Issues
Select Version
arhaငaindāsabha
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhuvibhaṅgavaṇṇanā
Bhikkhuvibhaṅgavaṇṇanā

၃=ဩဝါဒဝဂ္ဂ

Author: arhaငaindāsabha @ IAPT

**၃၊ ဩဝါဒဝဂ္ဂ**

**၁၊ ဩဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

(၂၀) ၁၄၄။ တတိယဝဂ္ဂဿ၊ တတိယဝဂ်၏။ ပဌမေ၊ ပဌမသိက္ခာပုဒ်၌။ တိရစ္ဆာနဘူတန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ တိရောကရဏဘူတံ၊ ဖီလာဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ဗာဟိရဘူတံ၊ အပဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
သမိဒ္ဓေါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပရိပုဏ္ဏော၊ ပြည့်စုံ၏။
သဟိတတ္ထောတိ၊ ဟူသည်ကား။ အတ္ထယုတ္တော၊ အကျိုးနှင့်ယှဉ်၏။
အတ္ထ-ဂမ္ဘီရတာဒိနာ၊ အနက် နက်နဲခြင်းအစရှိသည်ဖြင့်။ ဂမ္ဘီရော၊ နက်နဲ၏။
၁၄၅-၁၄၇။ ပရတောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥတ္တရိ၊ အလွန်။
က-ရောန္တောဝါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပရိဗာဟိရေ ကရောန္တော၊ အပပြုလိုသည်ဖြစ်၍။
ဝိဘင်္ဂေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဈာနဝိဘင်္ဂေ၊ ဈာနဝိဘင်း၌။
စရဏန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ နိဗ္ဗာနဂမနာယ၊ နိဗ္ဗာန်သို့သွားခြင်းငှာ။ ပါဒံ၊ ခြေနှင့်တူသည်တည်း။
ယဒဿာတိ၊ ဟူသောပုဒ်၏။ ယံ အဿာတိ၊ ဟူ၍။ ပဒစ္ဆေဒေါ၊ ပုဒ်ဖြတ်ခြင်းသည်။ ‌ဟောတိ၊ ၏။
ဓာရေတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဝိနဿမာနံ၊ မပျောက်မပျက်။ ဓာရေတိ၊ ဆောင်၏။
ပရိကထနတ္ထန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ပကိဏ္ဏကကထာဝသေန၊ ပကိဏ္ဏကကထာ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ပရိစ္ဆိန္နဓမ္မ-ကထနတ္ထံ၊ ပိုင်းခြားအပ်သော တရားကို ဟောခြင်းငှာ။
တိဿော အနု-မောဒနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ သံဃဘတ္တာဒီသု၊ သံဃဘတ်အစရှိသည်တို့၌။ ဒါနာနိသံသပ္ပဋိသံယုတ္တာ၊ ဒါနအာနိသင်နှင့် စပ်သော။ နိဓိကဏ္ဍသုတ္တာဒိ နိဓိကုဏ္ဍသုတ္တာဒိ (ဆဋ္ဌ) -အနုမောဒနာ၊ နိဓိကဏ္ဍသုတ်-အစရှိသော အနုမောဒနာလည်းကောင်း။ ဂေဟပ္ပဝေ သမင်္ဂလာဒီသု၊ အိမ်တက်မင်္ဂလာအစရှိသည်တို့၌။ မင်္ဂလသုတ္တာဒိ-အနုမောဒနာ၊ မင်္ဂလသုတ်အစရှိသော အနုမောဒနာလည်းကောင်း။ မတက-ဘတ္တာဒိ အမင်္ဂလေသု၊ မသာဆွမ်းအစရှိသော အမင်္ဂလာတို့၌။ တိရော-ကုဋ္ဋာဒိအနုမောဒနာ၊ တိရောကုဋ္ဋအစရှိသော အနုမောဒနာလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တိဿော အနုမောဒနာ၊ ဤသုံးပါးသော အနုမောဒနာတို့သည်။
ကမ္မာကမ္မဝိနိစ္ဆယောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပရိဝါရာဝသာနေ၊ ပရိ-ဝါ၏ အဆုံးဖြစ်သော။ ကမ္မဝဂ္ဂေ၊ ကမ္မဝဂ်၌။ ဝုတ္တဝိနိစ္ဆယော၊ ဟောအပ်သော အဆုံးအဖြတ်သည်။
သမာဓိဝသေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ သမထ-ပုဗ္ဗက ဝိပဿနာယ ဝသေန သမထပုဗ္ဗကဝသေန (ဆဋ္ဌ) ၊ သမထရှေးရှိသော ဝိပဿနာ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝိပဿနာဝသေနာ ဝါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိအာဒိကာယ၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိအစရှိသော။ သုက္ခဝိပဿနာယ၊ သုက္ခဝိပဿနာ၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။
အဿ၊ ထိုရဟန်းအား။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ သီလရက္ခဏတ္ထံ၊ သီလကို စောင့်ခြင်းငှာ။ အပရာနပေက္ခတာယ၊ သူတပါး မငဲ့ရသဖြင့်။ ယေန ကာမံ၊ အလိုရှိတိုင်း။ စတဿော ဒိသာ၊ အရပ်လေးမျက်နှာတို့သို့။ ဂန္တုံ၊ သွားခြင်းငှာ။ အရဟတိ၊ ထိုက်၏။ ဝါ၊ တနည်းကား။ စတဿော ဒိသာ၊ တို့သည်။ သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ ဝါ၊ ကား။ တာသု၊ ထိုအရပ်လေးမျက်နှာတို့၌။ သာဓု၊ ကောင်း၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ စာတုဒ္ဒိ-သော၊ မည်၏။
အဘိဝိနယေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပါတိမောက္ခသံဝရသင်္ခါတေ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရဟုဆိုအပ်သော။ သံဝရဝိနယေ၊ သံဝရဝိနည်း၌။ ဝါ၊ ကား။ တပ္ပ-ကာသကေ၊ ထိုသံဝရဝိနည်းကို ပြတတ်သော။ ဝိနယပိဋကေ၊ ဝိနည်းပိဋကတ်၌။
ဝိနေတုန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ သိက္ခာပေတုံ ပကာသေတုံ၊ ပြခြင်းငှာ။
