Issues
Select Version
Pāmokkha-ပါမောက္ခ
မြန်မာဘာသာ
Apadāna-aṭṭhakathā
Apadāna-aṭṭhakathā

8. Uttiyattheraapadānavaṇṇanā

Author: Pāmokkha-ပါမောက္ခ @ IAPT

**စန္ဒဘာဂါ နဒီတီရေ**တိအာဒိကံ၊ စန္ဒဘာဂါ နဒီတိရေဤသို့အစရှိသောစကားရပ်သည်။ အာယသ္မတော ဥတ္တိယတ္ထေရဿ၊ အရှင်ဥတ္တိယမထေရ်၏။ အပဒါနံ၊ အကြောင်းအဋ္ဌုပ္ပတ်တည်း။
အယမ္ပိ၊ ဤမထေရ်သည်လည်း။ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု၊ ရှေးဘုရားရှင်တို့၌။ ကတာဓိကာရော၊ ပြုအပ်ပြီး, ဆည်းပူးအပ်ပြီးသောကုသိုလ်ကောင်းမှုတည်းဟူသော အဆောက်အဦးရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍(ထည့်)။ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ၊ ထိုထိုဘုံဘဝ၌။ ဝိဝဋ္ဋပနိဿယာနိ၊ ဝဋ်ကင်းပြတ်ရာနိဗ္ဗာန်၏ အားကြီးသောမှီရာအကြောင်းဖြစ်ကုန်သော။ ပုညာနိ၊ ကောင်းမှုတို့ကို။ ဥပစိနန္တော၊ ဆည်းပူးလျက်။ သိဒ္ဓတ္ထဿ၊ သိဒ္ဓတ္ထမည်သော။ ဘဂဝတော၊ ဘုရားရှင်၏။ ကာလေ၊ အခါ၌။ စန္ဒဘာဂါနဒိယံ၊ စန္ဒဘာဂါမြစ်၌။ သုသုမာရော၊ မိချောင်းသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍(ထည့်၀။ တီရသမီပေယေဝ၊ မြစ်ကမ်းအနီး၌သာလျှင်။ နိပဇ္ဇိ၊ ဝပ်စင်းပြီ။
ဘဂဝါ၊ ဘုရားရှင်သည်။ တဿ၊ ထိုမိချောင်းအား။ အနုကမ္ပာယ၊ သနားစောင့်ရှောက် ချီးမြှောက်ခြင်းငှါ။ ပိဋ္ဌိယံ၊ ကျောက်ကုန်း၌။ ပါဒေ၊ ခြေတို့ကို။ ဌပေသိ၊ တင်တော်မူပြီ။
သော၊ ထိုမိချောင်းသည်။ တုဋ္ဌော၊ နှစ်သက်သည်။ ဥဒဂ္ဂေါ၊ တက်ကြွသည်။ ပီတိဝေဂေန၊ ပီတိအဟုန်ဖြင့်။ မဟုဿာဟော၊ ကြီးစွာသော အားထုတ်ခြင်းရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ သောတံ၊ ရေအယဉ်ကို။ ဆိန္ဒန္တော၊ ဖြတ်လျက်။ သီဃေန၊ လျင်မြန်သော။ ဇဝေန၊ အဟုန်ဖြင့်။ ဘဂဝန္တံ၊ ဘုရားရှင်ကို။ ပရတီရံ၊ တစ်ဖက်ကမ်းသို့။ နေသိ၊ ပို့ဆောင်ပြီ။
ဘဂဝါ၊ ဘုရားရှင်သည်။ တဿ၊ ထိုမိချောင်း၏။ စိတ္တပ္ပသာဒံ၊ စိတ်ကြည်လင်မှုကို။ ဉ တွာ၊ သိ၍။ "အယံ၊ ဤမိချောင်းသည်။ ဣတော၊ ဤဘဝမှ။ စုတော၊ စုတေသည်။ သမာနော၊ ဖြစ်လတ်သော်(ထည့်)။ ဒေဝလောကေ၊ နတ်ပြည်၌။ နိဗ္ဗတ္တိဿတိ၊ ဖြစ်လတ္တံ့။ တတော၊ ထိုအခါမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ သုဂတီသုယေဝ၊ သုဂတိဘုံတို့၌သာလျှင်။ သံသရန္တော၊ ကျင်လည်လျက်။ ဣတော၊ ဤကမ္ဘာမှ။ စတုန္နဝုတိကပ္ပေ၊ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာမြောက်၌။ အမတံ၊ မသေရာမှန် မြတ်နိဗ္ဗာန်သို့။ ပါပုဏိဿတိ၊ ရောက်လတ္တံ့"။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဗျာကရိတွာ၊ ဗျာဒိတ်စကားမိန့်ကြားတော်မူ၍။ ပက္ကာမိ၊ ဖဲခွါကြွသွားတော်မူပြီ။
