ဆဋ္ဌာပဒါနေ၊ ခြောက်ခုမြောက်ဖြစ်သောအပဒါန်၌။
ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနောတိအာဒိကံ၊ ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနောဤသို့အစရှိသော စကားရပ်သည်။
အာယသ္မတော ကာဠုဒါယိတ္ထေရဿ၊ အရှင်ကာဠုဒါယီမထေရ်၏။
အပဒါနံ၊ အကြောင်းအဋ္ဌုပ္ပတ်တည်း။
အယမ္ပိ၊ ဤကာဠုဒါယီမထေရ်သည်လည်း။
ပုရိမဗုဒ္ဓေသု၊ ရှေးဘုရားရှင်တို့၌။
ကတာဓိကာရော၊ ပြုအပ်, ဆည်းပူးအပ်ပြီးသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုအဆောက်အဦးရှိသည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။
တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ၊ ထိုထိုဘုံဘဝ၌။
ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယာနိ၊ ဝဋ်ကင်းပြတ်ရာနိဗ္ဗာန်၏အားကြီးသော မှီရာအကြောင်းဖြစ်ကုန်သော။
ပုညာနိ၊ ကောင်းမှုတို့ကို။
ဥပစိနန္တော၊ ဆည်းပူးလျက်။
ပဒုမုတ္တရဿ၊ ပဒုမုတ္တရမည်သော။
ဘဂဝတော၊ ဘုရားရှင်၏။
ကာလေ၊ အခါ၌။
ဟံသဝတီနဂရေ၊ ဟံသဝတီမြို့၌။
ကုလဂေဟေ၊ အမျိုးအိမ်၌။
နိဗ္ဗတ္တော၊ ဖြစ်သည်။
ဝိညုတံ၊ တတ်သိနားလည်သူ၏ အဖြစ်သို့။
ပတ္တော၊ ရောက်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။
ဓမ္မဒေသနံ၊ ဟောတရားကို။
သုဏန္တော၊ နာယူလတ်သော်။
သတ္ထာရံ၊ ဘုရားရှင်ကို။
ကုလပ္ပသာဒကာနံ၊ အမျိုးတို့ကို ကြည်ညိုစေတတ်ကုန်သောရဟန်းတို့တွင်။
ဧကံ ဘိက္ခုံ၊ ရဟန်းတစ်ပါးကို။
အဂ္ဂဋ္ဌာနေ၊ မြတ်သောအရာအထူး၌။
ဌပေန္တံ၊ ထားတော်မူနေသည်ကို။
ဒိသွာ၊ မြင်ရ၍။
တဇ္ဇံ၊ ထိုဧတဒဂ်ရာထူးအားလျော်သော။
အဘိနီဟာရကမ္မံ၊ ဆုတောင်းခြင်းငှာ ထိုက်တန်သောအမှုကို။
ကတွာ၊ ပြု၍။
တံ ဌာနန္တရံ၊ ထိုအရာအထူးကို။
ပတ္ထေသိ၊ တောင်းပြီ။
သတ္ထာပိ၊ ဘုရားရှင်သည်လည်း။
ဗျာကာသိ၊ ဗျာဒိတ်စကား မိန့်ကြားတော်မူပြီ။
သော၊ ထိုသူသည်။
ယာဝဇီဝံ၊ အသက်ထက်ဆုံး။
ကုသလံ၊ ကုသိုလ်ကို။
ကတွာ၊ ပြု၍။
ဒေဝမနုဿေသု၊ နတ်လူတို့၌။
သံသရန္တော၊ ကျင်လည်လျက်။
အမှာကံ၊ ငါတို့၏။
ဗောဓိသတ္တဿ၊ ဘုရားလောင်း၏။
မာတုကုစ္ဆိယံ၊ အမိဝမ်းတိုက်၌။
ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏဒိဝသေ၊ ပဋိသန္ဓေယူ(တည်)ရာနေ့၌။
ဒေဝလောကတော၊ နတ်ပြည်မှ။
စဝိတွာ၊ စုတေ၍။
ကပိလဝတ္ထုသ္မိံယေဝ၊ ကပိလဝတ္ထုနေပြည်တော်၌သာလျှင်။
အမစ္စကုလေ၊ အမတ်မျိုး၌။
ပဋိသန္ဓိံ၊ ပဋိသန္ဓေကို။
ဂဏှိ၊ ယူပြီ။
ဗောဓိသတ္တေန၊ ဘုရားလောင်းနှင့်။
သဟ၊ အတူတကွ။
ဧကဒိဝသေယေဝ၊ တစ်ရက်တည်း၌သာလျှင်။
ဇာတော၊ မွေးဖွားပြီ။
တံဒိဝသံယေဝ၊ ထိုနေ့၌ပင်လျှင်။
နံ၊ ထိုကာဠုဒါယီကလေးကို။
ဒုကူလစုမ္ဗဋကေန၊ ဘွဲ့ဖြူပုဆိုး အခံဖြင့်။
နိပ္ပဇ္ဇာပေတွာ၊ အိပ်စေ၍။
ဗောဓိသတ္တဿ၊ ဘုရားလောင်းအား။
ဥပဋ္ဌာနံ၊ ဆည်းကပ်ခစားခြင်းငှာ။
နယိံသု၊ ဆောင်ကုန်ပြီ။
ဟိ၊ မှန်၏။
ဗောဓိသတ္တေန၊ ဘုရားလောင်းနှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ အတူတကွ။
ဗောဓိရုက္ခော၊ ဗောဓိပင်လည်းကောင်း။
ရာဟုလာ မာတာ၊ ရာဟုလာ၏ မယ်တော်ယသောဓရာလည်းကောင်း။
စတ္တာရော၊ လေးလုံးကုန်သော။
နိဓီ၊ ရွှေအိုးကြီးတို့လည်းကောင်း။
အာရောဟနိယဟတ္ထီ၊ စီးတော်ဆင်လည်းကောင်း။
ကဏ္ဍကော၊ ကဏ္ဍကမြင်းလည်းကောင်း။
ဆန္နော၊ ဆန္နအမတ်လည်းကောင်း။
ကာဠုဒါယီ၊ ကာဠုဒါယီလည်းကောင်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဣမေ သတ္တ၊ ဤခုနစ်မျိုးတို့သည်။
ဧကဒိဝသေ၊ တစ်နေ့တည်း၌။
ဇာတတ္တာ၊ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
သဟဇာတာ နာမ၊ အတူတကွဖြစ်ပေါ် လာကုန်သော အရာတို့မည်သည် (ဝါ) ဖွားဖက်တော်တို့မည်သည်။
အဟေသုံ၊ ဖြစ်ကုန်ပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
အဿ၊ ထိုကလေး(ဥဒါယီလောင်း)၏။
နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ၊ နာမည်ယူရာနေ့၌ (ဝါ) နာမည်မှည့်ရာနေ့၌။
သကလနဂရဿ၊ တစ်မြို့လုံး၏။
ဥဒဂ္ဂစိတ္တဒိဝသေ၊ ပီတိဖြင့်တက်ကြွရွှင်လန်းသော စိတ်ရှိရာနေ့၌။
ဇာတတ္တာ၊ မွေးဖွားလာသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဥဒါယီတွေဝ၊ ဥဒါယီဟူ၍သာလျှင်။
နာမံ၊ အမည်ကို။
ကရိံသု၊ ပြုကုန်ပြီ။
ထောကံ၊ အနည်းငယ်။
ကာဠဓာတုကတ္တာ ပန၊ မည်းနက်သော သဘောရှိသညိ၏အဖြစ်ကြောင့်ကား။
ကာဠုဒါယီတိ၊ ကာဠုဒါယီဟူ၍။
ပညာယိတ္ထ၊ ထင်ရှားပြီ။
သော၊ ထိုကာဠုဒါယီသည်။
ဗောဓိသတ္တေန၊ ဘုရားလောင်းနှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ အတူတကွ။
ကုမာရကီဠံ၊ သူငယ်၏အဖြစ်ဖြင့်ကစားခြင်းကို (ဝါ) ငယ်ရွယ်သူများ မြူးပျော်ပါးလျက် ဆော့ကစားခြင်းကို။
ကီဠန္တော၊ ကစားလျက်။
ဝုဒ္ဓိံ၊ ကြီးပြင်းခြင်းသို့။
အဂမာသိ၊ ရောက်ပြီ။
အပရဘာဂေ၊ နောက်အဖို့၌။
လောကနာထေ၊ ဘုရားရှင်သည်။
မဟာဘိနိက္ခမနံ၊ မြတ်သောတောထွက်ခြင်းကို။
နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်တော်မူ၍။
အနုက္ကမေန၊ အစဉ်သဖြင့်။
သဗ္ဗညုတံ၊ သဗ္ဗညုဘုရားအဖြစ်သို့။
ပတွာ၊ ရောက်၍။
ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကေ၊ လည်စေအပ်ပြီးသော မြတ်သောတရားတည်းဟူသော စက်ရတနာရှိသည်။
သမာနေ၊ ဖြစ်လတ်သော်(ထည့်)။
ရာဇဂဟံ၊ ရာဇဂြိုလ်မြို့ကို။
ဥပနိဿာယ၊ အမှီပြု၍။
ဝေဠုဝနေ၊ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌။
ဝိဟရန္တေ၊ နေတော်မူလတ်သော်။
သုဒ္ဓေါဓနမဟာရာဇာ၊ သုဒ္ဓေါဓနမင်းသည်။
တံ ပဝတ္တိံ၊ ထိုအကြောင်းကို။
သုတွာ၊ ကြား၍။
ပုရိသသဟဿပရိဝါရံ၊ ယောက်ျားတစ်ထောင်အခြံအရံရှိသော။
ဧကံ၊ တစ်ယောက်သော။
အမစ္စံ၊ အမတ်ကို။
''မေ၊ ငါ၏။
ပုတ္တံ၊ သားကို။
ဣဓ၊ ဤအရပ်သို့။
အာနေဟိ၊ ပင့်ဆောင်ခဲ့လော''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ပေသေတိ၊ စေလွှတ်ပြီ။
သော၊ ထိုအမတ်သည်။
သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။
ဓမ္မဒေသနာဝေလာယံ၊ တရားဟောရာအချိန်၌။
သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။
သန္တိကံ၊ အထံသို့။
ဂန္တွာ၊ သွား၍။
ပရိသပရိယန္တေ၊ ပရိသတ်၏အစွန်၌။
ဌိတော၊ တည်လျက်။
ဓမ္မံ၊ တရားကို။
သုတွာ၊ နာယူ၍။
သပရိဝါရော၊ အခြံအရံနှင့်တကွ။
အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။
ပါပုဏိ၊ ရောက်ပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
နေ၊ ထိုသူတို့ကို။
သတ္ထာ၊ ဘုရားရှင်သည်။
''ဘိက္ခဝေါ၊ ရဟန်းတို့။
ဧထ၊ လာကုန်လော''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဟတ္ထံ၊ လက်တော်ကို။
ပသာရေသိ၊ ဆန့်တန်းတော်မူပြီ။
သဗ္ဗေ၊ အလုံးစုံကုန်သောသူတို့သည်။
တံခဏေယေဝ၊ ထိုခဏ၌ပင်လျှင်။
ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရဓရာ၊ တန်ခိုးဖြင့်ပြီးသော သပိတ်သင်္ကန်းကို ဆောင်ကုန်သည်။
တဿသဋ္ဌိကတ္ထေရာ ဝိယ၊ ဝါခြောက်ဆယ်ရမထေရ်တို့ကဲ့သို့။
အဟေသုံ၊ ဖြစ်ကုန်ပြီ။
အရဟတ္တပ္ပတ္တတော၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်ပြီးရာအခါမှ။
ပဋ္ဌယ၊ စ၍။
အရိယာ နာမ၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့မည်သည်။
မဇ္ဈတ္တာဝ၊ လျစ်လျူရှုခြင်းသဘောရှိကုန်သည်သာလျှင်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။
ရညာ၊ မင်းသည်။
ပေသိတသာသနံ၊ ပို့စေအပ်သော (ပို့ခိုင်းအပ်သော) သတင်းစကားကို။
ဒသဗလဿ၊ ဘုရားရှင်အား။
နာရောစေသိ၊ မလျှောက်ထားပြီ။
ရာဇာ၊ မင်းသည်။
ဂတော၊ သွားသောအမတ်သည်။
နေဝ အာဂစ္ဆတိ၊ ပြန်မလာ။
သာသနံ၊ သတင်းစကားကို။
န သုယျတိ၊ မကြားအပ်။
ဣတိ၊ ဤသို့နှလုံးပိုက်၍။
အပရမ္ပိ၊ အခြားတစ်ပါးလည်းဖြစ်သော။
ပုရိသသဟဿပရိဝါရံ၊ ယောက်ျားအခြံအရံ တစ်ထောင်ရှိသော။
အမစ္စံ၊ အမတ်ကို။
ပေသေသိ၊ စေလွှတ်ပြန်ပြီ။
တသ္မိမ္ပိ၊ ထိုအမတ်သည်လည်း။
တထာ၊ ထိုရှေးအမတ်တစ်ဦးနည်တူ (ဝါ) ရှေးနည်းအတိုင်း။
ပဋိပန္နေ၊ ပြုကျင့်သွားလတ်သော်။
အပရမ္ပိ၊ အခြားတပါးသော အမတ်တဦးကိုလည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဧတေန နယေန၊ ဤနည်းဖြင့်။
နဝပုရိသသဟဿပရိဝါရေ၊ ယောက်ျားကိုးထောင် အခြံအရံရှိကုန်သော။
နဝ အမစ္စေ၊ အမတ်ကိုးဦးတို့ကို။
ပေသေသိ၊ စေလွှတ်ပြီ။
သဗ္ဗေ၊ အလုံးစုံသောအမတ်တို့သည်။
ဂန္တွာ၊ သွားရောက်၍။
အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။
ပတွာ၊ ရောက်၍။
တုဏှီ၊ ဆိတ်ဆိတ်သည်။
အဟေသုံ၊ ဖြစ်ကုန်ပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
ရာဇာ၊ မင်းသည်။
''ဧတ္တကာ၊ ဤမျှလောက်အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော။
ဇနာ၊ လူတို့သည်။
မယိ၊ ငါ၌။
သိနေဟာသာဝေန၊ ချစ်ခင်ကြည်ညိုမှုမရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဒသဗလဿ၊ မြတ်စွာဘုရားအား။
ဣဓ၊ ဤကပိလဝတ်နေပြည်တော်သို့။
အာဂမနတ္ထာယ၊ ကြွတော်မူခြင်းအကျိုးငှာ။
ကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသောသတင်းစကားကို။
န ကထယိံသု၊ မပြောကြားမလျှောက်ထားကုန်ပြီ။
အယံ ပနဥဒါယီ၊ ဤကာဠုဒါယီသည်ကား။
ဒသဗလေန၊ မြတ်စွာဘုရားနှင့်။
သမဝယော၊ တူသော အရွယ်ရှိသူသည်။
သဟပံသုကီဠိတော၊ အတူတကွမြူမှုန်ကစားဖက်သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏ (ထည့်)။
မယိ စ၊ ငါအပေါ်၌လည်း။
သိနေဟဝါ၊ ချစ်ခင်ကြည်ညိုမှုရှိ၏။
ဣမံ၊ ဤကာဠုဒါယီကို။
ပေသေဿာမိ၊ စေလွှတ်အံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့။
စိန္တေသိ၊ ကြံစည်ပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
တံ၊ ထိုကာဠုဒါယီကို။
ပက္ကောသာပေတွာ၊ ခေါ်စေ၍။
''တာတ၊ အမောင်။
တွံ၊ သင်သည်။
ပုရိသသဟဿပရိဝါရော၊ ယောက်ျားတစ်ထောင် အခြံအရံ ရှိသည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ဂန္တွာ၊ သွား၍။
ဒသဗလံ၊ ဘုရားရှင်ကို။
ဣဓ၊ ဤကပိလဝတ်နေပြည်တော်သို့။
အာနေဟိ၊ ပင့်ဆောင်ခဲ့လော''။။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝတွာ၊ ပြောဆို၍။
ပေသေသိ၊ စေလွှတ်ပြီ။
သော ပန၊ ထိုကာဠုဒါယီသည်ကား။
ဂစ္ဆန္တော၊ သွားလတ်သော်။
''ဒေဝ၊ အရှင်မင်းမြတ်။
အဟံ၊ အကျွန်ုပ်သည်။
ပဗ္ဗဇိတုံ၊ ရှင်ရဟန်း ပြုခြင်းငှာ။
သစေ လဘိဿာမိ၊ အကယ်၍ ရငြားအံ့။
ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ရသည်ရှိသော်။
အဟံ၊ အကျွန်ုသည်။
ဘဂဝန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။
ဣဓ၊ ဤကပိလဝတ် နေပြည်တော်သို့။
နေဿာမိ၊ ပင့်ဆောင်ပါအံ့''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝတွာ၊ ပြောဆို၍
ရညာ၊ မင်းသည်။
''တွံ၊ သင်သည် (ထည့်)။
ပဗ္ဗဇိတော၊ ရှင်ရဟန်းပြုသည်။
ဟုတွာပိ၊ ဖြစ်၍လည်း။
မမ၊ ငါ၏။
ပုတ္တံ၊ သားကို။
ဒဿေဟိ၊ ပြလော့''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝုတ္တော၊ ပြောဆိုအပ်သည်။
သမာနော၊ ဖြစ်လတ်သော် (ထည့်)၊
ရာဇဂဟံ၊ ရာဇဂြိုဟ်မြို့သို့။
ဂန္တွာ၊ သွား၍။
သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။
ဓမ္မဒေသနာဝေလာယ၊ တရားဟောချိန်၌။
ပရိသပရိယန္တေ၊ ပရိသတ်အစွန်၌။
ဌိတော၊ တည်လျက်။
ဓမ္မံ၊ တရားတော်ကို။
သုတွာ၊ နာယူ၍။
သပရိဝါရော၊ အခြံအရံနှင့်တကွ။
အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။
ပတွာ၊ ရောက်၍။
ဧဟိဘိက္ခုဘာဝေ၊ ဧဟိဘိက္ခုအဖြစ်၌။
ပတိဋ္ဌာသိ၊ တည်ပြီ။
သော၊ ထိုကာဠုဒါယီထေရ်သည်။
အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။
ပတွာ၊ ရောက်၍။
''အယံ၊ ဤအချိန်အခါသည်။
ဒသဗလဿ၊ ဘုရားရှင်၏။
ကုလနဂရံ၊ ဆွေမျိုးတို့နေထိုင်ရာ ကပိလဝတ်မြို့တော်သို့။
ဂန္တုံ၊ သွားခြင်းငှာ။
န တာဝကာလော၊ အချိန်မတန်သေး။
ဝဿန္တေ၊ မိုးဥတုသည်။
ဥပဂတေ ပန၊ ကပ်ရောက်လတ်သော်ကား။
ပဗ္ဗတေသု၊ တောင်တို့၌လည်းကောင်း။
ဝနသဏ္ဍေသု၊ တောအုပ်တို့၌လည်းကောင်း။
ဘူမိယာ၊ မြေအရပ်သည်။
ဟရိတတိဏသဉ္ဆန္နာယ၊ စိမ်းစိုသောမြက်တို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသည်။
သမာနာယ၊ ဖြစ်လတ်သော် (ထည့်)။
ဂမနကာလော၊ သွားရမည့်အချိန်သည်။
ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လတ္တံ့''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဂမနကာလံ၊ သွားရမည့်အချိန်ကို။
အာဂမေန္တော၊ ဆိုင်းငံ့လျက် (ဝါ) စောင့်ဆိုင်းလျက်။
ဝဿန္တေ၊ မိုးဥတုသည်။
သမ္ပတ္တေ၊ ရောက်လတ်သော်။
သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။
ကုလနဂရံ၊ ဆွေမျိုးတို့နေထိုင်ရာမြို့သို့။
ဂန္တုံ၊ သွားခြင်းငှာ။
ဂမနဝဏ္ဏံ၊ သွားမည့်လမ်းခရီး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို။
သံဝဏ္ဏေသိ၊ ချီးမွမ်းပြီ။
ထေရဂါထာယ၊ ထေရဂါထာ၌။
''အင်္ဂါရိနော ဒါနိ ဒုမာ ဘဒန္တေ။ပ။ သမယော တေ ဉာတိဒဿနေ''တိ၊ အင်္ဂါရိနော ဒါနိ ဒုမာ ဘဒန္တေ ။ပ။ သမယော တေ ဉာတိဒဿနေ ဟူသော။
ဧတံ စ၊ ဤစကားရပ်ကိုလည်း။
ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။
ဘဒန္တေ၊ တရားအရသာ မြိုက်ဩဇာဖြင့် များစွာဗိုလ်လူ ခပ်သိမ်းသူကို ဆယ်ယူဘေးလွတ် ကယ်ပေးတတ်သည့် လူနတ်ဆရာ အို မြတ်စွာဘုရား။
ဒါနိ ဣဒါနိ၊ နွေဦးလွန်မြောက် မိုးဦးရောက်စ ယခုကာလ၌။
အင်္ဂါရိနော
အင်္ဂါရာနိ ဝိယာတိ အင်္ဂါရာနိ၊ မီးကျီးနှင့် တူကုန်သော၊ အင်္ဂါရာနိ ဧတေသံ ရူက္ခာနံ အတ္ထီတိ အင်္ဂါရိနော= မီးကျီးကဲ့သို့ နီမြန်းသော အပွင့်အညွန့်ရှိကုန်သောသစ်ပင်တို့ (ဝါ) နီမြန်းသော သန္တာအဆင်းကဲ့သို့ အပွင့်အညွန့်ရှိကုန်သော သစ်ပင်တို့။
၊ ရောင်ဝါညီးညီး တသည်းသည်းနှင့် မီးကျီးအသွင် ကုန်စင်နီးမြန်း ပွင့်ညွန့်ဆန်းလည်း ရှိကုန်သော။
ဖလေသိနော
ဖလံ ဧသန္တီတိ ဖလေသိနော၊ ဖလ ဧသ+ဤ၊ ပရိယေသနေ− ရှားမှီးခြင်းအနက်၌။ ''အသီးကို ရှာဖွေတတ်ကုန်၏ ''ဟူသည်− စိတ်မရှိပါဘဲ စိတ်ရှိသော အမူအရာသို့ တင်စား၍ ပြောဆိုထားခြင်းတည်း။ အသီးတို့ကိုယူခြင်းငှာအားထုတ်အပ်သော အခါ, ပြည့်စုံသော အသီးကိုယူရာအခါဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
၊ ကြီးကြီးငယ်ငယ် အသွယ်သွယ်ဟုအရွယ်ပေါင်းစုံ အသီးလည်းရှိကုန်သော။
ဒုမာ၊ စိမ်းစိုညိုမှိုင်း အုံဆိုင်းဆိုင်းနှင့် ရှုတိုင်းနှစ်လို သစ်ပင်ပျိုတို့သည်။
ဆဒနံ၊ ဆွေးမြေ့ရင့်ရော် မြင်မတော်ငြား ရွက်ဟောင်းများကို။
ဝိပ္ပဟာယ၊ သဘာဝအလျောက် ကြွေချိန်ရောက်၍ မဖောက်မှန်စွာ စွန့်ပယ်ခွာ၍။
သမ္ပန္နပဏ္ဍပလာသာ၊ အစီအရီ ဝေဆည်တင့်ဆန်း ပွင့်လန်းပြည့်စုံသော သစ်ရွက်ရော်တို့ရှိကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏ (ထည့်)။
တေ၊ အသီးအရွက် စည်ပင်လျက်ရှိကုန်သော ထိုသစ်ပင်တို့သည်။
အစ္စိမန္တောဝ၊ အလျံထိန်ညီးဆီမီး၏ကဲ့သို့။
ပဘာသယန္တိ၊ လုံးစုံများစွာ အရပ်မျက်နှာသို့ ရောင်ဝါခပင်း ထွန်းလင်းတောက်ပစေကုန်၏။
မဟာဝီရ
ကြိုးစားအားထုတ်တတ်သောသူ၊ ဝီရ+အ၊ ဝိက္ကန္တိယံ− ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်း၌၊ မဟန္တော ဝီရော မဟာဝီရော၊ ကြီးမြတ်သော အားထုတ်ကြိုးစားခြင်းရှိသူ၊ ဘုရားရှင်။
၊ ကြီးမြတ်လုံ့လ ဝီရိယရှိတော်မူသော။
ရသာနံ၊ အတ္ထ, ဓမ္မ ဝိမုတ္တဟု သုံးဝအပြား ရသတရားတို့၏။
ဘာဂီ
ဘဇီယတေ သေဝီယတေတိ ဘာဂေါ၊ မှီဝဲအပ်သော အဖို့အစု၊ ဘဇ+ဏ၊ သေဝါယံ− မှီဝဲခြင်း၌၊ ဘာဂေါ အဿ အတ္ထီ ဘာဂီ၊ ဘာဂပုဒ်+ဤ ပစ္စည်း။
၊ အဖို့ရှိငြား အိုရှင်တော်မြတ်ဘုရား။
အနုဂ္ဂဟာယ၊ ဖခမည်းတော် မျိုးဆွေကျော်တို့ စောင့်မျှော်နေမှု ချီးမြှောက်မှုပြုခြင်းငှာ (ထည့်)။
ကာလော၊ သွားရောက်ဖို့ရန် အချိန်တန်ပါပြီဘုရား။
ဖုလ္လာနိ၊ အပွင့်အသီး ခိုင်းဖြီးဝေဆာ သီးပွင့်၍နေပါကုန်သော။
ဒုမာနိ၊ ညိိုညို မှိုင်းမှိုင်း အုံ့ဆိုင်းဝေဆီ အလီလီသောသစ်ပင်တို့သည်။
မနောရမာနိ၊ မြင်သူမှန်သမျှသဘောကျဖို့ မုချမသွေ အဖြစ်ကြီးဖြစ်ပါပေကုန်၏။
သမန္တတော၊ အဖို့စုံလင်ထက်ဝန်းကျင်မှ၊
သဗ္ဗဒိသာ၊ လုံးစွာများစွာ အရပ်မျက်နှာတို့သို့။
ပဝန္တိ၊ အနံ့ပေါင်းစုံ ပို့လွှတ်ကုန်၏။
ပတ္တံ၊ ဆွေးမြေ့ရင့်ရော် မြင်မတော်ညောင်း သစ်ရွက်ဟောင်းကို။
ပဟာယ၊ သူအလိုအလျောက် ကြွေချိန်ရောက်၍ မဖောက်မှန်စွာ စွန့်ပယ်ခွာ၍။
ဖလံ၊ သီးမှုပွင့်မှု သီးပွင့်မှုကို။
အာသသာနာ၊ အကြောင်းထောက်ချင့် မျှော်လင့်တောင်းတ၍နေကုန်၏။
ဝီရ၊ ကြီးမြတ်လုံ့လ ဝီရိယရှိတော်မူသောမြတ်စွာဘုရား။
ဣတော၊ ရာဇဂြိုဟ်ခေါ် ဤမြို့တော်မှ။
ပက္ကမနာယ၊ ယခုမကြာ ဖဲခွါခြင်းငှာ။
ကာလော၊ သင့်တော်လျောက်ပတ် အချိန်ကောင်းအချိန်ခါ မြတ်ပါပေတည်း။
ဘဒန္တေဘဒ္ဒံ အန္တေ ဧတဿာတိ ဘဒန္တေ၊ အတွင်း၌ ကောင်းသောဂုဏ်အထူးရှိသော မြတ်စွာဘုရား။ ဆတ္တပါဏိပုဒ်တို့ကဲ့သို့ ဒွိပဒဘိန္နာဒိကရဏဗဟုဗွီ သမာသ်ပုဒ်တည်း။ ''ဝနပ္ပဂုမ္ဗေ'' စသော ရတနာသုတ်လာပုဒ်၌ကဲ့သို့ ဤဘဒန္တေ၌လည်း ''ကွစေဝါ'' ဟူသော မောဂ္ဂလာန်သုတ်ဖြင့် ပထမာသိဝိဘတ်ကို ဧပြု၍ ပြီးထားသည်၊ ထိုသိဝိဘတ်သည်လည်း ပစ္စတ္ထအနက်၌ မသက်၊ သမ္ဗောဓနတ္ထခေါ် အာလုပ်အနက်၌ သက်ထားသည်၊ ထိုကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ ''ဣဓ ပန သမ္ဗောဓနတ္ထေ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ'' ဟု မိန့်ဆိုထားသည်။
ဘုရားရှင်၏ အတွင်းသန္တာန်၌ သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဝိမုတ္တိ ဝိမုတ္တဉာဏဒဿနတည်း ဟူသော ဂုဏ်ထူးတို့သည်ရှိကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ''ဘဒ္ဒန္တ'' ဟူသောအမည်ကို ရရှိသည်၊ ဒ− တစ်လုံး ချေပါ။ ယင်းကိုပင် အဋ္ဌကထာ၌ ''ဂုဏဝိသေသယုတ္တော− ဂုဏ်အထူးနှင့်ယှဉ်သူဟုဖွင့်ပြသည်၊ ထိုမျှသာမကသေး ''ဂုဏ်အထူးနှင့် ယှဉ်ကုန်သောသူတို့ထက်လည်း အမြတ်ဆုံးဖြစ်တော်မူ သေး၏'' ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကိုလည်း သိစေလို၍ ''ဂုဏဝိသေသယုတ္တာနံ အဂ္ဂဘူတော သတ္ထာ''ဟု ဆက်လက်ပြဆိုထားသည်။ ထိုအဋ္ဌကထာဖွင့်ဆိုချက်တို့ကိုထောက်ဆ၍ ''ဘဒန္တပုဒ်ကို ဘဒ္ဒ+အန္တဟု ပုဒ်ဖြတ်၍ 'ဘဒ္ဒ' အရ ဂုဏဝိသေသခေါ် သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဝိမုတ္တိ, ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနတို့ကို ယူပါ၊ အန္တ−အရ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်ကိုယူပါ၊ ပုဒ်နှစ်ပုဒ် ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်၍ သမာသ်ပုဒ်ဖြစ်ကြောင်း သိပါ၊ ယင်းကိုအနက်ပေးသော် ''ဘဒ္ဒန္တေ− အတွင်းသန္တာန်၌ကား သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဝိမုတ္တိ, ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနတည်းဟူသော ဂုဏ်ထူးရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား''ဟု အနက်ပေးရမည်။
တနည်းအားဖြင့် ''ဂုဏဝိသေသယုတ္တာနံ အဂ္ဂဘူတော'' ဟူသော အဖွင့်ကို ကြည့်၍ ဘဒ္ဒါနံ ဘန္တေ ဘဒ္ဒန္တေ−ဟု ဝိဂ္ဂဟပြု၍ ဒ− တစ်လုံးချေ။ ဘဒ္ဒ− အရ ''ဂုဏ်အထူးရှိကုန်သောသူများ''ကို ယူ၍ အန္တအရ ''အထွဋ်အထိပ်ရောက်သော ဘုရား''ကို ယူရမည်၊ အန္တ− ပုဒ်သည်အဂ္ဂအနက်ဟောတည်း။ ဤအလို ''ဂုဏ်ထူးရှိကုန်သော သူတို့ထက် (အထွဋ်အထိပ်ရောက်သော) မြတ်သော မြတ်စွာဘုရား''ဟု အနက်ပေးပါ၊ ဂစ္ဆန္တာဒိဂိုဏ်းစဉ်ပါ။
တနည်းအားဖြင့် ''ဘဒ္ဒသဒ္ဒသမာနတ္ထံ ပဒန္တရစေ ကံ၊ ဘဒ္ဒသဒ္ဒါနှင့် တူသောအနက်ရှိသော ပုဒ်တစ်မျိုးဖြစ်သော ဘဒ္ဒန္တ− ဟုဆိုထားပြန်သည်၊ ဤအလို ''ဘဒ္ဒတိ ဘဇတိ ကလျာဏဓမ္မန္တိ ဘဒန္တေ''ဟု ဝိဂ္ဂဟပြုပါ၊ ဘဒ္ဒ+အန္တပစ္စည်း၊ ဤအန္တပစ္စည်းသည်လည်း ဂစ္ဆန္တာဒိဂိုဏ်း အန္တပစ္စည်းမှတစ်ပါးသာတည်း၊ ထိုကြောင့် ရူပသိဒ္ဓိ၌ ''ဣစ္စာဒိပုရိသသဒ္ဒသမံ''ဟု မိန့်ဆိုကာ ဂစ္ဆန္တာဒိဂိုဏ်းမစဉ်ဘဲ ပုရိသာဒိဂိုဏ်းစဉ်ပါဟု ညွှန်ကြားထားလေသည်၊ ဘဒ္ဒ+အန္တ၊ ကလျာဏေ− ကောင်းမွန် တင့်တယ်ခြင်း၌။ ဤအလို ''ဘဒန္တေ− ကောင်းဂုဏ်ဒြပ် ပြည့်စုံလတ်သည့် အို ရှင်တော်မြတ်ဘုရား''ဟုပေးပါ။ ၊ ကြီးမြတ်ဂုဏ်အင် စုံလင်လေငြား အိုရှင်တော်မြတ်ဘုရား။ ဥတု၊ ရာသီဥတုသည်။ အတိ သီတံ၊ အလွန်ပြင်းရှ အေးမြလှသည်။ နေဝ ဟောတိ၊ မဖြစ်ပါ။ အတိဥဏှံ၊ အလွန်ထန်ပြင်း ပူလောင်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ မဖြစ်ပါ။ သုခါ၊ အလွန်ပူအေး ကင်းစင်ဝေးသဖြင့် နွေးထွေးကိုယ်မှာ စိတ်ချမ်းသာကြောင်း ဥတုကောင်းပါပေတည်း။ အဒ္ဓနိယာ၊ အလွန်ရှည်လျား ခရီးသွားဖို့ ခံငြားသေချာ ဥတုလည်းဖြစ်ပါပေ၏။ ပစ္ဆာမုခံ၊ အနောက်အရပ်သို့ ရှေးရှုတူရှု မျက်နှာမူသော။ ရောဟိနိယံ၊ ကောလိယနှင့် သာကိယမည်ငြား ဇနပုဒ်များ၏ အကြားအရပ် တည်ကုန်လတ်၍မြောက်ရပ်မှသည် တောင်ရပ်ဆီသို့ သွေဖီစီးလစ် ရောဟိနီမြစ်ကို။ တရန္တံ၊ မကွေ့မထောက်ကူးမြောက်တော်မူသော။ တံ၊ ဘုန်းအဆင့်ဆင့် ရောင်တော်ဝင့်၍ လွန်တင့်တယ်ငြား အရှင်ဘုရားကို။ သာကိယာ စ၊ သာကိယတိုင်းသား ဆွေမျိုးများတို့သည်လည်းကောင်း။ ကောလိယာ စ၊ ကောလိယတိုင်းသား ဆွေမျိုးများတို့သည်လည်းကောင်း။ ပဿန္တု၊ သဒ္ဓါရွှင်ပြပီတိခလျက် မဝမငြီး ဖူးမြင်လည်း ဖူးမြင်ကြပါစေကုန်။
ဘုရားရှင်၏ အတွင်းသန္တာန်၌ သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဝိမုတ္တိ ဝိမုတ္တဉာဏဒဿနတည်း ဟူသော ဂုဏ်ထူးတို့သည်ရှိကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ''ဘဒ္ဒန္တ'' ဟူသောအမည်ကို ရရှိသည်၊ ဒ− တစ်လုံး ချေပါ။ ယင်းကိုပင် အဋ္ဌကထာ၌ ''ဂုဏဝိသေသယုတ္တော− ဂုဏ်အထူးနှင့်ယှဉ်သူဟုဖွင့်ပြသည်၊ ထိုမျှသာမကသေး ''ဂုဏ်အထူးနှင့် ယှဉ်ကုန်သောသူတို့ထက်လည်း အမြတ်ဆုံးဖြစ်တော်မူ သေး၏'' ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကိုလည်း သိစေလို၍ ''ဂုဏဝိသေသယုတ္တာနံ အဂ္ဂဘူတော သတ္ထာ''ဟု ဆက်လက်ပြဆိုထားသည်။ ထိုအဋ္ဌကထာဖွင့်ဆိုချက်တို့ကိုထောက်ဆ၍ ''ဘဒန္တပုဒ်ကို ဘဒ္ဒ+အန္တဟု ပုဒ်ဖြတ်၍ 'ဘဒ္ဒ' အရ ဂုဏဝိသေသခေါ် သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဝိမုတ္တိ, ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနတို့ကို ယူပါ၊ အန္တ−အရ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်ကိုယူပါ၊ ပုဒ်နှစ်ပုဒ် ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်၍ သမာသ်ပုဒ်ဖြစ်ကြောင်း သိပါ၊ ယင်းကိုအနက်ပေးသော် ''ဘဒ္ဒန္တေ− အတွင်းသန္တာန်၌ကား သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဝိမုတ္တိ, ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနတည်းဟူသော ဂုဏ်ထူးရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား''ဟု အနက်ပေးရမည်။
တနည်းအားဖြင့် ''ဂုဏဝိသေသယုတ္တာနံ အဂ္ဂဘူတော'' ဟူသော အဖွင့်ကို ကြည့်၍ ဘဒ္ဒါနံ ဘန္တေ ဘဒ္ဒန္တေ−ဟု ဝိဂ္ဂဟပြု၍ ဒ− တစ်လုံးချေ။ ဘဒ္ဒ− အရ ''ဂုဏ်အထူးရှိကုန်သောသူများ''ကို ယူ၍ အန္တအရ ''အထွဋ်အထိပ်ရောက်သော ဘုရား''ကို ယူရမည်၊ အန္တ− ပုဒ်သည်အဂ္ဂအနက်ဟောတည်း။ ဤအလို ''ဂုဏ်ထူးရှိကုန်သော သူတို့ထက် (အထွဋ်အထိပ်ရောက်သော) မြတ်သော မြတ်စွာဘုရား''ဟု အနက်ပေးပါ၊ ဂစ္ဆန္တာဒိဂိုဏ်းစဉ်ပါ။
တနည်းအားဖြင့် ''ဘဒ္ဒသဒ္ဒသမာနတ္ထံ ပဒန္တရစေ ကံ၊ ဘဒ္ဒသဒ္ဒါနှင့် တူသောအနက်ရှိသော ပုဒ်တစ်မျိုးဖြစ်သော ဘဒ္ဒန္တ− ဟုဆိုထားပြန်သည်၊ ဤအလို ''ဘဒ္ဒတိ ဘဇတိ ကလျာဏဓမ္မန္တိ ဘဒန္တေ''ဟု ဝိဂ္ဂဟပြုပါ၊ ဘဒ္ဒ+အန္တပစ္စည်း၊ ဤအန္တပစ္စည်းသည်လည်း ဂစ္ဆန္တာဒိဂိုဏ်း အန္တပစ္စည်းမှတစ်ပါးသာတည်း၊ ထိုကြောင့် ရူပသိဒ္ဓိ၌ ''ဣစ္စာဒိပုရိသသဒ္ဒသမံ''ဟု မိန့်ဆိုကာ ဂစ္ဆန္တာဒိဂိုဏ်းမစဉ်ဘဲ ပုရိသာဒိဂိုဏ်းစဉ်ပါဟု ညွှန်ကြားထားလေသည်၊ ဘဒ္ဒ+အန္တ၊ ကလျာဏေ− ကောင်းမွန် တင့်တယ်ခြင်း၌။ ဤအလို ''ဘဒန္တေ− ကောင်းဂုဏ်ဒြပ် ပြည့်စုံလတ်သည့် အို ရှင်တော်မြတ်ဘုရား''ဟုပေးပါ။ ၊ ကြီးမြတ်ဂုဏ်အင် စုံလင်လေငြား အိုရှင်တော်မြတ်ဘုရား။ ဥတု၊ ရာသီဥတုသည်။ အတိ သီတံ၊ အလွန်ပြင်းရှ အေးမြလှသည်။ နေဝ ဟောတိ၊ မဖြစ်ပါ။ အတိဥဏှံ၊ အလွန်ထန်ပြင်း ပူလောင်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ မဖြစ်ပါ။ သုခါ၊ အလွန်ပူအေး ကင်းစင်ဝေးသဖြင့် နွေးထွေးကိုယ်မှာ စိတ်ချမ်းသာကြောင်း ဥတုကောင်းပါပေတည်း။ အဒ္ဓနိယာ၊ အလွန်ရှည်လျား ခရီးသွားဖို့ ခံငြားသေချာ ဥတုလည်းဖြစ်ပါပေ၏။ ပစ္ဆာမုခံ၊ အနောက်အရပ်သို့ ရှေးရှုတူရှု မျက်နှာမူသော။ ရောဟိနိယံ၊ ကောလိယနှင့် သာကိယမည်ငြား ဇနပုဒ်များ၏ အကြားအရပ် တည်ကုန်လတ်၍မြောက်ရပ်မှသည် တောင်ရပ်ဆီသို့ သွေဖီစီးလစ် ရောဟိနီမြစ်ကို။ တရန္တံ၊ မကွေ့မထောက်ကူးမြောက်တော်မူသော။ တံ၊ ဘုန်းအဆင့်ဆင့် ရောင်တော်ဝင့်၍ လွန်တင့်တယ်ငြား အရှင်ဘုရားကို။ သာကိယာ စ၊ သာကိယတိုင်းသား ဆွေမျိုးများတို့သည်လည်းကောင်း။ ကောလိယာ စ၊ ကောလိယတိုင်းသား ဆွေမျိုးများတို့သည်လည်းကောင်း။ ပဿန္တု၊ သဒ္ဓါရွှင်ပြပီတိခလျက် မဝမငြီး ဖူးမြင်လည်း ဖူးမြင်ကြပါစေကုန်။
