို့ တက်ခြင်းစသော ခဏ၌။ ကိဉ္စိ ဌတွာပိ၊ စိုးစဉ်းရပ်၍လည်း။ အဘိရုဟနာဒိကာတဗ္ဗတ္တေ၊ တက်ခြင်းအစရှိသည်ကို ပြုအပ်သည်။ သတိပိ၊ ရှိသော်လည်း။ ဂမနတပ္ပရတာယ၊ သွားခြင်းလျှင် ပြဋ္ဌာန်းခြင်းရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်။ ဌာနံ နာမ၊ ရပ်ခြင်းမည်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ပန၊ မအပ်သည်ကား။ ဇနသမ္မဒ္ဒေန၊ လူရှုတ်ခြင်းဖြင့်။ အနော-ကာသာဒိဘာဝေန၊ သွားခွင့် မရခြင်းအစရှိသော အဖြစ်ကြောင့်။ ဌာတုံ ကာတုံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ရပ်ခြင်းငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
အစာလေတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ (၃၁) ဝုတ္တဋ္ဌာနတော၊ နေရာအရပ်မှ။ အညသ္မိံ၊ တပါးသော။ ပီဋ္ဌပ္ပဒေသေ အညိသ္မိမ္ပိ ပဒေသေ- (ဆဋ္ဌ) ဝါ၊ အင်းပျဉ်အရပ်၌လည်းကောင်း။ ဥဒ္ဓံ ဝါ၊ အထက်၌လည်းကောင်း။ အပေသေတွာ၊ မတွန်းမူ၍။ တသ္မိံ ဧဝ ဌာနေ၊ ထိုနေရာ၌သာလျှင်။ ပရိ-ဝတ္တေတုံ ပန၊ ပြောင်းခြင်းငှာကား။ လဘတိ၊ ရ၏။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "ယေန ပဿေနာ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
အကပ္ပိယဘောဇနံ ဝါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ကုလဒူသနာဒိနာ၊ ကုလဒူသန အစရှိသည်ဖြင့်။ ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်သော ဘောဇဉ်ကို။ တံ၊ ထိုဘောဇဉ်ကို။ "အကပ္ပိယ"န္တိ ဣမိနာ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ တေန၊ ထို မကပ္ပိသေးသော သစ်သီး, မအပ်သောဘောဇဉ်နှင့်။ မိဿံ၊ ရောသော။ ဩဒနာဒိ၊ ထမင်းအစရှိသည်သည်။ အတိရိတ္တံ၊ အတိရိတ်သည်။ ဟောတိ ဧဝ၊ ဖြစ်သည်သာလျှင်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တတ္ထ၊ ထိုသပိတ်၌။ ယံ အကပ္ပကတံ ကန္ဒဖလာဒိ၊ အကြင် မကပ္ပိသေးသော သစ်ဖု သစ်သီးအစရှိသည်သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တံ၊ ထို မကပ္ပိသေးသော သစ်ဖု သစ်သီးအစရှိသည်ကို။ အပနေတွာ၊ ပယ်၍။ သေသံ၊ ကြွင်းသော ဆွမ်းကို။ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗမေဝ၊ စားအပ်သလျှင်ကတည်း။
သော ပုန ကာတုံ န လဘတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ တသ္မိံ ညေဝ ဘာဇနေ၊ ထိုခွက်၌သာလျှင်။ ကရိယမာနံ၊ ပြုအပ်သည်ရှိသော်။ ပဌမကတေန၊ ‌‌ရှေးဦးစွာပြုအပ်သောဆွမ်းနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ကတံ၊ ပြုအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ သော ဧဝ၊ ထိုရှေးပြုအပ်သော ရဟန်းသည်သာလျှင်။ ပုန၊ တဖန်။ ကာတုံ၊ ငှာ။ န လဘတိ၊ မရ။
အညော၊ တပါးသောရဟန်းသည်။ လဘတိ၊ ၏။ ဟိ၊ သင့်စွ။ အညေန၊ တပါးသော ရဟန်းသည်။ ကတတော၊ ပြုအပ်သော ဆွမ်းကို။ (တောပစ္စည်း ဒုတိယတ္ထ)။ အညော၊ တပါးသောရဟန်းသည်။ ပုန၊ တဖန်။ ကာတုံ၊ ငှာ။ လဘတိ၊ ၏။
အညသ္မိံ ပန ဘာဇနေ၊ ခွက်တပါး၌။ တေန ဝါ၊ ထို ရှေးပြုသောရဟန်းသည်လည်းကောင်း။ အညေန ဝါ၊ တပါးသောရဟန်းသည်လည်းကောင်း။ ကာတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "ယေန အကတံ၊ တေန ကာတဗ္ဗံ၊ ယဉ္စ အကတံ၊ တံ ကာတဗ္ဗ"န္တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
ဧဝံ ကတန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အညသ္မိံ ဘာဇနေ၊ ခွက်တပါး၌။ ကတံ၊ ပြုအပ်သောဆွမ်းကို။
"သစေ ပန အာမိသသံသဋ္ဌာနီ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ မုခါဒီသု၊ ခံတွင်းအစရှိသည်တို့၌။ လဂ္ဂံ၊ ကပ်ငြိသော။ အာမိသမ္ပိ၊ ကိုလည်း။ သောဓေတွာဝ၊ သုတ်သင်၍သာလျှင်။ အတိရိတ္တံ၊ အတိရိတ်ပြုပြီးသော ဆွမ်းကို။ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
၂၄၁။ ဝါစာယ၊ နှုတ်ဖြင့်။ အာဏာပေတွာ၊ စေ၍။ အတိရိတ္တံ၊ ကို။ အကာရာပနတော၊ မပြုစေသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါစာတော၊ နှုတ်ဖြင့်။ အကိရိယသမုဋ္ဌာနံ၊ အကိရိယသမုဋ္ဌာန်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ပဝါရိတဘာဝေါ၊ မြစ်မိသောအဖြစ်လည်းကောင်း။ အာမိသဿ၊ ၏။ အနတိရိတ္တဘာ၊ အတိရိတ်မပြုအပ်သော အဖြစ်လည်းကောင်း။ ကာလေ၊ နံနက်ကာလ၌။ အဇ္ဈောဟရဏံ၊ မျိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ပဌမပဝါရဏာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၆၊ ဒုတိယပဝါရဏာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၂၄၃။ ဆဋ္ဌေ၊ ၌။ "ဘုတ္တသ္မိ"န္တိ၊ ဟူ၍။ မာတိကာယံ၊ မာတိကာ၌။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောအပ်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဘောဇနပရိယောသာနေ၊ စားပြီးသော အဆုံး၌။ ပါစိတ္တိယံ၊ ပါစိတ်တည်း။
ပဝါရိတတာ၊ မြစ်မိသောအဖြစ်လည်းကောင်း။ တထာသညိတာ၊ ထိုမြစ်မိ၏ဟု အမှတ်ရှိသောအဖြစ်လည်းကောင်း။ အာသာဒနာပေက္ခတာ၊ သာယာသည်ကိုငဲ့သော အဖြစ်လည်းကောင်း။ အနတိရိတ္တေန၊ အတိရိတ် မပြုသော ဘောဇဉ်, ခဲဖွယ်ဖြင့်။ အဘိဟဋပဝါရဏာ၊ ရှေးရှုဆောင်၍ ဖိတ်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဘောဇန-ပရိယောသာနံ၊ စား၍ ပြီးခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဒုတိယပဝါရဏာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၇၊ ဝိကာလဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၂၄၇။ သတ္တမေ၊ ၌။ နဋာနံ၊ ကချေသည်တို့၏။ နာဋကာ၊ ကချေသည်အမှုတို့တည်း။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ နဋနာဋကာ၊ မည်ကုန်၏။ သီတာ-ဟရဏာဒီနိ၊ သီတာမိဖုရားကို‌ ဆောင်ခြင်းအစရှိသော စကားတို့ကို။ လဗ္ဘန္တိ၊ ရအပ်ကုန်၏။
၂၄၈-၉။ ခါဒနီယေ ခါဒနီယတ္ထန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ပူဝါဒိခါဒနီယေ၊ မုန့်စသော ခဲဖွယ်၌။ ဝိဇ္ဇမာနံ၊ ရှိသော။ ခါဒနီယကိစ္စံ၊ ခဲဖွယ်ကိစ္စကိုလည်းကောင်း။ ခါဒနီယေဟိ၊ ခဲဖွယ်တို့ဖြင့်။ ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုအပ်သော။ ဇိဃစ္ဆာ-ဟရဏသင်္ခါတံ၊ မွတ်သိပ်ခြင်းကို ‌ဖျောက်သည်ဟု ဆိုအပ်သော။ အတ္ထံ ပယော-ဇနံ၊ အကျိုးကိုလည်းကောင်း။ နေဝ (၃၂) ဖရန္တိ န နိပ္ဖာဒေန္တိ၊ မပြီးစေကုန်။
ဧကသ္မိံ ပဒေသေ၊ တခုသော အရပ်၌။ အာဟာရကိစ္စံ၊ ကို။ သာ-ဓေန္တံ ဝါ၊ ပြီးစေတတ်သော အဖြစ်သည်လည်း။ အညသ္မိံ ပဒေသေ၊ တပါးသော အရပ်၌။ ဥဋ္ဌိတဘူမိရသာဒီနံ ဝသေန ဥဋ္ဌိတဘူမိရသာဒိဘေဒေန (ဆဋ္ဌ) ၊ တက်သောမြေ အရသာအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ အာဟာရကိစ္စံ၊ ကို။ အသာဓေန္တမ္ပိ ဝါ၊ မပြီးစေတတ်သည်လည်း။ သမ္ဘဝေယျ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "တေသု တေသု ဇန-ပဒေသု"တိ အာဒိ၊ ကို။ အာဟ၊ ၏။
