Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā

2. Paccanīkānulomavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၇-၁ဝ။ **“အတ္တနော လဒ္ဓိံ နိသာယ ပဋိညာ ပရဝါဒိဿာ”**တိ၊ ဟူ၍။ ဝတွာ၊ ဆိုပြီး၍။ ပုန၊ တဖန်။ **ပရမတ္ထဝသေန ။ ပေ။ ပရဝါဒိဿာ**တိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ တတြ၊ ထို စကားရပ်၌။ အယံပဋိက္ခေပေါ၊ ဤပယ်ခြင်းကို။ အတ္တနော၊ ၏။
လဒ္ဓိယာ၊ အယူအားဖြင့်။ (ပရဝါဒိနာ၊ သည်။) ယဒိ ကတော၊ အကယ်၍ ပြုအပ်သည် ဖြစ်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) ပရမတ္ထတော၊ ပရမတ္ထသစ္စာမှ။ အညေန၊ အခြားသော။ သစ္စိကဋ္ဌပရမတ္ထေန၊ သမ္မုတိသစ္စာ ဖြစ်သော သစ္စိကဋ္ဌ ပရမတ္ထအားဖြင့်။ ပုဂ္ဂလော၊ ကို။ ဥပလဗ္ဘတိ၊ ပညာဖြင့်ကပ်၍ ရှုမှတ်သည်ရှိသော် ရအပ်ရနိုင်၏။ ဣတိအယံ၊ ဤသည်ကား။အနုဋီကာ။ ။ဧဝမေဝါတိ ယထာတယာ မမ ကတော နိဂ္ဂဟောတိအာဒိနာ အနိဂ္ဂဟဘာဝူပနယော ဝုတ္တော။ (အဋ္ဌကထာ၌လာသော ဥပနယနစတုတ္ထစကားကို ချုံး၍ ဥပမာနဝါကျအဖြစ်ဖြင့် ပြသည်။) ဧဝမေဝ ဧတဿာတိ တေနဟီတိ အာဒိနာ ဣမာယ ပါဠိယာ ဝုတ္တဿ (ဧတဿ၏ စွဲနက်ကို ပြသည်။) ဤအတိုင်း နိဿယ၌ ထည့်ပါဌ်သွင်း၍ အနက်ပေးပါသည်။ ၁။ အနိဂ္ဂဟဘာဝနိဂမနဿေဝ။ ။နိဋ္ဌာနံ ဂမေတိ ဧတေနာတိ နိဂမနံ။ အနိဂ္ဂဟဘာဝဿ+နိဂမနံ အနိဂ္ဂဟဘာဝနိဂမနံ။ ပဋိကမ္မစတုက္က,နိဂ္ဂဟစတုက္က,ဥပနယနစတုက္ကတို့ဖြင့် သကဝါဒီ၏ နှိပ်ခြင်းကို နှိပ်ရာမရောက် (အထမမြောက်)ဟု ပရဝါဒီက ချေပခဲ့ရာ ထိုနိဂ္ဂဟအဖြစ်ကို အပြီးသို့ ရောက်စေကြောင်း စကားရပ် ဖြစ်သောကြောင့် “အနိဂ္ဂဟဘာဝနိဂမန” (အနိဂ္ဂဟဘာဝနိဂုံး)ဟု ခေါ်ရသည် ဟူလို။ ဥပနယနစတုက္ကနှင့် စတုက္ကဖြစ်ပုံချင်း တူသောကြောင့် “နိဂမနဿေဝ” ဟု ဧဝ ထည့်သည်။ ၂။ တတြာယံ ပဋိက္ခေပေါ။ ။ဋီကာဆရာသည် အဋ္ဌကထာ၏ စကားကို “အတ္တနော လဒ္ဓိံ နိဿာယ ။ ပေ။ ပရဝါဒိဿာတိ ဝုတ္တံ”ဟု ဌပနာထားပြီးလျှင် ထိုစကား၌ အပြစ်ပြလိုသောကြောင့် “တတြာ ယံ”စသည်ကို မိန့်သည်။[အယံ ကို ပဋိက္ခေပေါနှင့် တွဲပါ။ ရှေး နိဿယ၌လည်း အယံ ပဋိက္ခပေါ”ဟုပင် တွဲ၏။ မဓု ၌ကား “အယံ ဒေါသော”ဟု အယံ၏ အစွဲကို ထည့်ထား၏ စဉ်းစားပါ။] အယံ၊ ဤသည်ကား။ အဿ၊ ထိုပရဝါဒီ၏။ လဒ္ဓိ၊ အယူတည်း။ ဣတိ၊ ဤ အနက်အဓိပ္ပါယ်သည်။ အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။
စ၊ ဆက်။ တထာ၊ ထိုဤအနက် အဓိပ္ပါယ်၏ ဖြစ်ခြင်းသည်။ သတိ၊ ဖြစ်လသော်။ သမ္မုတိ သစ္စဝသေန၊ သမ္မုတိ သစ္စာ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဥပလဒ္ဓိံ၊ ပညာဖြင့်ကပ်၍ ရှုမှတ်သည်ရှိသော် ရအပ် ရနိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဣစ္ဆန္တေန၊ အလိုရှိသော သကဝါဒီသည်။ အယံ၊ ဤ ပရဝါဒီကို။ န နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော၊ မနှိပ်ထိုက်။