ကဿကော၊ လယ်မှုကိစ္စ အဝဝ၌ ကျွမ်းလှလေငြား လယ်သမားသည် (ထည့်)။
ခေတ္တံ၊ မျိုးစေ့ချရာ ကိုင်းလယ်ယာကို။
အာသာယ၊ အသီးအပွင့် ဖူးပွင့်စေရာ အလိုအာသာဖြင့် (ဝါ) အပွင့်အသီး အခိုင်ဖြီးရေး မျှော်ထောက်တွေးသဖြင့်။
ကသတေ၊ နေပူမိုးရွာ မရှောင်ပါဘဲ သေချာကျန ထွန်ယက်ရ၏။
အာယာယ၊ အသီးအပွင့် ဖူးပွင့်စေရာ လိုအာသာဖြင့်။
ဝပ္ပတိ၊ နေပူမိုးရွာ မတွက်ပါဘဲ မကွာလုံ့လ ဥဿာဟကြိုး စိုက်ပျိုးရ၏။
ဓနဟာရကာ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာ အသပြာကို မကွာကာယ ဉာဏရှေးရှု ဆုတောင်းမှုကို ပြုကုန်လော။
ဝါဏိဇာ၊ ကုန်ရောင်းကုန်ဝယ် အသွယ်သွယ်ကြောင့် နယ်ပယ်အသီးသီး မငြီးခါခါ သွားလာနေငြား ကုန်သည်များတို့သည်။
အာသာယ၊ ဥစ္စာစီးပွား မြတ်စွန်းများဖို့ လိုလားသောအာသာဖြင့်။
သုမုဒ္ဒံ၊ ကြီးမားပြန့်ကျယ် သမုဒ္ဒရာရေပြင်ကျယ်ကို။
သမုဒ္ဒနာဝါယ၊ သမုဒ်ရေပြင် လောင်းလှေယာဉ်ဖြင့် (ထည့်)။
ယန္တိ၊ ဟိုဟိုဒီဒီ လှည့်လည်သွားလာကုန် (ဝါ) သက်စွန့်ကြိုးပမ်းကူးသန်းသွားလာကုန်၏။
အဟမ္ပိ၊ ကာဠုဒါယီ အမည်ထင်ပေါ် တပည့်တော်သည်လည်း(ထည့်)။
ယာယ အာသာယ၊ ရှင်တော်ဘုရား ငါတို့များ၏ ကျော်ကြားထင်ပေါ် ကပိလဝတ်မြို့တော်သို့ကြွတော်မူခြင်း မျှော်လင့်ရင်း အကြင်အလိုအသာဖြင့်။
ဣဓ၊ ရာဇဂြိုဟ်ခေါ် ဤမြို့တော်၌ (ထည့်)။
တိဋ္ဌာမိ၊ မသွားဟိုဒီ အမှန်ပင်တည်နေပါ၏။
မေ၊ တပည့်တော်၏။
သာ အာသာ၊ မျှော်လင့်တောင့်တ ထိုအလိုဆန္ဒသည်။
သမိဇ္ဈတု၊ မကြာယခု ပြီးပြည့်စုံအောင် ပြုတော်မူပါဘုရား။
မဟာမုနိ၊ မုနိထွဋ်ထားအိုမြတ်စွာဘုရား။
ဥတု၊ ရာသီဥတုသည် (ထည့်)။
အတိသီတံ၊ အလွန်ပြင်းရှ အေးမြလှသည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်ပါ။
အတိဥဏှံ၊ အလွန်ထန်ပြင်း ပူလောင်ခြင်းသည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်ပါ။
အတိဒုဗ္ဘိက္ခဆာတကံ၊ အလွန်ခေါင်းပါး, အစာရှားသဖြင့် အင်အားကုန်ခမ်း ညှိုးနွမ်းဆာလောင်ခြင်းသည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်နိုင်ပါ။
ဘူမိ၊ မြေအရပ်သည်။
သဒ္ဒလာ၊ နုပျိုလန်းဆန်း မြက်တို့ပြွမ်းလျက် ဖုံးလွှမ်းအပ်သည်။
ဟရိတာ၊ စိမ်းစိမ်းစိုစို ညို့ညိုမှိုင်းမှိုင်းရှုတိုင်းလှသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်ပါ၏။
သကိံ၊ တစ်ကြိမ်တစ်ခါ။
ဝုတ္တမတ္တေန၊ လုံ့လမညှိုး စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့်။
ဝပ္ပေ၊ စိုက်ပျိုးချထား ကောက်ပင်များသည်။
အသမ္ပဇ္ဇေ၊ အသီးဖူးငုံ မပြီးမပြည့်စုံလတ်သော် (ထည့်)။
ကဿကာ၊ လယ်ယာလုပ်သား လယ်သမားတို့သည်။
ပုနပ္ပုနံ၊ နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ် ဉာဏ်ဖြင့်ချိန်၍ အကြိမ်များစွာ အထပ်ထပ်အခါခါ။
ဗီဇံ၊ များလှသောင်းသောင်း မျိုးစေ့ အပေါင်းကို။
ဝပန္တိ၊ နေပူမိုးရွာ မရှောင်ပါဘဲ မကွာလုံ့လ ဥဿာဟကြိုး စိုက်ပျိုး ကြဲချကုန်၏။
ဒေဝရာဇာပိ၊ မိုး၏သေဌ်နင်း ပဇ္ဇုန်နတ်မင်းသည်လည်း။
အဝဿိတွာ၊ တစ်ကြိမ်တစ်ခါ မရွာသွန်းမူ၍။
ပုနပ္ပုနံ၊ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ်။
ဝဿတိ၊ သင့်တော်ချိန်ခါ မိုးကိုရွာ၏။
ကဿကာ၊ လယ်၏လုပ်သားလယ်သမားတို့သည်။
ပုနပ္ပုနံ၊ သီးနှံခိုင်ဖြိုး အကျိုးပြီဖို့ မြေလည်းပြုပြင် ရွှံ့ညွန်တင်လျက် နူးညက်ဖို့ရာ အထပ်ထပ် အခါခါ။
ခေတ္တံ၊ မျိုးစေ့ချရာ လယ်မြေယာကို။
ကသန္တိ၊ နေပူမိုးရွာ မရှောင်ပါဘဲ သေချာကျန ထွန်ယက်ကြ၏။
အပရိတုဿနတော၊ တစ်ကြိမ်တစ်ခါ ဆုဆောင်းကာမျှဖြင့် အားရတင်းတိမ်မှု၏ မရှိခြင်းကြောင့် (ထည့်)။
ပုနပ္ပုနံ၊ ကျီကြစသည်တို့၌ သိုးမှီးသိမ်းဆည်း သည်၏အစွမ်းကြောင့် အဖန်ဖန်အထပ်ထပ်။
ဓညံ၊ သလေးစပါး အစထား၍ များလှသောင်းသောင်း သီးနှံပေါင်းကို။
ရဋ္ဌံ၊ တိုင်းပြည်ကျီကြ အဝဝသို့။
ဥပေတိ၊ မလွဲသေချာ ကပ်ဆောင်ပါ၏။
ယာစကာ၊ လှည့်လည်တောင်းစား သူတောင်းစားများတို့သည်။
ပုနပ္ပုနံ၊ တောင်းရမ်းမပြတ် အထပ်ထပ်အခါခါ။
ကုလာနိ၊ ပေးလှူကြငြား အိမ်အများသို့ (ထည့်)။
စရန္တိ၊ အကြိမ်များစွာ သွားလာလှည့်ပတ် ကပ်ဝင်ခြင်းပြုကုန်၏။
ဒါနပတီ၊ ဒါနခုံမင် အလှူရှင်တို့သည်။
ပုနပ္ပုနံ၊ တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ အားမရသဖြင့် နေ့ညာမကွာ အထပ်ထပ်အခါခါ။
ဒဒန္တိ၊ အလှူခံသူ များဗိုလ်လူကို ကြည်ဖြူရွှင်လန်း လှူဒါန်းကုန်၏။
ဒါနပတီ၊ ဒါနခုံမင် အလှူရှင်သည်။
ပုနပ္ပုနံ၊ တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ အားမရသဖြင့် နေ့ညမကွာ အထပ်ထပ်အခါခါ။
ဒဒိတွာ၊ အလှူခံသူ များဗိုလ်လူကို ကြည်ဖြူရွှင်လန်း လှူဒါန်းပြီး၍။
ပုနပ္ပုနံ၊ တပြောင်းပြန်ပြန် အဖန်ဖန်အထပ်ထပ်။
သဂ္ဂံ ဌာနံ၊ နတ်ပြည်လောက နတ်ဌာနသို့။
ဥပေန္တိ၊ ကောင်းမှုကံအလျောက် ကပ်ရောက်ရကုန်၏။
(တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။
အဟမ္ပိ၊ တပည့်တော်သည်လည်း။
ပုနပ္ပုနံ၊ အထပ်ထပ်။
ယာစာမိ၊ တောင်းပန်ပါ၏။
ဘဂဝါ၊ ဘုရားရှင်သည်။
မယှံ၊ တပည့်တော်၏။
မနောရထံ၊ စိတ်အလိုကို။
မတ္ထကံ၊ အထွဋ်အထပ်သို့။
ပါပေတု၊ ရောက်စေတော်မူပါ)။
ဝီရော၊ ကြီးမြတ်လုံ့လ ဝီရိယရှိသော။
ဘူရိပညော၊ ထုထည်ကြီးမား မြေအလားသို့ ကြီးမားသောပညာဉာဏ်ရှိသော။
ပုရိသော၊ ဘုန်းကံမြင့်မား မြတ်သောယောက်ျားသည် (ထည့်)။
ယသ္မိံ ကုလေ၊ ဂုဏ်ဝါကျော်ဟိုး အကြင်အမျိုး၌။
ဇာယတိ၊ ရှေးကောင်းမှုအားစွမ်းပကားကြောင့် မွေးဖွား၍လာ၏။
တတ္ထ၊ ဂုဏ်ဝါကျော်ဟိုး ထိုအမျိုး၌။
ဟဝေ၊ မချွတ်မှန်စွာ ဧကန်သာလျှင်။
သတ္တယုဂံ၊ ဆွေစဉ်မျိုးဆက် ခုနစ်ဆက်သောဘိုးဘွားအစုံတိုင်အောင်။
သမ္မာပဋိပတ္တိယာ၊ အလွန်ကောင်းလတ် အကျင့်မြတ်ဖြင့် (ထည့်)၊
ပုနေတိ၊ အပြစ်ဟူသမျှ မဖြစ်ရအောင် လုံးဝကိန်းသေ ဖြူစင်စေ၏။
ဒေဝဒေဝေါ၊ နတ်တကာတို့၏ဥက္ကဌ် အမြတ်ထွဋ်ဖျား မြတ်ဘုရားသည်ကား။
တတောပရမ္ပိ၊ မကောင်းမှုတား ကောင်းမှုများ၌ တည်ငြားစေမှု အကြောင်းစုကြောင့် မျိုးဆက်ခုနစ်ဆက် ဂုဏ်ဝါတက်ဖို့ ကျင့်မြတ်ကျင့်ပွား ထိုလူသားထက်လည်း (ထည့်)။
သောဓေတုံ၊ မကောင်းပြစ်များ မဖြစ်ပွားအောင် ပယ်ရှားသုတ်သင်ခြင်းငှာ (ထည့်)။
သက္ကတိ၊ မုချကိန်းသေ စွန်းနိုင်ပေ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။
အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။
မညာမိ၊ အောက်မေ့အစဉ်ထင်မြင်ပါ၏။
ကသ္မာ၊ အဘယ်ကြောင့်နည်း (ထည့်)။
ဟိ ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။
တယာ
ဤဝါကျ၌ ဇာတော− ကြိယာကို ဇန+ဏေ+တပစ္စည်းတို့ဖြင့်ပြီးသော ဟေတုကမ္မရုပ်အနေအားဖြင့် ကြံဆ၍ အထက်၌ အနက်ပေးထား ပါသည်။ သို့မဟုတ် ဇာတော ကြိယာကို ကတ္တုရုပ် ဇန+တ ဖြင့်ပြီးပါမူ ''မုနိ (မုနိဘာဝေါ)− မုနိခေါ်မှတ် ရဟန်းမြတ်ဟူသော၊ သစ္စာနာမော− မှန်ကန်တည့်မတ် ကောင်းမြတ်သော အမည်သည်၊ တယာ− သင်မှ၊ ဇာတော၊ ဖြစ်ပေါ်လာပြီ''− ဟုပေးရမည်၊ တယာကို အပဒါနတ္ထယူ၍ အနက်ပေးထားခြင်းတည်း။
၊ ရှင်တော်ထွဋ်ထား မြတ်ဘုရားသည်။
အရိယာယ ဇာတိယာ၊ အရိယာမြတ်အမျိုးဇာတ်အားဖြင့် (ထည့်)။
သစ္စနာမော၊ မှန်ကန်ကောင်းမြတ် တည့်မတ်သော အမည်ရှိသော။
မုနိ (မုနိဘာဝေါ)၊ မုနိခေါ်မှတ်ရဟန်းမြတ်၏ အဖြစ်ကို။
ဇာတော၊ ဖြစ်စေအပ်ပြီ၊
(တနည်း) ဟိ ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။
မုနိသစ္စနာမော (မုနီတိ− သစ္စနာမော)− မိမိအကျိုး သူများအကျိုးနှင့် ခုကျိုးနောင်ကျိုး အမျိုးမျိုးကို သိရိုးမှန်ဘိ မြတ်မုနိဟု တိကျမှန်ကန်သောအမည်ကို။
တယာ၊ ရှင်တော်ထွဋ်ထား မြတ်ဘုရားသည်။
ဇာတော၊ ဖြစ်စေအပ်ပြီ၊
တသ္မာ၊ ထိုကြောင့် ပါတည်း (ထည့်)။
(ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရား။
သတ္တာနံ၊ သတ္တဝါတို့၏။
ဧကန္တဟိတပဋိလာဘဟေတုဘာဝတော၊ စင်စစ်အကျိုးစီးပွားကို ရခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်။
တဝ၊ ရှင်တော်ဘုရား၏။
တတ္ထ၊ ထိုကပိလဝတ်မြို့တော်သို့။
ဂမနံ၊ ကြွတော်မူခြင်းကို။
အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။
ယာစာမိ၊ လျှောက်ထားတောင်းပန်ပါ၏)။
မဟေသိနော၊ သီလက္ခန္ဓ စသည်ကျေးဇူး ဂုဏ်အထူးကို ရှာမီးတော်မူသော။
ဗုဒ္ဓဿ၊ ဘုရားရှင်၏။
ပိတာ၊ အဖသည်။
သုဒ္ဓေါဒနော
သုဒ္ဓံ ဩဒနံ ဇီဝနံ ဧတဿာတိ သုဒ္ဓေါဒနော၊ စင်ကြယ်သောအသက်မွေးမှုရှိသောမင်း၊ ဘုရားရှင်၏ ဖခင်သည် ဧကန်စင်စစ်အားဖြင့် အလွန်သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော ကိုယ်, နှုတ်, စိတ်အကျင့်ရှိသည်ဖြစ်၍ အလွန်သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သောအသက်မွေးမှုရှိ၏၊ အကြောင်းသော်ကား ရှေးဆုတောင်းနှင့် ပြည့်စုံသည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
နာမ၊ သုဒ္ဓေါဒနမည်၏ (ဝါ) ကိုယ်နှုတ်စိတ်မှာ မှန်စွာစင်ကြယ် သက်မွေးဝယ်လည်း အကယ်တိတိ စင်ကြယ်ခြင်းရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့် သုဒ္ဓေါဒနမည်၏။
မာတာ ပန၊ အမိသည်ကား။
မာယာနာမ၊ မာယာမည်၏ (ဝါ) အမျိုးရုပ်ရည် အကျင့်သီလ ဂုဏ်ပြည့်ဝ၍ မိဘဆွေညာ မလာမသွားဆိုစကားကို နာကြားထိုက်ပေ ဂုဏ်သရေရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် မာယာမည်၏။
ယာ၊ အကြင်မာယာမည်ခေါ် မွေးမယ်တော်သည်။
ဗောဓိသတ္တံ၊ သိဒ္ဓတ္ထခေါ် အလောင်းတော်ကို။
ကုစ္ဆိနာ၊ ဝမ်းဗိုက်တော်ဖြင့်။
ပရိဟရိယ၊ အန္တရာယ်ခပင်း မကျလျဉ်းအောင်ရွက်ဆောင်တော်မူ၍။
ကာယဿ၊ တလောကလုံး ညွတ်ရုံးဦးခိုက် စေတီထိုက်ရာ မိမိဥစ္စာ ကိုယ်ခန္ဓာ၏။
ဘေဒါ၊ ပျက်စီးဖောက်ပြန် သေလွန်ရာအခါမှ။
ပရံ ဥဒ္ဓံ၊ အထက်၌(ထည့်)။
တိဒိဝမှိ၊ တုသိတာစခန်း ထက်နတ်နန်း၌။
မောဒတိ၊ အလွန်ရွှင်ပြ နှစ်သက်ရ၏။
ဂေါတမီ၊ အနွယ်အလိုက် သမိုက်ဂုဏ်ထည် ဂေါတမီမည်သော။
သာ၊ မယာမည်ခေါ်ထိုမယ်တော်သည်။
ဣတော၊ ဤလူဘဝ ဘုံဌာနမှ။
ကာလင်္ကတာ စုတာ၊ စုတိပြတ်ကြွေ သေလွန်လေသည်။
သမာနာ၊ ဖြစ်လတ်သော် (ထည့်)၊
ဒိဗ္ဗေဟိကာမဂုဏေဟိ၊ တုသိတာနတ် ကျုံးဝင်လတ်၍ လွန်မြတ်လှစွာ ငါးပါးအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့နှင့်။
သမင်္ဂိဘူတာ၊ မချွတ်ကုံလုံ ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ဖြစ်၏။
တေဟိ ပဉ္စဟိကာမဂုဏေဟိ၊ ရူပသဒ္ဒ, ဂန္ဓရသ, ဗောဠဗ္ဗဟု များလှသောင်းသောင်း ထိုကာမဂုဏ်အပေါင်းတို့သည်လည်းကောင်း။
တေဟိ ဒေဝဂဏေဟိ၊ တုသိတာနတ် ကျုံးဝင် လတ်သား ထိုထိုနတ်သား နတ်သမီးများတို့သည်လည်းကောင်း။
ပရိဝါရိတာ၊ မပြတ်မလတ် ဝန်းရံအပ်သော။
သာ၊ မာယာမည်ခေါ်ထိုးမွေးမယ်တော်သည်။
မောဒတိ၊ အလွန်ရွှင်ပျ ဝမ်းမြောက်ရ၏။
အဟံ၊ ကာဠုဒါယီ အမည်တင့်ဆန်း ငါရဟန်းသည်။
အသယှသာဟိနောအညေဟိ န သဟိတဗ္ဗောတိ အသယှော (ဗောဓိသမ္ဘာရော, မဟာကရုဏာကရော)၊ ဘုရားလောင်းမှတစ်ပါး အခြားသောသူတို့သည် မပြုစွမ်းနိုင်သော ဗောဓိဉာဏ်၏ အဆောက်အဦးဖြစ်သောပါရမီတော်, မဟာကရုဏာ၏ကိစ္စ။ န သဟ+ယ၊ မရိသေ− သည်းခံခြင်း၌။ သဟတီတိ သာဟီ၊ သည်းခံနိုင်သူ (ဝါ) စွမ်းနိုင်သူ၊ သဟ+ဏီ။ အသယှဿ သာဟီ အသယှသာဟီ= သူတစ်ပါးတို့ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ သော ဗောဓိဉာဏ်၏ အဆောက်အဦးဖြစ်သောပါရမီတော်, မဟာကရုဏာတော်၏ကိစ္စတို့ကို ဆောင်ရွက်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သောဘုရားရှင်။
