Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā

7. Cittaṭṭhitikathāvaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၃၃၅။ စိတ္တဋ္ဌိတိကထာယံ၊ ၌။ **စုလ္လာသီတိ ။ ပေ ။ အာဒိဝစနဝသေနာ**တိ၊ ဟူသောစကား၌။ (အဓိပ္ပါယော- ၌စပ်) အရူပေယေဝ၊ အရူပဘုံ၌သာ။ ဧဝံ၊ ဤသို့တစ်ခုတည်းသော စိတ်သည် အသက်ထက်ဆုံးတည်၏-ဟု ပြောဆိုအပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ [ဧဝန္တိ"ဧကစိတ္တံ ယာဝတာယုကံတိဋ္ဌတီ"တိ ဝုတ္တာကာရေန- အနု။]**၁။ ဣစ္ဆိ အာရောပိတေ ဝါ**။ ။ဣစ္ဆိတေတိ ပရဝါဒိနာ သမ္ပဋိစ္ဆိတေ၊ ပရဝါဒီက ဝစီသမုဋ္ဌာပကခဏ၌ပင် ထိုအသံကို ကြားရ၏ဟု ဝန်ခံအပ်သော် ပစ္စုပ္ပန်သဒ္ဒါရုံကို သောတဝိညာဉ်က ကြားရသောကြောင့် သင့်၏။ (သို့မဟုတ်) အာရောပိတေတိ ယုတ္တိနိဒ္ဓါရဏေန (ယုတ္တိကို ထုတ်ဆောင်သောအားဖြင့်) တသ္မိံ အတ္ထေ ပတိဋ္ဌာပိတေ (ထိုအနက်ကို တည်စေအပ်သော်) ယုဇ္ဇတိ (ယေန တံ သဒ္ဒံ သုဏာတိ ဟူသော ဤစကားသည် သင့်၏)၊ ဝစီသမုဋ္ဌာပနက္ခဏတော ပန ပစ္ဆာ တံ သဒ္ဒံ သုဏာတီတိ ဣစ္ဆိတေနယုဇ္ဇတိ(ကသ္မာ) သောတဝိညာဏဿ ပစ္စုပ္ပန္နောရမဏတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော။-အနု။ ဤစကားဖြင့် ယေန တံ သဒ္ဒံ သုဏာတိ ဟူသော စကားကို ဋီကာဆရာက အဓိပ္ပါယ်ယူပုံ စိစစ်၍ ပြနေသည်-ဟု မှတ်ပါ။ အနုဋီကာ။ ။ယသ္မာ ပန အတ္တနာ နိစ္ဆာရိတံ သဒ္ဒံ အတ္တနာပိ သုဏာတိ၊ တသ္မာ သောတဝိညာဏံ “ယေန တံ သဒ္ဒံ သုဏာတီတိ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ဤသို့ အဋ္ဌကထာအဆိုကို တိုက်ရိုက်ဖွင့်ပြ၍ အဋ္ဌကထာစကားကို စိစစ်ဖွယ်မလို"ဟု မူလဋီကာစကားကို ကန့်ကွက်သည်။ ဝိသယီနံ၊ စယာဝတာယုကဋ္ဌာနံ= အသက်ထက်ဆုံး တည်ခြင်းကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။ အညတ္ထ၊ အရူပဘုံမှ အခြားသောဘုံ၌။ ဧဝံ၊ အားဖြင့်။ ယာဝတာယုကဋ္ဌာနံ၊ ကို။ နဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်မဟုတ်။ ဣတိ ကတွာ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍။ ပဋိက္ခိပတိ၊ ပယ်၏။ ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ ပရဝါဒီ၏ အလိုတည်း။
ပန၊ ဆက်။ ဧတေန၊ ဤ တစ်ခုတည်းသောစိတ်သည် အရူပဘုံ၌ အသက်ထက်ဆုံးတည်၏ဟု ပြောဆိုလေ့ရှိသောပရဝါဒီသည်။ (ပဿိတဗ္ဗာ-၌ စပ်။) န တွေဝ တေပိ တိဋ္ဌန္တိ ,ဒ္ဓိစိတ္တေဟိ သမောဟိ တာတိ၊ ဟူသော။ ဒုတိယာပိ၊ ၂-ခုမြောက်လည်း ဖြစ်သော။ အဍ္ဎကထာ၊ ဂါထာဝက်စကားကို။ ပဿိတဗ္ဗာ၊ ကြည့်ရှုထိုက်၏။