အတ္တနော၊ မိမိဟူသော ပရဝါဒီ၏။ လဒ္ဓိံ၊ အယူကို။ နိဂ္ဂူဟိတွာ၊ လျှို့ဝှက်၍။ ပရဿ၊ မိမိမှတပါးသော သကဝါဒီ၏။ လဒ္ဓိဝသေန၊ အယူ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ အထ ပဋိက္ခိပတိ၊ အကယ်၍ ပယ်မြစ်သည်ဖြစ်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) ပုရိမပဋိညာယ၊ ရှေ့ပဌမပုစ္ဆာ၌ဖြစ်သော အာမန္တာ ဟူသော ဝန်ခံခြင်းနှင့်။ အဝိရောဓိတတ္ထာ၊ မဆန့်ကျင်စေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့်။ န နိဂ္ဂ ဟေတဗ္ဗော၊ မနှိပ်ထိုက်။
ဟိ၊ မှန်။ (တနည်း) ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပုရိမပဋိညာယ အဝိရောဓိတဘာဝေါ၊ ကို။ ဝိညာယတိ၊ နည်း။ [ဤသို့ မဓု၌ပုစ္ဆာဝါကျထည့်သည်။] ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။

အတ္တနော စ၊ မိမိဟူသော ပရဝါဒီ၏၎င်း။ ပရဿစ၊ မိမိမှတပါးသော သကဝါဒီ၏၎င်း။ လဒ္ဓိံ၊ အယူကို။ ဝဒန္တဿ၊ ပြောဆိုသော ပရဝါဒီ၏အပေါ်၌။ ဒေါသော၊ ရှေ့နောက် ဆန့်ကျင်ခြင်းဟူသောအပြစ်သည်။၁။ အယံ ပဋိက္ခေပေါ။ ပေ။ အာပဇ္ဇတိ။ ။"န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ”ဟုပရဝါဒီ၏ ဤပယ်ခြင်းသည် သူ၏ အယူအတိုင်း ပြုအပ်သော ပယ်ခြင်းဖြစ်လျှင်(ရုပ် ဝေဒနာ စသော ပရမတ္ထ အခြင်းအရာအားဖြင့်သာ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မရအပ်။) ပရမတ္ထမှ တပါးသော သမ္မုတိသစ္စာ အခြင်းအရာအားဖြင့်ကား ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရအပ်၏-ဟူသော ဤအယူသည် ပရဝါဒီ၏ အယူဖြစ်၏-ဟူသော အနက်အဓိပ္ပါယ် ဖြစ်၏။ **၂။ တထာ စ သတိ ။ပေ။ နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော**၊ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် သမ္မုတိသစ္စာ အားဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရခြင်းကို သကဝါဒီလည်း အလိုရှိပြီးဖြစ်ရကား (အယူချင်း မကွဲ သောကြောင့်) ဤ ပရဝါဒီကို သကဝါဒီက မနှိပ်ထိုက်။ “အာဇာနာဟိ နိဂ္ဂဟံ” စသည်ဖြင့် ဆို၍ မနှိပ်ထိုက်-ဟူလို။ ၃။ အထ။ ပေ။ န နိဂ္ဂဟိတဗ္ဗော။ ။ပရဝါဒီသည် “သမ္မုတိသစ္စာအားဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရနိူင်၏”ဟူသော သူ့အယူကို လျှို့ဝှက်၍ သကဝါဒီ၏ အယူအားဖြင့် “ပရမတ္ထသစ္စာဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မရအပ်”ဟု ပယ်သည်ဖြစ်အံ့။ ဤသို့ဖြစ်လျှင် ပဌမ ပုစ္ဆာတုန်းက သမ္မုတိသစ္စာအားဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရအပ် ရနိုင်၏”ဟူသော ပဋိညာဉ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် မဖြစ်။ ထိုသို့ မဆန့်ကျင်သောကြောင့် ပရဝါဒီကို သကဝါဒီက မနှိပ်ထိုက်။ န အာပဇ္ဇတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ [ပုရိမပဋိညာယ အဝိရောဓိတ ဘာဝေါ ဝိညာယတိ။]