(တနည်း) အညေဟိ န သဟိတဗ္ဗာ န အဘိဘဝိတဗ္ဗာ ပဉ္စမာရာတိ အသယှာ၊ အခြားသူတို့သည် မလွှမ်းမိုးအပ် မလွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်သော မာရ်ငါးပါးတို့၊ န သဟ+ယ၊ အဘိဘဝနေ− လွှမ်းမိုးခြင်းအနက်၌။ အသယှာနံ သာဟီ အသယှသာဟီ= အခြားသူတို့သည်မလွှမ်းမိုးအပ် မလွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်သော မာရ်ငါးပါးတို့ကို လွှမ်းမိုးခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော ဘုရားရှင်။
(တနည်း) အညေဟိ န သဟိတဗ္ဗန္တိ အသယှံ (ဗုဒ္ဓကိစ္စံ)၊ အခြားသူတို့သည် မပြုအပ် မပြုစွမ်းနိုင်သော ဗုဒ္ဓကိစ္စ၊ အသယှဿ သာဟီ အသယှသာဟီ၊ အခြားသူတို့သည် မပြုအပ်မပြုစွမ်းနိုင်သောဗုဒ္ဓကိစ္စကို ပြုခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သော ဘုရားရှင်။ ဤသည်တို့မှာ အဋ္ဌကထာ၌လာသည့် ဖွင့်ဆိုချက်များ ဖြစ်သည်၊ ထို့ပြင် ''တတ္ထ ဝါ သာဓုကာရီဘာဝတော''ဟု ဖွင့်ဆိုချက်ရှိသေး၏၊ ထိုအဖွင့်အလိုအလားအားဖြင့် သာဟီပုဒ်၌ ဏီပစ္စည်းသည် သာဓုကာရိတာ အနက်၌သက်သည်ဟု သိစေလိုသည်၊ ရှေးရှေးဖွင့်ဆိုချက်တို့၌ကား 'သဟနတော' လောက်သာ ရိုးရိုးဖွင့်ပြသဖြင့် သီလ, ဓမ္မစသည်အနက်တို့ကို ပြမထား၊ ထို့ကြောင့် ကတ္တုသာဓနရိုးရိုးသာ ဝိဂ္ဂဟပြုရမည်၊ ''တဿီလာဒီသု ဏီတွာဝီစ'' သုတ်၌ စသဒ္ဒါဖြင့် ရိုးရိုးကတ္တားအနက်၌ ဏီပစ္စည်းသက်ပါ၊ (ရူ၊နှာ−၃၆၄)။ နောက်အဖွင့် အလိုအားဖြင့် အသယှသာဟီ ပုဒ်ကို−
ယဿ− အကြင်သူ၏၊ အသယှဿ− အခြားသူတို့ မပြုအပ်မပြုစွမ်းနိုင်သော ဗောဓိဉာဏ်၏ အဆောက်အဦးဖြစ်သော ပါရမီတော်, မဟာကရုဏာတော်၏ ကိစ္စကို၊ သဟိတုံ− ပြုစွမ်းနိုင်ခြင်းငှာ၊ သာဓုကာရိတာ− ကောင်းစွာပြုတတ်သူ၏အဖြစ်သည်၊ အတ္ထိ− ရှိ၏၊ ဣတိ− ထို့ကြောင့်၊ အသယှသာဟီ− အသယှသာဟီမည်၏၊ အသယှသာဟီ၊ အခြားသူတို့ မပြုအပ် မပြုစွမ်းနိုင်သော ဗောဓိဉာဏ်၏ အဆောက်အဦးဖြစ်သော ပါရမီတော်, မဟာကရုဏာတော်၏ကိစ္စကို ပြုခြင်းငှာ ကောင်းစွာ ပြုလုပ်နိုင်သူ။
သို့တည်းမဟုတ် ''အသယှဿ (အသယှံ) သဟတိ သာဓုကာရိတာယာတိ အသယှ− သာဟီ'' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ''အသယှဿ သဟနေ သာဓုကာရီတိ အသယှသာဟီ''ဟူ၍ လည်းကောင်း ဝိဂ္ဂဟပြု၍ ''သာဓုကာရိတာယ− ကောင်းစွာပြုခြင်းရှိသူ၏ အဖြစ်ဖြင့်၊ သဟတိ− ပြုစွမ်းနိုင်၏''ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ''သဟနေ− စွမ်းနိုင်ခြင်း၌၊ သာဓုကာရီ− ကောင်းစွာ ပြုတတ်၏''ဟူ၍လည်းကောင်း အနက်ပေးပါ။ (တနည်း) အသယှာနံ သဟိတုံ(အဘိဘဝိတုံ) သာဓုကာရိတာ ယဿာတိ အသယှသာဟီ၊ အသယှာနံ သဟတိ (အဘိဘဝတိ) သာဓုကာရိတာယာတိ အသယှသာဟီ၊ အသယှနံ သဟနေ (အဘိဘဝနေ) သာဓုကာရီတိ အသယှသာဟီ။ (တနည်း) အသယှဿ (ဗုဒ္ဓကိစ္စဿ) သဟိတုံ သာဓုကာရိတာ ယဿာတိ အသယှသာဟီ။ အသယှဿ (ဗုဒ္ဓကိစ္စဿ) သဟတိ သာဓုကာရိတာယာတိ အသယှသာဟီ။ အသယှဿ (ဗုဒ္ဓကိစ္စဿ) သဟနေ သာဓုကာရီတိ အသယှသာဟီ ဤသို့လည်း ဝိဂ္ဂဟအမျိုးမျိုးပြုနိုင်သေး၏၊ ဤဝိဂ္ဂဟတို့၌ပါသော ဆဋ္ဌီဝိဘတ်များသည် ကမ္မတ္ထများသာတည်း။ ၊ သူတစ်ပါးတို့ ဆောင်ရွက်ဖို့ရန် အလွန်ခက်ခဲသော ဗောဓိဉာဏ်၏ အဆောက်အဦးဖြစ်သော ပါရမီတော်, မဟာကရုဏတော်၏ကိစ္စတို့ကို ပြုစွမ်းနိုင်သော။ အင်္ဂီရသဿ အင်္ဂံ ဝိယ ကတံ ရသံ (သီလာဒိသမ္ပတ္တိံ) ယဿ ဘဂဝတောတိ အင်္ဂီရသော၊ ကိုယ်အင်္ဂါကဲ့သို့ပြုအပ်သော သီလစသည်ရှိသောဘုရားရှင်၊ အင်္ဂကတရသော− ဟုဆိုလိုလျက် ''အဘူတတဗ္ဘာဝေ ကရာသဘူယောဂေ ဝိကာရာစီ''ဖြင့် စီပစ္စည်းသက်၊ ကတပုဒ်ကို ချေ (တနည်း) အင်္ဂေဟိ (အင်္ဂမင်္ဂေဟိ) နိစ္ဆရဏာ ရသာ ယဿာတိ အင်္ဂီရသော= ကိုယ်အင်္ဂါကြီးငယ်တို့မှ ဖြာထွက်သော ရောင်ခြည်တော်ရှိသော ဘုရားရှင်။ အင်္ဂနိစ္ဆရဏရသ− ဟုဆိုလိုလျက် ဤလာ, နိစ္ဆရဏပုဒ်ကိုချေ။ ဤ၌ ရသပုဒ်သည် သမ္ပတ္တိအနက်နှင့် ဩဘာသ အနက်တို့ကို ဟောသည်။ ၊ အင်္ဂါကြီးငယ် အသွယ်သွယ်မှ အံ့ဖွယ်ရောင်ခြည် အလီလီထွက်တော်မူသော။ အပ္ပဋိမဿ၊ နှိုင်းခိုင်းဖွယ်ရာ ဥပမာမရှိသော။ တာဒိနော၊ လာဘာလာဘ စသည်ရှစ်တန် လောကဓံကြုံ မတုံလှုပ်သည့် တာဒိဂုဏ်ရှိသော။ ဗုဒ္ဓဿ၊ သစ္စာသိမြင်ဘုရားရှင်၏။ ပုတ္တော၊ ရင်မှပေါက်ဖွား သားတစ်ပါးသည်။ အမှိ၊ မုချမသွေဖြစ်ပါပေ၏။ သက္က၊ သာကီနွယ်ဖွား အိုသုဒ္ဓေါဒနမင်းဘုရား။ တုဝံ၊ အရှင်မင်းမြတ်သည်။ မယှံ၊ ကာဠုဒါယီ အမည်တင့်ဆန်း ငါရဟန်း၏။ ပိတုပိတာ၊ လောကခေါ်ရိုးမြေးအဘိုးသည်။ အသိ၊ မုချမသွေ ဖြစ်ပါပေ၏။ ဂေါတမ၊ ဂေါတမနွယ်ဝင် အိုဘုရင်မင်းမြတ်။ ဓမ္မေန၊ အရိယာဇာတ် လောကဇာတ်ဟု နှစ်ရပ်နှစ်ထွေ ဇာတ်အနေဟူသော သဘောအားဖြင့်။ တွံ၊ သင်သုဒ္ဓေါဒနမင်းသည်။ မေ၊ ကာဠုဒါယီ အမည်တင့်ဆန်း ငါရဟန်း၏။ အယျကော၊ လောကခေါ်ရိုး မြေးအဘိုးသည်။ အသိ၊ မုချမသွေဖြစ်ပါပေ၏။ (ဣတိ၊ ဤသို့။ ထေရော၊ ကာဠုဒါယီ မထေရ်သည်။ ရညော၊ သုဒ္ဓေါဓနမင်းအား။ ကထေသိ၊ ပြောပြီ)။
(တနည်း) အညေဟိ န သဟိတဗ္ဗာ န အဘိဘဝိတဗ္ဗာ ပဉ္စမာရာတိ အသယှာ၊ အခြားသူတို့သည် မလွှမ်းမိုးအပ် မလွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်သော မာရ်ငါးပါးတို့၊ န သဟ+ယ၊ အဘိဘဝနေ− လွှမ်းမိုးခြင်းအနက်၌။ အသယှာနံ သာဟီ အသယှသာဟီ= အခြားသူတို့သည်မလွှမ်းမိုးအပ် မလွှမ်းမိုးနိုင်ကုန်သော မာရ်ငါးပါးတို့ကို လွှမ်းမိုးခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော ဘုရားရှင်။
(တနည်း) အညေဟိ န သဟိတဗ္ဗန္တိ အသယှံ (ဗုဒ္ဓကိစ္စံ)၊ အခြားသူတို့သည် မပြုအပ် မပြုစွမ်းနိုင်သော ဗုဒ္ဓကိစ္စ၊ အသယှဿ သာဟီ အသယှသာဟီ၊ အခြားသူတို့သည် မပြုအပ်မပြုစွမ်းနိုင်သောဗုဒ္ဓကိစ္စကို ပြုခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သော ဘုရားရှင်။ ဤသည်တို့မှာ အဋ္ဌကထာ၌လာသည့် ဖွင့်ဆိုချက်များ ဖြစ်သည်၊ ထို့ပြင် ''တတ္ထ ဝါ သာဓုကာရီဘာဝတော''ဟု ဖွင့်ဆိုချက်ရှိသေး၏၊ ထိုအဖွင့်အလိုအလားအားဖြင့် သာဟီပုဒ်၌ ဏီပစ္စည်းသည် သာဓုကာရိတာ အနက်၌သက်သည်ဟု သိစေလိုသည်၊ ရှေးရှေးဖွင့်ဆိုချက်တို့၌ကား 'သဟနတော' လောက်သာ ရိုးရိုးဖွင့်ပြသဖြင့် သီလ, ဓမ္မစသည်အနက်တို့ကို ပြမထား၊ ထို့ကြောင့် ကတ္တုသာဓနရိုးရိုးသာ ဝိဂ္ဂဟပြုရမည်၊ ''တဿီလာဒီသု ဏီတွာဝီစ'' သုတ်၌ စသဒ္ဒါဖြင့် ရိုးရိုးကတ္တားအနက်၌ ဏီပစ္စည်းသက်ပါ၊ (ရူ၊နှာ−၃၆၄)။ နောက်အဖွင့် အလိုအားဖြင့် အသယှသာဟီ ပုဒ်ကို−
ယဿ− အကြင်သူ၏၊ အသယှဿ− အခြားသူတို့ မပြုအပ်မပြုစွမ်းနိုင်သော ဗောဓိဉာဏ်၏ အဆောက်အဦးဖြစ်သော ပါရမီတော်, မဟာကရုဏာတော်၏ ကိစ္စကို၊ သဟိတုံ− ပြုစွမ်းနိုင်ခြင်းငှာ၊ သာဓုကာရိတာ− ကောင်းစွာပြုတတ်သူ၏အဖြစ်သည်၊ အတ္ထိ− ရှိ၏၊ ဣတိ− ထို့ကြောင့်၊ အသယှသာဟီ− အသယှသာဟီမည်၏၊ အသယှသာဟီ၊ အခြားသူတို့ မပြုအပ် မပြုစွမ်းနိုင်သော ဗောဓိဉာဏ်၏ အဆောက်အဦးဖြစ်သော ပါရမီတော်, မဟာကရုဏာတော်၏ကိစ္စကို ပြုခြင်းငှာ ကောင်းစွာ ပြုလုပ်နိုင်သူ။
သို့တည်းမဟုတ် ''အသယှဿ (အသယှံ) သဟတိ သာဓုကာရိတာယာတိ အသယှ− သာဟီ'' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ''အသယှဿ သဟနေ သာဓုကာရီတိ အသယှသာဟီ''ဟူ၍ လည်းကောင်း ဝိဂ္ဂဟပြု၍ ''သာဓုကာရိတာယ− ကောင်းစွာပြုခြင်းရှိသူ၏ အဖြစ်ဖြင့်၊ သဟတိ− ပြုစွမ်းနိုင်၏''ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ''သဟနေ− စွမ်းနိုင်ခြင်း၌၊ သာဓုကာရီ− ကောင်းစွာ ပြုတတ်၏''ဟူ၍လည်းကောင်း အနက်ပေးပါ။ (တနည်း) အသယှာနံ သဟိတုံ(အဘိဘဝိတုံ) သာဓုကာရိတာ ယဿာတိ အသယှသာဟီ၊ အသယှာနံ သဟတိ (အဘိဘဝတိ) သာဓုကာရိတာယာတိ အသယှသာဟီ၊ အသယှနံ သဟနေ (အဘိဘဝနေ) သာဓုကာရီတိ အသယှသာဟီ။ (တနည်း) အသယှဿ (ဗုဒ္ဓကိစ္စဿ) သဟိတုံ သာဓုကာရိတာ ယဿာတိ အသယှသာဟီ။ အသယှဿ (ဗုဒ္ဓကိစ္စဿ) သဟတိ သာဓုကာရိတာယာတိ အသယှသာဟီ။ အသယှဿ (ဗုဒ္ဓကိစ္စဿ) သဟနေ သာဓုကာရီတိ အသယှသာဟီ ဤသို့လည်း ဝိဂ္ဂဟအမျိုးမျိုးပြုနိုင်သေး၏၊ ဤဝိဂ္ဂဟတို့၌ပါသော ဆဋ္ဌီဝိဘတ်များသည် ကမ္မတ္ထများသာတည်း။ ၊ သူတစ်ပါးတို့ ဆောင်ရွက်ဖို့ရန် အလွန်ခက်ခဲသော ဗောဓိဉာဏ်၏ အဆောက်အဦးဖြစ်သော ပါရမီတော်, မဟာကရုဏတော်၏ကိစ္စတို့ကို ပြုစွမ်းနိုင်သော။ အင်္ဂီရသဿ အင်္ဂံ ဝိယ ကတံ ရသံ (သီလာဒိသမ္ပတ္တိံ) ယဿ ဘဂဝတောတိ အင်္ဂီရသော၊ ကိုယ်အင်္ဂါကဲ့သို့ပြုအပ်သော သီလစသည်ရှိသောဘုရားရှင်၊ အင်္ဂကတရသော− ဟုဆိုလိုလျက် ''အဘူတတဗ္ဘာဝေ ကရာသဘူယောဂေ ဝိကာရာစီ''ဖြင့် စီပစ္စည်းသက်၊ ကတပုဒ်ကို ချေ (တနည်း) အင်္ဂေဟိ (အင်္ဂမင်္ဂေဟိ) နိစ္ဆရဏာ ရသာ ယဿာတိ အင်္ဂီရသော= ကိုယ်အင်္ဂါကြီးငယ်တို့မှ ဖြာထွက်သော ရောင်ခြည်တော်ရှိသော ဘုရားရှင်။ အင်္ဂနိစ္ဆရဏရသ− ဟုဆိုလိုလျက် ဤလာ, နိစ္ဆရဏပုဒ်ကိုချေ။ ဤ၌ ရသပုဒ်သည် သမ္ပတ္တိအနက်နှင့် ဩဘာသ အနက်တို့ကို ဟောသည်။ ၊ အင်္ဂါကြီးငယ် အသွယ်သွယ်မှ အံ့ဖွယ်ရောင်ခြည် အလီလီထွက်တော်မူသော။ အပ္ပဋိမဿ၊ နှိုင်းခိုင်းဖွယ်ရာ ဥပမာမရှိသော။ တာဒိနော၊ လာဘာလာဘ စသည်ရှစ်တန် လောကဓံကြုံ မတုံလှုပ်သည့် တာဒိဂုဏ်ရှိသော။ ဗုဒ္ဓဿ၊ သစ္စာသိမြင်ဘုရားရှင်၏။ ပုတ္တော၊ ရင်မှပေါက်ဖွား သားတစ်ပါးသည်။ အမှိ၊ မုချမသွေဖြစ်ပါပေ၏။ သက္က၊ သာကီနွယ်ဖွား အိုသုဒ္ဓေါဒနမင်းဘုရား။ တုဝံ၊ အရှင်မင်းမြတ်သည်။ မယှံ၊ ကာဠုဒါယီ အမည်တင့်ဆန်း ငါရဟန်း၏။ ပိတုပိတာ၊ လောကခေါ်ရိုးမြေးအဘိုးသည်။ အသိ၊ မုချမသွေ ဖြစ်ပါပေ၏။ ဂေါတမ၊ ဂေါတမနွယ်ဝင် အိုဘုရင်မင်းမြတ်။ ဓမ္မေန၊ အရိယာဇာတ် လောကဇာတ်ဟု နှစ်ရပ်နှစ်ထွေ ဇာတ်အနေဟူသော သဘောအားဖြင့်။ တွံ၊ သင်သုဒ္ဓေါဒနမင်းသည်။ မေ၊ ကာဠုဒါယီ အမည်တင့်ဆန်း ငါရဟန်း၏။ အယျကော၊ လောကခေါ်ရိုး မြေးအဘိုးသည်။ အသိ၊ မုချမသွေဖြစ်ပါပေ၏။ (ဣတိ၊ ဤသို့။ ထေရော၊ ကာဠုဒါယီ မထေရ်သည်။ ရညော၊ သုဒ္ဓေါဓနမင်းအား။ ကထေသိ၊ ပြောပြီ)။
မဟာယသ၊ များလှသောင်းသောင်း အခြံအရံအကျော်အစောအပေါင်းရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
ခုဒ္ဒါမဓုကကူပမာ
ခုဒ္ဒါဟိ (ခုဒ္ဒကမက္ခိကာဟိ) ကတံ မဓု ခုဒ္ဒါမဓု၊ ပျားငယ်တို့သည် ပြုအပ်သော ပျားရည်၊ ကတပုဒ်ကျေ။ ခုဒ္ဒါမဓူနံ ကကု ခုဒ္ဒါမဓုကကု= ပျားငယ်တို့သည် ပြုအပ်သော ပျားရည်တို့၏ (တည့်ရာ) ဘို့။ ကကု− ကို အချို့နေရာ၌ နွားလဘို့ဟုမြန်မာပြည်ဆို့၏၊ အဘိဓာနပ္ပဒီပိကာ၌ကား ''ကကုဓော ကကု ဝုစ္စတေ''− ဟု လာရှိပြီ ''လဘို့''ဟူ၍သာ မြန်မာပြန်ထားသည်၊ နွားလဘို့ဟု မြန်မာပြန်မထားပေ။ ထို့ကြောင့် ဤ၌လည်း ''လဘို့'' ဟူသော အနက်ကိုယူ၍ ပျားငယ်တို့သည်ပြုအပ်သော ပျားရည်တို့၏ (တည်ရာ)လဘို့ (ပျားလဘို့)ဟု ယူရာ၏၊ ခုဒ္ဒါမဓုကကု ဥပမာ ယေသံ ရုက္ခာနန္တိ ခုဒ္ဒါ မဓုကကူပမာ= ပျားလဘို့ဟူသော ဥပမာရှိကုန်သော သစ်ပင်တို့၊ ပျားကောင်ပျားရည်တို့သည် ပျားလဘို့၌ ပြွတ်တည်နေသကဲ့သို့ အသီး အညွန့်တို့သည်လည်း သစ်ပင်ကြီး၌ ပြွတ်နေအောင် သီးနေကုန်၏−ဟု နှိုင်းယှဉ်ပြထားခြင်းတည်း။
၊ သေးငယ်သော ပျားတို့သည်ပြုအပ်ကုန်သော ပျားရည်တို့၏တည်ရာ ပျားလဘို့ဟူသော ဥပမာရှိကုန်သော။
ပုပ္ဖပလ္လဝလင်္ကတာ၊ အပွင့်အရွက်နုတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်ကုန်သော။
အမ္ဗာ စ၊ သရက်ပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
ပနသာ စ၊ ပိန္နဲပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
ကပိဋ္ဌာ စ၊ သီးပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
ဓုဝပ္ဖလာနိ၊ အမြဲမပြတ် အသီးကပ်ကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
သဝန္တိ၊ ဆက်ဆက်မပြီး အသီးသီးကုန်၏။
(သဝတိစေတံ အတ္ထေ သဿမိဝဖလံ၊ ၌ကဲ့သို့ သီးခြင်းအနက်ဟောတည်း)။
ဥဘော ပဿေ၊ လက်ဝဲလက်ယာ နှစ်ဖြာစိပ်စိပ် သစ်ပင်ရိပ်တို့ကို။
သေဝမာနော၊ ကိုယ်လက်နွမ်းလျမပန်းပင်ရအောင် အေးမြရိပ်ကြီး ကပ်ခိုမှီးလျက်။
ဂန္တုကာလော၊ ကပိလဝတ်နေပြည် ကြွချီခါလင့် အချိန်သင့်ပါပြီဘုရား။
မဟာယသ၊ များလှသောင်းသောင်း အခြံအရံအကျော်အစောအပေါင်းရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
သုမဓုရာ၊ ချိုမြိန်ကောင်းမြတ် ရသာဓာတ်ပြည့်ဝကုန်သော။
မဓုဂဏ္ဍီ၊ (ဆန်းကြောင့် ရဿပြုထား) ပျားရနံ့သို့ သင်းပျံ့မွှေးချို ရနံ့ပိုကုန်သော။