ပဂု-ဏာ ဝါစုဂ္ဂတာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပါဌတော စ၊ ပါဌ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ အတ္ထတော စ၊ အနက်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ပဂုဏာ၊ လေ့လာသည်။ မုခေ၊ ခံတွင်း၌။ သန္နိဓာပနဝသေန၊ သိုမှီးသည့် အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝါစုဂ္ဂတာ၊ နှုတ်တတ်သည်ကို။ ကာတဗ္ဗာ၊ ပြုအပ်၏။
ဧတေ ဧတ္ထ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဥဘတောဝိဘင်းတို့ကို။ အတ္ထမတ္တဝသေနပိ၊ အနက်မျှ၏ အစွမ်းအားဖြင့်လည်း။‌ ယောဇနံ၊ ယှဉ်ခြင်းကို။ ကရောန္တိ၊ ပြုကုန်၏။
အဘိဓမ္မေတိ၊ ဟူသည်ကား။ လက္ခဏရသာဒိဝသေန၊ လက္ခဏ ကိစ္စအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ပရိစ္ဆိ-န္နေ၊ ပိုင်းခြားအပ်သော။ နာမရူပဓမ္မေ၊ နာမ်ရုပ်တရား၌။
ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။ မဟာထေရာ၊ မဟာထေရ်တို့သည်။ ပရိယတ္တိအနန္တရဓာနာယ၊ ပရိယတ်မကွယ်စေခြင်းငှာ။ ဧကေကဿ၊ တဦးဦးသော။ ဂဏဿ၊ ဂိုဏ်းအား။ ဒီဃနိကာယာဒိဧကေကဓမ္မကောဋ္ဌာသံ၊ ဒိဃနိကာယ်အစရှိသော တပါးပါးသော တရားအစုကို။ နိယျာတေန္တာ၊ ဆောင်နှင်းကုန်လျက်။ "တုမှေ၊ သင်တို့သည်။ ဧတံ၊ ဤတရားအစုကို။ ပါဠိတော စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။ အဋ္ဌကထာတော စ၊ လည်းကောင်း။ ပရိဟရထ၊ ရွတ်ကုန်လော့။ သက္ကောန္တာ၊ တတ်နိုင်ကုန်သည်ရှိသော်။ ဥတ္တရိပိ၊ အလွန်လည်း။ ဥဂ္ဂဏှထ၊ သင်ကုန်လော့"။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ သကလဓမ္မံ၊ အလုံးစုံသော တရားကို။ ဂဏ-ဝသေန ဂန္ထဝသေန- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဂိုဏ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ နိယျာဒေသုံ နိယျာတေန္တိ- (ဆဋ္ဌ) ကိရ၊ ဆောင်နှင်းကုန်သတတ်။ တတ္ထ တသ္မိံ နိယျာတိယမာနေ၊ ထိုသို့ ဆောင်နှင်းအပ်သည်ရှိသော်။ တေစ ဘိက္ခု၊ ထိုရဟန်းတို့ကိုလည်း။ ဂန္ထနာမေန၊ ကျမ်း၏အမည်ဖြင့်။ ဒီဃဘာဏကာ မဇ္ဈိမဘာဏကာတိ၊ ဒီဃဘာဏက, မဇ္ဈိမဘာဏကတို့ဟူ၍။ ဝေါဟာရန္တိ၊ ခေါ်ဝေါ်ကုန်၏။ တေ စ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်လည်း။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ဘာရဘူတံ၊ ဝန်ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ကောဋ္ဌာသံ၊ အစုကို။ ပရိစ္စဇိတွာ၊ စွန့်၍။ (၂၁) အညံ၊ တပါးသော ကျမ်းဂန်ကို။ ဥဂ္ဂဟေတုံ၊ သင်ခြင်းငှာ။ န လဘန္တိ၊ မရကုန်။
တံ ကာရဏံ၊ ထိုအကြောင်းကို။ သန္ဓာ-ယ၊ ၍။ "သစေ မဇ္ဈိမဘာဏကော ဟောတီ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုသစေ-အစရှိသော ဝါကျ၌။ ဟေဋ္ဌိမာ ဝါ တယော ဝဂ္ဂါတိ၊ ဟူသည်ကား။ မဟာဝဂ္ဂတော၊ မဟာဝဂ်မှ။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။ သဂါ-ထကဝဂ္ဂေါ၊ သည်လည်းကောင်း။ နိဒါနဝဂ္ဂေါ၊ လည်းကောင်း။ ခန္ဓဝဂ္ဂေါ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမေ တယော ဝဂ္ဂါ၊ ဤသုံးဝဂ်တို့တည်း။
"တိက-နိပါတတော ပဋ္ဌာယ ဟေဋ္ဌာ"တိ၊ ဟူသော စကားကို။ ဧကကနိပါတဒုက-နိပါတေ၊ ဧကနိပါတ် ဒုကနိပါတ်တို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဓမ္မ-ပဒမ္ပိ၊ ဓမ္မပဒကိုလည်း။ သဟ ဝတ္ထုနာ၊ ဝတ္ထုနှင့် တကွ။ ဇာတကဘာဏ-ကေန၊ ဇာတ်ကိုဆောင်သော ရဟန်းသည်။ အတ္တနော၊ ၏။ ဇာတကေန၊ ဇာတ်နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ သင်အပ်၏။
တတော ဩရံ၊ ထိုအောက်ယုတ်မူကား။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။ ဣတိ အယံ၊ ဤသည်ကား။ မဟာပစ္စရိဝါဒဿ၊ မဟာပစ္စရိက်ဝါဒ၏။ အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
တတော တတောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဒီဃနိကာယာဒိတော၊ ဒီဃနိကာယ်အစရှိသည်မူ။
ဥစ္စိနိတွာ၊ ရွေးကောက်၍။ ဥဂ္ဂဟိတံ၊ သင်အပ်သော ကျမ်းဂန်သည်။ သဒ္ဓမ္မဿ၊ သူကောင်းတရား၏။ ဌိတိယာ စ၊ တည်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။ ဘိက္ခုနော၊ ၏။ ပုဗ္ဗာပရာနုသန္ဓိအာဒိကုသလတာယ စ၊ ရှေ့နောက် အနုသန္ဓေ အစရှိသည်၌ လိမ္မာခြင်းငှာလည်းကောင်း။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "တံ၊ ထိုဒီဃနိကာယ်အစရှိသည်မှ ရွေးကောက်၍ ကျက်အပ်သော ကျမ်းဂန်သည်။ န ဝဋ္ဋတီ"တိ၊ မအပ်ဟူ၍။ ပဋိက္ခိတ္တံ၊ ပယ်အပ်၏။
