Issues
Niruttidīpanīpāṭha
Niruttidīpanīpāṭha

Vipallāsasandhi

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Vipallāsasandhi

Atha vipallāsasandhi dīpiyate .
Padakkharānaṃ pubbāparavipariyāyo vipallāso .
58. Hassa vipallāso .
Yamhi pare hassa pubbāparavipallāso hoti vā .
Dayhati , saṅgayhati , sannayhati , vuyhati , duyhati , muyhati .
VātvevaM0.53 ?
Saṅgaṇhiyati , evaṃ saṅgayha saṅgaṇhitvā , āruyha āruhitvā , ogāyha ogāhitvā .
Pasayha pasahitvā .
59. Ve vā [ rū .40( piṭṭhe )].
Vamhi pare hassa vipallāso hoti vā .
Bavhābādho bahvābādho , bavhettha nhāyatī jano [ udā .9]= bahvettha nhāyatī jano .
Mahāvuttividhānaṃ vuccate .
Ya , rānaṃ vipallāso –
Kuṭi me kayirati [ pārā .358], vacanaṃ payirudāhāsi , garuṃ payirūpāsati , vandāmi te ayyire pasannacitto [ jā .2.17.54] -yassa dvittaṃ .
Niggahītassa vipallāso –
Nirayamhi apaccisuṃ [ jā .2.22.60], te me asse ayācisuṃ [ jā .2.22.1863].
Imā gāthā abhāsisuṃ .
Sarānampi vipallāso –
Haññayyevāpi koci naṃ [ jā .2.22.1193]– haññeyyāti ṭhiti , amūlamūlaṃ gantvā-mūlamūlaṃ agantvāti attho .
Evaṃ paratra .
Anokāsaṃ kārāpetvā [ pārā 389], animittaṃ katvā , saddhaṃ na bhuñjatīti asaddhabhoji , disvā padamanuttiṇṇaṃ [ jā .1.1.20]– uttiṇṇaṃ adisvāti attho .
Padānampi vipallāso –
Navaṃ pana bhikkhunā cīvaralābhena , nāgakaññā caritaṃ gaṇena [ jā .1.15.268] -nāgakaññāgaṇena caritanti ṭhiti .
Iti vipallāsarāsi .
60. Bahulaṃ [ caṃ .1.1.130; pā .3.3.113].
SandhividhānaṃM0.54 nāma bahulaṃ hoti , yebhuyyena hotīti attho .
Adhikārasuttaṃ .
Yāvaganthapariyosānā yuttaṭṭhānesu sabbattha vattate .
Etena sabbasaddasuttesu aniṭṭhanivatti ca iṭṭhapariggaho ca kato hoti .
Iti niruttidīpaniyā nāma moggallānadīpaniyaṃ
Sandhikaṇḍo niṭṭhito .