သော၊ ထိုမိချောင်းသည်။ တထာ၊ ထိုသိဒ္ဓတ္ထဘုရားမိန့်ကြားတော်မူသည့်အတိုင်း။ သုဂတီသုယေဝ၊ သုဂတိဘုံတို့၌သာလျှင်။ သံသရန္တော၊ ကျင်လည်လျက်။ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ၊ ဤဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူရာအခါ၌။ သာဝတ္ထိယံ၊ သာဝတ္ထိမြို့၌။ အညတရဿ ဗြာဟ္မဏဿ၊ မထင်ရှားသော ပုဏ္ဏားတစ်ဦး၏။ ပုတ္တော၊ သားသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဖြစ်ပြီ။ ဥတ္တိယောတိ၊ ဥတ္တိယဟူ၍။ အဿ၊ ထိုသူငယ်၏။ နာမံ၊ အမည်ကို။ အကံသု၊ ပြုကုန်ပြီ။
သော၊ ထိုဥတ္တိယသည်။ ဝယပ္ပတ္တော၊ အရွယ်ရောက်သည်။ သမာနော၊ ဖြစ်လတ်သော်(ထည့်)။ "အဟံ၊ ငါသည်(ထည့်)။ အမတံ၊ မသေရာအမှန်မြတ်နိဗ္ဗာန်ကို။ ပရိယေသိဿာမိ၊ ရှာမှီးအံ့"။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံစည်၍။ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ ပရိဗိုဇ်သည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဧကဒိဝသံ၊ တစ်နေ့၌။ ဘဂဝန္တံ၊ ဘုရားရှင်ကို။ ဒိသွာ၊ မြင်၍။ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ချဉ်းကပ်၍။ ဝန္ဒိတွာ၊ ရှိခိုး၍။ ဓမ္မံ၊ တရားကို။ သုတွာ၊ နာယူ၍။ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ၊ ရအပ်သော သဒ္ဓါတရားရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ သာသနေ၊ သာသနာတော်၌။ ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ရှင်ရဟန်းပြု၍။ သီလဒိဋ္ဌီနံ၊ သီလဒိဋ္ဌိတို့ကို (ဝါ) အကျင့်အယူတို့ကို။ အဝိသောဓိတ္တာ၊ မသုတ်သင် မရှင်းလင်းအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ (တနည်း) သီလဒိဋ္ဌီနံ၊ သီလဒိဋ္ဌိတို့၏။ အဝိသောဓိတတ္တာ၊ မစင်ကြယ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝိသေသံ၊ တရားထူးကို။ နိဗ္ဗတ္တေတုံ၊ ဖြစ်စေခြင်းငှါ။ အသက္ကောန္တော၊ မစွမ်းနိုင်လတ်သော်။ ဝိသေသံ၊ တရားထူးကို။ နိဗ္ဗတ္တေတွာ၊ ဖြစ်စေ၍။ အညံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို။ ဗျာကရောန္တံ၊ ဖြေဆိုနေသော။ အညံ၊ အခြားသော။ ဘိက္ခုံ၊ ရဟန်းကို။ ဒိသွာ၊ မြင်ရ၍။ သတ္ထာရံ၊ ဘုရားရှင်သို့။ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ချဉ်းကပ်၍။ သင်္ခေပေန၊ အကျဉ်းအားဖြင့်။ ဩဝါဒံ၊ အဆုံးအမကို။ ယာစိ၊ တောင်းပြီ။