ကေစိ ပန၊ တို့သည်ကား။ "ဧကသ္မိံ ဇန-ပဒေ၊ တခုသော ဇနပုဒ်၌။ အာဟာရကိစ္စံ၊ ကို။ သာဓေန္တံ၊ ပြီးစေသည်ရှိသော်။ သေသဇနပဒေသုပိ၊ ကြွင်းသော ဇနပုဒ်တို့၌လည်း။ န ကပ္ပတိ ဧဝ၊ မအပ်သည်သာတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿနတ္ထံ၊ ပြခြင်းငှာ။ ဣဒံ၊ ဤ တေသု တေသု ဇနပဒေသု-အစရှိသောစကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏"။ ဣတိပိ၊ ဤသို့လည်း။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ပကတိအာဟာရဝသေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အညေဟိ၊ တပါးကုန်သော။ ယာဝကာလိကေဟိ၊ တို့နှင့်။ အယောဇိတံ၊ မစပ်ယှဉ်ပဲ။ အတ္တနော၊ ၏။ ပကတိယာဝ၊ သဘောအားဖြင့်သာလျှင်။ အာဟာရကိစ္စကရဏဝသေန၊ အာဟာရကိစ္စကို ပြီးစေသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။
သမ္မော‌ဟော ယေဝ ဟောတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ အနေကတ္ထာနံ၊ အနက်ပြားကုန်သော။ နာမာနဉ္စ၊ အမည်တို့၏လည်းကောင်း။ အပ္ပသိဒ္ဓါနဉ္စ၊ မထင်သော အမည်တို့၏လည်းကောင်း။ သမ္ဘဝတော၊ ဖြစ်သင့်ခြင်းကြောင့်။ သမ္မောဟော ဧဝ၊ တွေဝေခြင်းသည်သာလျှင်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။
တေနေဝ၊ ထိုကြောင့်သာလျှင်။ ဧတ္ထ၊ ဤအမည်သညာ၌။ မယမ္ပိ၊ ငါဋီကာဆရာတို့သည်လည်း။ မူလကမူလာဒီနံ၊ မုန်လာမြစ်အစရှိသည်တို့ကို။ ပရိယာယန္တရဒဿနေန၊ ဝေဝုစ်အထူးပြခြင်းဖြင့်။ အဒဿနံ၊ မပြခြင်းကို။ ကရိမှ၊ ပြုပေအံ့။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ဥပဒေသတောဝ၊ ဥပဒေသအားဖြင့်သာလျှင်။ ဂဟေတဗ္ဗတော၊ ယူအပ်သောကြောင့်တည်း။
ယန္တိ၊ ယံဟူသည်ကား။ ဝဋ္ဋကန္ဒံ၊ လုံးသောသစ်ဖုတည်း။
မုလာလန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ထူလတရုဏမူလမေဝ၊ ကြီးသော အမြစ်နုသာလျှင်တည်း။ "ရုက္ခဝလ္လိအာဒီနံ မတ္ထကော" တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။ ဝုတ္တမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အညှောက်ကိုသာလျှင်။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
အစ္ဆိဝါဒီနံ၊ ဆီမီးတောက်အစရှိသည်တို့၏။ အပရိပက္ကာနေဝ၊ မမှည့်သည်သာလျှင်ဖြစ်ကုန်သော။ ဖလာနိ၊ အသီးတို့သည်။ ယာဝဇီဝိကာနိ၊ တို့တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ "အပရိပက္ကာနီ" တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
"ဟရီတကာဒီနံ အဋ္ဌီနီ" တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ မိဉ္ဇံ၊ အနှစ်သည်။ ဝါ၊ အသားသည်။ ယာဝကာလိကံ၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ကေစိ၊ တို့သည်။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ တံ ဝစနံ၊ သည်။ အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ အဝုတ္တတ္တာ၊ မဆိုအပ်သောကြောင့်။ န ယုတ္တံ၊ မသင့်။
ဟိင်္ဂုရုက္ခတော၊ ရှိန်းခိုပင်မှ။ ပဂ္ဃရိတနိယျာသော၊ ယိုသော အစေးသည်။ ဟိင်္ဂုနာမ၊ မည်၏။
ဟိင်္ဂုဇတုအာ‌ဒယော စ၊ ဟိင်္ဂုဇတုအစရှိသည်တို့သည်လည်း။ ဟိင်္ဂုဝိကတိယောဝ၊ ရှိန်းခိုအထူးတို့သာတည်း။
တတ္ထ၊ ထိုဟိင်္ဂုဇတုအစရှိသည်တို့တွင်။ ဟိင်္ဂုဇတု နာမ၊ မည်သည်ကား။ ဟိင်္ဂုရုက္ခဿ၊ ရှိန်းခိုပင်၏။ ဒဏ္ဍပတ္တာနိ၊ အရိုး အရွက်တို့ကို။ ပစိတွာ၊ ချက်၍။ ကတနိယျာသော၊ ပြုအပ်သော အစေးတည်း။
ဟိင်္ဂုသိပါဋိကာ နာမ၊ မည်သည်ကား။ ဟိင်္ဂုပတ္တာနိ၊ ရှိန်းခိုရွက်တို့ကို။ ပစိတွာ၊ ချက်၍။ ကတနိယျာသော၊ ပြုအပ်သော‌အစေးတည်း။
အညေန၊ တပါးသော အရွက်နှင့်။ မိဿေတွာ၊ ရော၍။ ကတော-တိပိ၊ ပြုအပ်၏ ဟူ၍လည်း။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
တကန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အဂ္ဂ-ကောဋိယာ၊ အဖျားစွန်းမှ။ နိက္ခန္တသိလေသော၊ ထွက်သော အစေးတည်း။
တကပတ္တိန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ပတ္တတော၊ အရွက်မှ။ နိက္ခန္တသိလေသော၊ ထွက်သောအစေးသည်။
တကပဏ္ဏိန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ပလာသေ၊ အရွက်တို့ကို။ ဘဇ္ဇိတွာ၊ လှော်၍။ ကတသိလေသော၊ ပြုအပ်သော အစေးတည်း။
ဒဏ္ဍတော၊ အရိုးမှ။ နိက္ခန္တသိီလေသောတိပိ၊ ထွက်သောအစေးဟူ၍လည်း။ ဝဒန္တိ၊ ဆိုကုန်၏။
ဝိကာလတာ၊ နေလွဲသောအဖြစ် လည်းကောင်း။ ယာဝ-ကာလိကတာ၊ ယာဝကာလိကအဖြစ် လည်းကောင်း။ အဇ္ဈောဟရဏံ၊ မျိုခြင်း လည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဝိကာလဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၈၊ သန္နိဓိကာရကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၂၅၂-၃။ အဋ္ဌမေ၊ ၌။ တာဒိသန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အသူပဗျဉ္ဇနံ၊ စမဲဟင်းလျာ မရှိသောဆွမ်းကို။
"ယာဝကာလိကံ ဝါ ယာမကာလိကံ ဝါ။ ပ။ ပါစိတ္တိယ"န္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ခါဒနီယဘောဇနီယ-ပဒေဟိ၊ ခါဒနီယဘောဇနီယပုဒ်တို့ဖြင့်။ ယာ‌ဝကာလိကမေဝ၊ ကိုသာလျှင်။ ကိဉ္စာပိ သင်္ဂဟိတံ၊ အကယ်၍ကား ယူအပ်၏ရှင့်။ ယာမကာလိကံ၊ ကို။ ကိဉ္စာပိ န သင်္ဂဟိတံ၊ အကယ်၍ကား မယူအပ်၏ရှင့်။
တထာပိ၊ ယင်းသို့မယူအပ်ပေတမို့လည်း။ "အနာပတ္တိ ယာမကာလိကံ ယာမေ နိဒဟိတွာ ဘုဉ္စတီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဣဓ စေဝ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်းကောင်း။
(၃၃) "ယာမကာလိကေန ဘိက္ခဝေ သတ္တာဟကာလိကံ။ ပ။ ယာဝဇီဝိကံ တဒဟုပဋိဂ္ဂဟိတံ ယာမေ ကပ္ပတိ၊ ယာမာတိက္ကန္တေ န ကပ္ပတီ" တိ၊ ဟူ၍။
အညတ္ထ စ၊ တပါးသော ဘေသဇ္ဇ ခန္ဓက၌လည်းကောင်း။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ "ယာမကာလိက"န္တိ ဝစနသာမတ္ထိယ-တော စ၊ ယာမကာလိကဟူသော သဒ္ဒါ၏ အစွမ်းအားဖြင့်လည်း။ ဘဂဝ-တော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ အဓိပ္ပါယညူဟိ၊ အလိုတော်ကိုသိကုန်သော။ အဋ္ဌကထာစရိယေဟိ၊ အဋ္ဌကထာဆရာတို့သည်။ သန္နိဓိကာရကကတံ၊ သိုမှီးခြင်းကိုပြုအပ်သော။ ယာမကာလိကံ၊ ကို။ ပါစိတ္တိယဝတ္ထုမေဝ၊ ပါစိတ်အာပတ်၏အကြောင်းဟူ၍သာလျှင်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ယန္တိ၊ ယံ ဟူသည်ကား။ ပတ္တံ၊ သပိတ်တည်း။ စ သစ္စံ၊ မှန်၏။ ဧတံ၊ ဤ ယံဟူသော ပုဒ်သည်။ ဃံသနကိရိယာပေက္ခာ‌ယ၊ ခြစ်ခြင်းကိရိယာကို ငဲ့သဖြင့်။ ဥပယောဂဝစနံ၊ ဒုတိယာဝိဘတ်ရှိသောပုဒ်တည်း။
အင်္ဂုလိလေခါ ပညာ-ယတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ သိနေဟာဘာဝေပိ၊ အစေးမရှိသော်လည်း။ ပတ္တဿ၊ သပိတ်၏။ သုစ္ဆဝိတာယ၊ ‌အရောင်ကောင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပညာယတိ၊ ထင်၏။