ဇမ္ဗူ၊ သပြေပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
နီပါ၊ ထိန်ပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
မဓုဂဏ္ဍိဒိဝပ္ဖလာ
မဓုဂဏ္ဍိ+ဣဝ+ဖလာ−ဟု ဖြတ်၊ ဒလာ။ ဤပုဒ်၌ မဓု− သည် ပျားကောင်းအနက်ဟောတည်း၊ ပိဏ္ဍ− ပိဏ္ဍိအနက်တူ၊ ဂဏ္ဍတိ သန္နိစယတိ ဧတ္ထာတိ ဂဏ္ဍိ၊ စုဝေးတည်ရာ ပျားအုံပျားလဘို့၊ ဂဏ္ဍ (သို့) ဂဍိ+ဣ၊ သန္နိစယေ− ပေါင်းစုခြင်း၌။ မဓူနံ ဂဏ္ဍိ မဓုဂဏ္ဍိ= ပျားကောင်တို့ စုဝေးတည်နေရာပျားအုံ ပျားလဘို့။ မဓုဂဏ္ဍိ ဣဝ ဖလာနိ ဧတာသန္တိ မဓုဂဏ္ဍိဒိဝပ္ဖလာယော (ဇမ္ဗူ)= ပျားများ ဝိုင်းအုံနေသော ပျားလဘို့ကဲ့သို့ အသီးများရှိ ကုန်သော သပြေပင်တို့။ (နီပါ= ကို အရကောက်လျှင်= မဓုဂဏ္ဍိဒိဝပ္ဖလာ−ဟု ပုလ္လိုင်နှင့်ပြီးပါ)။
၊ ပျားများစုပြုံ ဝိုင်းအုံနေငြား ပျားအုံလားသို့ သီးများရောပြွမ်းသီးစုံလွှမ်းကုန်၏ (မဓုဂဏ္ဍိ+ဣဝ+ဖလာဟု ပုဒ်ဖြတ်ပါ)။
တာ၊ ထိုသစ်ပင်တို့သည်။
ဥဘောသု၊ လမ်းဘေး ဝဲယာ နှစ်ဖြာနှစ်ဖက်တို့၌။
ပဇ္ဇောတန္တိ၊ ပြောင်ပြောင်ဝင်းဝင်းထွန်းလင်းနေပါကုန်၏။
ဂန္တုကာလော၊ ဒေသစာရီ ကြွချီဖို့ရာ အချိန်ကောင်းပါဘုရား။
မဟာယသ၊ များလှသောင်းသောင်း အခြံအရံအကျော်အစောအပေါင်းရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
တိဏ္ဍုကာနိ၊ တည်ပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
ပိယာလာနိ၊ လွန်ပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
သောဏ္ဏဝဏ္ဏာ၊ ရွှေအဆင်းကဲ့သို့ဝါဝင်းတောက်ပသော အဆင်းရှိပါကုန်၏။
မနောရမာ၊ နှလုံးပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်ဖွယ် အမှန်ဖြစ်ပါပေ၏။
နိစ္စံ၊ အမြဲမပြတ်။
ခုဒ္ဒကပ္ပဖလာ
''ခုဒ္ဒကပ္ပါနီတိ ဧတာနိ နာနာရုက္ခဖလာနိ ခုဒ္ဒကမဓုပဋိဘာဂါနိ မဓုရာနိ''ဟူသော (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၃၄၄) ဖွင့်ဆိုချက်ကို ထောက်ရှု၍− ခုဒ္ဒါနံ မဓု ခုဒ္ဒမဓု၊ ပျားငယ်တို့၏ ပျားရည်အရသာ၊ ခုဒ္ဒမဓုနာ ကပ္ပါ ခုဒ္ဒကပ္ပါ၊ ပျားငယ်ရည် အရသာနှင့် တူကုန်သော၊ မဓုပုဒ်ကို ချေထားသည်။ ခုဒ္ဒကပ္ပါ ဖလာနိ ဧတေသံ ရုက္ခာနန္တိ ခုဒ္ဒကပ္ပဖလာ= ပျားငယ်ရည်အရသာနှင့်တူကုန်သော အသီးများရှိကုန်သော သစ်ပင်တို့။
၊ ပျားလေးရည်နှင့် အရသာတူသောအသီးရှိပါကုန်၏။
ဂန္တုကာလော၊ ဒေသစာရီ ကြွချီခါလင့် အချိန်သင့်ပါပြီဘုရား။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံအကျော်အစောရှိသော မြတ်စွာဘုရား။
စောစဉ္စ၊ အစေ့ပါသော တောငှက်ပျောလည်းကောင်း။
မောစဉ္စ၊ အစေ့ကင်းသော အိမ်ငှက်ပျောလည်းကောင်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ (ထည့်)။
ကဒလီ၊ တောအိမ်ငှက်ပျောတို့သည်။
သုပက္ကဖလဘူသိတာ၊ ကောင်းစွာမှည့်သော အသီးတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်ကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ဥဘောသု ပဿေသု၊ ဒေသစာရီကြွချီသွားရာ လမ်းဘေးဝဲယာ နှစ်ဖက်တို့၌။
လမ္ဗန္တိ၊ မြင်ရသူများ အံ့သြသွားအောင် တွဲလျားကျ၍ နေကုန်၏။
['' ပဉ္စမောစ္စိစ''ဦးဇေယျသေန ရေးသော အပဒါန်ဝတ္ထုတော်ကြီး ဒုတိယတွဲ၌ ''ကဒလီစောစ မောစဉ္စ''ဟု ပြဆိုထား၏၊ ထိုပြဆိုချက်အတိုင်းပင် အထက်၌ အနက်ပေးထား၏။
ပဉ္စမောစ္စိ− ပုဒ်ကို ''လာဇပဉ္စမ'' ပုဒ်ကဲ့သို့ ဤ၌ပြဆိုပါဦးအံ့၊ ဤပဉ္စမောစ္စိ−၌ မောစ္စိဟူသော ပုဒ်ကို မောစနှင့် အနက်တူယူရမည်၊ မောစ− ကိုလည်း ဦးဟုတ်စိန်အဘိဓာန်၌ ငှက်ပျောပင် (ဝါ) အစေ့မရှိသော ငှက်ပျောဟု ပြဆိုထားသည်၊ အစေ့မရှိသောငှက်ပျောကို အိမ်ငှက်ပျောဟူ၍လည်း ခေါ်ဆို၏၊ မောစ− ကို အိမ်ငှက်ပျောယူ၍ ''ပဉ္စမောစ္စိ− အိမ်ငှက်ပျောလျှင် ငါးခုမြောက်ရှိသော ငှက်ပျောတို့သည်လည်းကောင်း''ဟုပေးပါ၊ မောင်းထောင်သာသနာပိုင် ဆရာတော်၏ အဘိဓာန်ဋီကာနိဿယ (၂၇၁)၌ ''မုဒ္ဒိကော စပုမာ ကေလော၊ ပါရေဝတော အဝေရကော''ဟု ပြထားရာ ပဉ္စ−အရကို ''ဆင်အန်, သူငယ်စာ, ဟင်္သာပြဒါး, ငှက်ပျောရွက်ရှည်နှင့် ကြွင်းသော အိမ်ငှက်ပျောတို့ကို ယူပါ။ လာဇပဉ္စမ− ၌ ပေါက်ပေါက်ပန်းကို ဦးတည်၍ နန္ဒိယဝဋ္ဋ− ဇလပ်ပန်း, သုမန− မြလေးပန်း, ဒဗ္ဗတိဏ− နေဇာမြက်, သိဒ္ဓတ္ထ− မုန်ညင်းဖြူတို့ကို ယူရသကဲ့သို့တည်း။ ''ကဒလီ− ကို တောငှက်ပျောတို့သည်လည်းကောင်း''ဟုပေးပါ။ ဟူသော အဋ္ဌကထာလာစကားကို အပဒါန်ဝတ္ထုတော်ကြီး၌ ''စောစမောစဉ္စ''ဟုပြင်ထား၊ ထိုပြင်ဆင်ချက်ကိုနှစ်သက်၍ထည့်ရေးလိုက်သည်၊] ဂန္တုကာလော၊ ဒေသစာရီကြွချီခါလင့် အချိန်သင့်ပါပြီ။
ပဉ္စမောစ္စိ− ပုဒ်ကို ''လာဇပဉ္စမ'' ပုဒ်ကဲ့သို့ ဤ၌ပြဆိုပါဦးအံ့၊ ဤပဉ္စမောစ္စိ−၌ မောစ္စိဟူသော ပုဒ်ကို မောစနှင့် အနက်တူယူရမည်၊ မောစ− ကိုလည်း ဦးဟုတ်စိန်အဘိဓာန်၌ ငှက်ပျောပင် (ဝါ) အစေ့မရှိသော ငှက်ပျောဟု ပြဆိုထားသည်၊ အစေ့မရှိသောငှက်ပျောကို အိမ်ငှက်ပျောဟူ၍လည်း ခေါ်ဆို၏၊ မောစ− ကို အိမ်ငှက်ပျောယူ၍ ''ပဉ္စမောစ္စိ− အိမ်ငှက်ပျောလျှင် ငါးခုမြောက်ရှိသော ငှက်ပျောတို့သည်လည်းကောင်း''ဟုပေးပါ၊ မောင်းထောင်သာသနာပိုင် ဆရာတော်၏ အဘိဓာန်ဋီကာနိဿယ (၂၇၁)၌ ''မုဒ္ဒိကော စပုမာ ကေလော၊ ပါရေဝတော အဝေရကော''ဟု ပြထားရာ ပဉ္စ−အရကို ''ဆင်အန်, သူငယ်စာ, ဟင်္သာပြဒါး, ငှက်ပျောရွက်ရှည်နှင့် ကြွင်းသော အိမ်ငှက်ပျောတို့ကို ယူပါ။ လာဇပဉ္စမ− ၌ ပေါက်ပေါက်ပန်းကို ဦးတည်၍ နန္ဒိယဝဋ္ဋ− ဇလပ်ပန်း, သုမန− မြလေးပန်း, ဒဗ္ဗတိဏ− နေဇာမြက်, သိဒ္ဓတ္ထ− မုန်ညင်းဖြူတို့ကို ယူရသကဲ့သို့တည်း။ ''ကဒလီ− ကို တောငှက်ပျောတို့သည်လည်းကောင်း''ဟုပေးပါ။ ဟူသော အဋ္ဌကထာလာစကားကို အပဒါန်ဝတ္ထုတော်ကြီး၌ ''စောစမောစဉ္စ''ဟုပြင်ထား၊ ထိုပြင်ဆင်ချက်ကိုနှစ်သက်၍ထည့်ရေးလိုက်သည်၊] ဂန္တုကာလော၊ ဒေသစာရီကြွချီခါလင့် အချိန်သင့်ပါပြီ။
မဟာယသ၊ များစွာသောအခြံအရံ အကျော်အစောရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
နိစ္စံ၊ အမြဲ။
မဓုပ္ဖလဓရာ၊ ချိုမြိန်ကောင်းမြတ် အသီးများကို ဆောင်တတ်ကုန်သော။
မနောရမာ၊ နှလုံးမွေ့လျော် ပျော်ဖွယ်ရာကောင်းကုန်သော။
မောရရုက္ခာ၊ သပျက်ပင်တို့သည်။
နိစ္စံ၊ အမြဲ။
ခုဒ္ဒကပ္ပဖလာ၊ ပျားလေးရည်နှင့် အရသာတူသော အသီးရှိကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ဂန္တုကာလော၊ ဒေသစာရီ ကြွချီခါခွင့် ချိန်ခါသင့်ပါပြီဘုရား။
မဟာယသ၊ များစွာသော အခြံအရံအကျော်အစောရှိသော မြတ်စွာဘုရား။
ဟိန္တာလတာလပန္တီ စ၊ သင်ပေါင်းပင်နှင့် ထန်းဖိုထန်းမ စဉ်ညီမျှသဖြင့် လှပတင့်ဆန်းထန်းတောတို့သည်။
ရဇတက္ခန္ဓောဝ၊ ငွေတုံးအဆင်း တောက်ပခြင်းကဲ့သို့။
ဇောတရေ၊ ပြောင်ပြောင်ဝင်းဝင်း ထွန်းလင်းတောက်ပကုန်၏။
သုပက္ကဖလသဉ္ဆန္နာ၊ ကောင်းစွာမှည့်ဝင်း အသီး၏အဆင်းတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်ပါကုန်၏။
ခုဒ္ဒကပ္ပါ၊ ပျားငယ်ရည်အလား အရသာထူးခြားကုန်၏။
မဓုဿဝါ
မဓုံ (မဓုရသံ) သဝန္တီတိ မဓုဿဝါ၊ မဓု သု+အ။ သန္ဒနေ− ယိုစီးခြင်းအနက်၌။
၊ ချိုမြိန်ကောင်းမြတ် အရသာဓာတ်ကို ယိုစီးတတ်ကုန်၏။
တာနိ ဖလာနိ၊ သင်ပေါင်းသီးနှင့် ထန်းသီးအသွယ်သွယ် လုံးငယ်လုံးကြီး ယိုစီးအရည် ပျားရည်ပမာ ချိုစွာသော အသီးတို့ကို။
ဘိက္ခူ၊ ရဟန်းတို့သည် (ထည့်)။
ခါဒန္တေ၊ စားနိုင်ပါကုန်၏။
ဂန္တုကာလော၊ ဒေသစာရီ ကြွချီဖို့ အကြောင်း အချိန်ကောင်းပါဘုရား−−−။
မဟာယသ၊ များပြားသော အခြံအရံအကျော်အစောရှိသော မြတ်စွာဘုရား။
အရုဏာဝဏ္ဏ၊ အနည်းငယ်နီဝင်း အရုဏ်အဆင်းရှိကုန်သော။
သဒါ၊ နေရော ညဉ့်ပါ အခါခပ်သိမ်း။
သုမဓုရပ္ဖလာ၊ အလွန်ကောင်းမြတ် ချိုသောအသီးကို သီးတတ်ကုန်သော။
ဥဒုမ္ဗရာ၊ ရေသဖန်းပင်တို့သည်။
ဥဘောပဿေသု၊ ဒေသစာရီကြွချီရာစခန်း တော်မြိုင်လမ်း၏ ဘေးဘီတစ်ဘက်တစ်ချက်တို့၌။
လမ္ဗန္တိ၊ နီနီရဲရဲ ပတ္တမြားခဲသို့ တွဲရရွဲကျ၍ နေပါကုန်၏။
ဂန္တုကာလော၊ ဒေသစာရီ ကြွချီမနှောင်း အချိန်ကောင်းပါဘုရား။
မဟာယသ၊ ရား။
ဣတ္ထမ္ဘူတာ၊ ဤသို့ထူးထွေ ပျားရည်ပမာ ချိုလှစွာသော အသီးများဖြင့် ဆန်းပြားထွေထွေ ဖြစ်ပွားနေကုန်သော။
အနေကာ၊ တစ်လုံးမက များပြားလှကုန်သော။
နာနာဖလဓရာ၊ ထူးထူးထွေထွေ အသီးတွေကို ဆောင်တတ်ကုန်သော။
တေ ဒုမာ၊ ထိုသစ်ပင်တို့သည်။
ဥဘောပဿေသု၊ ဒေသစာရီကြွချီရာစခန်း တောမြိုင်လမ်း၏ ဘေးဘီတစ်ဘက်တစ်ချက်တို့၌။
လမ္ဗန္တိ၊ အရွက်ဖားဖား အခက်ကြားမှ တွဲလျားကျ၍ နေပါကုန်၏။
ဂန္တုကာလော၊ ဒေသစာရီ ကြွချီခါသင့်ခါအခွင့်ပါဘုရား။
မဟာယသ၊ များပြားသော အခြံအရံအကျော်အစောရှိသော မြတ်စွာဘုရား။
စမ္ပကာ၊ စကားစိမ်း, စကားဝါ ပင်နှစ်ဖြာတို့သည်လည်းကောင်း။
သလဠာ၊ ထင်းရှူးပင် သမင်စာပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
နာဂါ၊ ကံ့ကော်ပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
သုဂန္ဓာ၊ မွှေးကြိုင်လှစွာ ရနံ့ဖြာလျက်ရှိပါကုန်၏။
မာလုတေရိတာ
မာလုတ+ဤရိတာ၊ ဤရန္တီတိ ဤရိတာ၊ ဤရ+တ၊ ကမ္ပနေ− တုန်လှုပ်ခြင်း၌။ မာလုတေဟိ ဤရိတာ မာလုတေရိတာ။
၊ လေယူရာတိမ်း ယိမ်းနွဲ့၍ နေပါကုန်၏။
သုပုပ္ဖိတဂ္ဂါ
သဉ္ဇာတံ ပုပ္ဖံ ယေသန္တိ ပုပ္ဖိတာ၊ သုဋ္ဌု ပုပ္ဖိတာ သုပုပ္ဖိတာ၊ သုပုပ္ဖိတာအဂ္ဂါ ယေသန္တိ သုပုပ္ဖိတဂ္ဂါ၊ အလွန့်အလွန်ပွင့်သော အညွန့်ကိုင်းဖျားရှိကုန်သည်။
၊ ကားကားစွင့်စွင့် အလွန်ပွင့်ငြား အညွန့်အဖျားလည်း ရှိပါကုန်၏။
ဇောတန္တိ၊ ပန်းပွင့်ရောင်သန်း ပြည့်စုံဖုံးလွှမ်းသဖြင့် တောက်ထွန်း၍နေပါကုန်၏။
တေ၊ ထိုထိုများစွာ ပန်းအဖြာဖြာတို့သည် (ထည့်)။
သာဒရာ၊ လေးမြတ်ကြည်ညို အလွန်ရိုသေခြင်းရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ဝိနတာနေဝ၊ သာသာရွတ်ရွတ် ကိုင်းညွတ်ကုန်လျက်သာလျှင်။
သုဂန္ဓေန၊ မွှေးကြိုင်သင်းပျံ့မွှေးရနံ့ဖြင့်။
အဘိပူဇယုံ၊ သက်ရှိလူသား ပမာလားသို့ ညွတ်သွား ကော်ရော်ပူဇော်ကုန်ပြီ။
ဂန္တုကာလော၊ ဒေသစာရီ ခရီးရှည်ကို ကြွချီမနှောင်း အချိန်ကောင်းပါဘုရႏး။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံအကျော်အစောရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
ပုန္နာဂါ၊ ပုန်းညက်ပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
ဂိရိပုန္နာဂါ၊ တောင်ပုန်းညက်တို့သည်လည်းကောင်း။
ပုပ္ဖိတာ၊ ကားကားစွင့်စွင့် အလွန် ပွင့်ကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ဓရဏီရုဟာ၊ မြေကိုထွင်းဖောက် ပေါက်ရောက်နေပါကုန်၏။
သုပုပ္ဖိတဂ္ဂါ၊ ကားကားစွင့်စွင့် ဖွံ့ဖွံ့ထွားထွား ညွန့်ကိုင်းဖျားလည်းရှိပါကုန်၏။
ဇောတေန္တိ၊ ပန်းပွင့်ရောင်ဆန်း ပြည့်ဖုံးလွှမ်း၍ တောက်ထွန်းဝင်းဝါနေပါကုန်၏။
သာဒရာ၊ လေးမြတ်ကြည်ညို အလွန် ရိုသေခြင်းရှိကုန်သည်။
ဝိနတုဂ္ဂဂ္ဂါ
ဥဂ္ဂစ္ဆန္တီတိ ဥဂ္ဂါ (အဂ္ဂါ)၊ ဥ ဂမု+ကွိ၊ ဂတိမှိ− ဂတိအနက်၌။ အပေါ်သို့ကော့တတ်နေသော အဖျားတို့။ ဝိနမန္တီ ဝိနတာ၊ ဝိ နမု+တ၊ နမနေ− ညွတ်ကိုင်းခြင်း၌။ အောက်သို့ညွတ်သော အဖျားတို့။ ဝိနတာ ဥဂ္ဂါ အဂ္ဂါ ယေသန္တိ ဝိနတုဂ္ဂဂ္ဂါ၊ အောက်သို့ညွတ်သော ကိုင်းဖျား အပေါ်သို့တက်သောအညွန့်အဖျားရှိကုန်သော သစ်ပင်တို့။
၊ အောက်သို့ညွတ်လျက်ပေါ်အထက်သို့ ကော့တက်သော အဖျားရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
သုဂန္ဓေန၊ မွေးကြိုင်သင့်ပျံ့ မွှေးရနံ့ဖြင့်။
အဘိပူဇယုံ၊ သက်ရှိလူသား ပမာလားသို့ညွတ်တွား ကော်ရော် ပူဇော်ဦးခိုက်ကုန်၏။
ဂန္တုကာလော၊ ဒေသစာရီ ခရီးရှည်ကိုကြွချီဖို့အကြောင်း အချိန်ကောင်းပါဘုရား။
မဟာယသ၊ များသော အခြံအရံအကျော်အစောရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
အသောကာစ၊ သော်ကပန်းတို့သည်လည်းကောင်း။
ကောဝိဠာရာ စ၊ စွယ်တော်ပန်းပွင့်, ကသစ်ပန်းပွင့်တို့သည်လည်းကောင်း။
သောမနဿကရာ၊ မြင်သူအကြိုက် ဘဝင်ခိုက်အောင် နှစ်ခြိုက်ဝမ်းသာ ပြုတတ်ပါပေကုန်၏။
ဝရာ၊ ပန်းတကာထက် ဂုဏ်ရောင်တက်လတ် မြင့်မြတ်သော ပန်းမျိုးလည်းဖြစ်ပါပေကုန်၏။
သုဂန္ဓာ၊ မွှေးကြိုင်သင်းပျံ့ မွှေးရနံ့ရှိပါကုန်၏။
ကဏ္ဏိကာဗန္ဓာ၊ အထွက်အချက်တို့ဖြင့် (ပွင့်ချပ် ပွင့်ဖက်) ဖွဲ့အပ်ပါကုန်၏။.