အဘိဓမ္မေ ကိဉ္စိ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗန္တိ န ဝုတ္တ"န္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဝိနယေ၊ ဝိနည်း၌။ ကုသလတ္တိကာဒိဝိဘာဂေါ စ၊ ကုသလတိတ်အစရှိသည်ဖြင့် ဝေဖန်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။ သုတ္တန္တေသု၊ သုတ္တန်တို့၌။ သမထဝိပဿနာမဂ္ဂေါ စ၊ သမထ ဝိပဿနာ မဂ်ကိုလည်းကောင်း။ အဘိဓမ္မပါဌံ၊ အဘိဓမ္မာပါဠိကို။ ဝိနာ၊ ကြဉ်၍။ န ဝိညာယတိ၊ မသိအပ်။ အန္ဓကာရေ၊ အမိုက်တိုက်သို့။ ပဝိဋ္ဌကာလော ဝိယ၊ ဝင်သောအခါကဲ့သို့။ ဟောတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ သုတ္တဝိနယာနံ၊ သုတ် ဝိနည်းတို့ကို။ ဂဟဏဝသေန၊ ယူသည်၏အစွမ်းဖြင့်သာလျှင်။ အဘိဓမ္မဂ္ဂဟဏံ၊ အဘိဓမ္မာကို ယူခြင်းကို။ ဝုတ္တမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်သာလျှင်တည်း။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ဝိသုံ၊ အသီး။ န ဝုတ္တံ၊ မဆိုအပ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
"ဘောဇနံ၊ ထမင်းဘောဇဉ်ကို။ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ စားအပ်၏"။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တေ၊ ဆိုအပ်သည်ရှိသော်။ တဒဝိနာဘာဝတော၊ ထိုဟင်းလျာနှင့် မကင်းရာသောကြောင့်။ "ဗျဉ္ဇနံ၊ ဟင်းလျာကို။ ခါဒိတဗ္ဗ"န္တိ၊ ခဲအပ်၏ဟူ၍။ အဝုတ္တမ္ပိ၊ မဆိုသော်လည်း။ ဝုတ္တမေဝ၊ ဆိုသည်မည်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။ ဧဝံ တထာ၊ ထိုအတူ။ ဣဒံ သမ္ပဒံ၊ ဤဥပမာ၏ပြည့်စုံခြင်းကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ပရိမဏ္ဍလပဒဗျဉ္ဇနာယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ယဿံ ဝါစာယံ၊ အကြင်စကား၌။ ပရိမဏ္ဍလာနိ ပရိပုဏ္ဏာနိ၊ ပြည့်စုံကုန်သော။ ပဒေသု၊ ပုဒ်တို့၌။ သိထိလဓနိတာဒိဗျဉ္ဇနာနိ၊ သိထိလဓနိတအစရှိသော သဒ္ဒါတို့သည်။ သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တာယ ဝါစာယ၊ ထို ပြည့်စုံသောပုဒ်တို့၌ သဒ္ဒါရှိကုန်သော စကားဖြင့်။
ပုရဿ၊ ပြည်ကြီး၌နေသောသူ၏။ ဧသာ၊ ဥစ္စာဖြစ်သောစကားတည်း။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ပေါရီ၊ မည်၏။ နဂရဝါသီနံ၊ မြို့နေဖြစ်သောသူတို့၏။ ကထာ၊ စကားတည်း။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
"အနေလဂဠာ-ယာ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ပုဒ်၌။ ဧလာတိ၊ ‌ဧလာဟူသည်ကား။ ခေဠံ၊ တံတွေးတည်း။ တဂ္ဂဠနဝိရဟိတာယ၊ ထိုတံတွေးပေါက် ကျခြင်းမှ ကင်းသော။
"ကလျာဏဝါက္ကရဏော"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ဝါစာ ဧဝ၊ စကားကိုသာလျှင်။ ဝါက္ကရဏံ ဥဒါဟရဏဃောသော၊ ‌မြွက်သော အသံတည်း။
အဿ ဘိက္ခုနော၊ အား။ ကလျာဏံ မဓုရံ၊ သာ‌ယာသော။ ဝါက္ကရဏံ၊ စကားမြွက်ခြင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ သော ဘိက္ခု၊ သည်။ ကလျာဏ-ဝါက္ကရဏော၊ မည်၏။
မေထုနေနေဝ၊ မေထုန်ဖြင့်သာလျှင်။ ဥပသမ္ပန္နာယ၊ ရဟန်းမိန်းမ၌။ အဘဗ္ဗော၊ အဘဗ္ဗသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သိက္ခမာနာသာမဏေရီသု၊ သိက္ခမာန်, သမဏေမိန်းမတို့၌။ န‌ ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "ဘိက္ခုနိယာ ကာယသံသဂ္ဂံ ဝါ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
၁၄၈။ ဂရုကေဟီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂရုကဘဏ္ဍေဟိ၊ ဂရုကဘဏ္ဍာနှင့်တူကုန်သော"
"ဧကတော ဥပသမ္ပန္နာယာ"တိ ပဒံ၊ ဟူသောပုဒ်သည်။ ဥပ-ယောဂတ္ထေ၊ ဒုတိယာအနက်၌။ ဘုမ္မဝစနံ၊ သတ္တမီဝိဘက်ရှိသော ပုဒ်တည်း။
ဘိက္ခူနံ၊ ရဟန်းယောက်ျားတို့၏။ သန္တိကေ၊ ၌။ ဥပသမ္ပန္နာ နာမ၊ ပဉ္စင်းခံသော ရဟန်းမိန်းမမည်သည်ကား။ ပရိဝတ္တလိင်္ဂါ ဝါ၊ ပုလ္လိင်မူ ဣတ္ထိလိင်ပြန်သောရဟန်းမိန်းမတို့သည်လည်းကောင်း။ ပဉ္စသတသာကိယာနိယော ဝါ၊ ငါးရာသော သာကီဝင်မိန်းမတို့သည်လည်းကောင်း။
ဧတာ ပန၊ ထို ရဟန်းယောက်ျားအထံ၌ ပြုအပ်သော ရဟန်းမိန်းမတို့ကိုကား။ ဧကတော ဥပသမ္ပန္နာပိ၊ ဧက-တော ဥပသမ္ပန္နပင် ဖြစ်သော်လည်း။ ဩဝဒန္တဿ၊ ဆုံးမသောရဟန်းအား။ ပါစိတ္တိယမေဝ၊ ပါစိတ်သာလျှင်တည်း။
၁၄၉။ နနိမန္တိတာ ဟုတွာ ဂန္တုကာမာတိ၊ ဟူသည်ကား။ နိမန္တိတာ၊ ဖိတ်အပ်ကုန်သည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ‌ဘောဇနပရိယောသာနေ၊ စားပြီးသောအဆုံး၌။ ဂန္တုကာမာ၊ သွားလိုကုန်သည်။ န ဟောန္တိ၊ မဖြစ်ကုန်။ တတ္ထေဝ၊ ထိုအရပ်၌သာလျှင်။ ဝသိတုကာ‌မာ၊ နေလိုကုန်သည်။ (၂၂) ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ယတောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဘိက္ခုနုပဿ-ယတော၊ ရဟန်းမိန်းမကျောင်းမှ။
ယာစိတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ "တုမှေဟိ၊ သင်တို့သည်။ အာနီတဩဝါဒေ‌နေဝ၊ ဆောင်အပ်သောဩဝါဒဖြင့်သာလျှင်။ မယမ္ပိ၊ ငါတို့သည်လည်း။ ဝသိဿာမ၊ နေပါကုန်အံ့"။ ဣတိ၊ သို့။ ယာ-စိတွာ၊ တောင်းပန်၍။
တတ္ထာတိ၊ ဟူသည်ကား။ တသ္မိံ ဘိက္ခုနုပဿယေ၊ ထိုရဟန်းမိန်းမကျောင်း၌။
အဘိက္ခုကာဝါသေ၊ ရဟန်းယောက်ျားမရှိသောကျောင်း၌။ ဝဿံ ဝသန္တိယာ၊ ဝါဆိုသောရဟန်းမိန်းမအား။ ပါစိတ္တိယံ၊ ပါစိတ်သင့်၏။ အပဂစ္ဆန္တိယာ၊ ဖဲသောရဟန်းမိန်းမအား။ ဒုက္ကဋံ၊ ဒုက္ကဋ်သင့်၏။
ဣမာသု၊ ဤနှစ်ပါးသော အာပတ်တို့တွင်။ ကတရာပတ္တိ၊ အဘယ်အာပတ်ကို။ ပရိဟရိတဗ္ဗာ၊ ရှောင်ကြဉ်အံ့သနည်း။ ဣတိ စောဒနံ၊ ဤသို့သောစောဒနာကို။ ပရိဟရန္တော၊ ပယ်လိုသည်ဖြစ်၍။ "သာ ရက္ခိတဗ္ဗာ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
ဝဿာနုဂမနမူလိကာ၊ ဝါမကပ်ခြင်းလျှင် မူလရှိသော။ သာ အာပတ္တိ၊ ထိုအာပတ်ကို။ ရက္ခိတဗ္ဗာ၊ စောင့်အပ်၏။ ဣတရာယ၊ ပါစိတ်အာပတ်ဖြင့်။ အနာပတ္တိကာရဏံ၊ အာပတ်မသင့်ခြင်း၏ အကြောင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပာယော၊ တည်း။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "အာပဒါသု ဟီ"တိအာဒိံ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
ဩဝါဒတ္ထာယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဩဝါဒ ယာစနတ္ထာယ ဩဝါဒေ ယာစနတ္ထာယ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဩဝါဒကိုတောင်းခြင်းငှာ။
ဒွေ တိဿောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဒွီဟိ တီဟိ၊ နှစ်ယောက် သုံးယောက်သော ရဟန်းမိန်းမတို့သည်။ စ သစ္စံ၊ မှန်၏။ ဧတံ၊ ဤ ဒွေတိဿောဟူသောပုဒ်သည်။ ကရဏတ္ထေ၊ တတိယာအနက်၌။ ပစ္စတ္တဝစနံ၊ ပထမာဝိဘတ်ရှိသောပုဒ်တည်း။
ပါသာဒိကေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပသာဒ-ဇနကေန၊ ကြည်ညိုခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော။ ကာယကမ္မာဒိနာ၊ ဖြင့်။
သမ္ပာဒေတူတိ၊ ဟူသည်ကား။ တိဝိဓံ၊ သော။ သိက္ခံ၊ သိက္ခာကို။ သမ္ပာ-ဒေတု၊ လော့။
အသမ္မတတာ၊ မသမုတ်အပ်သော အဖြစ် လည်းကောင်း။ ဘိက္ခုနိယာ၊ ၏။ ပရိပုဏ္ဏူပသမ္ပန္နတာ၊ ပြည့်စုံသော ပဉ္စင်းခံခြင်း ရှိသော အဖြစ် လည်းကောင်း။ ဩဝါဒဝသေန၊ အဆုံးအမ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ အဋ္ဌဂရုဓမ္မဒါနံ၊ ရှစ်ပါးသော ဂရုဓမ္မကို ပေးခြင်း လည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ ဤသုံးပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဩဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၂၊ အတ္ထင်္ဂတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၁၅၃။ ဒုတိ‌ယေ၊ ဒုတိယသိက္ခာပုဒ်၌။ ကောကနုဒန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ပဒုမဝိသေသံ၊ ပဒုမာအထူးတည်း။ တံ၊ ထိုကောကနုဒကြာသည်။ ဗဟုပတ္တံ-ကိရ၊ များသောအထပ်ရှိသတတ်။ ဝဏ္ဏသမ္ပန္နံ၊ အဆင်းနှင့်ပြည့်စုံ၏။
အယံ၊ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤ ပဒုမံ ယထာ ကောကနုဒံ-အစရှိသောဂါထာ၌။ အ‌‌တ္ထော၊ အနက်တည်း။ ကောကနုဒသင်္ခါတံ၊ ကောကနုဒ-ဟုဆိုအပ်သော။ ပဒုမံ၊ ကြာပဒုံကို။ ပဿေယျ ယထာ၊ ရှုသကဲ့သို့။ ဧဝံ တထာ၊ ထိုအတူ။ ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ အဝီတဂုဏဂန္ဓံ၊ မကင်းသောဂုဏ်ရနံ့ရှိသော။ ဖုလ္လမုခပဒုမံ၊ မျက်နှာတော်တည်းဟူသော ကြာပွင့်ကို။ ပဿ၊ ရှုလေ့။ နိမ္မလေ၊ အညစ်အကြေးကင်းသော။ အန္တလိက္ခေ၊ ကောင်းကင်၌။ အာဒိစ္စံ၊ နေမင်းကို။ ပဿေယျ ဝိယ၊ ရှုသကဲ့သို့။ အတ္တနော၊ ၏။ တေဇသာ၊ တန်ခိုးဖြင့်။ တပန္တံ၊ တောက်ပသော။ တတော ဧဝ၊ ထိုသို့တောက်ပခြင်းကြောင့်သာလျှင်။ ဝိရောစမာနံ၊ တင့်တယ်သော။ အင်္ဂေဟိ၊ ကိုယ်အင်္ဂါတို့မှ။ နိစ္ဆရဏကဇုတိယာ၊ ထွက်သောအရောင်ဖြင့်။ အင်္ဂီရသံ၊ ကိုယ်တော်မှ ထွက်သော ‌ရောင်ခြည်ရှိထသော။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ပဿ၊ ရှုလော့။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ရဇော-ဟရဏန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ သရီရေ၊ ကိုယ်၌။ ရဇံ၊ မြူကို။ ပုဉ္ဆတိ၊ သုတ်တတ်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ပုဉ္ဆနစောဠဿ၊ ခြေသုတ်ပုဆိုး၏။ ရဇော-ဟရဏန္တိ နာမံ၊ ရဇောဟရဏဟူသော အမည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဩဘာသ-ဝိဿဇ္ဇနပုဗ္ဗကာ၊ ရောင်ခြည်တော် လွှတ်ခြင်းလျှင် ရှေ့သွားရှိသည်ဖြစ်၍။ ဘာသိတဂါထာ၊ ဟောတော်မူအပ်သော ဂါထာသည်။ ဩဘာသဂါထာ နာမ၊ မည်၏။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂါဒီသု ပန၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အစရှိသည်တို့၌ကား။ "ရာဂေါ ရဇော န စ ပန ရေဏု ဝုစ္စတီ"တိအာဒိ၊ အစရှိသော ဂါထာကို။ ဩဘာသ-ဂါထာ၊ ဩဘာသဂါထာဟူ၍။ ဝုတ္တာ၊ ဆိုအပ်၏။ ဧသာ"အဓိစေတသော"တိ ဂါထာ၊ ဤ အဓိစေတသော-ဂါထာကို။ န ဝုတ္တာ၊ မဆိုအပ်။
အယံ၊ ဤ အဓိစေတသော-ဂါထာသည်။ စူဠပန္ထကတ္ထေရဿ၊ စူဠပန်မထေရ်၏။ ဥဒါနဂါထာတိ၊ ဥဒါနဂါထာဟူ၍။ ဥဒါနပါဠိယံ၊ ဥဒါန်းပါဠိ၌။ ဝစနံ၊ စကားသည်။ (ထည့်) နတ္ထိ၊ မရှိ။ အယံ၊ ဤဂါထာသည်။ ဧကုဒါနိယတ္ထေရဿ၊ ဧကုဒါနိယ-မထေရ်၏။ ဥဒါနဂါထာ၊ ဥဒါန်းဂါထာတည်း။ ဣတိ ပန၊ ဤသို့ကား။ တတ္ထ၊ ထိုဥဒါန်းပါဠိ၌။ ဝုတ္တာ၊ ၏။
ဣဓ ပန၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌ကား။ ပါဠိယာ ဧဝ၊ ပါဠိ၌ပင်လျှင်။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ အယံ၊ ဤဂါထာသည်။ ထေရဿာပိ၊ စူဠပန်မထေရ်၏လည်း။ ဥဒါနဂါထာ၊ ဥဒါန်းဂါထာတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေ-တဗ္ဗံ၊ ယူအပ်၏။
ဣဓ၊ ဤ အတ္ထင်္ဂတသိက္ခာပုဒ်၌။ အဂရုဓမ္မေနာပိ၊ ဖြင့်။ (၂၃) ဩဝဒတော၊ ဆုံးမသောရဟန်းအား။ ပါစိတ္တိယမေဝ၊ ပါစိတ်အာပတ်သာလျှင်တည်း။
အတ္ထင်္ဂတသူရိယတာ၊ နေဝင်သောအဖြစ် လည်းကောင်း။ ပရိပုဏ္ဏူပသမ္ပန္နတာ၊ ပြည့်စုံသော ပဉ္စင်းခံခြင်းရှိသော အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဩဝဒနံ၊ ဆုံးမခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
အတ္ထင်္ဂတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၃၊ ဘိက္ခုနုပဿယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၁၆၂။ တတိယံ၊ တတိယသိက္ခာပုဒ်သည်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်သလျှင်ကတည်း။
ဥပဿယူပဂမနံ၊ ဘိက္ခုနီမကျောင်းသို့ ကပ်ခြင်းလည်းကောင်း။ ပရိပုဏ္ဏူပသမ္ပန္နတာ၊ ပြည့်စုံသော ပဉ္စင်းခံခြင်းရှိသောအဖြစ်လည်းကောင်း။ သမယာဘာဝေါ၊ အခါ၏ မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ ဂရုဓမ္မေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ ဩဝဒနံ၊ ဆုံးမခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ စတ္တာရိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။ ဘိက္ခုနုပဿယံ တတိယံ ဆဋ္ဌ-၌ မရှိ။။
ဘိက္ခုနုပဿယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၄။ အာမိသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၁၆၄။ စတုတ္ထေ၊ ၌။ အာမိသနိရပေက္ခမ္ပိ၊ အာမိသကို မငဲ့သော ရဟန်းကိုလည်း။ အာမိသဟေတု၊ အာမိသဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ဩဝဒ-တီတိသညာယ၊ ဆုံးမ၏ဟူသောအမှတ်ဖြင့်။ ဘဏန္တဿပိ၊ ဆိုသောရဟန်းအားလည်း။ အနာပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။ ကသ္မာ၊ နည်း။ သိက္ခာပဒဿ၊ ၏။ သစိတ္တကတ္တာ၊ သစိတ္တကဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ သေသံ၊ ကြွင်းသော စကားသည်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်သလျှင်ကတည်း။
ဥပသမ္ပန္နတာ၊ ပဉ္စင်း၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဓမ္မေန၊ တရားသဖြင့်။ လဒ္ဓ-သမ္မုတိတာ၊ ရအပ်သော သမ္မုတိရှိသော အဖြစ်လည်းကောင်း။ အနာမိသန္တရ-တာ၊ အာမိသကို ငဲ့သော စိတ်မရှိသော အဖြစ်လည်းကောင်း။ အဝဏ္ဏကာမ-တာယ၊ ‌ကျေးဇူးမဲ့ကို အလိုရှိသောကြောင့်။ ဧဝံ ဘဏနံ၊ ဤသို့ဆိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ စတ္တာရိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
အာမိသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၁၆၉။ ပဉ္စမံ၊ ပဉ္စမဖြစ်သော။ စီဝရဒါနသိက္ခာပဒံ၊ သည်။ ဥတ္တာန-မေဝ၊ ပေါ်သလျှင်ကတည်း။

