Dutiyātappurisa
Atha amādisamāso vuccate , so tappurisoti ca vuccati .
Tassa puriso tappuriso , tappurisasaddena sadisattā ayaṃ samāso tappurisoti vuccati .
Yathā hi tappurisasaddo visesanapadatthaṃ jahitvā visesyapadatthe tiṭṭhati , evaṃ ayaṃ samāsopīti .
345. Amādi [ ka .327; rū .351; nī .704; caṃ .2.2.16].
Amādivibhattiyuttaṃ syādyantapadaṃ paṭhamantena syādyantapadena saha ekatthaṃ bhavati , ayañca samāso anvatthavasena ‘‘ amādisamāso ’’ ti ca ‘‘ tappurisasamāso ’’ ti ca vuccati .
Iminā amādisahitassa vākyassa amādekatthasaññaṃ katvā vuttatthānaṃ vibhattīnaṃ lopo , tato ekatthapadante syādyuppatti hoti .
So
M0.224 pana samāso dutiyātappuriso , tatiyātappuriso , catutthītappuriso , pañcamītappuriso , chaṭṭhītappuriso , sattamītappurisoti chabbidho .Ekamekasmiñcettha ‘‘ niccasamāso , aniccasamāso ’’ ti ca ‘‘ luttasamāso , aluttasamāso ’’ ti ca duvidho .
Tattha dutiyātappuriso kattuvācakesu gata , nissita , -atīta , atikkanta , patta , āpannaiccādīsu paresu hoti .
Gāmaṃ gatoti gāmagato gāmaṃ gato vā .
Evaṃ araññagato , bhūmigato , rājānaṃ nissitoti rājanissito .
Evaṃ atthanissito , dhammanissito .
Bhavaṃ atīto bhavātīto .
Evaṃ bhayātīto , kālātīto , khaṇātīto , pamāṇaṃ atikkantoti pamāṇātikkanto , sukhaṃ pattoti sukhappatto .
Evaṃ dukkhappatto , sotaṃ āpannoti sotāpanno .
Evaṃ nirodhasamāpanno , addhānamaggaṃ paṭipannoti addhānamaggappaṭipanno , rukkhaṃ ārūḷhoti rukkhārūḷho , rathārūḷho , oghaṃ tiṇṇoti oghatiṇṇo oghaṃ tiṇṇo vā iccādi .
Kammupapadavihitehi kitantapadehi pana niccasamāsoyeva , kumbhaṃ karotīti kumbhakāro , rathakāro , pattaṃ gaṇhātīti pattaggāho , atthaṃ kāmetīti atthakāmo , dhammakāmo , vinayaṃ dhāretīti vinayadharo , dhammadharo , brahmaṃ carati sīlenāti brahmacārī , bhavapāraṃ gacchati sīlenāti bhavapāragū , sabbaṃ jānātīti sabbaññū , atthaññū , dhammaññūiccādi .
Bahulādhikārattā ta , tavantu , tāvī , anta , māna , tuna , tvāna , tvā , tuṃ , tavepaccayantesu paresu samāso na hoti , vassaṃ vuttho , odanaṃ bhutto , odanaṃ bhuttavā , odanaṃ bhuttāvī , dhammaṃ suṇanto , dhammaṃ suṇamāno
M0.225 dhammaṃ sotuna , dhammaṃ sutvāna , dhammaṃ sutvā , dhammaṃ sotuṃ , dhammaṃ sotave .Iti dutiyātappuriso .