ရတ္တဝဏ္ဏေဟိ၊ နီးမြန်းသောအဆင်းတို့ဖြင့်။
ဘူသိတာ၊ တန်ဆာဆင်အပ်ပါကုန်၏။
သာဒရာ၊ လေးမြတ်ကြည်ညိုရိုသေခြင်းရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ဝိနတုဂ္ဂဂ္ဂါ၊ ကိုင်းညွတ်တက်ကြွရွှင်ပြတင့်ဆန်း ပွင့်လန်းသော အညွှန်းအဖျားရှိပါကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ကပိလဝတ်နေပြည် မြန်းကြွချီဖို့ ရာသီမနှောင်း အချိန်ကောင်းပါဘုရား။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံအကျော်အစောရှိသော မြတ်စွာဘုရား။
နိစ္စံ၊ အမြဲ။
ဖုလ္လိတာ၊ ကားကားစွင့်စွင့် အလွန်ပွင့်ကုန်သော။
ကဏ္ဏိကာရာ၊ ရောင်ဝါတင့်ဆန်း မဟာလှေကားပန်းတို့သည်။
သောဝဏ္ဏရံသိဇောတကာ၊ ရွှေအရောင်သန်း ရောင်ဝါရွှန်း၍ ထွန်းလင်းတောက်ပကုန်၏။
ဒိဗ္ဗဂန္ဓာ၊ နတ်တို့ဖန်တီး နတ်ပန်းကြီးတို့၏ ရနံ့တို့သည်။
ပဝါယန္တိ၊ သင်းပျံ့မွှေးကြိုင် ရနံ့လှိုင်စေကုန်၏။
သဗ္ဗာနိ ဒိသာ၊ ဝန်းကျင်ပတ်ချာ အရပ်ဆယ်မျက်နှာတို့ကို။
သောဘယံ၊ တင့်တယ်တောက်ပလှပစေလျက်။
ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား။
သာဒရာ၊ လေးမြတ်ကြည်ညို ရှိသေခြင်းရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ဝိနတာနေဝ၊ သက်ရှိလူသာား ပမာလားသို့ ညွတ်တွားကော်ရော် ပူဇော်ကုန်သည်သာတည်း။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ကပိလဝတ်နေပြည် မြန်းကြွချီဖို့ ရာသီမနှောင်း အချိန်ကောင်းပါဘုရား။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံအကျော်အစောရှိသော မြတ်စွာဘုရား။
သုပတ္တာ၊ စည်ပင်ဖြာထွက် ကောင်းသောအရွက်ရှိကုန်သော။
ဂန္ဓသမ္ပန္နာ၊ မွှေးကြိုင်သင်းပျံ့ ပန်းရနံ့တို့နှင့် ပြည့်စုံကုန်သော။
ကေတကီ၊ အိမ်ဆတ်သွားပင် အယဉ်တို့သည်လည်းကောင်း။
ဓနုကေတကီ၊ တောင်ဆတ်သွားရိုင်းတို့သည်လည်းကောင်း (ဝါ) ဆတ်သွားဖို, ဆတ်သွားမတို့သည်လည်းကောင်း။
သဗ္ဗာ ဒိသာ၊ ဝန်းကျင်ပတ်ချာ အလုံးစုံသော အရပ်ဆယ်မျက်နှာတို့ကို။
အဘိဂန္ဓိနော၊ အနံ့လွှမ်းခြုံရနံ့ထုံစေကုန်၏။
သုဂန္ဓာ၊ မွှေးကြိုင်သင်းပျံ့ ကောင်းသောရနံ့တို့ကို။
သမ္ပဝါယန္တိ၊ ကောင်းစွာမသွေ ကြိုင်လှိုင်စေကုန်၏။
သာဒရာ၊ လေးမြတ်ကြည်ညို ရိုသေခြင်းရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ပူဇယန္တာဝ၊ သက်ရှိလူသား ပမာလားသို့ ညွတ်တွားကော်ရော် ပူဇော်ကုန်သည်သာတည်း။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ဒေသစာရီ ခရီးရှည်ကို ကြွချီဖို့အကြောင်း အချိန်ကောင်းပါတည်း။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံအကျော်အစောရှိသော မြတ်စွာဘုရား။
မလ္လိကာ၊ စံပယ်ပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
ဇာတိသုမနာ၊ ကြက်ရုံပန်းပင်တို့သည်လည်းကောင်း။
သုဂန္ဓာ၊ သင်းကြိုင်မွှေးပျံ့ ကောင်းသောရနံ့ရှိကုန်သော။
ခုဒ္ဒမလ္လိကာ၊ စံပယ်ပန်းပင်ငယ်တို့သည်လည်းကောင်း။
သဗ္ဗာ ဒိသာ၊ ဝန်းကျင်ပတ်ချာ အလုံးစုံသော အရပ်မျက်နှာတို့သို့။
ပဝါယန္တိ၊ သင်းပျံ့မွှေးကြိုင် ရနံ့ဖြင့် လှိုင်စေကုန်၏။
တေ၊ ထိုပန်းပင်တို့သည်။
ဥဘော မဂ္ဂေ၊ လမ်းဘေးဝဲယာ နှစ်ဖြာနှစ်ဘက်တို့ကို။
ပသောဘယံ၊ တင့်တယ်လှပ ရှုမဝအောင် တောက်ပစေကုန်လျက်။
သာဒရာ၊ လေးမြတ်ကြည်ညိုရိုသေခြင်းရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ပလမ္ဗန္တိ၊ မြင်သူအများ အံ့သြသွားအောင် တွဲလျားကြနေကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ဒေသစာရီ ခရီးရှည်ကို ကြွချီမနှောင်း အချိန်ကောင်းပါတည်း။
မဟာယသ၊ များသော အခြံအရံ အကျော်အစောရှိသော မြတ်စွာဘုရား။
သိန္ဓုဝါရာ၊ ကြောင်ပန်းပင်တို့သည်။
သီတဂန္ဓာ၊ အေးအေးသန့်သန့် မွှေးပျံ့သောရနံ့ရှိပါကုန်၏။
မာလုတေရိတာ၊ လေပြေလေညှင်း လှုပ်ခတ်သွင်း၍ ဆောင်ကျဉ်းအပ်ကုန်၏။
သုဂန္ဓာ၊ မွှေးကြိုင်သင်းပျံ့ကောင်းသောရနံ့တို့သည်။
သဗ္ဗာ ဒိသာ၊ ဝန်းကျင်ပတ်ချာ အလုံးစုံသော အရပ်ဆယ်မျက်နှာတို့သို့။
ပဝါယန္တိ၊ သင်းပျံ့ကြိုင်လှိုင်ကုန်၏ (ထည့်)။
ဥဘော မဂ္ဂေ၊ လမ်းဘေးဝဲယာ နှစ်ဖြာနှစ်ဘက်တို့ကို။
ပသောဘယံ၊ ချုံနွယ်သစ်ပင် တန်ဆာဆင်၍ ရှုချင်စဖွယ် တင့်တယ်စေကုန်လျက်။
သာဒရာ၊ လေးမြတ်ကြည်ညို ရိုသေခြင်းရှိကုန်သည်။
ဝိနတုဂ္ဂဂ္ဂါ၊ အောက်သို့ညွတ်လျက် ထက်သို့ ကော့တတ်သော အဖျားရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
အဘိပူဇန္တာ၊ ရှေးရှုညွတ်ခါ ပူဇော်နေပါကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ဒေသစာရီ ခရီးရှည်ကို ကြွချီဖို့ရာ ချိန်ခါသင့်မြတ် လျောက်ပတ်ပါသည်ဘုရား။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံအကျော်အစောရှိသော မြတ်စွာဘုရား။
စတုပ္ပဒနိသေဝိတာ၊ အခြေလေးချောင်း သားကောင်းပေါင်းတို့ စုပေါင်းမှီခို (မှီဝဲ)ရာဖြစ်ကုန်သော။
သုရာပါနေ၊ သေသောက်ယစ်မူးအလွန်ကြူးခြင်း၌။
အစ္ဆမ္တိတာ၊ ကိုယ်လက်တောင့်တင်း ထိတ်လန့်ခြင်းမရှိကုန်သော။
မိဂရာဇာ၊ သားတို့သေဌ်နင်းမင်းလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ပတာပိနော၊ ထိုထိုသားကောင် ပူလောင်စေတတ် နှိပ်စက်တတ် ကုန်သော။
သီဟာ စ၊ တိဏ, ကာဠ, ပဏ္ဍကဟု သုံးဝအပြား ခြင်္သေ့များတို့သည်လည်းကောင်း။
ကေသရသီဟာ စ၊ ကေသရမည်ရင်း ခြင်္သေ့မင်းတို့သည်လည်းကောင်း။
သန္တိ၊ လောကတစ်ခွင် အမှန်ပင်ရှိကုန်၏(ထည့်)။
မိဂါဘိဘူ၊ သားကောင်အပေါင်းတို့ကို လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်နိုင်ကုန်သော။
တေ၊ ထိုခြင်္သေ့တို့သည်။
သာဒရာ၊ လေးမြတ်ကြည်ညို ရိုသေလေးစားခြင်းရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍(ထည့်)။
သီဟနာဒေန၊ မြည်ဟောက် ပြင်းထန် ခြင်္သေ့သံဖြင့်။
ပူဇေန္တိ၊ အသိဉာဏ်ကင်း ဖြစ်တုံလျဉ်းလည်း ဉာဏ်လင်းလူသားပမာလားသို့ ညွတ်တွားပူဇော်ကြကုန်၏။
ဥဘတော မဂ္ဂမှိ၊ လမ်းဘေးဝဲယာ နှစ်ဖြာနှစ်ဘက်၌။
ဝူဠှာ၊ ရေ၌မျောလာ ကဲ့ပမာသို့ မကွာရွရွ လိုက်ပါကြ၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ကပိလဝတ်ပြည် ကြွချီဖို့အကြောင်း အချိန်ကောင်းပါဘုရား။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံ အကျော်အစောရှိသော မြတ်စွာဘုရား။
ဗျဂ္ဃါ၊ ကျားတို့သည်လည်းကောင်း။
သိန္ဓဝါ၊ သိန္ဓောမြင်းတို့သည်လည်းကောင်း။
နကုလာ၊ မြွေပါတို့သည်လည်းကောင်း။
ဘယာနကာ၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ရှိကုန်သည် (ဝါ) ကြောက်ဖွယ်လန့်ဖွယ် ကြောက်မက်ဖွယ်ရှိကုန်သည်။
သမာနာပိ၊ ဖြစ်ပါကုန်သော်လည်း (ထည့်)။
သာဓုရူပါ၊ တင့်တယ်လှပ ရှုမဝအောင် မုချမယွင်းရုပ်အဆင်းရှိပါကုန်၏။
ယေန ကေနစိ၊ တစ်စုံတစ်ရာ ဘေးဘယာဖြင့်။
နိဗ္ဘီတာ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကင်း ရဲတင်းခြင်းရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
အာကာသေ၊ ကောင်းကင်တလွှား အထက်ဖျား၌။
သမ္ပတန္တာဝ၊ မြူးတူးပျော်ပါး ဆော့ကစားလျက် ခုန်လွှားပျံတက်၍ နေကုန်သည်သာ။
တေဟိ၊ ထိုထိုများစွာ သတ္တဝါတို့သည်။
တေ၊ ရှင်တော်မြတ်ဘုရားအား။
သာဒရာ၊ လေးမြတ်ကြည်ညို ရိုသေခြင်းရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)၊
နတာ၊ ညွတ်ကိုင်းခယ ဦးနှိမ်ချလျက် နေကြပါကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ကပိလဝတ်ပြည် ခရီးရှည်ကို ကြွချီရန်အကြောင်း အချိန်ကောင်းပါတည်း။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံ အကျော်အစောရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
တိဓာ ပဘိန္နာ၊ သိုအိမ်, မျက်စိ, နားဟူဘိငြား ဤသုံးပါးအားဖြင့် ယိုစီးသောမုန်ရည်ရှိကုန်သော (ဝါ) ခါးရပ်နှင့်နား သိုအိမ်အားဖြင့် သုံးပါးပြားရှိ မုန်ယိုခြင်းရှိကုန်သော။
ဆဒ္ဒန္တာ၊ ဆဒ္ဒန်နွယ်ဝင် တောဆင်တို့သည်။
သုရူပါ၊ ကောင်းသော အဆင်းသဏ္ဍာန်ရှိကုန်၏။
သုဿရာ၊ နားဝင်ချိုစရာ အသံသာ လည်းရှိကုန်၏။
သုဘာ၊ ဝင့်ဝင့်ထည်ထည် တင့်တယ်ပါကုန်၏။
တေ၊ ဆဒ္ဒန်နွယ်ဝင် ထိုဆင်အပေါင်းတို့သည်။
သတ္တပ္ပတိဋ္ဌိတင်္ဂါ၊ တည်ခြင်းအင်္ဂါ ခုနစ်ဖြာရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ဥဘောမဂ္ဂေသု၊ ဒေသစာရီ ကြွချီကာလှမ်း နှစ်ဘက်သောလမ်းဘေးတို့၌။
သာဒရာ၊ လေးမြတ်ကြည်ညို ရိုသေခြင်းရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ဟာသမာနာဝ၊ ရွှင်ရွှင်လန်းလန်း ဝမ်းပမ်းတသာ ဖြစ်ကုန်လျက်သာလျှင်။
ကူဇိနော၊ ကြိုးကြာသံအသွင် ချိုနားဝင်အောင် မြည်တွန် ဆင့်ဆင့်ကျူးရင့်ကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ဒေသစာရီ ခရီးရှည်ကို ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံအကျော်အစောရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
မိဂါ၊ သမင်တို့သည်လည်းကောင်း။
ဝရာဟာ၊ တောဝက်တို့သည်လည်းကောင်း။
ပသဒါ၊ ချေတို့သည်သော်လည်းကောင်း။
စိတြာသာ'ဝယဝါ၊ ဆန်းကြယ်သောအလိုအာသာ, ဆန်းကြယ်သောကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်ပိုင်းရှိကုန်၏။
သုဘာ၊ မြင်သူငေးရ ရှုမဝအောင်လှပတင့်တယ်ကုန်၏။
အာရောဟပရိဏာဟေန၊ အလုံးအရပ်အားဖြင့်။
သုရူပါ၊ ကောင်းသောရုပ်ဆင်းသဏ္ဍာန်ရှိပါကုန်၏။
အင်္ဂသံယုတာ၊ လက်ခြေအင်္ဂါ ပြည့်စုံပါပေကုန်၏။
ဥဘောမဂ္ဂေ၊ လမ်းဘေးဝဲယာ နှစ်ဖြာနှစ်ဘက်၌။
ဂါယမာနာဝ၊ သာယာညိမ့်ညောင်း သီချင်းကောင်းကို စုပေါင်းသီဆို ထိုထိုဤဤ လှည့်လည်နေကုန်သည်သာတည်း။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ကပိလဝတ်နေပြည် ခရီးရှည်ကို ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံအကျော်အစောရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
ဂေါကဏ္ဏာ၊ စိုင်တို့သည်လည်းကောင်း။
သရဘာ၊ သမင်ဆီးဆောက်တို့သည်လည်းကောင်း။
[အဋ္ဌပါဒေါ သရဘော သီဟဃာတိ၊ ခြေရှစ်ချောင်းရှိ၍ ခြင်္သေ့ထက်အားရှိသော သားကောင်တစ်မျိုး။
ပါဠိပဒပိဋကကျမ်းညွှန်း၊၃။၈၀၈။]
ရုရူ၊ ဆတ်တို့သည်လည်းကောင်း။
အာရောဟပရိဏာဟိနော၊ သဏ္ဍာန်လုံးရပ် သင့်မြတ်ညီညာတင့်တယ်စွာရှိကုန်၏။
သုရူပါ၊ ကောင်းသော ရုပ်ဆင်းသဏ္ဍာန်ရှိကုန်၏။
အင်္ဂသမ္ပန္နာ၊ ခြေလက်အင်္ဂါ ပြည့်စုံပါပေကုန်၏။
သေဝမာနာဝ၊ တောအုပ်မြိုင်ညို ကိန်းအောင်းခိုကုန်လျက်သာလျှင်။
အစ္ဆရုံ၊ နေကုန်ပြီ။
တဒါ၊ ဒေသစာရီ ကြွချီလေရာ ထိုအခါ၌။
တေ၊ ထိုစိုင်, သမင်, ဆတ်လျှင်ပေါင်းထား သားကောင်းများတို့သည်။
သေဝမာနာ၊ ဘုရားတည်းဟူသော တောမြိုင်ငူကို အပူကင်းကင်း မှီတင်းဆည်းကပ်ကုန်လျက်။
(သေဝ၊ ဓာတ်သည် အာသယေ= မှီခိုဆည်းကပ်ခြင်း၌ ဖြစ်၏)။
အစ္ဆေယျုံ၊ နေကုန်၏(ထည့်)။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ကပိလဝတ်ပြည်ခရီးရှည်ကို ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံအကျော်အစောရှိသော မြတ်စွာဘုရား။
ဒီပိ၊ ကျားသစ်တို့သည်လည်းကောင်း။
အစ္ဆာ စ၊ လူဝံ ဝက်ဝံတို့သည်လည်းကောင်း။
တရစ္ဆာ စ၊ အောင်းတို့သည်လည်းကောင်း။
သဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။
တုဒရာ၊ ထိုးစွခြင်းရှိပါကုန်၏။
(တုဒံ ဧတေသံ အတ္ထီတိ တုဒရာ၊ တုဒ+ရ)။
ဝရုဏာ၊ ကြမ်းတမ်းခက်ထန်ပါကုန်၏။
ဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။
သဗ္ဗေ၊ အလုံးစုံကုန်သော။
တေ၊ ကျားသစ်, ဝံ, အောင်း ထိုသားရဲအပေါင်းတို့သည်။
တာဒိနော၊ လာဘာလာဘ စသည်ရှစ်တန် လောကဓံတရားတွေ့ကြုံငြားလည်း စိတ်ထားမဖြုံ တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော။
တဝ၊ သနားစိတ်ထား အရှင်ဘုရား၏။
မေတ္တာယ၊ ကောင်းကျိုးလိုလား မေတ္တာတရားကြောင့်။
သိက္ခိတာ၊ လေ့ကျင့်လိုက်နာ ယဉ်ကျေးစွာဖြင့် လိမ္မာလျက်ရှိနေပါကုန်ပြီ။
တေ၊ ကျားသစ်, ဝံ, အောင်း ထိုသားရဲအပေါင်းတို့သည်။
အဒ္ဓါ၊ မချွတ်ဧကန် အမှန်မလွဲ။
ပစ္စသေဝကာ၊ ရှေုရှုညွတ်တွား ခစားကြပါကုန်၏။
(တနည်း) တေ၊ မေတ္တာစိတ်ထားအရှင်ဘုရားအား။
ပစ္စသေဝကာ၊ ရှေ့ရှုညွတ်တွား ခစားလျက်နေပါကုန်၏။
(ပတိ+သေဝ+ဏွု၊ သေဝနေ− မှီဝဲခစားခြင်း၌)။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ကပိလဝတ်ပြည် ခရီးရှည်ကို ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
မဟာယသ၊ များသောအခြံအရံအကျော်အစောရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
သသာ၊ ယုန်တို့သည်လည်းကောင်း။
သိင်္ဂါလာ၊ မြေခွေးတို့သည်လည်းကောင်း။
နကုလာ၊ မြွေပါတို့သည်လည်းကောင်း။
ကလန္ဒကာဠကာ၊ ရှဉ့်ငပေါ, ရှဉ့်ငမွဲ, ရှဉ့်နက်တို့သည်လည်းကောင်း။
ဗဟူ၊ များစွာကုန်သော။
ကသ္တုရာ၊ သားကတိုးတို့သည်လည်းကောင်း (ဝါ) ကြွက်ကတိုး, ကြောင်ကတိုး, နံ့သာကတိုးတို့သည်လည်းကောင်း။
သူရာ၊ ရဲရင့်ကုန်၏။
ဂန္ဓာ
ဂန္ဓေန္တိ ဆိန္ဒန္တီတိ ဂန္ဓာ၊ ဂန္ဓ+အ၊ ဆေဒနေ− ဖြတ်ခြင်း၌။ ဦးဇေယျသေနရေးသော အပဒါန်ဝတ္ထုတော်ကြီး၌ ''သုဘဂန္ဓာ− ကောင်းသော အနံ့ရှိကုန်သော''ဟုပေးထားသည်။ ဤ၌ ဂန္ဓာအရ သူစနတ္ထမယူဘဲ ဆေဒနတ္ထယူခြင်းက ပို၍သင့်တော်မည်ထင်သည်။ အကြောင်းသော်ကား ကြွက်, ခွေး, စသော သတ္တဝါတို့သည် များသောအားဖြင့် တစ်စုံတစ်ခုသော အရာဝတ္ထုကို ကိုက်ဖြတ်တတ်သော အလေ့အကျင့် ရှိသောကြောင့်ပါတည်း။ ကုလဂန္ဓ− စသည်၌လည်း ဂန္ဓကို ဖြတ်ခြင်းအနက်ယူသကဲ့သို့ ဤ၌လည်း ဆေဒနတ္ထယူထားသည်။
၊ ကိုက်ဖြတ်တတ်ကုန်၏။
ကေဝလာ၊ အလုံးစုံကုန်သော။
တေ၊ ယုန်, ခွေး, မြွေပါ, ရှဉ့်များစွာနှင့် နံ့သာကတိုး ထိုသားကောင်မျိုးတို့သည်။
ဂါယမာနာဝ၊ သူ့သဘာဝ ပျော်မြူးကြလျက် သာစွကြည်နူးတွန်ကျူးသီဆိုကုန်သည်သာ။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
သမယော၊ ကပိလဝတ်ပြည် ခရီးရှည်ကို ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
နီလဂီဝါ၊ စိမ်းညိုကျော့ရှင်း လည်ပင်းလည်တိုင်ရှိကုန်သော။
တေ မယူရာ၊ ထိုရွှေဥဒေါင်းတို့သည်။
သုသိခါ၊ လှပတင့်ရွှန်း ဦးစွန်းလည်းရှိကုန်၏။
သုဘပက္ခိကာ၊ ရှုချင့်စဖွယ် လွန်တင့်တယ်သည့် အတောင်အမွေးလည်းရှိပါကုန်၏။
သုပိဉ္ဆာ စ၊ စိမ်းညိုဝေမှောင် မြရောင်ပမာ ဝိုက်ဖြာရှည်သွယ် လွန်တင့်တယ်သည့် မြီးဆံလည်းရှိပါကုန်၏။
သုနာဒါဝ၊ ချိုအေးသာယာ ကြည်သာညိမ့်ညောင်း အသံကောင်းလည်းရှိကုန်သည်သာ။
ဝေဠုရိယမဏိသန္နိဘာ၊ ကြောင်မျက်ရွဲရောင်ပတ္တမြားရောင်သို့ ညိုမှောင်စိမ်းလဲ့ ယိမ်းနွဲ့တင့်ဖား အဆင်းများလည်းရှိပါကုန်၏။
တေ၊ ထိုရွှေဥဒေါင်းတို့သည်။
နာဒံ၊ သာယာချေငံ မြည်တွန်သံကို။
ကရောန္တော၊ ဘုရားရှင်အား လေးစားသမှု ကောင်းစွာပြုကုန်လျက်။
ပူဇေန္တိ၊ လူတို့အလား ကောင်းစိတ်ထားလျက် ညွတ်တွားကော်ရော် ပူဇော်ကြလေကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ပိတုဒဿနေ၊ သမ္မုတိနတ် ဖခင်မြတ်၏ ဦးညွတ်ဝပ်စင်း ဖူးမျှော်ခြင်း၌။
ကာလော၊ ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
သုဝဏ္ဏစိတြဟံသာ စ၊ ရွှေရောင်အဆင်း ဝါဝါဝင်းဝင်းလျက် တင့်ရွှန်းဖုံဖုံ ဆန်းကြယ်ကုန်သော ရွှေဟင်္သာတို့သည်လည်းကောင်း။
ဝိဟာစရာ၊ ကောင်းကင်မိုးယံ ခုန်ပျံကျက်စား သွားလာလှည့်ပတ်နေကုန်သော။
ဇဝဟံသာ စ၊ လျင်လျင်မြန်မြန်ခုံပျံနိုင်ငြား ဟင်္သာများသည်လည်းကောင်း။
သဗ္ဗေ၊ အလုံးစုံကုန်သော။
တေ၊ ထိုဟင်္သာငှက်တို့သည်။
အာသယာ၊ မိမိတို့၏ အသိုက်နေရာမှ။
ဆုဒ္ဓါ၊ မနှေးလျင်စွာ ထွက်ခွါလာကြပါကုန်၏။
ဇိနဒဿနဗျာဝဋာ၊ ဘုရားရှင်ကို ဖူးမျှော်လို၍ ထိုထိုလုံ့လ ဗျာပါရအလိုက် ကြောင့်ကြစိုက်၍ နေကုန်၏။
မဓုရဿရေန၊ ချိုမြိန်ကြည်သာ သံသာသာဖြင့်။
ကူဇန္တိ၊ လွန်စွာကြည်နူး တွန်ကျူးကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ပိတုဒဿနေ၊ သမ္မုတိနတ် ဖခင်မြတ်၏ ဦးညွတ်ဝပ်စင်း ဖူးမျှော်ခြင်း၌ (ဝါ) သမ္မုတိနတ်ဖခင်မြတ်ကို တပ်အပ်တွေ့မြင်ခြင်း၌။
ကာလော၊ ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ကောင်းပါဘုရား။
နဒီစရာ၊ မြစ်၌လှည့်သွား ကျက်စားကုန်သော။
ရုစိရာ၊ တင့်တယ်သောအရောင်ရှိကုန်သော။
တေ ဟံသာ စ၊ ထိုဟင်္သာတို့သည်လည်းကောင်း။
တေ ကောဉ္စာ စ၊ ထိုကြိုးကြာငှက်တို့သည်လည်းကောင်း။
တေ စက္ကဝါကာ စ၊ ထိုစက္ကဝါက်ငှက်တို့သည်လည်းကောင်း။
တေ ဗကာ စ၊ ထိုဗျိုင်းဖြူတို့သည်လည်းကောင်း။
တေ ဗလာကာ စ၊ ထိုဗျိုင်းအောက်တို့သည်လည်းကောင်း။
တေ ဇလကာကာ စ၊ ထိုရေကျီးကန်း တင်ကျီးငှက်တို့သည်လည်းကောင်း။
တေ သရကုက္ကုဋာ၊ ထိုရေကြက်တို့သည်လည်းကောင်း။
သုနဒါ၊ လွန်စွာကြည်နူးတွန်ကျူးနေပါကုန်၏။
ဧတေ၊ ဤဟင်္သာအစရှိကုန်သော ငှက်တို့သည်။
သာဒရာ၊ လေးမြတ်ကြည်ညို ရိုသေခြင်းရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
အဘိနာဒိနော၊ အလွန်ကြည်နူး မြည်တွန်ကျူးလျက် အထူးပူဇော်နေပါကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ပိတုဒဿနေ၊ သမ္မုတိနတ် ဖခင်မြတ်၏ ဦးညွတ်ဝပ်စင်း ဖူးမျှော်ခြင်း၌ (ဝါ) သမ္မုတိနတ် ဖခင်မြတ်ကို တပ်အပ်တွေ့မြင်ခြင်း၌။
ကာလော၊ ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
စိတြာ၊ ဆန်းကြယ်သော အမွှေးအတောင်ရှိကုန်သော။
သုရူပါ၊ ကောင်းသောအဆင်း လှပခြင်းရှိကုန်သော။
သုဿရာ၊ သာယာညိမ့်ညောင်း အသံကောင်းလည်းရှိကုန်သော။
သာဠိကာ စ၊ ဆက်ရက်, သာရကာ, သာလိကာတို့သည်လည်းကောင်း။
သုဝတဏ္ဍိကာ၊ နှုတ်သီးနီးတွေး ကောက်ချိပ်ကွေးသော ကျေးငှက်တို့သည် (ကြက်တူရွေး)လည်းကောင်း။
တေ၊ ထိုဆိုခဲ့သမျှ ငှက်အဝဝတို့သည်။
ရုက္ခဂ္ဂါ၊ ထိုထိုဤဤ စီရရီဖြင့်စုံညီတည်ငြား သစ်ကိုင်းဖျားမှ။
သမ္ပတန္တာ၊ ဟိုမှသည်မှ ပျံတက်ကြလျက်။
ဥဘော (ဥဘောသု) မဂ္ဂေသု၊ ဒေသစာရီ ကြွချီရာလမ်းနှစ်ဖက်တို့၌။
ကူဇိနော၊ နွဲ့နွဲ့လျလျတွန်ကျူးကြလျက်။
တေသု တေသု (ရုက္ခေသု)၊ ထိုထို ဤဤ ပွေလီရစ်ဝိုင်းသစ်ပင်ကိုင်းတို့၌။
နိကူဇန္တိ၊ သာယာအေးချို တေးဆို၍နေပါကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ပိတုဒဿနေ၊ သမ္မုတိနတ် ဖခင်မြတ်၏ ဦးညွတ်ဝပ်စင်း ဖူးမျှော်ခြင်း၌ (ဝါ) ၌။
ကာလော၊ ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
သကလာ၊ အလုံးစုံကုန်သော။
ကောကိလာ၊ ဥဩငှက်တို့သည်။
စိတြာ၊ ဆန်းကြယ်သောအမွေးအတောင်ရှိပါကုန်၏။
သဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။
မဉ္ဇုဿရာ၊ ချိုမြိန်သာယာ အသံသာပါကုန်၏။
ဝရာ၊ လိုချင်တောင့်တ မြတ်လည်းမြတ်လှပါပေကုန်၏။
တေ၊ ထိုဥဩငှက်တို့သည်။
ဇနတံ၊ များလှသောင်းသောင်း လူအပေါင်းကို။
ဝိမှာပိတာ၊ အံ့အားသင့်ဖွယ် အသွယ်သွယ်ကို တကယ်မသွေ ဖြစ်စေပါကုန်၏။
သဒ္ဓိမိတ္တာဒိကေ
သဒ္ဓိမိတ္တာဒိကပုဒ် သဒ္ဓိံ+မိတ္တ+အာဒိကဟု ဖြတ်။ သဒ္ဓိဝိဟာရိကပုဒ်ကဲ့သို့ ဤပုဒ်ကိုလည်း ''အတူနေမိတ်ဆွေ'' ဟုပြန်ဆိုထားသည်၊ အာဒိကပုဒ်ကိုလည်း အာဒျတ္ထမယူဘဲ ဂဟနတ္ထယူထားသည်၊ အာဒါနံ အာဒိ၊ အာဒိဧဝ အာဒိကံ (သံ၊ဋ္ဌ၊ ၂။၁၈၈။ သံ၊ဋီ၊၂။၁၇၂)ဟု ဝိဂ္ဂဟပြု၍ ''ခေါ်ယူခြင်း''ဟု အဓိပ္ပါယ်ကောက်ယူပါ၊ထိုပုဒ်ကို ပေါင်းလိုက်သော် ''သဒ္ဓိမိတ္တာဒိကေ− အတူနေ မိတ်ဆွေငှက်တို့ကို ခေါ်ဆောင်ရာ၌''−ဟု ပေးရမည်၊ အပဒါန်ဝတ္ထုတော်ကြီး၌ကား ''တောမြိုင်သာ၌''ဟု အနက်ပေးထားသည်။
၊ အတူနေငြား မိတ်ငှက်များကို ခေါ်ဆောင်ရာ၌ (ဝါ) မိတ်ဆွေချစ်ခင်အကျွမ်းဝင်ရာ တောမြိုင်သာ၌။
သုရာ
သုရာ ပုဒ်ကိုလည်း ''ရဲရင့်ကုန်၏'' ပြန်ဆိုထားသည်ကို တွေ့ရ၏၊ သုရာ−ကို သု ရေ+အ၊ သဒ္ဒေ− အသံပြုခြင်း၌၊ ဤကဲ့သို့ ကြံဆ၍ ''သုရာ− အသံပြုတတ်ကုန်သည်'' ဟု ပြန်ဆိုပါက ပိုသင့်တော်ပါမည်။ ''ဥဩသည် မိမိ၏ မိတ်ဆွေတို့ကို အသံပြု၍ ခေါ်ဆောင်သည်'' ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
၊ ကောင်းစွာ အသံပြုကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ၍ (ထည့်)။
သရေဟိ၊ ထူးထွေဆန်းပြား အသံများဖြင့်။
ပူဇယန္တာဝ၊ လေးမြတ်ကော်ရော် ပူဇော်ကုန်သည်သာတည်း။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ပိတုဒဿနေ၊ သမ္မုတိနတ် ဖခင်မြတ်၏ ဦးညွတ်ဝပ်စင်း ဖူးမျှော်ခြင်း၌။
ကာလော၊ ကြွရန်အသင့်ခါအခွင့်ပါဘုရား။
ဘိင်္ကာ၊ ဆင်ငယ်တို့သည်လည်းကောင်း။
ကုရရာ၊ ဝန်လိုငှက်တို့သည်လည်းကောင်း။
သာရ
ဤပုဒ်ကို ''သာရကာမည်သောငှက်''ဟု ပြန်ဆိုထားသည်ကို တွေ့ရ၏၊ သာရ− သည် ငှက် မဖြစ်နိုင်၊ ဘိင်္ကာ, ကုရရာပုဒ်တို့၏ ဝိသေသန ပုဒ်သာတည်း၊ သရ+ဏ၊ ဂတိမှိ− ဂတိအနက်၌၊ သရန္တိ ဂစ္ဆန္တီတိ သာရာ၊ တော၌လှည့်လည်ကျက်စားတတ်ကုန်သော ဆင်ငယ်, ဝန်လိုငှက်တို့ ဟူသောအနက်သာ ဖြစ်သင့်သည်ထင်၏။
၊ တောတောင်၌ကျက်စားကုန်၏။
သဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။
ကာနနေ၊ တောအုပ်၌။
ပူရိတာ၊ ပြည့်ကုန်၏။
ပဝနံ၊ တောအုပ်ကို။
နိန္နာဒယန္တာ၊ ဆင်သံငှက်သံ ပဲ့တင်သံထပ်စေကုန်လျက်။
အညမညသမင်္ဂိနော၊ အချင်းချင်းပေါင်းသင်းလျက် ယှဉ်တွဲနေထိုင်ကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
သရေနေဝ၊ ဆူဆူညံညံ သူ့အသံ ကိုယ်အသံဖြင့်သာလျှင်။
ဂါယမာနာ၊ သီဆိုနေငြား လူတို့လားသို့ တေးသွားအသွင် မြည်တွန်သီဆိုနေကုန်၏။
တဝ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ပိတုဒဿနေ၊ သမ္မုတိနတ်ဖခင်မြတ်၏ ဦးညွတ်ဝပ်စင်း ဖူးမျှော်ခြင်း၌ (ဝါ) ၌။
ကာလော၊ ကြွချီးရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
သုသရာ၊ သာယာညိမ့်ညံ ကောင်းသောအသံရှိကုန်သော။
တိတ္တိရာ၊ ခါတို့သည်လည်းကောင်း။
သုသရာ၊ သာယာညိမ့်ညံ ကောင်းသောအသံရှိကုန်သော။
ဝနကုက္ကုဋာ၊ တောကြက်တို့သည်လည်းကောင်း။
သာရာ၊ တောတောင်တို့၌သွားလာကျက်စားနေကုန်၏။
မဉ္ဇုဿရာ၊ ချိုသာသောအသံရှိကုန်၏။
ရာမဏေယျာ၊ မွေ့လျော်ဖွယ်ရာ နှစ်သက်စရာဖြစ်ပါကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ပိတုဒဿနေ၊ သမ္မုတိနတ် ဖခင်မြတ်၏ ဦးညွတ်ဝပ်စင်း ဖူးမျှော်ခြင်း၌ (ဝါ) ၌။
ကာလော၊ ကြွချီရန်သင့်အခါအခွင့်ပါဘုရား။
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။
သေတဝါလုကသဉ္ဆန္နာ၊ ပုလဲအသွင် ဖြူစင်သောသဲတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်ကုန်သော။
သုပတိတ္ထာ၊ ဆင်းလွယ်တက်လွယ် တင့်တယ်သာယာ ညီညာ နိမ်လျော့ ကောင်းသောဆိပ်ကမ်းလည်းရှိကုန်သော။
မနောရမာ၊ နှလုံးရွှင်ပျော် မွေ့လျော်ဖွယ်ရာကောင်းကုန်သော။
မဓုရောဒကသမ္ပုဏ္ဏာ၊ ချိုမြိန်ကောင်းမြတ် ရေဓာတ်နှင့်လည်း ပြည့်စုံကုန်သော။
တေ သရာ၊ ထိုအိုင်ကြီးအိုင်ငယ်အသွယ်သွယ်တို့သည်။
သဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။
ဇောတန္တိ၊ စိမ်ညိုမြရောင် တောက်ပြောင်ထွန်းလင်း၍ နေပါကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုအိုင်ကြီးအိုင်ငယ်အသွယ်သွယ်၌။
နှတွာ စ၊ ရေချိုး၍လည်းကောင်း။
ပိတွာ စ၊ သောက်သုံး၍လည်းကောင်း။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ဉာတိဒဿနေ၊ တစ်သိန်း ခြောက်သောင်း ဆွေမျိုးပေါင်းတို့ ခညောဝပ်စင်း ဖူးမြင်ခြင်း၌။
သမယော၊ ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
ကုမ္ဘီရာမကရာကိဏ္ဏာ၊ ရေလိပ်, မကာရ်း ရောပြွမ်းနေကုန်သော။
ဝလယာမုဉ္ဇရောဟိတာမစ္ဆကစ္ဆပဗျာဝိဒ္ဓါ
ဗျာဝိဇ္ဈန္တေ ဂစ္ဆီယန္တေ ဧတ္ထာတိ ဗျာဝိဒ္ဓါ (သရာ)၊ ဝိ, အာ ဝိဓ+တ၊ ''ပသန္နေ ဥဒကေ ဗျာဝိဒ္ဓါ ပဋိပါဋိကာ ဂစ္ဆန္တာ ဒိဿန္တိ'' (ဇာ၊ ဋ္ဌ၊၂။ ၃၄၀)ဟူသော ဖွင့်ဆိုချက်အရ ဝိဇ္ဈနအနက်ကို မဟောတော့ဘဲ ဝိ, အာဥပသာရတို့ကြောင့်ဂတိအနက်ကိုသာ ဟောတော့သည်။ မစ္ဆကစ္ဆပေဟိ ဗျာဝိဒ္ဓါ မစ္ဆကစ္ဆပဗျာဝိဒ္ဓါ၊ ငါးလိပ်တို့သည် လှည့်ပတ် သွားလာအပ်ရာ ဖြစ်ကုန်သော ရေအိုင်တို့။
၊ ခရု, ငါးရံ, ငါးထွေ, ငါးကြင်းငါးနှင့် လိပ်တို့သည်အစဉ်အတိုင်းသွားလာလှည့်ပတ်အပ်ကုန်သော။
သီတောဒကာ၊ အေးမြသောရေရှိကုန်သော။
သုဘာ၊ တင့်တယ်ကုန်သော။
သရာ၊ ရေအိုင်တို့သည်။
သန္တိ၊ ရှိကုန်၏ (ထည့်)။
တတ္ထ၊ ထိုရေအိုင်တို့၌။
နှတွာ စ၊ ရေချိုး၍လည်းကောင်း။
ပိဝိတွာ စ၊ သောက်သုံး၍လည်းကောင်း။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ဉာတိဒဿနေ၊ တစ်သိန်း ခြောက်သောင်းဆွေမျိုးပေါင်းတို့ ခညောင်းဝပ်စင်း ဖူးမြင်ခြင်း၌။
သမယော၊ ကြွချီရန် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
နီလုပ္ပလသမာကိဏ္ဏာ၊ ကြာညိုပန်းတို့ဖြင့် ရောပြွမ်းနေကုန်သော။
တထာ၊ ထိုမှတစ်ပါး။
ရတ္တုပ္ပလေဟိ စ၊ နီမြန်းသော ကြာတို့ဖြင့်လည်းကောင်း။
သံကိဏ္ဏာ၊ ရောပြွမ်းကုန်သော။
ကုမုဒုပ္ပလသံကိဏ္ဏာ၊ ကုမုဒြာကြာတို့ဖြင့်လည်း ရောပြွမ်းကုန်သော။
အနေကဓာ၊ တစ်ပါးမက များသောအပြားရှိကုန်သော။
သရာ၊ ရေအိုင်တို့သည်။
သောဘန္တိ၊ တင့်တယ်ပါကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုရေအိုင်တို့၌။
တောယာ၊ ရေတို့သည်။
သီတလကာ၊ အေးမြလှပါကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ဉာတိဒဿနေ၊ တစ်သိန်းခြောက်သောင်း ဆွေမျိုးပေါင်းတို့ ခညောင်းဝပ်စင်းဖူးမြင်ခြင်း၌။
သမယော၊ ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
ပုဏ္ဍရီကေဟိ၊ ကြာပုဏ္ဍရိတ်တို့ဖြင့်။
သဉ္ဆန္နာ၊ ဖုံးလွှမ်းအပ်ကုန်သော။
ပဒုမေဟိ၊ ပဒုမ္မာကြာတို့ဖြင့်။
သမောဟတာ၊ စုဝေးတည်နေကုန်သော (ဝါ) စုဝေးအပ်ကုန်သော။
ပေါက္ခရညော၊ ရေကန်တို့သည်။
ဥဘော (ဥဘောသု) မဂ္ဂေသု၊ လမ်းဘေးနှစ်ဘက်တို့၌။
တဟိံ တဟိံ၊ ထိုထိုအရပ်၌။
သောဘန္တိ၊ တင့်တယ်နေကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုရေကန်တို့၌။
ဥဒကာနိ၊ ရေတို့ကို။
ဘိက္ခူ၊ ရဟန်းတို့သည် (ထည့်)။
နှာယန္တိ၊ ချိုးသုံးနိုင်ကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ဉာတိဒဿနေ၊ တစ်သိန်းခြောက်သောင်းဆွေမျိုးပေါင်းတို့ ညွတ်ပြောင်းဝပ်စင်း ဖူးမြင်ခြင်း၌။
သမယော၊ ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
သေတပုလိနသံကိဏ္ဏာ၊ ပုလဲအသွင်ဖြူစင်သန့်ရှင်းသော သဲတို့ဖြင့် ရောပြွမ်းကုန်သော။
သုပတိတ္ထာ၊ ကောင်းစွာသောဆိပ်ကမ်းရှိကုန်သော။
မနောရမာ၊ စိတ်နှလုံးကို မွေ့လျော်ပျော်ပိုက်စေတတ်ကုန်သော။
သီတောဒကမဟောဃေဟိ၊ အေးမြသော ရေအလျဉ်လှိုင်းတို့ဖြင့်။
သမ္ပုဏ္ဏာ၊ ပြည့်ကုန်သော။
တာ နဒီ၊ ထိုမြစ်တို့သည်။
သုဘာ၊ တင့်တယ်ကုန်၏။
ဥဘောမဂ္ဂေဟိ၊ လမ်းဘေးဝဲယာ နှစ်ဖြာနှစ်ဘက်တို့မှ။
သန္ဒန္တိ၊ စီးဆင်းသွားပါကုန်၏။
တေ၊ အရှင်၏။
ဉာတိဒဿနေ၊ တစ်သိန်းခြောက်သောင်း ဆွေမျိုးပေါင်းတို့ ညွတ်ပျောင်းဝပ်စင်း ဖူးမြင်ခြင်း၌။
သမယော၊ ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
မဂ္ဂဿ၊ ဒေသစာရီ ကြွချီရာလမ်းခရီး၏။
ဥဘတောပဿေ၊ ဘေးနှစ်ဘက်နှစ်ချက်တို့၌။
ဂါမနိဂမသမာကုလာ၊ ရွာ, နိဂုံးတို့ ပေါင်းရုံးထွေးယှက် တည်လျက်ရှိပါကုန်၏။
ဇနတာ၊ လူအပေါင်းတို့သည်။
သဒ္ဓါ၊ ကြည်ညိုသဒ္ဓါရှိပါပေကုန်၏။
ပသန္နာ၊ ရတနာသုံးပါး၌ ကြည်ညိုပါကုန်၏။
ရတနတ္တယမာမကာ၊ ရတနာသုံးပါး၌ မြတ်နိုးပါကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ဉာတိဒဿနေ၊ တစ်သိန်းခြောက်သောင်းဆွေမျိုးအပေါင်း၏ ညွတ်ပျောင်းဦးတင် ဖူးမြင်ခြင်း၌။
တေသံ၊ ထိုဆွေမျိုးတို့၏။
သမ္ပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ၊ အကြံ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော။
သမယော၊ အခါပါဘုရား။
တေသု တေသု ပဒေသေသု၊ ထိုထိုမြို့ရွာ ရောက်ရာဒေသတို့၌။
ဒေဝါ၊ နတ်တို့သည်လည်းကောင်း။
မာနုဿကာ၊ လူတို့သည်လည်းကောင်း။
ဥဘော၊ လူနတ်အများနှစ်ဦးသားတို့သည်။
ဂန္ဓမာလာ၊ နံ့သာပန်းရှိကုန်သည်ဖြစ်၍။
အဘိပူဇေန္တိ၊ ရှေးရှုပူဇော်ကုန်၏။
တေ၊ အရှင်ဘုရား၏။
ဉာတိဒဿနေ၊ တစ်သိန်းခြောက်သောင်း ဆွေမျိုးပေါင်းတို့ညွတ်ပျောင်းဝပ်စင်း ဖူးမြင်ခြင်း၌။
ကာလော၊ ကြွချီရန်သင့် အခါအခွင့်ပါဘုရား။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ထေရော၊ မထေရ်သည်။
သဋ္ဌိမတ္တာဟိ၊ ခြောက်ဆယ်အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော။
ဂါထာဟိ၊ ဂါထာတို့ဖြင့်။
သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။
ဂမနဝဏ္ဏံ၊ ဒေသစာရီကြွချီရာလမ်းခရီး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို။
သံဝဏ္ဏေသိ၊ ချီးမွမ်းတော်မူပြီ။
အထ ခေါ၊ ထိုအခါ၌။
ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။
''ကာဠုဒါယီ၊ ကာဠုဒါယီမထေရ်သည်။
မမ၊ ငါ၏။
ဂမနံ၊ ကြွတော်မူခြင်းကို။
ပတ္ထေတိ၊ လိုလားတောင့်တနေ၏။
အဿ၊ ထိုကာဠုဒါယီမထေရ်၏။
သင်္ကပ္ပံ၊ အကြံအစည်ကို။
ပူရေဿာမိ၊ ပြည့်စေရလိမ့်အံ့''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
တတ္ထ ဂမနေ၊ ထိုဒေသစာရီ ခရီးရှည်ကို ကြွချီရာ၌။
ဗဟူနံ၊ များစွာကုန်သောသူတို့၏။
ဝိသေသာဓိဂမံ၊ မဂ်ဖိုလ်တရားထူးရရှိမည့်အကြောင်းကို။
ဒိသွာ၊ မြင်တော်မူ၍။
ဝီသတိသဟဿခီဏာသဝပရိဝုတော၊ နှစ်သောင်းကုန်သောရဟန္တာအရှင်မြတ်များဖြင့် ခြံရံအပ်သည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ရာဇဂဟတော၊ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်မှ။
အတုရိတစာရိကာဝသေန၊ မနှေးမလျင် လှည့်လည် (ဖြည်းဖြည်းမှန်မှန်) သွားလာခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။
ဝုတ္တပ္ပကာရဖလာဖလေ၊ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသောအပြားရှိသော သစ်သီးကြီးငယ် အသွယ်သွယ်တို့ကို။
အနုဘဝန္တော၊ ဘုဉ်းပေးသုံးဆောင်တော်မူလျက်။
ဒွိပဒစတုပ္ပဒါဒိသမူဟာနံ၊ ခြေနှစ်ချောင်း, ခြေးလေးချောင်းအစရှိကုန်သော သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏။
သေဝနပူဇာယ၊ ဆည်းကပ်ခြင်း, ပူဇော်ခြင်းဖြင့်။
ပူဇိယမာနော၊ ပူဇော်ခံအပ်လျက်။
ဝုတ္တပ္ပကာရသုဂန္ဓပုပ္ဖဂန္ဓေဟိ၊ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အပြားရှိသော ကောင်းသောအနံ့ရှိသော ပန်း၏အနံ့တို့ဖြင့်။
ဂန္ဓိယမာနော၊ သင့်ပျံ့မွှေးကြိုင် ရနံ့လှိုင်စေအပ်လျက်။
ဂါမနိဂမဝါသီနံ၊ ရွာနိဂုံးနေလူထွေထွေတို့အား (ဝါ) ရွာသူရွာသား, နိဂုံးသူနိဂုံးသားတို့အား။
သင်္ဂဟံ၊ ချီးမြှောက်မှုကို။
ကုရုမာနော၊ ပြုလျက်။
ကပိလဝတ္ထုဂါမိမဂ္ဂံ၊ ကပိလဝတ်နေပြည်တော်သို့ ကြွချီရာလမ်းကို။
ပဋိပဇ္ဇိ၊ ပြုကျင့်ပြီ (ဝါ) ကြွတော်မူပြီ။
ထေရော၊ ကာဠုဒါယီမထေရ်သည်။
ဣဒ္ဓိယာ၊ တန်ခိုးဖြင့်။