၆။ စီဝရသိဗ္ဗနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၁၇၆။ ဆဋ္ဌေ၊ ၌။ ကထိနဝတ္တန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ကထိနမာသေ၊ ကထိန်လ၌။ စီဝရံ၊ ကို။ ကရောန္တာနံ၊ ကုန်သော။ သဗြဟ္မစာရီနံ၊ သီတင်းသုံးဖော်တို့၏။ သဟာယဘာဝူပဂမနံ၊ အဖော်၏အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဝဉ္စေတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ "တဝ ဉာတိကာယ၊ သင့်ဆွေမျိုးဖြစ်သော ဘိက္ခုနီမ၏။ စီဝရ"န္တိ၊ သင်္ကန်းတည်းဟူ၍။ အဝတွာ၊ မဆိုပဲ။ "ဧကိဿာ ဘိက္ခုနိယာ၊ ဘိက္ခုနီမတယောက်၏။ စီဝရ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဧတ္တကမေဝ၊ ဤမျှကိုသာလျှင်။ ဝတွာ၊ ၍။ တေ၊ ထိုပဉ္စင်းငယ်တို့သည်။ "ဧကိဿာ ဘိက္ခုနိယာ၊ ရဟန်းမိန်းမတယောက်၏။ စီဝရ"န္တိ၊ ဟူ၍။ သုတွာ၊ ကြားသောကြောင့်။ အညာတိကသညိနော၊ ‌အဆွေမတော်ဟုအမှတ်ရှိကုန်သည်။ အဟေသုံ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "အကပ္ပိ-ယေ နိယောဇိတတ္တာ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
အညာတိကာယ၊ အဆွေမတော်သော။ ဘိက္ခုနိယာ၊ ၏။ သန္တကတာ၊ ဥစ္စာ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ နိဝါသနပါရူပနူပဂတာ၊ ဝတ်‌လောက် ရုံလောက်သောအဖြစ်လည်းကောင်း။ ဝုတ္တနယေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။ သိဗ္ဗနံ ဝါ သိဗ္ဗာပနံ ဝါ၊ ချုပ်ခြင်းချုပ်စေခြင်း လည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
စီဝရသိဗ္ဗနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၇၊ သံဝိဓာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

(၂၄) ၁၈၃။ သတ္တမေ၊ ၌။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ဂစ္ဆာမ ဘဂိနိ ဂစ္ဆာ-မာယျာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဘိက္ခုပုဗ္ဗကံ၊ ရဟန်းယောက်ျား ရှေ့သွားရှိသော။ သံဝိဓာနံ၊ တိုင်ပင်ခြင်းတည်း။ ဣတရံ၊ ဂစ္ဆာမာယျ ဂစ္ဆာမ ဘဂိနိ-ဟူသောတိုင်ပင်ခြင်းသည်။ ဘိက္ခုနိပုဗ္ဗကံ၊ ဘိက္ခုနီရှေ့သွားရှိသော တိုင်ပင်ခြင်းတည်း။
ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ အဒ္ဓါနသင်္ခါတံ၊ အဓွန့်ဟုဆိုအပ်သော။ မဂ္ဂံ၊ ခရီးကို။
ဟိယျောတိ၊ ဟူသည်ကား။ သုဝေ၊ နက်ဖြန်။
ပရေတိ၊ ဟူသည်ကား။ တတိယဒိဝသေ၊ သုံးရက်မြောက်သောနေ့၌။
ဒွိဓာ ဝုတ္တပ္ပကာရောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပါဒဂမနေ၊ ခြေဖြင့်သွားခြင်းလည်းကောင်း။ ပက္ခဂမနေ၊ အတောင်ဖြင့် သွားခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒွိဓာ၊ နှစ်ပါးအပြားဖြင့်။ ဝုတ္တပ္ပကာရော၊ ဆိုအပ်သောအပြားရှိသော။
ဥပစာရော န လဗ္ဘတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပရိက္ခိတ္တာဒိ-ဂါမဿ၊ အရံရှိသော ရွာအစရှိသည်၏။ ယော ‌ဧကလေဍ္ဍုပါတာဒိဥပစာရော၊ အကြင် ခဲတကျစသော ဥပစာကို။ ဝုတ္တော၊ ၏။ သော၊ ထိုဥပစာကို။ အာသန္နတ္တာ၊ နီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဣဓ၊ ၌။ န လဗ္ဘတိ၊ မရအပ်။
ဧတေန စ၊ ဤ ဥပစာရော န လဗ္ဘတိ-ဟူသောပါဌ်ဖြင့်လည်း။ အန္တရ-ဃရောယေဝ အန္တရဃရေယေဝ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ရွာတွင်းကိုသာလျှင်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ဂါမောတိ၊ ဟူ၍။ အဓိပ္ပေတော၊ အလိုရှိအပ်၏။ သကလံ ဂါမခေတ္တံ၊ အလုံးစုံသော ဂါမခေတ်ကို။ န အဓိပ္ပေတံ၊ အလိုမရှိအပ်။
တတ္ထာပိ၊ ထိုရွာတွင်း၌လည်း။ ယတ္ထ၊ အကြင်ရွာ၌။ ဥပစာရော၊ ကို။ လဗ္ဘတိ၊ ၏။ တတ္ထ၊ ထိုရွာ၌။ ဥပစာရောက္ကမနေ ဧဝ၊ ဥပစာရသို့သက်ခြင်းသာလျှင်။ အာပတ္တိ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "ရတန-မတ္တန္တရော"တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ အာဟ၊ ၏။
ဧတ္ထ ဝစနေ၊ ဤစကား၌။ ဥပစာရဗ္ဘန္တရေ၊ ဥပစာအတွင်းသို့။ ပဝိသနမေဝ၊ ဝင်ခြင်းသည်သာလျှင်။ ဥပစာရောက္ကမနံ၊ ဥပစာရသို့ သက်ခြင်းမည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုဥပစာတွင်းသို့။ အပဝိသိတွာပိ၊ မဝင်မူ၍လည်း။ ဥပစာရတော၊ ဥပစာရမှ။ ဗဟိ၊ အပ၌။ အဒ္ဓယောဇနဗ္ဘန္တရဂတေန၊ ယူဇနာခွဲအတွင်း၌ တည်သော။ မဂ္ဂေန၊ ခရီးဖြင့်။ ဂစ္ဆန္တောပိ၊ သွားသော ရဟန်းကိုလည်း။ မဂ္ဂဿ၊ ၏။ ဒွီသု ပဿေသု၊ နံပါးနှစ်ဘက်တို့၌။ အဒ္ဓယောဇ-နဗ္ဘန္တရဂတံ၊ ယူဇနာခွဲအတွင်း၌ တည်သော။ သဗ္ဗံ၊ သော။ ဂါမူပစာရံ၊ ဂါမူပစာရကို။ ဩက္ကမိတွာ၊ သက်၍။ ဂစ္ဆတိစ္စေဝ၊ သွား၏ဟူ၍သာလျှင်။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