ယန္တိ၊ ယံ ဟူသည်ကား။ ယာဝကာလိကံ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ယာမကာလိကဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
"အပရိစ္စတ္တမေဝါ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ နိရပေက္ခတာယ၊ မငဲ့သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ အနုပသမ္ပန္နဿ၊ လူသာမဏေအား။ ဒိန္နဉ္စ အဒိန္နံ (ဆဋ္ဌ) ၊ ပေးသည်လည်းဖြစ်သော။ ဆဋ္ဋိတဉ္စ အပရိစ္စတ္တဉ္စ (ဆဋ္ဌ) ၊ စွန့်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော။ ယာဝကာလိကာဒိဝတ္ထုမေဝ၊ ယာဝကာလိကအစရှိသော ဝတ္ထုကိုသာလျှင်။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝဒတိ၊ ဆို၏။ တဂ္ဂတပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ ထိုဝတ္ထု၌ရောက်သောအကပ်ခံခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ န ဝဒတိ၊ ဆိုသည်မဟုတ်။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ဝတ္ထုံ၊ ဝတ္ထုကို။ အပရိစ္စဇိတွာ၊ မစွန့်မူ၍။ တတ္ထ၊ ထိုဝတ္ထု၌။ ဂတပဋိဂ္ဂ-ဟဏံ၊ ရောက်သော အကပ်ခံခြင်းကို။ ပရိစ္စဇိတုံ၊ စွန့်ခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ တာဒိသံ၊ ထိုသို့သ‌ဘောရှိသော။ ဝစနံ၊ ဝတ္ထုကို မစွန့်မူ၍ အကပ်ခံခြင်းကို စွန့်ရာ-ဟူသော စကားသည်။ န စ အတ္ထိ၊ ရှိလည်းမရှိ။
ယဒိ ဘဝေယျ၊ အကယ်၍ ရှိသည်ဖြစ်ငြားအံ့။ "သစေ ပတ္တော ဒုဒ္ဓေါ‌တော ဟောတိ။ ပ။ ဘုဉ္ဇန္တဿ ပါစိတ္တိယ" န္တိ ဝစနံ၊ ဟူသောစကားသည်။ ဝိရုဇ္ဈေယျ၊ ဆန့်ကျင်ရာ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ဓောဝနေန၊ ဆေးသဖြင့်။ အာမိသံ၊ ကို။ အပနေတုံ၊ ပယ်ခြင်းငှာ။ ဝါယမန္တဿ၊ လုံ့လပြုစဉ်။
ယေန အပေက္ခေန၊ အကြင်ငဲ့ကွက်ခြင်းကြောင့်။ တံ ပုနဒိဝသေ (ဆဋ္ဌ) ၊ ထိုအာမိသကို။ ဘုဉ္ဇတော၊ စား‌သော ရဟန်းအား။ ပါစိတ္တိယံ၊ သည်။ ဇနေယျ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ပဋိဂ္ဂဟဏေ၊ အကပ်ခံခြင်း၌။ သော အပေက္ခော၊ ထိုငဲ့ကွက်ခြင်းသည်။ န ဝတ္တတိ၊ မဖြစ် ဤနိယတ်ဆဋ္ဌ၌မပါ။။ ပန၊ အနွယကိုဆိုအံ့။ ပတ္တေ၊ သပိတ်၌။ ဝတ္တမာ‌နာ၊ ဖြစ်သော။ အပေက္ခာ၊ ငဲ့ခြင်းသည်။ တဂ္ဂတိကေ၊ ထိုသပိတ်၌ ရောက်သော။ အာမိသေပိ၊ အာမိသ၌လည်း။ ဝတ္တတိ ဧဝ နာမ၊ ဖြစ်သည်မည်သလျှင်ကတည်း။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ အာမိသေ၊ ၌။ အနပေက္ခတာ၊ မငဲ့သောအဖြစ်ကို။ ဧတ္ထ၊ ဥဒ္ဓေါတ-သပိတ်၌။ န လဗ္ဘတိ၊ မရအပ်။ တတော၊ ထိုကြောင့်။ အဝိဇဟိတ-ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ အကပ်ခံခြင်းကို မစွန့်သော။ အာမိသံ အာမိသေ- (ဆဋ္ဌ) ၊ သည်။ ပုနဒိဝသေ၊ မိုးသောက်သောနေ့၌။ ပါစိတ္တိယံ၊ ကို။ ဇနေတိ၊ ဖြစ်စေ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ဣဒံ၊ ဤ သစေ ပတ္ထော သုဒ္ဓေါတော ဟောတိ-အစရှိသော စကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
"ဧတ္ထ၊ ဤဒုဒ္ဓေါတသပိတ်၌။ ယဒဂ္ဂေန၊ အကြင် အဖို့ဖြင့်။ အာမိသာနပေက္ခတာ၊ အာမိသကို မငဲ့သောအဖြစ်ကို။ န လဗ္ဘတိ၊ မရအပ်။
တဒဂ္ဂေန၊ ထိုအဖို့ဖြင့်။ ပဋိဂ္ဂဟဏာနပေက္ခာပိ၊ အကပ်ခံခြင်းကို မငဲ့ခြင်းကိုလည်း။ န လဗ္ဘတိ၊ မရအပ်"။ ဣတိ၊ သို့။ အထ မတံ၊ အကယ်၍အလိုရှိသည်ဖြစ်ငြားအံ့။
တထာ သတိ၊ ထိုသို့ အလိုရှိသည်ရှိသော်။ ယတ္ထ၊ အကြင်ဝတ္ထု၌။ အာမိသပေက္ခာ၊ အာမိသကို ငဲ့ခြင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ တတ္ထ၊ ထိုဝတ္ထု၌။ ပဋိဂဟဏာပေက္ခာပိ၊ အကပ်ခံခြင်းကို ငဲ့ခြင်းသည်လည်း။ န ဝိဂစ္ဆတိ၊ မကင်း။ ဣတိ ဝစနံ၊ ဤသို့သော စကားသည်။ အာပန္နံ၊ ရောက်၏။ ဧဝဉ္စ၊ ဤသို့ ရောက်သည်ရှိသော်လည်း။ ပဋိဂ္ဂဟဏေ၊ အကပ်ခံခြင်း၌။ အနပေက္ခဝိဿဇ္ဇနံ၊ မငဲ့မကွက် စွန့်ခြင်းကို။ ဝိသုံ၊ အသီး။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုအပ်သည်။ န သိယာ၊ မဖြစ်ရာ။
အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ တမ္ပိ အဋ္ဌကထာယဉ္စေတမ္ပိ (ဆဋ္ဌ) ၊ ထိုပဋိဂ္ဂဟ-ဏာပေက္ခဝိဿဇ္ဇနကိုလည်း။ ပဋိဂ္ဂဟဏဝိဇဟနကာရဏတ္တေန၊ အကပ်ခံခြင်းကို စွန့်ခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့်။ အဘိမတံ၊ အထူးအလိုရှိအပ်သည်။ စေ သိယာ၊ အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့။ ဣဒံ၊ ဤ ပဋိဂ္ဂဟဏာပေက္ခ ဝိဿဇ္ဇနကို။ သုဋ္ဌုတရံ ကတွာ၊ ကောင်းစွာပြု၍။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုသင့်ရာ၏။ ကိမိဝ၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း ဟူမူကား။ စီဝရာပေက္ခာယ၊ သင်္ကန်း၌ငဲ့ခြင်းသည်။ ဝတ္တမာနာယပိ၊ ရှိသည်ဖြစ်လျက်လည်း။ ပစ္စုဒ္ဓါရေန၊ ပစ္စုဒ္ဓိုရ်ဖြင့်။ အဓိဋ္ဌာန-ဝိဇဟနံ ဝိယ၊ အဓိဋ္ဌာန် စွန့်ခြင်းကဲ့သို့တည်း။
ဧတသ္မိံ စ ဥပါယေ၊ ဤသို့အကြောင်းသည်။ သတိ၊ ရှိသော်။ ဂဏ္ဌိကာဟတပတ္တေ၊ အဖွဲ့အဟရှိသော သပိတ်၌။ သုဝဋ္ဋနကာ နာမ ဂဏ္ဌိကာဟတပတ္တေသု အဝဋ္ဋနတာ နာမ (ဆဋ္ဌ) ၊ ကောင်းစွာလုံးအပ် ချောစေအပ်သော မည်သည်။ န သိယ၊ မဖြစ်ရာ။ ဣတိ၊ သို့။ အယံ အတ္ထော၊ ဤအဓိပ္ပါယ်ကို။ ဝုတ္တောဝ၊ "ယဒိ ဘဝေယျ၊ သစေ ပတ္တော သုဒ္ဓေါတော"အစရှိသည်ဖြင့် ဆိုအပ်သလျှင်ကတည်း။
တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ သာရတ္ထ-ဒီပနိယံ၊ ၌။ "ယံ ပရဿ ပရိစ္စဇိတွာ အဒိန္နမ္ပိ သစေ ပဋိဂ္ဂဟဏေ နိရ-ပေက္ခနိဿဇ္ဇနေန ဝိဇဟိတပဋိဂ္ဂဟဏံ ဟောတိ၊ တမ္ပိ ဒုတိယဒိဝသ ဝဋ္ဋတီ"တိအာဒိ၊ အစရှိသော။ ယံ ဝစနံ၊ အကြင်စကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တံ ဝစနံ၊ ကို။ သာရတော၊ အမြတ်တနိုးအားဖြင့်။ န ပစ္စေတဗ္ဗံ၊ မယုံကြည်အပ်။ ၎င်းပါဌ်၌ အနက်ကား။ ယံ၊ အကြင် ယာဝကာလိက ယာမကာလိကသည်။ ပရဿ၊ သူတပါးအား။ ပရိစ္စဇိတွာ၊ စွန့်၍။ အဒိန္နမ္ပိ၊ မပေးအပ်သော်လည်း။ ပဋိဂ္ဂဟဏေ၊ အကပ်ခံခြင်း၌။ နိရပေက္ခနိဿဇ္ဇနေန၊ မငဲ့မကွက် စွန့်သဖြင့်။ ဝိဇဟိတ-ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ အကပ်ခံခြင်းကို စွန့်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တမ္ပိ၊ ထိုပဋိဂ္ဂဟဏာပေက္ခနိဿဇ္ဇနဖြင့်အကပ်ပျက်သော ယာဝကာလိက ယာမကာလိကသည်လည်း။ ဒုတိယဒိဝသေ၊ မိုးသောက်သောနေ့၌။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။ (ဤသို့ပေးလေ)။
ပကတိအာမိသေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဩဒနာဒိကပ္ပိယယာဝကာလိကေ၊ ဆွမ်းအစရှိသော ကပ္ပိယ ယာဝကာလိက၌။
ဒွေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပုရေ-ဘတ္တံ၊ နံနက်အခါ၌။ ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ အကပ်ခံအပ်သော။ ယာမကာလိကံ၊ ကို။ ပုရေဘတ္တံ၊ နံနက်အခါ၌။ သာမိသေန၊ အာမိသရှိသော။ မုခေန၊ ခံတွင်းဖြင့်။ ဘုဉ္ဇတော၊ စားသော ရဟန်းအား။ သန္နိဓိပစ္စယာ၊ သန္နိဓိဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ဧကံ၊ တချက်။ ယာဝကာလိက သံသဋ္ဌတာယ၊ ယာဝကာလိကနှင့် နှီးနှောသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ယာဝကာလိကတ္တဘဇ-နေန၊ ယာဝကာလိက၏ အဖြစ်သို့ ရောက်သဖြင့်။ (၃၄) အနတိရိတ္တပစ္စယာ၊ အတိရိတ်မပြုခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ဧကံ၊ တချက်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒွေ ပါစိတ္တိယာနိ၊ နှစ်ချက်သောပါစိတ် အာပတ်တို့တည်း။
ဝိကပ္ပဒွယေတိ၊ ဟူသည်ကား။ သာမိသနိရာမိသပက္ခဒွယေ၊ သာမိသပက္ခ, နိရာမိသပက္ခ နှစ်ခုအပေါင်း၌။
ထုလ္လစ္စယဉ္စ ဒုက္ကဋဉ္စာတိ၊ ဟူသည်ကား။ မနုဿမံသေ၊ လူသား၌။ ထုလ္လစ္စယံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သေသေသု၊ ကြွင်းသော အသားတို့၌။ ဒုက္ကဋံ၊ ၏။
ယာဝကာလိက ယာမကာလိကတာ၊ ယာဝကာလိက, ယာမကာလိက အဖြစ်လည်းကောင်း။ သန္နိဓိဘာဝေါ၊ သိုမှီးအပ်သော အဖြစ်လည်းကောင်း။ တဿ၊ ထိုသိုမှီးအပ်သည်ကို။ အဇ္ဈောဟရဏံ၊ မျိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
သန္နိဓိကာရကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၉၊ ပဏီဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၂၅၉။ နဝမေ၊ ၌။ "ပဏီတသံသဋ္ဌာနိ ဘောဇနာနီ"တိ၊ ဟူ၍။ သမာသော၊ မဇ္ဈေလောပီသမာသ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ (ထည့်)။ ပါဠိယံ ပန ပဏီတသံသဋ္ဌာနိ ဘောဇနာနိ ပဏီတဘောဇနာနီတိ ပါဠိယံ ပန (ဆဋ္ဌ) ၊ ၌ကား။ ဘောဇနာနိ၊ ဘောဇဉ်တို့ကို။ ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပါကဋာနိ၊ ထင်ရှားကုန်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ အဒဿိတာနိ၊ မပြအပ်ကုန်။ တာနိ၊ ထိုဘောဇဉ်တို့သည်။ (ထည့်)။ တာဒိ-သေဟိ၊ ထိုသို့ သဘောရှိကုန်သော။ ပဏီတေဟိ၊ မွန်မြတ်ကုန်သော အရသာတို့နှင့်။ မိဿတ္တာ၊ ရောသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပဏီတဘောဇနာနိ နာမ၊ မည်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
တေသံ၊ ထိုမွန်မြတ်သော အရသာတို့၏။ ပဘေဒဒဿနတ္ထံ၊ အပြားကို ပြခြင်းငှာ။ "သေယျထိဒံ သပ္ပိ နဝနီတ" န္တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
"သပ္ပိဘတ္တ"န္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ သပ္ပိနာ သံသဋ္ဌံ ဘတ္တန္တိပိ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ သပ္ပိ စ ဘတ္တဉ္စာ-တိပိ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ အတ္ထော၊ တပ္ပုရိသ်အနက် ဒွန်အနက်ကို။ ကိဉ္စာပိဝိညာယတိ၊ အကယ်၍ကား သိအပ်၏ရှင့်။ ပန၊ ထိုသို့ သိအပ်သော်လည်း။ အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ "သာလိဘတ္တံ ဝိယ သပ္ပိဘတ္တံ နာမ နတ္ထီ"တိ အာဒိနာ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အညံ၊ တပါးသော အနက်ကို။ ဝတ္ထုံ၊ ဆိုခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။ အဋ္ဌကထာစရိယာ ဧဝ၊ အဋ္ဌကထာ ဆရာတို့သည်သာလျှင်။ ဤဒိ-သေသု၊ ဤသို့သဘောရှိကုန်သော။ ဌာနေသု၊ အရာတို့၌။ ပမာဏံ၊ ပမာဏတည်း။
"မူလ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ကပ္ပိယဘဏ္ဍံ၊ ကပ္ပိယဘဏ္ဍာကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
"တသ္မာ အနာပတ္တိီ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ဝိသင်္ကေတေန၊ ချွတ်ယွင်းသဖြင့်။ ပါစိတ္တိယာဘာဝေပိ၊ ပါစိတ်အာပတ် မရှိသော်လည်း။ သူပေါဒနဒုက္ကဋာ၊ သူပေါဒနဒုက္ကဋ်မှ။ န မုစ္စတိ၊ မလွတ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
"ကပ္ပိယသပ္ပိနာ, အကပ္ပိယသပ္ပိနာ" တိ စ ဣဒံ၊ ဟူသောစကားကိုလည်း။ ကပ္ပိယာကပ္ပိယ မံသသတ္တာနံ၊ အပ်သောအသားရှိသောသတ္တဝါ, မအပ်သောအသားရှိသောသတ္တဝါတို့၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
၂၆၁။ မဟာနာမသိက္ခာပဒံ နာမ၊ မည်သည်ကား။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ စာတုမာသပစ္စယပဝါရဏာသိက္ခာပဒံ၊ စာတုမာသပစ္စယပဝါရဏာ သိက္ခာပုဒ်တည်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။ အဂိလာနော၊ မနာသောရဟန်းသည်။ အပ္ပဝါရိ-တဋ္ဌာနေ၊ မဖိတ်ရာ အရပ်၌။ ဝိညာပေန္တောပိ၊ တောင်းသော်လည်း။ (ဟောတိ- ၌ စပ်)။ ကာလပရိစ္ဆေဒံ ဝါ၊ ကာလအပိုင်း အခြားကိုလည်းကောင်း။ ဘေသဇ္ဇပရိစ္ဆေဒံ ဝါ၊ ဆေးအပိုင်းအခြားကို လည်းကောင်း။ ကတွာ၊ ပြု၍။ သံဃဝသေန၊ သံဃာ၏အစွမ်းအားဖြင့်။ ပဝါရိတဋ္ဌာန-တော၊ ဖိတ်ရာအရပ်မှ။ တဒုတ္တရိ၊ ထိုကာလအပိုင်းအခြား, ဆေးအပိုင်းအခြားထက် အလွန်။ ဝိညာပေန္တေန စ၊ တောင်းသော ရဟန်းနှင့်လည်းကောင်း။ ပရိစ္ဆေဒဗ္ဘန္တရေပိ၊ အပိုင်းအခြား အတွင်း၌လည်း။ န ဘေသဇ္ဇ-ကရဏီယေန ရောဂေန၊ ဆေးကုအပ်သော ရောဂါမရှိပဲ။ ဘေသဇ္ဇံ၊ ကို။ ဝိညာပေန္တေန စ၊ တောင်းသော ရဟန်းနှင့် လည်းကောင်း။ သမော၊ တူသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "မဟာနာမသိက္ခာပဒေနကာရေတဗ္ဗော" တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ပဏီတ‌ဘောဇနတာ၊ ပဏီသ ဘောဇဉ်၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ အဂိလာနတာ၊ မနာသော အဖြစ်လည်းကောင်း။ အကတဝိညတ္တိယာ၊ မပြုကောင်းသောဝိညတ်ဖြင့်။ ပဋိလာ‌ဘော၊ ရခြင်းလည်းကောင်း။ အဇ္ဈောဟရဏံ၊ မျိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ စတ္တာရိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ပဏီဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၁၀၊ ဒန္တပေါနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

(၃၅) ၂၆၃။ ဒသမေ၊ ဒသမသိက္ခာပုဒ်၌။ ဃနဗဒ္ဓေါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဃနမံသေန၊ တခဲနက်သော အသားနှင့်။ သမ္ဗဒ္ဓေါ၊ စပ်သည်တည်း။ ကထိနသံဟတသရီရော၊ တင်းမာသော အသားတို့ဖြင့် ပေါင်းအပ်သောကိုယ်ရှိသည်တည်း။ ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကားအနက်။
၂၆၄။ မုခဒွါရန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ မုခတော၊ ခံတွင်းမှ။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။ ဒွါရံ၊ အပေါက်တည်း။ ဂလနာဠိကံ၊ ရေမျိုပေါက်တည်း။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဧဝဉ္စ၊ ဤသို့ မုခဒွါရံ-ဟူသောပုဒ်၏ ဂလနာဠိကံ-ဟူသောအနက်ကို ယူသည်ရှိသော်။ နာသိကာယ၊ နှာခေါင်းဖြင့်။ ပဝိဋ္ဌမ္ပိ၊ ဝင်သော်လည်း။ မုခဒွါရံ၊ ရေမျိုဝသို့။ ပဝိဋ္ဌမေဝ၊ ဝင်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ မုခေ၊ ခံတွင်း၌။ ပက္ခိတ္တမတ္တဉ္စ၊ ထည့်ကာမျှသည်လည်း။ အပ္ပဝိဋ္ဌံ၊ ဝင်သည် မမည်။