ပန၊ ထိုသို့ပင် ပဋိညာဉ်ကို ဆန့်ကျင်ဘက် မဖြစ်စေပါသော်လည်း။ အတ္တနော၊ မိမိဟူသော ပရဝါဒီ၏။ လဒ္ဓိယာ၊ အယူအားဖြင့်။ ပဋိဇာနိတွာ၊ အာမန္တာဟု ဝန်ခံပြီး၍။ ပရလဒ္ဓိယာ၊ တပါးသော သကဝါဒီ၏ အယူ အားဖြင့်။ ပဋိက္ခိပန္တေန၊ “န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ”ဟု ပယ်သော ပရဝါဒီကို။ ဝါ၊ သည်။ (ဂဟိတာ၊ ၌ စပ်။) အတ္တနော၊ ၏။ လဒ္ဓိံ၊ ကို။ ဆဍ္ဍေတွာ၊ စွန့်၍။ ပရလဒ္ဓိ၊ တပါးသော သကဝါဒ၏အယူသည်။ ဝါ၊ ကို။ ဂဟိတာ၊ ယူအပ်သည်။ ဝါ၊ ယူအပ်ရာရောက်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော၊ နှိပ်ထိုက်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဧတ္ထ၊ ဤ “ပရမတ္ထဝသေန၊ ပေ ၊ ပရဝါဒိဿ”ဟူသော စကားရပ်၌။ အယံ အဓိပ္ပါယော၊ ဤသို့သောအလိုသည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။

ပစ္စနီကာနုလောမဝဏ္ဏနာ၊ ရှေ့ပက္ခ၌ ပစ္စနီက ရှေ့သွားရှိ၍ ပဋိကမ္မ စသော စတုက္က ၄-ရပ်ဖြင့် အနုလောမ နောက်လိုက်ရှိသောကြောင့်ပစ္စနီကာနုလော မည်သော ပါဠိတော်၏ အဖွင့်သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။
သုဒ္ဓသစ္စိကဋ္ဌဝဏ္ဏနာ၊ နိဋ္ဌိတာ။၁။ န ဟိ ။ပေ။ ဒေါသော အာဝဇ္ဇတိ။ ။ပရဝါဒီသည် ပဌမပုစ္ဆာတုန်းက မိမိအယူအတိုင်း “အာမန္တာ”ဟု ဝန်ခံ၍ ဒုတိယပုစ္ဆာ၌ သကဝါဒီ၏ အယူအတိုင်း “န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ (ပရမတ္ထသစ္စာဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မရအပ်-ဟု မဆိုထိုက်)”ဟု ပဌမပုစ္ဆာ၌ မိမိအယူကို၎င်း ,ဒုတိယပုစ္ဆာ၌ သကဝါဒီ၏ အယူကို၎င်း ဖြေဆိုမှပရဝါဒီမှာ အပြစ် မရှိ။ ထို့ကြောင့် မနှိပ်လိုက်-ဟူလို။ ၂။ အတ္တနော ပန ။ ပေ။ အဓိပ္ပါယော သိယာ။ ။ထိုသို့ မနှိပ်ထိုက် ပါပဲလျက် ပါဠိတော်၌ အဘယ့်ကြောင့် “အာဇာနာတိ နိဂ္ဂဟံ-ဟု နှိပ်ပုံကို ပြရပါသနည်း”ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် “အတ္တနော ပန” စသည်ကို မိန့်။ မိမိအယူ အားဖြင့် ပဌမပုစ္ဆာ၌ ဝန်ခံ၍ သူတပါးအယူအားဖြင့် ပယ်သော ပရဝါဒီသည် မိမိ အယူကို စွန့်၍ သူတပါးအယူကို ယူရာရောက်၏။ ထို့ကြောင့် "နှိပ်ထိုက်သည်-ဟု အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလို ဖြစ်စရာရှိ၏”ဟု ဋီကာဆရာက ဖေးဖေးမမ ဖွင့်သွားလေသည်။ မှတ်ချက်။ ။ဤသို့ ရှေ့ပဋိညာဉ်ကို နောက်စကားဖြင့် တားမြစ်ရာရောက်ခြင်းသည် အနုဋီကာ၌ ပြအပ်သော ဒွါဝီသတိနိဂ္ဂဟဌာနတွင် ပဋိညန္တရ (ဝန်ခံခြင်းမှ တမျိုးတခြားဖြစ်သော) နိဂ္ဂဟဌာန ဟု အနုဋီကာဆိုသည်။