၇၇၆-၇၇၉၊
**စိတ္တံ အနာဒိယိတွာ**တိ၊ ကား။
ကိရိယစိတ္တေန ဒါနာဒိပဝတ္တိသဗ္ဘာဝတောတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သော။
ကိရိယစိတ္တံ၊ ကြိယာစိတ်ကို။
အဗျာကတံ၊ အဗျာကတဟူ၍။
အနာဒိယိတွာ၊ မယူမူ၍။
(လဒ္ဓိံ ပတိ ဋ္ဌာပေတိ၊ ၌စပ်။)
ဣတိအတ္ထော၊ နက်။
၇၈၀။ **အယောနိသော ဂဟေတွာ**တိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။
အလဒ္ဓဝိပါကဝါရာနံ၊ မရအပ်သော အကျိုးပေးလှည့်ရှိကုန်သော။
ကမ္မာနမ္ပိ၊ ကံတို့၏ လည်း။
ဗျန္တီဘာဝံ၊ ကင်းသော အကြွင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကို။
န ဝဒါမိ၊ ဟောတော်မမူ။
ဣတိ၊ သို့။
အတ္ထံ၊ အနက်ကို။
ဂဟေတွာ၊ ၍။
ဣတိ၊ ဤကား။
အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
ကေစိ၊ အချို့ဆရာတို့သည်။
ကမ္မာနံ၊ တို့၏။
ဝိပါကံ၊ အကျိုးကို။
အပ္ပဋိသံဝိဒိတွာ၊ မခံစားရမူ၍။
(မခံစားရသေးလျှင်။)
ပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။
ဗျန္တီဘာဝံ၊ ကင်းသော အကြွင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကို။
နဝဒါမိ၊ ဟောတော်မမူ။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
အဟောနိယော၊ မသင့်သော အကြောင်းအားဖြင့်။
အတ္ထံ၊ ကို။
ဂဟေတွာ၊ ၍။
ဣတိ၊ သို့။
ဝဒန္တိ၊ ဆိုကြကုန်၏။
၇၈၁။ **တာဝ န ကမတီတိ လဒ္ဓိယာ ပဋိက္ခိပတီ**တိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။
တာဝ၊ ထိုမျှလောက်။
(ဝိသံ၊ အဆိပ်သည်။)
န ကမတိ၊ မသက်ဝင်နိုင်။
တတော၊ ထိုကံကုန်ပြီးရာအခါမှ။
ပရံ၊ နောက်၌။
ကမတိ၊ သက်ဝင်နိုင်၏။
ဣတိ၊ သို့။
လဒ္ဓိယာ၊ အယူကြောင့်။
ပဋိက္ခိပတိ၊ ပယ်၏။
ဣတိ၊ ဤကား။
အဓိပ္ပါယော၊ ပရဝါဒီ၏ အလိုတည်း။
ကိရ၊ ချဲ့။
ဧတ္ထ၊ ဤနတ္ထိ အရဟတော အကာလမစ္စူတိယထာ၌။
သတိဇီဝိတေ၊
ပေ၊
ဝေါရောပေတီတိ၊ ဟူ၍။
ဝစနတော၊ ဆိုခြင်းကြောင့်။
အတ္တနော၊ မိမိ၏။
ဓမ္မတာယ၊ သဘောအားဖြင့်။
မရန္တံ၊ သေသူကို။
ကောဋ္ဋေန္တဿဝါ၊ ရိုက်နှက်ပုတ်ခတ်သူ၏၎င်း။
သီသံ၊ ဦးခေါင်းကို။
ဆိန္ဒန္တဿဝါ၊ ဖြတ်သူ၏၎င်း။
ပါဏာတိပါတော၊ သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ဣတိ၊ သို့။
အာစရိယာ၊ တို့သည်။
ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ပါဏော ပါဏသညိတာ ဝဓကစိတ္တပက္ကမမရဏေသု၊ သတ္တဝါ, သတ္တဝါဟု အမှတ်ရှိသူ၏ အဖြစ်, သတ်ကြောင်းစိတ်, လုံ့လပယောဂ, သေခြင်းတို့သည်။
ဝိဇ္ဇမာနေသုပိ၊ ထင်ရှားရှိကုန်သော်လည်း။
တေန ဥပက္ကမေန၊ ထိုလုံ့လကြောင့်။
န မတော၊ သေသည် မဟုတ်။
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။
ပါဏာတိပါတော၊ သည်။
နတ္ထိ၊
ဣတိ၊ ဤကား။