"အာဟာရ"န္တိ၊ ဟူ၍။ အဇ္ဈောဟရိ-တဗ္ဗံ၊ မျိုအပ်သော။ ကာလိကံ၊ ကာလိက လေးပါးကို။ အဓိပ္ပေတံ၊ အလိုရှိအပ်၏။ ဥဒကံ၊ ရေကို။ န အဓိပ္ပေတံ၊ အလိုမရှိအပ်။
ဟိ၊ သင့်စွ။ တံ၊ ထိုရေသည်။ ဘေသဇ္ဇေ၊ ဆေး၌။ သင်္ဂဟိတမ္ပိ၊ သင်္ဂြိုဟ်အပ်သော်လည်း။ အကာလိက-မေဝ၊ ကာလိက မဟုတ်သလျှင်ကတည်း။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ပဋိဂ္ဂဟိတဿေဝ၊ အကပ်ခံအပ်သော ပစ္စည်း၏ သာလျှင်။ ကာလိကတ္တာ၊ ကာလိကဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ဥဒကေ၊ ရေ၌။ ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ အကပ်ခံခြင်းသည်။ န ရုဟတိ၊ မရောက်။
တေနေဝ၊ ထိုကြောင့်သာလျှင်။ ဘိက္ခုနာ၊ သည်။ တာပိတေန၊ နွှေးအပ်သော။ ဥဒကေန စ၊ ရေနှင့်လည်းကောင်း။ စိရ-ပဋိဂ္ဂဟိတေန၊ အကပ်ခံ၍ ကြာမြင့်ပြီးသော။ ဥဒကေန စ၊ နှင့်လည်းကောင်း။ အကပ္ပိယကုဋိယံ၊ အကပ္ပိယကုဋီ၌။ ဝုတ္ထေန၊ သိုမှီး‌အပ်သော။ ဥဒကေန စ၊ နှင့်လည်းကောင်း။ သဟ၊ တကွ။ အာမိသံ၊ ကို။ ဘုဉ္ဇန္တဿာပိ၊ စားသောရဟန်းအားလည်း။ သာမပါကာဒိဒေါသော၊ သာမံ ပက္က-‌စသောအပြစ်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
ဟိ၊ သင့်စွ။ "ဘိက္ခု ယာဂုအတ္ထာယ။ ပ။ ဥဒကံ တာပေတိ၊ ဝဋ္ဋတီ"တိအာဒိံ၊ အစရှိသောစကားကို။ ဝက္ခတိ၊ ဆိုလတ္တံ့။
ပန၊ ယင်းသို့ ရေကို အာဟာရဟု အလိုမရှိအပ်သော်လည်း။ "ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။ ဧတံ အဓိပ္ပါယံ၊ ဤ အာဟာရဟူသောပုဒ်၏ အဓိပ္ပါယ်ကို။ တဒါ၊ ထိုအနုပညတ်မထည့်မီ ကာလ၌။ န ဇာနိံသု၊ မသိကုန်။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "သမ္မာ အတ္ထံ အသလ္လက္ခေတွာ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
၂၆၅။ ရထရေဏုမ္ပီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ရထေ၊ ရထားသည်။ ဂစ္ဆန္တေ၊ သွားသည်ရှိသော်။ ဥဋ္ဌာဟနရေဏုသဒိသရေဏုံ၊ ထသော မြူနှင့်တူသောမြူကို။
တေန၊ ထို အန္တမသော ရထရေဏုမ္ပိ-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ တတော၊ ထိုရထရေဏုမြူအောက်။ သုခုမံ၊ သိမ်မွေ့သော။ အာကာသေ၊ ကောင်းကင်၌။ ပရိဗ္ဘမနကံ၊ ထက်ဝန်းကျင်လည်သော။ ဒိဿမာနမ္ပိ၊ ထင်သောမြူသည်လည်း။ အဗ္ဗောဟာရိကံ၊ မခေါ်ဝေါ်လောက်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
အကလ္လကောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂိလာနော၊ နာသော ရဟန်းသည်။
"ဂဟေတုံ ဝါ။ ပ။ တဿ ဩရိမန္တေနာ"တိ ဣမိနာ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ အာကာသေ၊ ကောင်းကင်၌။ ဥဇုံ၊ ဖြောင့်ဖြောင့်။ ဌတွာ၊ ရပ်၍။ ပရေန၊ သူတပါးသည်။ ဥက္ခိတ္တံ၊ မြှောက်အပ်သော ဝတ္ထုကို။ ဂဏှန္တဿာပိ၊ ယူသောရဟန်းအားလည်း။ အာသန္နင်္ဂဘူတပါဒတလတော၊ နီးသောအင်္ဂါဖြစ်၍ ဖြစ်သော ခြေဖဝါးအပြင်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ဟတ္ထပါသော၊ ဟတ္ထပါသ်ကို။ ပရိစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗော၊ ပိုင်းခြားအပ်၏။ သီသတော သီသန္တတော (ဆဋ္ဌ) ၊ ဦးခေါင်းမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ န ပရိစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗော၊ မပိုင်းခြားအပ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထို ဂဟေတုံ ဝါ။ ပ။ တဿ ဩရိမန္တေန-ဟူသော ဝါကျ၌။ "ဩရိ-မန္တေနာ" တိ ဣမဿ၊ ဟူသောပုဒ်၏။ ဟေဋ္ဌိမန္တေနာတိ အတ္ထော၊ ဟေဋ္ဌိ-မန္တေန-ဟူသော အနက်ကို။ ဂဟေတဗ္ဗော၊ ယူအပ်၏။
စ၊ ဆက်၍ဆိုအံ့။ ဧတ္ထ၊ ဤ အကပ်ခံရာ၌။ ပဝါရဏာသိက္ခာပဒဋ္ဌကထာယံ၊ ပဝါရိတ်သိက္ခာပုဒ်အဋ္ဌကထာ၌။ "သစေ ဘိက္ခု နိသိန္နော ဟောတိ၊ အာသနဿ ပစ္ဆိမန္တတော ပဋ္ဌာယာ" တိအာဒိနာ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ ပဋိဂ္ဂါဟကာနံ၊ အကပ်ခံကုန်သော ရဟန်းတို့၏။ အာသန္နင်္ဂဿ၊ နီးသော အင်္ဂါ၏။ ပါရိမန္တတော၊ ထိုမှာဘက်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ပရိစ္ဆေဒဿ၊ အပိုင်းအခြားကို။ ဒဿိတတ္တာ၊ ပြအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဣဓာပိ၊ ဤဒန္တပေါနသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။ အာကာသေ၊ ကောင်းကင်၌။ ဌိတဿ၊ တည်သော။ ပဋိဂ္ဂါဟကဿ၊ အကပ်ခံအပ်သောရဟန်း၏။ အာသန္နင်္ဂဘူတပါဒင်္ဂုလဿ၊ နီးသော အင်္ဂါဖြစ်၍ ဖြစ်သောခြေချောင်း၏။ ပါရိမန္တဘူတတော၊ ထိုမှ တဘက်စွန်းဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ပဏှိ-ပရိယန္တဿ၊ ခြေဖမျက်အဆုံး၏။ ဟေမဋ္ဌိတလတော၊ အောက်အပြင်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ဒါယကဿ ပန၊ ပေးသောသူ၏ကား။ ဩရိမန္တဘူတတော၊ ဤမှာဘက်စွန်းဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ပါဒင်္ဂုလဿ၊ ခြေချောင်း၏။ ဟေဋ္ဌိမ-တလတော၊ အောက်အပြင်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ဟတ္ထပါသော၊ ဟတ္ထပါသ်ကို။ ပရိစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗော၊ ပိုင်းခြားအပ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ဣမိနာဝ နယေန၊ ဤသို့သော နည်းဖြင့်သာလျှင်။ ဘူမိယံ၊ မြေ၌။ နိပဇ္ဇိတွာ၊ အိပ်၍။ (ပဋိဂ္ဂဏှန္တဿ-၌ စပ်)။ ဥဿီသေ၊ ဥခေါင်းရင်း၌။ နိသိန္နဿ၊ ထိုင်သောလူ, သာမဏေ၏။ ဟတ္ထတော၊ လက်မှ။ ပဋိဂ္ဂဏှန္တဿပိ၊ ခံသော ရဟန်း၏လည်း။ အာသန္နသီသင်္ဂဿ၊ နီးသော ဦးခေါင်းအင်္ဂါ၏။ ပါရိမန္တဘူတတော၊ ထိုမှာဘက်စွန်း ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ဂီဝန္တတော၊ လည်စွန်းမှ။ (၃၆) ပဋ္ဌာယေဝ၊ စ၍သာလျှင်။ ဟတ္ထပါသော၊ ကို။ မိနိတဗ္ဗော၊ နှိုင်းယှဉ်အပ်၏။ ပါဒ-တလတော၊ ခြေဖဝါးအပြင်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ န မိနိတဗ္ဗော၊ မနှိုင်းယှဉ်အပ်။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။ နိပဇ္ဇိတွာ၊ အိပ်၍။ ဒါနေပိ၊ ပေးရာ၌လည်း။ ယထာ-နုရူပံ၊ အကြောင်းအားလျော်စွာ။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ "ယံ အာ-သန္နတရံ အင်္ဂ" န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ပဋိဂ္ဂဟဏသညာယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ "မဉ္စာဒိနာ၊ ညောင်စောင်းအစရှိသည်ဖြင့်။ ပဋိဂ္ဂဟေဿာမီ"တိ၊ အကပ်ခံအံ့ဟူ၍။ ဥပ္ပါဒိတသညာယ၊ ဖြစ်စေအပ်သော အမှတ်ဖြင့်။