အဒ္ဓယောဇနတော၊ ယူဇနာခွဲမှ။ ဗဟိ ဂတေန၊ အပ၌ သွားသော။ မဂ္ဂေန၊ ခရီးဖြင့်။ ဂစ္ဆန္တော၊ သွားသောရဟန်းကို။ ဂါမူပစာရဂဏနာယ၊ ရွာဥပစာ အရေအတွက်ဖြင့်။ န ကာရေတဗ္ဗော၊ မဆုံးဖြတ်အပ်။ အဒ္ဓယောဇန-ဂဏနာယေဝ၊ ယူဇနာခွဲအရေအတွက်ဖြင့်သာလျှင်။ ကာရေတဗ္ဗော၊ ဆုံးဖြတ်အပ်၏။
ဧဝဉ္စ သတိ၊ ဤသို့ဖြစ်သော်လည်း။ အနန္တရသိက္ခာပ‌ဒေ၊ အခြားမဲ့သိက္ခာပုဒ်၌။ နာဝါယေဝ၊ လှေဖြင့်သာလျှင်။ ဂါမတီရပဿေန၊ ရွာရှိသောကမ်းဘက်ဖြင့်။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ သွားသောရဟန်းအား။ ဂါမူပစာရဂဏနာယ၊ ဂါမူပစာအရေအတွက်ဖြင့်။ အာပတ္တိ၊ သည်။ သမတ္ထိတာ၊ ပြည့်စုံသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ နာဝါယ၊ လှေဖြင့်။ ဂါမူပစာရဗ္ဘန္တရေ၊ ရွာဥပစာတွင်းသို့။ ပဝိသိတုံ၊ ဝင်ခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။
တိဏ္ဏံ မဂ္ဂါနံ၊ ခရီးသုံးခုတို့၏။ သမ္ဗန္ဓဋ္ဌာနံ၊ စပ်ရာအရပ်သည်။ သိင်္ဃာဋကံ၊ မည်၏။
"ဧတ္ထန္တရေ သံဝိဒဟိတေ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ ယထာဝုတ္တရထိကာဒီသု ဧဝ၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ခရီးမ အစရှိသည်တို့၌သာလျှင်။ သံဝိဒဟနေ၊ အညီအညွတ် တိုင်ပင်ခြင်းကြောင့်။ ဒုက္ကဋံ၊ ဒုက္ကဋ်သင့်သည်။ န၊ မဟုတ်သေး။ အန္တရာမဂ္ဂေပိ၊ ခရီးအကြား၌လည်း။ သံဝိ-ဒဟနေ၊ တိုင်ပင်ခြင်းကြောင့်။ ဒုက္ကဋံ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဓိပ္ပါယ်တည်း။
အဒ္ဓယောဇနံ အတိက္ကမန္တဿာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂါမေ၊ ရွာသည်။ အသတိ၊ မရှိသော်။ အဒ္ဓယောဇနံ၊ ယူဇနာခွဲကို။ အတိက္ကမန္တဿ၊ လွန်သော ရဟန်းအား။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ဂါမခေတ္တဘူတေပိ၊ ဂါမခေတ်ဖြစ်သော်လည်း။ ယသ္မိံ အရညေ၊ အကြင်တော၌။ အဒ္ဓယောဇနဗ္ဘန္တရေ၊ ယူဇနာခွဲအတွင်း၌။ ဂါ‌မော၊ ရွာသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ တမ္ပိ၊ ထိုတောကိုလည်း။ ဣဓ၊ ၌။ အဂါမကံ အရညန္တိ၊ ဟူ၍။ အဓိပ္ပေတံ၊ အလိုရှိအပ်၏။ ဝိဉ္ဈာဋဝါဒယော၊ ဝိဉ္ဈာဋဝိအစရှိသည်တို့ကို။ န အဓိပ္ပေတာ၊ အလိုမရှိအပ်ကုန်။
၁၈၅။ ရဋ္ဌဘေဒေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ရဋ္ဌဝိလောပေ၊ နိုင်ငံပျက်စီးသောအခါ၌။
စက္ကသမာရုဠှာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဣရိယာပထစက္ကံ၊ ဣရိယာပုထ်တည်းဟူသော စက်သို့။ ဝါ၊ တနည်းကား။ သကဋစက္ကံ၊ လှည်းဘီးစက်သို့။ သမာရုဠှာ၊ တက်ကုန်၏။
ဒွိန္နမ္ပိ၊ ဘိက္ခု ဘိက္ခုနိီ နှစ်ယောက်တို့၏လည်း။ သံဝိဒဟိတွာ၊ တိုင်ပင်၍။ မဂ္ဂပ္ပဋိပတ္တိ၊ ခရီးသွားခြင်း လည်းကောင်း။ အဝိသင်္ကေတံ၊ မချွတ်ယွင်းခြင်းလည်းကောင်း။ သမယာဘာဝေါ၊ အခါ၏ မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ အနာပဒါ၊ ဘေးရန်၏ မရှိခြင်း လည်းကောင်း။ ဂါမန္တရောက္ကမနံ ဝါ အဒ္ဓယောဇနာတိက္ကမော ဝါ၊ ရွာတပါးသို့သက်ခြင်း,ယူဇနာခွဲကို လွန်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဧ‌ကတောဥပသမ္ပန္နာဒီဟိ၊ ဧကတော ဥပသမ္ပန္န အစရှိသည်တို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ သံဝိဓာယ၊ ညီညွတ်၍။ ဂစ္ဆန္တဿ ပန၊ သွားသောရဟန်းအားကား။ မာတုဂါမသိက္ခာပ‌ဒေန၊ ဖြင့်။ အာပတ္တိ၊ အာပတ်သင့်၏။
သံဝိဓာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၈။ နာဝါဘိရုဟနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

(၂၅) ၁၈၉။ အဠမေ၊ ၌။ ဧကံ တီရံ။ ပ။ နိရန္တရန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ နဒိတော၊ မြစ်။ အဒ္ဓယောဇနဗ္ဘန္တရေ၊ ယူဇနာခွဲအတွင်း၌ ဖြစ်သော။ ပ‌ဒေသေ၊ အရပ်၌။ နိဝိဋ္ဌဂါမေဟိ၊ တည်သောရွာတို့ဖြင့်။ နိရန္တရတာ၊ မပြတ်သောအဖြစ်ကို။ ဝုတ္တာ၊ ၏။
တထာနိဝိဋ္ဌဂါမာဘာဝေန၊ ထိုသို့တည်သော ရွာမရှိခြင်းကြောင့်။ "ဧကံ အဂါမကံ အရည" န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
"အဂါမကတီရပဿေနာ" တိအာဒိ ပန၊ အစရှိသော စကားကိုကား။ အတိရေကအဒ္ဓယောဇနဝိတ္ထတံ၊ ယူဇနာခွဲထက်အလွန် ကျယ်သော။ နဒိံ၊ မြစ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ တတော၊ ထိုယူဇနာခွဲအောက်။ ဦနဝိတ္ထာရာယ၊ ယုတ်သော အပြန့်ရှိသော။ နဒိယာ၊ မြစ်၏။ ‌မဇ္ဈေနာပိ၊ အလယ်ဖြင့်လည်း။ ဂမနေ၊ သွားခြင်း၌။ တီရဒွယဿာပိ၊ ကမ်းနှစ်ဘက်၏လည်း။ အဒ္ဓယောဇနဗ္ဘန္တရေ ဂတတ္တာ၊ ယူဇနာခွဲအတွင်း၌ရောက်သည်၏အဖြစ်‌ကြောင့်။ ဂါမန္တရဂဏနာယ စ၊ ရွာတပါးအရေအတွက်ဖြင့်လည်းကောင်း။ အဒ္ဓယောဇနဂဏနာယ စ၊ ယူဇနာခွဲ အရေအတွက်ဖြင့်လည်ကောင်း။ အာပတ္တိယော၊ တို့ကို။ ပရိစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗာ၊ ပိုင်းခြားအပ်ကုန်၏။
