Issues
Niruttidīpanīpāṭha
Niruttidīpanīpāṭha

Okārantarāsi

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Okārantarāsi

Gosaddo dviliṅgo .
Tassa rūpāni kānici dviyatthavasena itthiyampi vattanti pumepi vattanti missakepi vattanti , kānici itthiyaṃ kānici pume .
Idha pana sabbāni yāni samodhānetvā dīpiyante .
Silopo , gogacchati-ettha ca goti abhinnasaddaliṅgattā goṇotipi yujjati , gāvītipi yujjati .
101. GossāgasihinaṃsuM0.74 gāvagavā [ ka .73-5; rū .169,170,174; nī .224].
Ga , si , hi , naṃvajjitāsu vibhattīsu gosaddassa gāva , gavādesā honti .
102. Ubhagohi ṭo [ ka .205; rū .160; nī .421].
Ubha , gohi yonaṃ ṭo hoti .
Gāvo , gavo , he go , he gāvo , he gavo , gāvaṃ , gavaṃ .
103. Gāvumhi [ ka .76; rū 171,226].
Aṃmhi gossa gāvu hoti vā .
Gāvuṃ , gāvo , gavo , gāvena , gavena .
104. Nāssā .
Gossa gāva , gavādesato nāvacanassa ā hoti vā .
Gāvā , gavā , gohi , gobhi , gāvassa , gavassa .
105. Gavaṃ sena .
Sena saha gossa gavaṃ hoti vā .
Gavaṃ , gonaṃ .
106. Gunnañca naṃnā [ ka .81; rū .172; nī .230].
Naṃnā saha gossa gunnañca hoti gavañca .
Gunnaṃ , gavaṃ , gāvasmā , gavasmā , gāvamhā , gavamhā , gāvā , gavā , gohi , gobhi , gāvassa , gavassa , gavaṃ , gonaṃ , gunnaṃ , gavaṃ , gāvasmiṃ , gāvamhi , gāve , gavasmiṃ , gavamhi , gave , gosu , gāvesu , gavesu .
YosuM0.75 gāva , gavādese kate ato yonaṃ ṭā , ṭe ca honti , usabhā rukkhā gāviyo gavā ca [ jā .1.1.77].
Balagavā dammagavā vā gaṅgāya pāraṃ agamiṃsu .
Athāpare patāresi balagāve dammagāve [ ma . ni .1.352( thokaṃ visadisaṃ )] ti pāḷipadāni .
Ettha ca gāvo no paramā mittā , yāsu jāyanti osadhā [ su . ni .298] ti ca , gavā khīraṃ , khīramhā dadhi , dadhimhā navanītaṃ , navanītamhā sappi , sappimhā sappimaṇḍoti ca itthiyaṃ vattanti .
Gāviyo gavāti ca balagavā dammagavā balagave dammagaveti [ ma . ni .1.351] ca gāvuṃ vā te dammi gāviṃ vā te dammīti ca gavaṃva siṅgino siṅganti [ jā .1.12.39] ca pume bhavanti .
Atittheneva gāvo patāresi , atha kho tā gāvo majjhe gaṅgāya anayabyasanaṃ āpajjiṃsū [ ma . ni .1.350]ti ca annadā baladā cetā , vaṇṇadā sukhadā ca tā , etamatthavasaṃ ñatvā , nāssu gāvo haniṃsu teti [ su . ni .298] ca bhaddavasena itthiyaṃ atthavasena missake vattanti .
Gunnaṃ ce taramānānaṃ , gavaṃ ce taramānānaṃ , ujuṃ gacchati puṅgavo , sabbā tā ujuṃ gacchantīti [ jā .1.4.135;2.18.104] ca missake eva .
Balagava , dammagavasaddā jaraggava , puṅgava , sagava , paragava , dāragavasaddā viya akārantā samāsasaddātipi yujjati .
Missakaṭṭhānesu pana itthibahulattā tā gāvo etā gāvotiādinā itthiliṅgameva dissati .
Iti okārantarāsi .
Itthiliṅgarāsi niṭṭhito .