ဣမိနာ၊ ဤပဋိဂ္ဂဟဏသညာယ-ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ "ပဋိဂ္ဂဏှာမီ"တိ၊ အကပ်ခံအံ့ဟူ၍။ ဝါစာယ၊ နှုတ်ဖြင့်။ ဝတ္တဗ္ဗ-ကိစ္စံ၊ ဆိုဖွယ်ကိစ္စသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
ကတ္ထစိ၊ အချို့ကုန်သော။ အဋ္ဌကထာသု၊ တို့၌။ ဝါ၊ ကား။ ပဒေသေသု၊ အရပ်တို့၌။ (ပဒေသု-ဟူ၍လည်း ပါဌ်ရှိ၏။ ကတ္ထစိ-ဟူသော သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗကို ဝုတ္တိနည်း ဖွင့်သည်)။
အသံဟာရိမေ ဖလကေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ထာမ-မဇ္ဈိမေန၊ အားအလယ်အလတ်ရှိသော။ ပုရိသေန၊ သည်။ အသံဟာရိယေ၊ မရွှေ့နိုင်ကောင်းသော ပျဉ်၌။
"ပုဉ္ဆိတွာ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ပုဉ္ဆိတေပိ၊ သုတ်ပြီးသော သပိတ်၌လည်း။ ရဇနစုဏ္ဏသင်္ကာယ၊ ဆိုးရေမှုန့်ရှိသည်ဟု ယုံမှားခြင်းသည်။ သတိ၊ ရှိသော်။ ပဋိဂ္ဂဟဏတ္ထာယ၊ အကပ်ခံစေခြင်းငှာ။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ရဇနစုဏ္ဏသင်္ကာယ၊ ဆိုးရေမှုန့်ရှိသည်ဟုယုံးမှားခြင်းသည်။ အသတိ၊ မရှိပဲ။ ပဋိဂ္ဂဟဏတ္ထာယ၊ အကပ်ခံစေခြင်းငှာ။ န ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည် မဟုတ်။
တံ ပနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပတိတရဇံ၊ ကျသောမြူကို။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ အကပ် မခံမူ၍။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ ဂဟိတပိဏ္ဍပါတံ၊ ယူအပ်သောဆွမ်းကို။
အာနာပတ္တီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဒုရုပစိဏ္ဏာဒိဒေါသော၊ ဒုရုပစိဏ္ဏ-စသော အပြစ်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
"အနုပ-သမ္ပန္နဿ ဒဿာမီ" တိအာဒိပိ၊ အစရှိသောစကားကိုလည်း။ ဝိနယဒုက္ကဋ-ပရိဟာရာယ၊ ဝိနယဒုက္ကဋ်မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းငှာ။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တထာ အ-ကတွာ၊ ထိုသို့ အာဘောဂ မပြုမူ၍။ ဂဟိတေပိ၊ ခံသော်လည်း။ ပဋိဂ္ဂဟေ-တွာ၊ အကပ်ခံ၍။ ပရိဘုဉ္ဇတော၊ စားသော ရဟန်းအား။ အနာပတ္တိ ဧဝ၊ အာပတ်မသင့်သလျှင်ကတည်း။
"အနုပသမ္ပန္နဿ ဒတွာ"တိ ဣဒမ္ပိ၊ ဟူသောစကားကိုလည်း။ ပုရိမာဘောဂါနုဂုဏတာယ၊ ‌‌ရှေးနှလုံးသွင်းနှင့် လျော်သောအားဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
စရုကေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ခုဒ္ဒကဘာဇနေန၊ ခွက်ငယ်ဖြင့်။
"အဘိ-ဟဋတ္တာ"တိ၊ ဟူသော စကားကို။ ဒိယျမာနက္ခဏံ၊ ပေးဆဲခဏကို။ သန္ဓာ-ယ၊ ရည်၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဒတွာ၊ ပေး၍။ အပနယနကာလေ ပန၊ ပယ်သော ကာလ၌ကား။ ဆာရိကာ ဝါ၊ ပြာသည်လည်းကောင်း။ ဗိန္ဒူနိ ဝါ၊ အပေါက်တို့သည်လည်းကောင်း။ ပတန္တိ၊ ကျကုန်အံ့။ ပုန၊ တဖန်။ ပဋိဂ္ဂ-ဟေတဗ္ဗံ၊ အကပ်ခံအပ်၏။ ကသ္မာ၊ နည်း။ အဘိဟာရဿ၊ ရှေးရှုဆောင်ခြင်း၏။ ဝိဂတတ္တာ၊ ကင်းသည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
တံ ဝစနံ၊ သည်။ ယထာ၊ အကြင် အခြင်းအရာဖြင့်။ န ပတတိ၊ မကျ။ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာဖြင့်။ အပနေဿာမီတိ၊ ပယ်အံ့ဟူ၍။ ပရိ-ဟရန္တေ၊ ဆောင်သည်ရှိသော်။ ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။
ကတတူတိ သညာယ ပကတိသညာယ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ကျပစေဟူသော အမှတ်ဖြင့်။ (ပကတိသညာယ- ဟူ၍လည်း ပါဌ်ရှိကြ၏။ ပြကတေ့သညာဖြင့်-ဟုပေး။) အပနေန္တေ၊ ပယ်သည်ရှိသော်။ အဘိဟာရော၊ ရှေးရှုဆောင်ခြင်းသည်။ န ဆိဇ္ဇတိ၊ မပြတ်။ တံ၊ ထိုပြာမှုန့်, ဟင်းပေါက်ကျသောဆွမ်းသည်။ ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝ၊ အကပ် မပြတ်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့သိအပ်၏။
မုခဝဋ္ဋိယာပိ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဘိဟရိယမာနဿ၊ ရှေးရှုဆောင်အပ်သော အိုးခွက်၏။ မုခဝဋ္ဋိယာ၊ မျက်နှာရေး၏။ ဥပရိဘာဂေ၊ အထက်အဖို့၌။ ဟတ္ထံ၊ လက်ကို။ ပသာရေတွာ၊ ဆန့်၍။ ဖုသိတုံ၊ တို့ခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ပါဒေန ပေလ္လေတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ "ပါ‌‌ဒေန၊ ခြေဖြင့်။ ပဋိဂ္ဂ-ဟေဿာမီ"တိသညာယ၊ အကပ်ခံအံ့ဟူသော အမှတ်ဖြင့်။ အက္ကမိတွာ၊ နင်း၍။
ကေစီတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဘယဂိရိဝါသိနော၊ အဘယဂိရိကျောင်း၌ နေသော ဆရာတို့သည်။
ဝစနမတ္တမေဝါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပဋိဗဒ္ဓပ္ပဋိဗဒ္ဓန္တိ၊ ပဋိဗဒ္ဓ ပဋိဗဒ္ဓဟူသော။ သဒ္ဒမတ္တမေဝ၊ သဒ္ဒါမျှသည်သာလျှင်။ နာနံ၊ ထူး၏။ ကာယပဋိဗဒ္ဓမေဝ၊ ကာယပဋိဗဒ္ဓသည်ပင်လျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေသံ၊ ထိုကေစိဆရာတို့၏။ ဝစနံ၊ ကို။ န ဂဟေတဗ္ဗံ၊ မယူအပ်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
တေန အာဟရာပေတုန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ယဿ ဘိက္ခုနော၊ ၏။ သန္တိ-ကံ၊ အထံသို့။ ဂတံ၊ လိမ့်၍သွား၏။ တေန၊ ထိုရဟန်းကို။ တံ၊ ထို လိမ့်၍သွားသော ဝတ္ထုကို။ ဣဓ၊ ဤအရပ်သို့။ အာနေဟီတိ၊ ဆောင်ခဲ့ဟူ၍။ အာဏာပေတွာ၊ စေ၍။ အာဟရာပေတုံ၊ ဆောင်စေခြင်းငှာ။ ဣတရဿ၊ အကပ်ခံမည်ရှိသော ရဟန်းအား။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
"န တတော ပရ"န္တိ၊ ဟူသောစကားကို။ တဒဟေဝ၊ ထိုနေ့၌သာလျှင်။ သာမံ၊ ကိုယ်တိုင်။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တဒဟေဝ၊ လျှင်။ ပဋိဂ္ဂဟိတံ ပန၊ ကောက်ယူအပ်သော ဝတ္ထုကိုကား။ ပုနဒိဝသာဒီသု၊ နက်ဖြန်နေ့ အစရှိသည်တို့၌။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟေတွာပိ၊ အကပ်မခံပဲလည်း။ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ သုံးဆောင်ခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ခိယျန္တီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ခယံ၊ ကုန်ခြင်းသို့။ ဂစ္ဆန္တိ၊ ရောက်ကုန်၏။ တေသံ၊ ထိုသွားတို့၏။ စုဏ္ဏေဟိ၊ အမှုန့်တို့ကြောင့်။ ထုလ္လစ္စယအပ္ပဋိဂ္ဂဟဏာ-ပတ္တိယော၊ ထုလ္လစ္စည်းအာပတ်, အကပ်မခံခြင်းကြောင့်သင့်သော ပါစိတ်အာပတ်တို့သည်။ န ဟောန္တိ၊ မဖြစ်ကုန်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
"နဝသမုဋ္ဌိတ"န္တိ ဧတေနေဝ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်ပင်လျှင်။ (၃၇) ဥစ္ဆုအာဒီသု၊ ကြံအစရှိသည်တို့၌။ အဘိနဝလဂ္ဂတ္တာ၊ ကပ်ငြိသစ်ဖြစ်သောကြောင့်။ အဗ္ဗောဟာရိကံ၊ မခေါ်ဝေါ်လောက်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