တေနေဝ၊ ထိုကြောင့်သာလျှင်။ "ယောဇနဝိတ္ထတာ။ ပ။ အဒ္ဓယောဇန-ဂဏနာယ ပါစိတ္တိယာနီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဟိ တေနေဝ ဟိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ သင့်စွ။ ယောဇန-တော၊ ယူဇနာအောက်။ ဦနာယ၊ ယုတ်သော။ နဒိယာ၊ ၌။ အဒ္ဓ-ယောဇနဗ္ဘန္တရဂတတီရဝသေနေဝ၊ ယူဇနခွဲအတွင်း၌ တည်သော ကမ်း၏စွမ်းအားဖြင့်သာလျှင်။ အာပတ္တိဂဏနံ၊ အာပတ်အရေအတွက်ကို။ ဝုတ္တ-မေဝ၊ ဆိုအပ်သည်သာလျှင်။ နေဝ ဟောတိ၊ မဖြစ်။
"သဗ္ဗအဋ္ဌကထာသူ"တိအာဒိနာ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ ဝုတ္တမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသည် သာလျှင်ဖြစ်သော။ အတ္ထံ၊ ကို။ သမတ္ထေတိ၊ ပြီးစေ၏။
တတ္ထ ဝစနေ၊ ထိုစကား၌။ သမုဒ္ဒတဠာကာဒီသု၊ သမုဒ္ဒရာ, တဘက်ဆည်ကန်အစရှိသည်တို့၌။ ပါစိတ္တိယံ၊ ကို။ ကိဉ္စာပိ န ဝုတ္တံ၊ အကယ်၍ကား မဆိုအပ်၏ရှင့်။ တထာပိ၊ ထိုသို့မဆိုအပ်‌သော်လည်း။ တတ္ထ၊ ထိုသမုဒ္ဒရာ, တဘက်ဆည်ကန်တို့၌။ ကီဠာ-ပုရေက္ခာရဿ၊ ကစားခြင်းကို ရှေးရှုသော ရဟန်းအား။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်သာလျှင်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ၏။ ပဌမံ၊ ရှေးဦးစွာ။ ကီဠာ-ပုရေက္ခာရဿ၊ ကစားခြင်းကို ရှေးရှုသော။ ပစ္ဆာ၊ နောက်မှ။ နာဝါယ၊ လှေ၌။ နိဒ္ဒုပဂတဿာပိ၊ အိပ်ပျော်ခြင်းသို့ ရောက်သော ရဟန်းအားလည်းကောင်း။ ယောနိသော မနသိ ကရောန္တဿ ဝါ၊ အသင့်အတင့် နှလုံးသွင်းသော ရဟန်းအားလည်းကောင်း။ ဂါမန္တရောက္ကမနာဒီသုပိ၊ ရွာတပါးသို့ သက်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌လည်း။ အာပတ္တိသမ္ဘဝတော၊ အာပတ်ဖြစ်သင့်သောကြောင့်။ အဿ သိက္ခာပဒဿ၊ ၏။ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇတာ စ၊ ပဏ္ဏတ္တိ-ဝဇ္ဇအဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။ တိစိတ္တတာ၊ တိစိတ်အဖြစ်ကို လည်းကောင်း။ ဝုတ္တာ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
သေသံ၊ ကြွင်းသော စကားသည်။ သုဝိညေယျမေဝ၊ သိလွယ်သလျှင်ကတည်း။
နာဝါဘိရုဟနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၉။ ပရိပါစိတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၁၉၇။ နဝမေ၊ ၌။ ပါဠိယံ၊ ၌။ "သိက္ခမာနာ။ ပ။ ပဉ္စ ဘောဇနာနိ ဌပေတွာ သဗ္ဗတ္ထ အနာဝတ္တီ"တိ ဣဒံ၊ ဟူသော ဤစကားကို။ ဣမိနာ သိက္ခာပဒေန၊ ဖြင့်။ အနာပတ္တိံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ပဉ္စဟိ သဟဓမ္မိကေဟိ၊ သီတင်းသုံးဖော် ငါးယောက်တို့သည်။ ကတဝိညတ္တိပရိ-ကထာဒီဟိ၊ ပြုအပ်သောဝိညတ် ပရိကထာအစရှိသည်တို့ကြောင့်။ ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်သော ပစ္စည်းကို။ ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ၊ သုံးဆောင်သော ရဟန်းအား။ ဒုက္ကဋ-မေဝ၊ ဒုက္ကဋ်သာလျှင်တည်း။
ဘိက္ခုနိယာ၊ သည်။ ပရိပါစိတတာ၊ ချက်စေအပ်သော အဖြစ်လည်းကောင်း။ တထာ ဇာနနံ၊ ထို ဘိက္ခုနီပရိပါစိတ-ဟုသိခြင်းလည်းကောင်း။ ဂိဟိသမာရမ္ဘာဘာဝေါ၊ လူတို့ အားထုတ်ခြင်းမရှိခြင်းလည်းကောင်း။ ‌ဘောဇနတာ၊ ဘောဇဉ်ငါးပါးအဖြစ်လည်းကောင်း။ တဿ၊ ၏။ အဇ္ဈောဟရဏံ၊ မျိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ပရိပါစိတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၁၀၊ ရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

(၂၆) ၁၉၈။ ဒသမေ၊ ၌။ "ဥပနန္ဒဿ စတုတ္ထသိက္ခာပဒေနာ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ မာတုဂါမေန၊ နှင့်။ ရဟော၊ ဆိတ်ကွယ်ရာအရပ်၌။ နိသဇ္ဇ-သိက္ခာပဒံ၊ ထိုင်ခြင်းကြောင့် ပညတ်အပ်သော သိက္ခာပုဒ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တံ၊ ထို မာတုဂါမေန ရဟောနိသဇ္ဇ သိက္ခာပုဒ်ကို။ အစေလက-ဝဂ္ဂေ၊ အစလက ဝဂ်၌။ ပဉ္စမမ္ပိ၊ ပဉ္စမဖြစ်သော်လည်း။ ဥပနန္ဒံ၊ ရှင်ဥပနန္ဒကို။ အာရဗ္ဘ၊ အကြောင်းပြု၍။ ပညတ္တေသု၊ ပညတ်အပ်သော သိက္ခာပုဒ်တို့တွင်။ စတုတ္ထတ္တာ၊ လေးခုမြောက် ဖြစ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဥပနန္ဒဿ၊ စတုတ္ထသိက္ခာပုဒ်-ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
တတိယော၊ သော။ ဘိက္ခုနိဝဂ္ဂေါ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။