တဿ၊ ထိုဥတ္တိယမထေရ်အား။ "ဥတ္တိယ၊ ဥတ္တိိိိယ။ တသ္မာတိ တသ္မာ ဧဝ၊ ထို့ကြောင့်သာလျှင်။ ဣဟ၊ ဤသာသနာတော်၌။ တွံ၊ သင်သည်။ အာဒိမေဝ၊ အစဖြစ်သော သီလကိုသာလျှင်။ ဝိသောဓေဟိ၊ သုတ်သင်ပါလော (ဝါ) စင်ကြယ်အောင်ပြုပါလော"။ ဣတိ အာဒိနာ၊ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့်။ သင်္ခေပေနေဝ၊ အကျဉ်းအားဖြင့်သာလျှင်။ ဩဝါဒံ၊ အဆုံးအမကို။ အဒါသိ၊ ပေးပြီ။
သော၊ ထိုဥတ္တိယမထေရ်သည်။ သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။ ဩဝါဒေ၊ အဆုံးအမ၌။ ဌတွာ၊ တည်၍။ ဝိပဿနံ၊ ဝိပဿနာကို။ အာရဘိ၊ အားထုတ်ပြီ။
တဿ၊ ထိုဥတ္တိယမထေရ်အား။ အာဗာဓော၊ အနာရောဂါသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ ဖြစ်ပြီ။
အာဗာဓေ၊ အနာရောဂါသည်။ ဥပ္ပန္နေ၊ ဖြစ်လတ်သော်။ ဇာတသံဝေဂေါ၊ ဖြစ်သော သံဝေဂ (ထိတ်လန့်မှု)ရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။ ဝီရိယာရမ္ဘဝတ္ထုံ၊ အားထုတ်အပ်သော လုံ့လ(ဝီရိယ)၏အကြောင်းကို။ ဉ တွာ၊ သိ၍။ ဝိပဿနံ၊ ဝိပဿနာကို။ ဝဍ္ဎေတွာ၊ တိုးပွားစေ၍။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပါပုဏိ၊ ရောက်ပြီ။
ဧဝံ၊ ဤသို့။ ကတသမ္ဘာရာနုရူပေန၊ ပြုအပ်သော ကောင်းမှုတည်းဟူသော အဆောက်အဦးအား လျော်သောအားဖြင့်။ ပတ္တအရဟတ္တဖလော၊ ရောက်အပ်ရအပ်ပြီးသော အရဟတ္တဖိုလ်ရှိသော။ သော၊ ထိုဥတ္တိယမထေရ်သည်။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ပုဗ္ဗကမ္မံ၊ ကို။ သရိတွာ၊ အမှတ်ရ၍။ သောမနဿဇာတော၊ ဖြစ်သော ဝမ်းမြောက်ခြင်းရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။ ပုဗ္ဗစရိတာပဒါနံ၊ ရှေး၌ပြုကျင့်အပ်ခဲ့သော အကြောင်းအရာ အဖြစ်အပျက်ကို။ ပကာသေန္တော၊ ထင်ရှားပြလိုလတ်သော်။ **စန္ဒဘာဂါတီရေ**တိအာဒိံ၊ စန္ဒဘာဂါနဒီတီရေဤသို့အစရှိသောစကားရပ်ကို။ အာ၊ ဆိုပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုစကားရပ်၌။ **စန္ဒဘာဂါနဒီတီရေ**တိ၊ ကား။ ပရိသုဒ္ဓပဏ္ဍရပုလိနတလေဟိ စ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှစင်ကြယ်သော ဖြူဖွေးသောသဲအပြင်တို့ကြောင့်လည်းကောင်း။ ပဘာသမ္ပန္နပသန္နမဓုရောဒကပရိပုဏ္ဏတာယ စ **ပဘာသမ္ပန္န ပသန္နမဓုရောဒကပရိပုဏ္ဏတာယ**။ ။သမ္ပဇ္ဇတီတိ သမ္ပန္နံ၊ သံ ပဒ+တ၊ သမ္ပန္နေ၊ ပြည့်စုံခြင်းအနက်၌။ ပဘာယ သမ္ပန္နံ ပဘာသမ္ပန္နံ၊ အရောင် အဆင်းနှင့်ပြည့်စုံခြင်း။ ပသီဒတီတိ ပသန္နံ၊ ပ သဒ+တ၊ နိမ္မလေ- ကြည်လင်သန့်ရှင်း ခြင်း၌။ မဓုအဿ အတ္ထီတိ မဓုရံ (ဥဒကံ)၊ မဓုပုဒ်+ရပစ္စည်း။ ပသန္နံ မဓုရံ ဥဒကံ ပသန္နမဓုရောဒကံ= ကြည်လင်ချိုမြိန်သော ရေ။ ပဘာသမ္ပန္နံ ပသန္နမဓုရောဒကံ ပဘာသမ္ပန္နပဿန္နမဓုရောဒကံ= အ‌ရောင်အဆင်းနှင့်ပြည့်စုံသော ကြည်လင်အေးမြ ချိုမြိန်လှသော ရေ။ ပရိပူရတီတိ ပရိပုဏ္ဏာ(နဒီ) ၊ ပရိ ပူရ+တ၊ ပူရဏေ- ပြည့်ခြင်း အနက်၌။ ပရိပုဏ္ဏဿ ဘာဝေါ ပရိပုဏ္ဏတာ။ ပဘာသမ္ပန္နပသန္နမဓုရောဒကေဟိ ပရိပုဏ္ဏတာ ပဘာသမ္ပန္နပသန္နမဓုရောဒက ပရိပုဏ္ဏတာ၊ အ‌ရောင်အဆင်းနှင့်ပြည့်စုံသော ကြည်လင်အေးမြ ချိုမြိန်လှသော ရေတို့ဖြင့် ပြည့်သည်၏အဖြစ်။ ၊ အရောင်အဆင်းနှင့်ပြည့်စုံသော ကြည်လင်အေးမြ ချိုမြိန်လှသောရေတို့ဖြင့်ပြည့်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ စန္ဒပ္ပဘာကိရဏသဿိရီကာဘာ **စန္ဒပ္ပဘာကိရဏသဿီရိကာဘာ**။ ။ စန္ဒဿ ပဘာ စန္ဒပ္ပဘာ၊ လရောင်။ကိရီယတေ ဝိက္ကိရီယတေ ကိရဏံ၊ ကိရ+ယု၊ ဝိကိရဏေ- ကြဲဖြန့်ခြင်းအနက်၌။ စန္ဒပ္ပဘာယကိရဏံ စန္ဒပ္ပဘာကိရဏံ= လရောင်၏ပျံ့နှံ့ခြင်း (ဝါ)လရောင်ဆမ်းခြင်း။ သဟ သိရိယာယာ ဝတ္တတီတိ သဿိရီကာ (အာဘာ)၊ သဿိရိကာ အာဘာ ဧတိဿာ နဒိယာတိသဿိရိကာဘာ= တင့်တယ်သော အရောင်ရျိသော မြစ်။ စန္ဒပ္ပဘာကိရဏေနသဿိရီကာဘာ စန္ဒပ္ပဘာသဿိရီကာဘာ= လရောင်ဆမ်းသဖြင့် တင့်တယ်သောအရောင်ရှိသော မြစ်။ ၊ လရောင်၏ပျံ့နှံ့တောက်ပခြင်းကြောင့်တင့်တယ်သော အရောင်ရှိသည် (ဝါ) လရောင်ဆမ်းသဖြင့် တင့်တယ်သော အရောင်ရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍(ထည့်)။ နဒမာနော၊ ဟစ်ကြွေးလျက်။ သဒ္ဒံ၊ အသံကို။ ကုရာမာနော၊ ပြုလျက်။ ဂစ္ဆတိ၊ စီးဆင်းတတ်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ စန္ဒဘာဂါနဒီ၊ စန္ဒဘာဂါနဒီမည်၏။ တဿာစန္ဒဘာဂါနဒိယာ၊ ထိုစန္ဒဘာဂါဖြစ်၏။ တီရေ၊ ကမ်းပါး၌။ သုသုမာရော၊ မိချောင်းသည်။ အသောသိံ၊ ဖြစ်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ သမ္ဗန္ဓော၊ ကို။ ကာတဗ္ဗော၊ ၏ (ထည့်)။
တတ္ထ၊ ထိုစန္ဒဘာဂါနဒီ တီရေအစရှိသော စကားရပ်၌။ **သုသုမာရော**တိ၊ သုသုမာရဟူသည်ကား။ ခုဒ္ဒကမစ္ဆဂုမ္ဗေ၊ သေးငယ်သော ငါးအပေါင်းတို့ကို။ ခဏ္ဍာ ခဏ္ဍိကံ၊ အပိုင်းငယ် အပိုင်းကြီး(ဝါ) အပိုင်းပိုင်းအပြတ်ပြတ်။ ကရောန္တော၊ ပြုလျက်။ မာေရတိ၊ သတ်ဖြတ်တတ်၏။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ သုသုမာရော၊ သုသမာရမည်၏။ စဏ္ဍမစ္ဆော၊ ကြမ်းတမ်းသော ငါးတည်း။ ကုမ္ဘီလော၊ မိချောင်းတည်း။ ဣတိ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