"ဧသေဝ နယော"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ သန္နိဓိ-ဒေါသာဒိံ၊ သန္နိဓိ‌ဒေါသအစရှိသည်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝဒတိ၊ ၏။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "န ဟီ"တိ အာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
တေန စ၊ ထို န ဟိ-အစရှိသော ပါဌ်ဖြင့်လည်း။ ပဉ္စသု၊ ငါးပါးကုန်သော။ ပဋိဂ္ဂဟဏင်္ဂေသု၊ အကပ်ခံခြင်းအင်္ဂါတို့သည်။ သမိဒ္ဓေသုပိ၊ ပြည့်စုံကုန်သော်လည်း။ အဇ္ဈောဟရိတုကာမတာယ၊ မျိုခြင်းငှာ အလိုရှိသည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဂဟိတမေဝ၊ အကပ်ခံသော်သာလျှင်။ ပဋိဂ္ဂဟိတံ နာမ၊ အကပ်မြောက်သည်မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ကသ္မာ၊ နည်း။ အဇ္ဈောဟရိတဗ္ဗေသု ဧဝ၊ မျိုအပ်သော အာဟာရတို့၌သာလျှင်။ ပဋိဂ္ဂဟဏဿ၊ အကပ်ခံခြင်းကို။ အနုညာ-တတ္တာ၊ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
တထာ၊ ထိုအတူ။ ဗာဟိရပရိဘောဂတ္ထာယ၊ အပအသုံးအဆောင်အလို့ငှာ။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ဌပိတတေလာဒိံ၊ ထားအပ်သော ဆီအစရှိသည်ကို။ အဇ္ဈောဟရိတုကာမတာယ၊ မျိုခြင်းငှာအလိုရှိသော အဖြစ်သည်။ သတိ၊ ရှိသော်။ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ အကပ်ခံ၍။ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ သုံးဆောင်ခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
"ကေသဉ္စီ"တိ အာဒီသု၊ ဩဒနံ ပက္ခိပတိ-အစရှိသော ပါဌ်တို့၌။ အနုပ-သမ္ပန္နာနံ၊ လူ သာမဏေတို့၏။ အတ္ထာယ၊ အလို့ငှာ။ ကတ္ထစိ၊ တစုံတခုသောအရပ်၌။ ဌပိယမာနမ္ပိ၊ ထားအပ်သော ဝတ္ထုသည်လည်း။ ဟတ္ထတော၊ လက်မှ။ မုတ္တမတ္တေ ဧဝ၊ လွတ်ကာမျှ၌သာလျှင်။ ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ အကပ်ခံခြင်းကို။ န ဝိဇဟတိ၊ မစွန့်။ အထ ခေါ၊ စင်စစ်သော်ကား။ ဘာဇနေ၊ ခွက်၌။ ပတိတမေဝ၊ ကျသော်သာလျှင်။ ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ အကပ်ခံခြင်းကို။ ဝိဇဟတိ၊ စွန့်၏။
ဘာဇနဉ္စ၊ ခွက်ကိုလည်း။ ဘိက္ခုနာ၊ သည်။ ပုနဒိဝသတ္ထာယ၊ နက်ဖြန်အလို့ငှာ။ အပေက္ခိတမေဝ၊ ငဲ့အပ်သလျှင်ကတည်း။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ တဂ္ဂတံ၊ ထိုခွက်၌ ရောက်သော။ အာမိသမ္ပိ၊ သည်လည်း။ ဒုဒ္ဓေါတပတ္တဂတံ ဝိယ၊ မကောင်းသဖြင့် ဆေးအပ်သော သပိတ်၌ ရောက်သော ဆွမ်းကဲ့သို့။ ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ အကပ်ခံခြင်းကို။ န ဝိဇဟတိ၊ မစွန့်။ ဣတိ အာသင်္ကာယ၊ ဤသို့တွေးတောဖွယ်ရှိသောကြောင့်။ "သာမဏေရဿ ဟတ္ထေ ပက္ခိပိတဗ္ဗ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဤဒိသေသု ပန ဤဒိသေသု ဟိ (ဆဋ္ဌ)။ ၊ ဤသို့ သဘောရှိသော အရာတို့၌ကား။ ယုတ္တိ၊ ယုတ္တိကို။ န ဂဝေသိတဗ္ဗာ၊ မရှာအပ်။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ အဋ္ဌကထာဆိုသောနည်းဖြင့်သာလျှင်။ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗာ၊ ကျင့်အပ်၏။
"ပတ္တဂတာ ယာဂူ"တိ ဣမိနာ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ပတ္တမုခဝဋ္ဋိယာ၊ သပိတ်မျက်နှာရေးနှင့်။ ဖုဋ္ဌေပိ၊ ထိသော်လည်း။ ကူဋေ၊ အိုး၌။ ယာဂု၊ ယာဂုသည်။ ပဋိဂ္ဂဟိတာ ဝါ၊ အကပ်ခံပြီးသည်လည်း။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဥဂ္ဂဟိတာ ဝါ၊ အကပ်ပျက်သည်လည်း။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ဘိက္ခုနော၊ ၏။ အနိစ္ဆာယ၊ အလိုမရှိသဖြင့်။ ဖုဋ္ဌတ္တာ၊ ထိသောကြောင့်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
အာရောပေတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဟတ္ထံ၊ လက်ကို။ ဖုသာပေတိ၊ ထိစေ၏။
ပဋိဂ္ဂဟဏူပဂံ ဘာရံ နာမ၊ အကပ်ခံလောက်သော ဝန်မည်သည်ကား။ မဇ္ဈိ-မဿ ပုရိသဿ၊ အားလျစ်လျူရှိသော ယောက်ျားသည်။ ဥက္ခေပါရဟံ၊ ချီကြွထိုက်သော ဝတ္ထုကို။
"န ပိဒဟိတဗ္ဗ"န္တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ဟတ္ထ‌တော၊ လက်မှ။ မုတ္တံ၊ လွတ်သည်ကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဟတ္ထဂတံ ပန၊ လက်၌တည်သော အိုးကိုကား။ ဣတရေန ဟတ္ထေန၊ တပါးသောလက်ဖြင့်။ ပိဒဟ‌တော ဝါ၊ ပိတ်သောရဟန်းအားလည်းကောင်း။ ဟတ္ထ-တော၊ လက်မှ။ မုတ္တမ္ပိ၊ လွတ်သောအိုးကိုလည်း။ အဖုသိတွာ၊ မထိမူ၍။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ ပိဓာနံ၊ စလောင်းကို။ ပါတေန္တဿ ဝါ၊ ချသော ရဟန်းအားလည်းကောင်း။ န ဒေါသော၊ အပြစ်မရှိ။
ပဋိဂ္ဂဏှာတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဆာယတ္ထာယ၊ အရိပ်အလို့ငှာ။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ ဓာရယမာနာ၊ ဆောင်းသော။ မဟာသာခါ၊ သစ်ခက်ကြီးသည်။ ယေန ကေနစိ၊ အမှတ်မရှိသော ‌အကြောင်းကြောင့်။ ဆိဇ္ဇေယျ စ၊ ပြတ်မူလည်း ပြတ်ရာ၏။ တတ္ထ၊ ထိုသစ်ခက်၌။ လဂ္ဂရဇံ၊ ကပ်သောမြူသည်။ မုခေ၊ ခံတွင်း၌။ ပါတေယျ စ၊ ကျမူလည်းကျရာ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ကပ္ပိယံ၊ ကပ္ပိခြင်းကို။ ကာရာပေတွာ၊ ပြုစေ၍။ ပဋိဂ္ဂဏှာ-တိ၊ အကပ်ခံ၏။
ကုဏ္ဍကေတိ၊ ဟူသည်ကား။ မဟာဃဋေ၊ အိုးကြီး၌။
တသ္မိမ္ပီတိ၊ ဟူသည်ကား။ စာဋိဃဋေပိ၊ အိုးစရည်းကြီးလည်း။ အသတိ၊ မရှိသော်။ (ထည့်)။
ဂါဟာပေတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ အကပ်မခံအပ်သော။ ကာလိကံ၊ ကာလိကကို။ ဂါဟာပေတွာ၊ ယူစေ၍။
ဒုတိယတ္ထေရဿာတိ၊ ဟူသည်ကား။ "ပတ္တံ၊ အရှင်ဘုရားသပိတ်ကို။ မယှံ၊ အကျွန်ုပ်အား။ ဒေထာ"တိ၊ ပေးပါလော့ဟု။ တေန၊ ထိုမထေရ်ကြီးကို။ အတ္တနော၊ မိမိအား။ ပရိစ္စဇာပေတွာ၊ စွန့်စေ၍။ ဒုတိယတ္ထေရ-ဿ၊ ဒုတိယမထေရ်အား။ ဒေတိ၊ ပေး၏။ (ယခုအဋ္ဌကထာ၌ အနုထေ-ရဿဟု ရှိသည်။)
ဧတ္ထ ပနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပတ္တပရိဝတ္တနေ၊ သပိတ်လဲလှယ်ခြင်း၌။
"ကာရဏ"န္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ "သာမဏေရာ၊ သာ-မဏေတို့သည်။ ဣတော၊ ဤ ငါတို့ထမ်းသော ဆန်ထုပ်မှ။ အမှာကမ္ပိ၊ ငါတို့အားလည်း။ ဒေန္တိ၊ ပေးကုန်၏"။ ဣတိ၊ သို့။ ဝိတက္ကော၊ အကြံသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။ တထာ၊ ထိုအတူ။ ဧတ္ထ၊ ဤမိဘအလို့ငှာ ဆောင်အပ်, ထီးအရိပ်အလို့ငှာ ဆောင်းအပ်သော သစ်ခက်အစရှိသည်၌။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ သို့။ ကာရဏံ၊ အကြောင်းကို။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ တဉ္စ၊ ထိုစကားသည်လည်း။ ယုတ္တံ၊ သင့်၏။