အဓိပ္ပါယော၊ ပရဝါဒီ၏ အလိုတည်း။
ပန၊ ထိုသို့ပင် ပါဏာတိပါတ မဖြစ်ဟု အယူရှိပါသော်လည်း။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်။
(အင်္ဂါငါးပါး စုံညီစွာဖြင့်။)
မရန္တေ၊ သေလသော်။
တေန၊ ထိုလုံ့လကြောင့်။
ဧကစိတ္တဝါရမ္ပိ၊ တခုသော စိတ်အကြိမ်မျှလည်း။
ဓမ္မတာမရဏတော၊ ဓမ္မတာအားဖြင့် သေခြင်းမှ။
ဩရတော၊ အတွင်းဘက်၌။
န မတော၊ မသေ။
ဣတိ ဧတံ၊ ဤအကြောင်းအရာကို။
ဒုဗ္ဗိညေယျံ၊ ခဲယဉ်းသဖြင့် သိအပ်၏။
ဝါ၊ မသိအပ် မသိနိုင်။
[ဧဝံပန မရန္တေန ဟု စာအုပ်တို့၌ရှိသော်လည်း "မရန္တေ"ဟု ရှေးနိဿယ၌ ရှိသောပါဌ်သာကောင်း၏။]
၇၈၄။ **ဗီဇတော အင်္ကုရဿေဝါ**တိ၊ ဟူသောပါဌ်၌။
အင်္ကုရဿ၊ အညွန့်၏။
အဗီဇတော၊ မျိုးစေ့မဟုတ်သော အကြောင်းကြောင့်။
ဝါ၊ ဤမျိုးစေ့မှ တပါးသော အခြားမျိုးစေ့ကြောင့်။
နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဖြစ်ခြင်းသည်။
နတ္ထိယထာ၊ မရှိသကဲ့သို့။
တထာ၊ တူ။
ပစ္စုပ္ပန္နပဝတ္တဿပိ၊ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သောပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ၏လည်း.
အကမ္မတော၊ ကံ မဟုတ်သော။
ကမ္မဝိပါကတော၊ ကံ၏ အကျိုးကြောင့်။
နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဖြစ်ခြင်းသည်။
နတ္ထိ၊
တံ၊ ထိုမရှိခြင်းကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
ပဋိက္ခိပတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤကား။
အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
**ဒေယျဓမ္မဝသေန ဒါနဖလံ ပုစ္ဆတီ**တိ၊ ကား။
ဒေယျဓမ္မဝသေန၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသော ပစ္စည်းဝတ္ထုနှင့်စပ်သဖြင့်။
ယာယ စေတနာယ၊ အကြင်စေတနာဖြင့်။
တံ၊ ထိုပစ္စည်းဝတ္ထုကို။
ဒေတိ၊ ပေးလှူ၏။
တဿဒါနဿ၊ ထိုပေးလှူကြောင်း စေတနာ၏။
ဖလံ၊ အကျိုးကို။
ပုစ္ဆတိ၊ မေး၏။
ဒေယျဓမ္မဿ၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသော ပစ္စည်းဝတ္ထု၏။
(ဖလံ၊ အကျိုးကို။)
န (ပုစ္စတိ)၊ မေးသည် မဟုတ်။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊
၇၉၃-၇၉၄၊
နဝတ္တဗ္ဗံ သံဃော ဒက္ခိဏံ ဝိသောဓေတီတိကထာယံ၊ ၌။
**န စ တာနိ ဒက္ခိဏံ ဝိသောဓေတုံ သက္ကောန္တီ**တိ၊ ဟူသောပါဌ်၌။
ပုဂ္ဂလော၊ သည်။
သီလပရိသောဓနာဒီနိ၊ မိမိသီလကို သုတ်သင်ခြင်း အစရှိသည်တို့ကို။
ကတွာ၊ ပြု၍၎င်း။
နိရောဓမ္ပိ၊ နိရောဓသမာပတ်ကိုသော်မှလည်း။
သမာပဇ္ဇိတွာ၊ ဝင်စား၍၎င်း။
ဝိသောဓေတုံ၊ သုတ်သင်ခြင်းငှာ။
သက္ကောတိယထာ၊ စွမ်းနိုင်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