**သဘောဇနပသုတောဟ**န္တိ၊ ကား။ အဟံ၊ ငါသည်။ သဘောဇနေသကဂေါစရေ၊ မိမိ၏ကျက်စားရာအရပ်၌။ ပသုတော၊ ကျက်စားအပ်သည်။ ဗျာဝဋော၊ လုံ့လပြုအပ် အားထုတ်အပ်သည် (ဘုဉ္ဇတိ ဧတ္ထာတိ ဘောဇနံ= လှည့်လည်စားသောက်ရာအရပ်၊ သကဿ ဘောဇနံ သဘောဇနံ= မိမိ၏လှည့်လည်စားသောက်ရာ အရပ်, စားကျက်)။
**နဒီတိတ္ထံ အဂစ္ဆဟ**န္တိ၊ ကား။ ဘဂဝတော၊ ဘုရားရှင်၏။ အာဂမနကာလေ၊ ကြွတော်မူလာရာ အခါ၌။ အဟံ၊ ငါသည်။ နဒီတိတ္ထံ၊ မြစ်ဆိပ်သို့။ အဂစ္ဆိံ၊ ရောက်ပြီ။ ပတ္တော၊ ရောက်သည်။ အမှိ၊ ဖြစ်၏။
**သိဒ္ဓတ္ထော တမှိ သမယေ**တိ၊ ကား။ မမ၊ ငါ၏။ တသ္မိံ တိတ္ထဂမနကာလေ၊ ဆိပ်ကမ်းသို့ရောက်ရာ ထိုအခါ၌။ သိဒ္ဓတ္ထော နာမ၊ သိဒ္ဓတ္ထမည်သော။ ဘဂဝါ၊ ဘုရားရှင်သည်။ သဗ္ဗသတ္တေသု၊ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့ထက်။ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော၊ အမြတ်ဆုံးဖြစ်တော်မူသော။ ဇေဋ္ဌော၊ ချီးမွမ်းအပ်သော။ **သယမ္ဘူ**၊ အလုံးစုံသော တရားတို့ကို ကိုယ်တော်တိုင် သိမြင်တော်မူသော။ သယမေဝ၊ ကိုယ်တိုင်သာလျှင်။ ဘူတော ဇာတော၊ ဖြစ်သော။ ဗုဒ္ဓဘူတော၊ ဘုရားဖြစ်၍ဖြစ်သော။ သော ဘဂဝါ၊ ထိုဘုရားရှင်သည်။ နဒိံ၊ မြစ်ကို။ တရိတုကာမော၊ ကူးလိုသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။ နဒီတီရံ၊ မြစ်ကမ်းပါးသို့။ ဥပါဂမိ၊ ကပ်ရောက်ပြီ။
**ပေတ္တိကံ ဝိသယံ မယှ**န္တိ၊ ကား။ သမ္ပတ္တသမ္ပတ္တမဟာနုဘာဝါနံ၊ ကြွရောက်တော်မူလာကြွရောက်တော်မူလာကုန်သော ကြီးသောတန်ခိုးအာနုဘော်ရှိကုန်သောဘုရားရှင်တို့၏။ ယဒိဒံ ယံ ဣဒံ တရဏံ၊ အကြင်ကူးမြောက်ခြင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏(ထည့်)။ ဧတံ၊ ဤကူးမြောက်ခြင်းကို(ထည့်)။ မယှံ၊ ငါ၏။ ပိတုပိတာမဟာဒီဟိ၊ အဖေ, အဘိုး,အစရှိသူတို့သည်။ ပရမ္ပရာနီတံ၊ အဆက်ဆက် ဆောင်အပ်၏။ ဣတိ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
**မမဥဂ္ဂဇ္ဇနံ သုတွာ**တိ၊ ကား။ မယှံ၊ ငါ၏။ ဥဂ္ဂဇ္ဇနံ၊ ကြုံးဝါး (လျှောက်ထား)ခြင်းကို။ အာရာဓနံ၊ ကျေနပ်နှစ်သက်ခြင်းကို။ သုတွာ၊ ကြားရ၍။ မဟာမုနိ၊ မြတ်သောမုနိဖြစ်တော်မူသော။ ဘဂဝါ၊ ဘုရားရှင်သည်။ အဘိရုဟိ၊ တက်စီးတော်မူပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ သမ္ဗန္ဓော၊ ကို။ ကာတဗ္ဗော၊ ၏(ထည့်)။
သေသံ၊ ကြွင်းသော စကားရပ်သည်။ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ တည်း။ ဣတိ၊ တည်း။