ယထာ ပန၊ အကြင်ရဟန်းအားကား။ တာဒိသော၊ ထိုသို့သဘောရှိသော။ ဝိတက္ကော၊ အကြံသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ တေန၊ ထိုရဟန်းသည်။ အပရိဝတ္တေတွာပိ၊ မလဲလှယ်မူ၍လည်း. ဘုဉ္ဇိတုံ၊ သုံးဆောင်ခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
(၃၈) နိစ္စာလေတုန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ စာလေတွာ၊ လှုပ်၍။ ပါသာဏ-သက္ခရာဒိအပနယံ၊ ကျောက်ခဲ ကျောက်စရစ်ခဲ အစရှိသည်ကို ပယ်ခြင်းကို။ ကာတုံ၊ ပြုခြင်းငှာ။
"ဥဒ္ဓနံ အာရောပေတဗ္ဗ"န္တိ၊ ဟူသော စကားကို။ အနဂ္ဂိကံ၊ မီးမရှိသော။ ဥဒ္ဓနံ၊ ခုံလောက်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဥဒ္ဓနေ၊ ခုံလောက်၌။ ပစ္စမာနဿ၊ ချက်သော ထမင်းကို။ အာလုဠနေ၊ မွှေသည်ရှိသော်။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ အပက္ကတဏ္ဍုလာ၊ မနပ်သော ဆန်တို့သည်။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်သို့။ ပဝိသိတွာ၊ ဝင်၍။ ပစ္စတိ၊ နပ်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "သာမံပါကဉ္စေဝ ဟောတီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
အာဓာရကေ ပတ္တော ဌပိတောတိ၊ ဟူသည်ကား။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတာမိသော၊ အကပ်မခံအပ်သော အာမိသရှိသော။ ပတ္တော၊ သပိတ်ကို။ ပုန၊ တဖန်။ ပဋိဂ္ဂဟဏတ္ထာယ၊ အကပ်ခံခြင်းငှာ။ ဌပိ‌တော၊ ထားအပ်၏။
ဧကဂ္ဂဟဏေ-နေဝါတိ၊ ဟူသည်ကား။ သာမဏေရာနံ၊ တို့၏။ (ဂဟဏေန-၌ စပ်။) ဂဟိတဿ၊ ယူပြီး‌ကို။ ပုန၊ တဖန်။ အစ္ဆဍ္ဍနဝသေန၊ မစွန့်သည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဂဟဏေန၊ ယူခြင်းဖြင့်။
"ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတီ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ဓူမဝဋ္ဋိယာ၊ အခိုးတံကို။ တဒဟုပဋိဂ္ဂဟိတတ္တာ၊ ထိုနေ့ အကပ်ခံသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဘတ္တုဂ္ဂါရောတိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားသည်။ အဗ္ဗောဟာရိကပ္ပသင်္ဂေန၊ အဗ္ဗောဟာရိက၌ လျဉ်းပါး သဖြင့်။ ဝိကာလဘောဇနဝိနိစ္ဆယဒဿနံ၊ ဝိကာလဘောဇန အဆုံးအဖြတ်ကိုပြကြောင်းတည်း။
သမုဒ္ဒေါဒကေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတေန၊ အကပ်မခံအပ်သော သမုဒ္ဒရာရေဖြင့်။
ဟိမကရကာ နာမ၊ ရှောက်ရွာမိုးမည်သည်ကား။ ကဒါစိ၊ ရံခါ။ ဝဿောဒကေန၊ မိုးရေနှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ပတနကာ၊ ကျကုန်သော။ ပါသာဏလေခါ ဝိယ၊ ကျောက်ပြန့်တို့ကဲ့သို့သော။ ဃနီဘူတ-ဥဒကဝိသေသာ၊ တခဲနက်ဖြစ်သော ရေအထူးတို့တည်း။ တေသု၊ ထိုမိုးတို့၌။ ပဋိဂ္ဂဟဏကိစ္စံ၊ အကပ်ခံခြင်းကိစ္စသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "ဥဒကဂဟိကာ ဧ‌ဝါ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
"ပုရေဘတ္တ မေဝ ဝဋ္ဋတီ"တိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတာပတ္တီဟိ၊ အကပ်မခံခြင်းကြောင့် သင့်သောအာပတ်တို့ဖြင့်။ အဗ္ဗောဟာရိကမ္ပိ၊ အဗ္ဗောဟာရိက ဖြစ်သော်လည်း။ ဝိကာလ-ဘောဇနာပတ္တီဟိ၊ ဝိကာလဘောဇနအာပတ်တို့ဖြင့်။ သဗ္ဗောဟာရိကံ၊ သဗ္ဗော-ဟာရိကတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
"လဂ္ဂတီ"တိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ မုခေ စ၊ ခံတွင်း၌ လည်းကောင်း။ ဟတ္ထေ စ၊ လက်၌လည်းကောင်း။ မတ္တိကာဝဏ္ဏံ၊ မြေညက်အဆင်း ထင်သည်ကို။ ဒဿေတိ၊ ၏။
ဗဟလန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဟတ္ထမုခေသု၊ လက်,ခံတွင်းတို့၌။ အလဂ္ဂနကမ္ပိ၊ မကပ်ငြိသော်လည်း။ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ အကပ်ခံအပ်၏။
"ဝါသမတ္တ"န္တိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ရေဏုခီရာဘာဝံ၊ ပန်းဝတ်, ပန်းရက်၏ မရှိခြင်းကို။ ဒဿေတိ၊ ၏။
"အာကိရတိ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗ"န္တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ပုပ္ဖရသဿ၊ ပန်းရည်၏။ ပညာယနတော၊ ထင်ခြင်းကြောင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
မဟာဘူတေသူတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပါဏသရီရသန္နိဿိတေသု၊ သတ္တဝါတို့ကိုယ်၌ မှီကုန်သော။ ပထဝီအာဒိမဟာဘူတေသု၊ မြေအစရှိသော မဟာဘုတ်တို့၌။
သဗ္ဗံ ဝဋ္ဋတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ အတ္တနော စ၊ မိမိ၏လည်းကောင်း။ ပရေသဉ္စ၊ သူတပါးတို့၏လည်းကောင်း။ သရီရနိဿိတံ၊ ကိုယ်၌ မှီသော။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော မျက်ရည်, တံတွေးအစရှိသည်သည်။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
အကပ္ပိယမံသာနုလောမတာယ၊ မအပ်သောအသားနှင့် လျော်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ထုလ္လစ္စယာဒိံ၊ ထုလ္လစ္စည်းအစရှိသည်ကို။ န ဇနေတိ၊ မဖြစ်စေ။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
ပတတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ သရီရတော၊ ကိုယ်မှ။ ဝိစ္ဆိန္ဒိတွာ၊ ဖြတ်၍။ ပတတိ၊ ကျ၏။
"ရုက္ခ-တော ဆိန္ဒိတွာ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ မတ္တိကတ္ထာယ၊ မြေညက်အလို့ငှာ။ ပထဝိံ၊ မြေကို။ ခဏိတုံ၊ တူးခြင်းငှာ။ အညမ္ပိ၊ တပါး‌လည်း‌ဖြစ်သော။ ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိသော။ မူလပဏ္ဏာဒိ-ဝိသဘေသဇ္ဇံ၊ အမြစ်,အရွက်အစရှိသော အဆိပ်ကျသော ဆေးကို။ ဆိန္ဒိတွာ၊ ဖြတ်၍။ ဆာရိကံ၊ ပြာကို။ အကတွာပိ၊ မပြုပဲလည်း။ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ သုံးဆောင်ခြင်းငှာ။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတမ္ပိ၊ အကပ်မခံပဲလည်း။ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ သုံးဆောင်ခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
အပဋိဂ္ဂဟိတတာ၊ အကပ်မခံသောအဖြစ်လည်းကောင်း။ အနနုညာတတာ၊ ခွင့်ပြုအပ်သော ကျင်ကြီး ကျင်ငယ် စသည်မဟုတ်သောအဖြစ် လည်းကောင်း။ ဓူမာဒိအဗ္ဗောဟာရိကတာ-ဘာဝေါ၊ အခိုးအစရှိသော အဗ္ဗောဟာရိကအဖြစ်၏ မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ အဇ္ဈောဟရဏံ၊ မျိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ စတ္တာရိ၊ ဤလေးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဒန္တပေါနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
စတုတ္ထော၊ သော။ ဘောဇနဝဂ္ဂေါ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။