[တေပိ၊ ထို ဗြဟ္မာတို့ သော်မှလည်း။ ဒွိစိတ္တေဟိ၊ ၂-ခုသော စိတ်တို့သည်။ သမောဟိတာ၊ အတူပေါင်း၍ ထားအပ်ကုန်သည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)။ န တွေဝ တိဋ္ဌန္တိ၊ မတည်နိုင်ကုန်သည်သာ။] စ၊ ဆက်။ ပုရိမာယ၊ ရှေ့ဖြစ်သော။ ဝဿသတာဒိဋ္ဌာနာနုညာယ၊ အနှစ်တစ်ရာအစရှိသော တည်နိုင်ခြင်းကို ခွင့်ပြုခြင်း၏။ အဝိရောဓော၊ မဆန့်ကျင်ခြင်းကို။ ဝိဘာဝေတဗ္ဗော၊ ထင်စွာဖြစ်စေထိုက်၏။၁။ တေန ပန ။ပေ။ ပဿိတဗ္ဗာ။ ။ဧတေနာတိ ဧကမေဝ စိတ္တံ ရူပေ ယာဝတာယုကံ တိဋ္ဌတီတိ ဧဝံဝါဒိနာ (ဧတေန အဖွင့်) ဒုတိယာပိ အဍ္ဎကထာ (န တွေဝ တေပိ တိဋ္ဌန္တိ, ဒွိစိတ္တေဟိ သမောဟိတာ၊ ထို ဗြဟ္မာတို့သော်မှလည်း ၂-ခု သောစိတ်တို့သည် အတူပေါင်းထားအပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ မတည်နိုင်ကုန်ဟူသော ဤဒုတိယဂါထာဝက်ကိုလည်း) ပဿိတဗ္ဗာ (ကသ္မာ) ပဌမကထာယ စိရကာလာဝဋ္ဌာနဝစနဿ (ပဌမကထာဖြင့် ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး တည်နိုင်ခြင်းကိုဆိုကြောင်းစကား၏ ဘာဝဝိဘာဝနတောတိ၊ အဓိပ္ပါယ်ကို ထို ဒုတိယဂါထာဝက်က ထင်ရှားပြနိုင်သောကြောင့်တည်း။ [ထိုအဓိပ္ပါယ်ကို သာမန်ယူလျှင်သာ ပရဝါဒီ၏ အလိုကို ထင်ရှားပြရာရောက်၏။ သေသေချာချာ ယူလျှင်ကား စိတ် ၂-စိတ် တပြိုင်နက် မဖြစ်ဟု ဆိုလိုသောကြောင့် ပရဝါဒီ၏ အယူနှင့် မဆိုင်ပါ။ ထိုပါဠိတော်၌ “ဒွီဟိ စိတ္တေဟိ သံယုတာ"ဟု တွေ့ရ၏။] ၂။ ပုရိမာယ စ။ပေ။ ဝိတာဝေတဗ္ဗော။ ။ယာဝတာယုကံ တိဋ္ဌတီတိ ပဉ္စတော ပုရိမာယ၊ တတ္ထ ဟိ (ထို ပုရိမပုစ္ဆာ၌) ဝဿသတံ တိဋ္ဌတီတိ ပုစ္ဆာယ အာမန္တာတိ အနုညာ ကတာ၊ ပစ္ဆိမာယံ ပန (နောက်ပြဿနာ၌ကား) မနုဿာနံ ဧကံ စိတ္တံ ယာဝတာယုကံ တိဋ္ဌတီတိ ပဋိက္ခေပေါ ကတော၊ ဤသို့ ရှေ့နောက် ဆန့်ကျင်နေရကား မဆန့်ကျင်အောင် ထင်စွာပြထိုက်၏။ ဝဿတာဒိ- ဤအာဒိဖြင့် ပါဠိတော်၌ တစ်ဆက်တည်းလာသော “ဒွေဝဿသတာနိ တိဋ္ဌတိ”စသည်ကိုသာ ယူရမည် မဟုတ်သေး။ကံ စိတ္တံ ဒိဝသံ တိဋ္ဌတိ စသည်ကိုလည်း ယူရမည်ဟု အနဋီကာဖွင့်သည်။
**မုဟုတ္တံ မုဟုတ္တန္တိ** ပဉှော၊ ဟူသော ပြဿနာကို။ သကဝါဒိနာ၊ သကဝါဒီ သည်။ ပုစ္ဆိတော ဝိယ၊ မေးအပ်သကဲ့သို့။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်ပြီ။ ပန၊ ထိုသို့ သကဝါဒီက မေးအပ်သကဲ့သို့ ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။ ပရဝါဒိနာ၊ ပရဝါဒီသည်။ ပုစ္ဆိတော၊ မေးအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
စိတ္တဋ္ဌိတိကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။