မဂ္ဂဖလာနိ၊ မဂ်, ဖိုလ်တို့သည်။
န (သက္ကောန္တိ)၊ နိုင်ကုန်။
ဣတိ၊ ဤကား။
အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏အလိုတည်း။
ဝါ၊ တနည်း။
(မဂ္ဂဖလာနံ၊ တို့၏။
ဝါ၊ တို့က။)
အပ္ပဋိဂ္ဂဟဏတော၊ ဒက္ခိဏာကို မခံယူတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
(ဝိသောဓေတုံ၊ ငှာ။
နသက္ကောန္တိ၊ ကုန်။)
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
၈၀၀-၈၀၁၊
ဒက္ခိဏာဝိသုဒ္ဓိကထာယံ၊ ၌။
**ဝိသုဇ္ဈေယျာ**တိ ဧတဿ၊ ဟူသောဤပုဒ်၏။
အတ္ထံ၊ အနက်ကို။
ဒဿေန္တော၊ ပြလိုသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
**မဟပ္ဖလာ ဘဝေယျာ**တိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရော)အာဟ၊ ပြီ။
**ဒါယကဿေဝ စိတ္တဝိသုဒ္ဓဝိပါကဒါယိကာ ဟောတီ**တိ၊ ဟူသောစကားရပ်၌။
(အဓိပ္ပါယော၊ ၌စပ်။)
ပဋိဂ္ဂါဟကနိရပေက္ခာ၊ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ကို ငဲ့ခြင်း မရှိသော။
ပစ္စယဘူတေန၊ အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော။
ပဋိဂ္ဂါဟကေန၊ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်နှင့်။
ဝိနာ၊ ကင်း၍။
ဒါယကေနေဝ၊ ပေးလှူတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်သာ။
မဟာဝိပါကစေတနတ္တံ၊ များသော အကျိုးရှိသော စေတနာ၏ အဖြစ်သို့။
အာပါဒိတာ၊ ရောက်စေအပ်သော။
(စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ၊ စိတ်၏ စင်ကြယ်ခြင်းသည်။)
ဝိပါကဒါယိကာ၊ အကျိုးကို ပေးတတ်သည်။
ဟောတိ၊
ဣတိ၊ ဤကား။
အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
**အညော အညာဿ ကာရကောတိ ယဒိ ဒါယကဿ ဒါနစေတနာ နာမ**၊
**ပေ**၊
**ယုတ္တရူပံ သိယာ**တိ၊ ဟူသောစကားကို။
(သင်္ဂဟကာရေန၊ သည်။)
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သနည်း။
လဒ္ဓိကိတ္တနေ၊ ပရဝါဒီ၏အယူကိုပြောဆိုရာ အခဏ်း၌။၁။ ပဋိဂ္ဂါဟက ။ပေ။ အဓိပ္ပါယော။"ဒါယကာဝ"၌ ဧ၀-အတွက် "ပဋိဂ္ဂါဟကနိရပေက္ခာ"ဟု ထည့်၍ ထို ပဋိဂ္ဂါဟကနိရပေက္ခာကိုပင် “ပဋိဂ္ဂါဟကေန ပစ္စယဘူတေန ဝိနာ”ဟု ထပ်၍ သရုပ်ဖော်သည်။ “ဒါယကေနေဝ”သည် အာပါ ဒိတာ၏ ကတ္တားတည်း။ [အာပါဒိကာ-ဟု မရှိရ။] “အာပါဒိတာ”အရ ဝိပါကဒါယိကာနှင့် အရတူအောင် စိတ္တဝိသုဒ္ဓိကို ကောက်ပါ။
၂။ ပဋိဂ္ဂါဟကေန ပစ္စယဘူတေန။ ။ပြောရိုးဆိုစဉ်အားဖြင့် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် သည် အကျိုးကြီးခြင်း၏ အကြောင်းတမျိုးဖြစ်၏။ (သီလရှိသူအား လှူခြင်းနှင့် ဒုဿီလအား လှူခြင်းတို့၏ အကျိုးပေးကွာခြားပုံကို သတိပြုပါ။) ဤသို့ မဟာ ဝိပါက၏ အကြောင်းဖြစ်သော်လည်း ပရဝါဒီက ထိုပဋိဂ္ဂါဟကအကြောင်းကို မငဲ့ သောကြောင့် "ပဋိဂ္ဂါဟကေန ပစ္စယဘူတေန ဝိနာ"ဟု ဆိုသည်။
အမှာ။ ။စာအုပ်တို့၌ “ပဋိဂ္ဂါဟကနိရပေက္ခာ”ပုဒ်သည် ၂-ထပ် ပါနေသော ကြောင့် “အာပါဒိတာ”၌ ပိုဒ်ခတ်၍ စကားတရပ် ဖြတ်ထား၏။ အမှန်အားဖြင့် “အာပါဒိတာ”၌ပိုဒ်ခတ်ရမည် မဟုတ်။ “ဒါယကဿေဝ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ ဝိပါကဒါယိကာ ဟောတိ”၏အဖွင့်ဖြစ်သောကြောင့်“ဝိပါကဒါယိကာ ဟောတိ”တိုင်အောင် တဝါကျ တည်း ဆက်သွားရမည်။ ထို့ကြောင့် “အာပါဒိတာ”နောက်၌ “ပဋိဂ္ဂါဟကနိရ ပေက္ခာ”သည် ရှေးနိဿယ၌ မပါသောကြောင့်၎င်း, အဓိပ္ပါယ်လည်း ထပ်နေသော ကြောင့်၎င်း ပါဌ်ပိုသာဟု မှတ်ပါ။
၃။ နနု လဒ္ဓိကိတ္တနေ။ ။ကထာတိုင်း၌ ပရဝါဒီ၏အယူကို ပြောပြရာအခန်း ပါရှိ၏။ ဤကထာ၌လည်း “တတ္ထ ယဒိ ပဋိဂ္ဂါဟကတော ။ပေ။ ဒါယကဿေဝ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ ဝိပါကဒါယိကာ ဟောတိ”တိုင်အောင် ပရဝါဒီအယူကို ပြောပြသော လဒ္ဓိကိတ္တန စကားပါ၏။ ထို လဒ္ဓိကိတ္တန စကားဝယ် "ဒါယကေန ဒါနံ ဒိန္နံ။ ပေ ။ ကာရကော ဘဝေယျ"ဟု ပါရှိသည်ကို ရည်ရွယ်၍ “နနု သဒ္ဓိကိတ္တနေ ။ပေ။ ဘဝေယျာတိ ဝုတ္တံ”ဟု ဆိုသည်။ ထို လဒ္ဓိကိတ္တနစကားရပ်၌“ဝိပါကော နိဗ္ဗတ္ထိ တော"ဝယ် အကျိုးဝိပါက်ကို ဖြစ်စေခြင်းဟူရာ၌ “အကယ်၍ ပဋိဂ္ဂါဟက ပုဂ္ဂိုလ်က ဒါနစေတနာကို ဖြစ်စေသောအားဖြင့် အကျိုးဝိပါက်ကို ဖြစ်စေခြင်းဖြစ်လျှင် ပြုလုပ်သူအခြားတယောက်က ခံစားသူ အခြားတယောက်အတွက် ကံကို ပြုးရာရောက်၏” ဟု အဓိပ္ပါယ် မှတ်ပါ၊ ဤသို့ ယူလျှင် “ထိုသို့ ထပ်၍ ဆိုအပ်သော စကားသည် ယုတ္တရူပံ သိယာ-သင့်စရာ ရှိသည် ဟူလို။ ဒါယကေနဒါနံဒိန္နံ၊
ပေ၊
ကာရကော ဘဝေယျာတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန၊ သည်။)
ဝုတ္တံ နနု၊ ဆိုအပ်ပြီ မဟုတ်ပါလော။
ဣတိ၊ ဤကား စောဒနာတည်း။
ဧတံ၊ ဤသို့ဆိုအပ်ပြီးသည်သာ။
သစ္စံ၊ မှန်ပါပေ၏။
ပန၊ ထိုသို့ပင် မှန်ပါသော်လည်း။
ပဋိဂ္ဂါဟကေန၊ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ဝိပါကနိဗ္ဗတ္တနမ္ပိ၊ အကျိုးကို ဖြစ်စေခြင်းသည်လည်း။
ဒါနစေတနာ နိဗ္ဗတ္တနေန၊ ဒါနစေတနာကို ဖြစ်စေခြင်းအားဖြင့်။
ယဒိ ဘဝေယျ၊ အကယ်၍ ဖြစ်အံ့။
ဧဝံ သတိ၊ သော်။
အညော၊ ပြုသူမှတပါး အခြားသူသည်။
အညဿ၊ ခံစားသူမှတပါး အခြားသူအတွက်။
ကာရကော၊ ပြုလုပ်တတ်၏။
ဣတိ၊ ဤအနက်သည်။
ယုတ္တရူပံ၊ သင့်လျော်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော သဘောရှိသည်။
သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။
ဣတိ၊ ဤကား။
အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။