ကပိလဝတ္ထုံ၊ ကပိလဝတ်မည် မင်းနေပြည်သို့။
ဂန္တွာ၊ ကြွ၍။
ရညော၊ သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏။
ပုရတော၊ ရှေ့၌။
အာကာသေ၊ ကောင်းကင်၌။
ဌိတော၊ တည်သည်။
သမာနော၊ ဖြစ်လတ်သော် (ထည့်)။
အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗံ၊ ရှေး၌မတွေ့ဘူး မမြင်ဘူးသော။
ဝေသံ၊ အသွင်ကို။
ဒိသွာ၊ မြင်၍။
ရညာ၊ မင်းသည်။
''တွံ၊ သင်သည်။
ကော၊ အဘယ်သူသည်။
အသိ၊ ဖြစ်သနည်း''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ပုစ္ဆိတော၊ မေးအပ်သည်။
သမာနော၊ ဖြစ်လတ်သော် (ထည့်)။
''တယာ၊ သင်သည်။
ဘဂဝတော၊ ဘုရားရှင်၏။
သန္တိကံ၊ အထံသို့။
ပေသိတံ၊ စေလွှတ်အပ်သော။
အမစ္စပုတ္တံ၊ အမတ်၏သားကို။
သစေ န ဇာနာသိ၊ အကယ်၍ မသိအံ့။
ဧဝံ၊ ဤသို့မသိလတ်သော်။
ဇာနာဟိ၊ သိလော''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝဒန္တော၊ ပြောဆိုလျက်။
''ဗုဒ္ဓဿ ပုတ္တော အသယှသာဟိနော ။ပ။ ဓမ္မေန မေ ဂေါတမ အယျကောသီတိ၊ ဗုဒ္ဓဿ ပုတ္တော။ပ။ အယျကောသိ ဟူသော။
ဂါထံ၊ ဂါထာကို။
အာဟ၊ မိန့်ဆိုပြီ။
(ဂါထာအနက်ရှေ့၌ ပါပြီ)။
တတ္ထ၊ ထိုဂါထာ၌။
ဗုဒ္ဓဿ ပုတ္တောမှီတိ၊ ကား။
သဗ္ဗုညုဗုဒ္ဓဿ၊ သဗ္ဗညုဘုရားရှင်၏။
ဥရေ၊ ရင်၌။
ဝါယာမဇနိတာဟိ၊ အားထုတ်ခြင်းလုံ့လ ဝီရိယသည်ဖြစ်စေအပ်ကုန်သော။
ဓမ္မဒေသနာဟိ၊ တရားဒေသနာတော်တို့မှ။
ဇာတတာယ၊ ပေါက်ဖွားလာသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဩရသပုတ္တော၊ ရင်မှပေါက်ဖွားလာသောသားသည်။
အမှိ၊ ဖြစ်၏။
အသယှသာဟိနောတိ၊ ကား။
အဘိသမ္ဗောဓိတော၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်တို့ကို ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူပြီးရာအခါမှ။
ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။
မဟာဗောဓိသတ္တံ၊ ဘုရားလောင်းကို။
ဌပေတွာ၊ ချန်ထား၍။
အညေဟိ၊ ဘုရားလောင်းမှတစ်ပါး အခြားကုန်သောသူတို့သည်။
သဟိတုံ၊ ရွက်ဆောင်ခြင်းငှာ။
အသက္ကုဏေယျတ္တာ၊ မစွမ်းနိုင်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
အသယှဿ၊ ရွက်ဆောင်ခြင်းငှာမစွမ်းနိုင်သော (ဝါ) ရွက်ဆောင်နိုင်ရန်ခဲယဉ်းသော (ဝါ) ရွက်ဆောင်နိုင်ဖို့ရန် မလွယ်ကူသော။
သကလဗောဓိသမ္ဘာရဿ၊ အလုံးစုံသောဗောဓိဉာဏ်၏ အဆောက်အဦးဖြစ်သော ပါရမီတော်ကိုလည်းကောင်း။
မဟာ ကရုဏာကရဿ၊ မဟာကရုဏာတော်၏တည်ရာကိစ္စကိုလည်းကောင်း။
သဟနတော၊ ရွက်ဆောင်နိုင်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
တတော ပရမ္ပိ၊ ထိုမှနောက်၌လည်း။
အညေဟိ၊ အခြားသောသူတို့သည်။
သဟိတုံ အဘိဘဝိတုံ၊ လွှမ်းမိုးခြင်းငှာ။
အသက္ကုဏေယျတ္တာ၊ မစွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
အသယှာနံ၊ လွှမ်းမိုးခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်ကုန်သော (ဝါ) လွှမ်းမိုးနိုင်ရန်ခဲယဉ်းကုန်သော။
ပဉ္စန္နံ မာရာနံ၊ မာရ်ငါးပါးတို့ကို။
သဟနတော အဘိဘဝနတော၊ လွှမ်းမိုးနိုင်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
အာသယာနုသယစရိတာဓိမုတ္တအာဒိဝိဘာဂါဝဗောဓေန၊ အာသယာနုသယ, စရိတ, အဓိမုတ္တိအစရှိသည်တို့ကို ခွဲခြမ်းဝေဖန်သောအားဖြင့် သိခြင်းဖြင့် (ဝါ) သဿတဒိဋ္ဌိစသော လေးပါးသောအတွင်းခံဓာတ်သဘောဟူသောအာသယ, ကာမရာဂါနုသယစသော ခုနစ်ပါးသောအနုယ, စရိုက်, အလိုဆန္ဒ, အဇ္ဈာသယအစရှိသည်တို့ကို ခွဲခြားဝေဖန်သောအားဖြင့် သိခြင်းဖြင့်။
ယထာရဟံ၊ ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ။
ဝေနေယျာနံ၊ ကျွတ်ထိုက်သောသတ္တဝါတို့ကို။
ဒိဋ္ဌဓမ္မိက သမ္ပရာယိကပရမတ္ထေဟိ၊ မျက်မှောက်အကျိုး, တမလွန်အကျိုး, မြတ်သောနိဗ္ဗာန်အကျိုးတို့ဖြင့်။
အနုသာသနီသင်္ခါတဿ၊ ဆုံးမခြင်းဟု ဆိုအပ်သော။
အညေဟိ၊ အခြားသောသူတို့သည်။
အသယှဿ၊ မပြုစွမ်းနိုင်သော။
ဗုဒ္ဓကိစ္စဿ၊ ဗုဒ္ဓကိစ္စကို။
သဟနတော၊ ပြုစွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဝါ၊ တစ်နည်းကား။
တတ္ထ၊ ထိုဗုဒ္ဓကိစ္စ၌။
သာဓုကာရီဘာဝတော၊ ကောင်းစွာပြုလုပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
အသယှသာဟိနော၊ သူတစ်ပါးတို့ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲသော ဗောဓိဉာဏ်၏ အဆောက်အဦဖြစ်သော ပါရမီတော်, မဟာကရုဏာတော်၏ကိစ္စတို့ကို ဆောင်ရွက်ခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သော (ဝါ) သူတစ်ပါးတို့ လွှမ်းမိုးခဲသော မာရ်ငါးပါးကို လွှမ်းမိုးခြင်းငှာစွမ်းနိုင်သော (ဝါ) သူတစ်ပါးတို့ မစွမ်းနိုင်သော ဗုဒ္ဓကိစ္စကို ပြုခြင်းငှာစွမ်းနိုင်, ကောင်းစွာပြုလုပ်နိုင်သော။
အင်္ဂီရသဿာတိ၊ ကား။
အင်္ဂီကတသီလာဒိသမ္ပတ္တိကဿ၊ ကိုယ်အင်္ဂါကဲ့သို့ပြုအပ်သော သီလစသည်နှင့် ပြည်စုံခြင်းရှိသော။
အပရေ၊ အပရေဆရာတို့သည်။
''အင်္ဂမင်္ဂေဟိ၊ အင်္ဂါကြီးငယ် အသွယ်သွယ်တို့မှ။
နိစ္ဆရဏဩဘာသဿ၊ ဖြာထွက်သော အရောင်ရှိ တော်မူသော''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝဒန္တိ၊ ဆိုကုန်၏ (ထည့်)။
ကေစိ ပန၊ ကေစိဆရာ တို့သည်ကား။
''အင်္ဂီရသော သိဒ္ဓတ္ထောတိ၊ အင်္ဂီရသ, သိဒ္ဓတ္ထဟူကုန်သော။
ဣမာနိ ဒွေ နာမာနိ၊ ဤနှာမည်နှစ်မျိုးလုံးတို့ကို။
ပိတရာယေဝ၊ ခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒန မင်းကြီးသည်သာလျှင်။
ဂဟိတာနိ၊ ယူအပ်ကုန်ပြီ (ဝါ) ပေးအပ်, မှည့်ခေါ်အပ်ကုန်ပြီ''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝဒန္တိ၊ ဆိုကုန်၏။
အပ္ပဋိမဿာတိ၊ ကား။။
မနုပမဿ၊ ဥပမာမရှိသော။
ဣဋ္ဌာဒီသု၊ ဣဋ္ဌာရုံ အစရှိသည်တို့၌။
တာဒိလက္ခဏသမ္ပတ္တိယာ၊ တာဒီပုဂ္ဂိုလ်၏ (ရဟန္တာ၏)မှတ်ကြောင်းမှတ်ရာသဘောလက္ခဏာနှင့်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့်။
တာဒိနော၊ တာဒီမည်သော။
ပိတုပိတာ မယှံ တုဝံ'သီတိ၊ ကား။
အရိယ ဇာတိဝသေန၊ အရိယဇာတ်၏ အစွမ်းဖြင့်။
မယှံ၊ ငါ၏။
ပိတု၊ အဖေဖြစ်သော။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ၊ ဘုရားရှင်၏။
လောကဝေါဟာရဝသေန၊ လောကဝေါဟာရ၏ အစွမ်းဖြင့် (ဝါ) လောက၌ဖြစ်သောခေါ်ဝေါ်ပြောဆိုကြောင်း အမည်ပညတ်၏ အစွမ်းဖြင့်။
တွံ၊ သင်သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည်။
ပိတာ၊ ခမည်းတော်သည်။
အသိ၊ ဖြစ်ပါ၏။
သက္ကာတိ၊ သက္ကဟူသည်ကား။
ဝံသေန၊ အမျိုးအနွယ်အားဖြင့်။
ရာဇာနံ၊ မင်းကြီးကို။
အာလပတိ၊ ခေါ်ဝေါ်ပြောဆို၏။
ဓမ္မေနာတိ၊ ကား။
သဘာဝေန၊ သဘောအားဖြင့်။
အရိယဇာတိလောကိယဇာတီဟိ၊ အရိယာဇာတ်, လောကီဇာတ် ဟူကုန်သော။
ဒွိန္နံ၊ နှစ်မျိုးကုန်သော။
ဇာတီနံ၊ ဇာတ်တို့၏။
သဘာဝသမောဓာနေန၊ သဘောအားဖြင့်ပေါင်းစုခြင်းအားဖြင့်။
ဂေါတမာတိ၊ ဂေါတမဟူသည်ကား။
ဂေါတ္တေန၊ အနွယ်အားဖြင့်။
ရာဇာနံ၊ မင်းကြီးကို။
အာလပတိ၊ ခေါ်ဝေါ်၏။
အယျကောသီတိ၊ ကား။
ပိတာမဟော၊ အဘိုးသည်။
အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။
ဧတ္ထ စ၊ ဤနေရာ၌လည်း။
''ဗုဒ္ဓဿ ပုတ္တောမှီ''တိအာဒိံ၊ ''ဗုဒ္ဓဿ ပုတ္တောမှိ''ဤသို့ အစရှိသောစကားရပ်ကို။
ဝဒန္တော၊ ပြောဆိုသော။
ထေရော၊ မထေရ်သည်။
အညံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို။
ဗျာကာသိ၊ ပြောကြားပြီ။
ဧဝံ ပန၊ ဤသို့လျှင်။
အတ္တာနံ၊ မိမိကိုယ်ကို။
ဇာနာပေတွာ၊ သိစေပြီး၍။
ဟဋ္ဌတုဋ္ဌေန၊ လွန်စွာရွှင်လန်းဝမ်းမြောက်သော။
ရညာ၊ မင်းသည်။
မဟာရဟေ၊ မြတ်သူတို့အားထိုက်သော။
ပလ္လင်္ကေ၊ ပလ္လင်၌။
နိသီဒါပေတွာ၊ ထိုင်စေ၍။
အတ္တနော၊ မိမိ၏။
အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ (ထည့်)၊
ပဋိယာဒိတဿ၊ စီမံထားအပ်သော။
နာနဂ္ဂရသဘောဇနဿ၊ အထူးထူးသော မွန်မြတ်သောအရသာရှိသော ဘောဇဉ်ဖြင့်။
ပတ္တံ၊ သပိတ်ကို။
ပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍။
ပတ္တေ၊ သပိတ်ကို။
ဒိန္နေ၊ ပေးလှူအပ်သော်။
ဂမနာကာရံ၊ ကြွတော်မူအံ့သော အခြင်းအရာကို (ဝါ) ကြွတော်မူမည့်ဟန်ကို။
ဒဿေသိ၊ ပြတော်မူပြီ။
''ကသ္မာ၊ အဘယ်ကြောင့်။
ဂန္တုကာမာ၊ သွားလိုကုန်သည်။
အတ္ထ၊ ဖြစ်ပါကုန်သနည်း။
ဘုဉ္ဇထ၊ ဘုဉ်းပေးတော်မူပါကုန်''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝုတ္တေ၊ လျှောက်ထားအပ်သော်။
သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။
သန္တိကံ၊ အထံသို့။
ဂန္တွာ၊ သွား၍။
ဘုဉ္ဇိဿာမိ၊ ဘုဉ်းပေးပါအံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
သတ္ထာ ပန၊ ဘုရားရှင်သည်ကား။
ကဟံ၊ အဘယ်မှာပါနည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့မေးပြီ။
ဝီသတိသဟဿဘိက္ခုပရိဝါရော၊ ရဟန်းနှစ်သောင်း အခြံအရံရှိသည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
တုမှာကံ၊ သင်တို့၏။
ဒဿနတ္ထာယ၊ ဖူးမျှော်ကြည်ညိုနိုင်ရန်အကျိုးငှာ။
မဂ္ဂံ၊ လမ်းခရီးကို။
ပဋိပန္နော၊ ပြုကျင့်ပြီ (ဝါ) ကြွပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
တုမှေ၊ အရှင်ဘုရားတို့သည်။
ဣမံ ပိဏ္ဍပါတံ၊ ဤဆွမ်းကို။
ဘုဉ္ဇထ၊ ဘုဉ်းပေးတော်မူပါကုန်။
အညံ၊ အခြားတပါးသောဆွမ်းကို။
ဘဂဝတော၊ ဘုရားရှင်၏။
အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ။
ဟရထ၊ ဆောင်ယူတော်မူပါကုန်လော။
ယာဝ စ၊ အကြင်မျှလောက် ကာလပတ်လုံးလည်း။
မမ၊ ငါ၏။
ပုတ္တော၊ သားတော်သည်။
ဣမံ နဂရံ၊ ဤမြို့သို့။
ပါပုဏာတိ၊ ရောက်၏။
တာဝ၊ ထိုမျှလောက်ကာလပတ်လုံး။
အဿ၊ ထိုသားတော်၏။
အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ (ထည့်)။
ဣတောယေဝ၊ ဤအရပ်မှသာလျှင်။
ပိဏ္ဍပါတံ၊ ဆွမ်းကို။
ဟရထ၊ ဆောင်ပါကုန်လော။
ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်ထား ပြီ။
ထေရော၊ မထေရ်သည်။
ဘတ္တကိစ္စံ၊ ဆွမ်းစားခြင်းအမှုကို။
ကတွာ၊ ပြု၍။
ရညော စ၊ မင်းအားလည်းကောင်း။
ပရိသာယ စ၊ ပရိသတ်အားလည်းကောင်း။
ဓမ္မံ၊ တရားတော်ကို။
ဒေသေတွာ၊ ဟောကြား၍။
သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။
အာဂမနတော၊ ကြွတော်မူရာအခါမှ။
ပုရေတရမေဝ၊ ရှေးဦးမစွအစကပင်လျှင်။
ရာဇနိဝေသနံ၊ မင်းနန်းတော်ကို။
ရတနတ္တယဂုဏေသု၊ ရတနာသုံးပါးအပေါင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့၌။
အဘိပ္ပသန္နံ၊ အလွန်ကြည်ညိုမှုကို။
ကရောန္တော၊ ပြုလျက်။
သဗ္ဗေသံ၊ အလုံးစုံကုန်သော သူတို့သည်။
ပဿန္တာနံယေဝ၊ ကြည့်နေကုန်သော်သာလျှင်။
သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။
အာဟရိတဗ္ဗဘတ္တပုဏ္ဏံ၊ ဆောင်ယူထိုက်သော ဆွမ်းဖြင့်ပြည့်သော။
ပတ္တံ၊ သပိတ်တော်ကို။
အာကာသေ၊ ကောင်းကင်၌။
ဝိဿဇ္ဇေတွာ၊ လွှတ်တင်၍။
သယမ္ပိ၊ ကိုယ်တိုင်လည်း။
ဝေဟာသံ၊ ကောင်းကင်သို့။
အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ၊ ပျံတက်၍။
ပိဏ္ဍပါတံ၊ ဆွမ်းကို။
ဥပနေတွာ၊ ကပ်ဆောင်၍။
သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။
ဟတ္ထေ၊ လက်၌။
ဌပေသိ၊ ထားပြီ။
သတ္ထာပိ၊ ဘုရားရှင်သည်လည်း။
တံ ပိဏ္ဍပါတံ၊ ထိုဆွမ်းကို။
ပရိဘုဉ္ဇိ၊ ဘုဉ်းပေးတော်မူပြီ။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
သိဋ္ဌိယောဇနံ၊ ယူဇနာခြောက်ဆယ်ရှိသော။
မဂ္ဂံ၊ လမ်းခရီးကို။
ဒိဝသေ ဒိဝသေ၊ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း။
ယောဇနံ၊ တစ်ယူဇနာကို။
ဂစ္ဆန္တဿ၊ ကြွတော်မူသော။
ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။
ဘတ္တံ၊ ဆွမ်းကို။
ရာဇဂေဟတော၊ မင်းနန်းတော်မှ။
အာဟရိတွာ၊ ဆောင်ယူ၍။
အဒါသိ၊ ပေးလှူပြီ။
ဘဂဝါ၊ ဘုရားရှင်သည်။
ကမေန၊ အစဉ်အားဖြင့်။
ကပိလဝတ္ထုနဂရံ၊ ကပိလဝတ်မြို့သို့။
ပတွာ၊ ရောက်၍။
ပုနဒိဝသေ၊ နောက်နေ့၌။
ရာဇဝီထိယံ၊ မင်းလမ်းတော်၌။
ပိဏ္ဍာယ၊ ဆွမ်းအလိုငှာ။
စရတိ၊ လှည့်လည်၏။
တံ၊ ထိုစကားကို။
သုတွာ၊ ကြားရ၍။
သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇာ၊ သုဒ္ဓေါဒနမင်းသည်။
တတ္ထ၊ ထိုဆွမ်းခံရာအရ်သို့။
ဂန္တွာ၊ သွားရောက်၍။
''ဧဝံ၊ ဤသို့။
ကတ္တဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်သည်။
မာ မညိ၊ မထင်ပါ။
ဣဒံ၊ ဤသို့ အိမ်စဉ်လှည့်ပတ် ဆွမ်းခံရပ်ခြင်းအမှုသည်။
ရာဇဝံသပ္ပဝေဏိ၊ မင်းမျိုးမင်းနွယ်တို့၏ အစဉ် အလာထုံးစံသည်။
န၊ မဟုတ်ပါ''။
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောဆိုပြီ။
မဟာရာဇ၊ သမ္မုတိနတ် အို ခမည်းတော်မြတ်။
အယံ၊ ဤကဲ့သို့အိမ်စဉ်လှည့်ပတ် ဆွမ်းခံရပ်၍တောင်းအပ်သော ကျင့်ဝတ်သည်။
တုမှာကံ၊ သင်တို့၏။
ဝံသော၊ မျိုးရိုးစဉ်သာဓမ္မတာထုံးစံသည်။
န၊ မဟုတ် (ထည့်ပေးပါ၊ နတစ်လုံးပြုတ်နေဟန်တူသည်)။
ဤဒိသော၊ ဤကဲ့သို့ရှုအပ်သော ဆွမ်းခံလှည့်ပတ်ခြင်းအမှုသည်။
အမှာကံ ပန၊ ငါဘုရားရှင်တို့၏ကား။
ဗုဒ္ဓဝံသော၊ ဘုရားနွယ်မျိုး ပြုကျင့်ရိုးထုံးစံပါတည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝတွာ၊ မိန့်တော်မူ၍။
ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျ ။ပ။ အသ္မိံ လောကေ ပရမှိစာ''တိ၊ ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျ။ပ။ အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စဟူသော။
မဟာရာဇ၊ သမ္မုတိနတ် ဖခမည်းတော်မင်းမြတ်။
ဗုဒ္ဓေါ စ နာမ၊ ဘုရားရှင်မည်ကား (ထည့်)။
ဥတ္တိဋ္ဌေ၊ အိမ်စဉ်လှည့်ပ တ် ဆွမ်းခံရပ်၍ တောင်းအပ်သောကျင့်ဝတ်၌။
နပ္ပမဇ္ဇေယျ၊ စဉ်လာမယွင်း မေ့လျော့ခြင်း မပြုရာ။
ရာဇာ နာမ၊ မင်းကောင်းသတ်မှတ် မင်းမြတ်မည်သည်ကား (ထည့်)။
ဓမ္မံ သုစရိတံ၊ မင်းကျင့်တရား မြတ်ဆယ်ပါးကို။
စရေ စရေယျ၊ ရှေးစဉ်လာများ ယွင်းမသွားအောင်ကျင့်ပွား လေရာ၏။
ဓမ္မစာရီ၊ အိမ်စဉ်လှည့်ပတ် ဆွမ်းခံဝတ်ကို ပြုကျင့်လေ့ရှိသော ဓမ္မစာရီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် (ဝါ) မင်းကျင့်တရား မြတ်ဆယ်ပါး၌ ကျင့်ပွားလေ့ရှိသော ဓမ္မစာရီပုဂ္ဂိုလ်သည်။
အသ္မိံ လောကေ၊ ဤလောက၌လည်းကောင်း။
ပရမှိ စ လောကေ၊ တမလွန် လောက၌လည်းကောင်း။
သုခံ၊ ကိုယ်စိတ်ကြည်သာ ကျန်းမာချမ်းသာစွာ။
သေတိ၊ နေရထိုင်ရကျိန်းစက်ရပါပေ၏။
[ဗုဒ္ဓဝံသနှင့် ရာဇဝံသ ဟူသောအဆိုကို ရည်ညွှန်း၍ အနက်ပေးထားသည် အဋ္ဌကထာအဖွင့်ကား တစ်မျိုးတည်း။]
ယော ကောစိ ပုဂ္ဂလော နာမ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ယောက်သောပုဂ္ဂိုလ်မည်သည် (ထည့်)။
ဓမ္မံ သုစရိတံ၊ သုစရိုက်တရား မြတ်ဆယ်ပါးကို။
စရေ စရေယျ၊ မတိမ်းမစောင်း လမ်းစဉ်ကောင်းကို နှစ်ထောင်းကြည်သာ ပြုကျင့်ရာ၏။
ဒုစ္စရိတံ ဓမ္မံ၊ မကောင်းကျင့်ပွား ဒုစရိုက်တရားကို။
န စရေ စရေယျ၊ မယွင်းဝေးစွာရှောင်ကြည်ရာ၏။
(နံ၊ အနက်မဲ့)။
ဓမ္မစာရီ၊ သုစရိုက်ပွား ဒုစ္စရိုက်ပယ်ရှား၍ကျင့်ပွားသော ဓမ္မာစာရီပုဂ္ဂိုလ်သည်။
အသ္မိံ လောကေ၊ ဤလောက၌လည်းကောင်း။
ပရမှိ စ လောကေ၊ တမလွန်လောက၌လည်း။
သုခံ၊ ကိုယ်စိတ်ကြည်သာ ကျန်းမာချမ်းသာစွာသာလျှင်။
သေတိ၊ နေရထိုင်ရ အိပ်စက်ရပါပေ၏။
ဓမ္မံ၊ တရားတော်မြတ်ကို။
ဒေသေသိ၊ ဟောတော်မူပြီ။
ရာဇာ၊ မင်းသည်။
သောတာပတ္တိဖလေ၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်၌။
ပတိဋ္ဌဟိ၊ တည်ပြီ။
တတော၊ ထိုနောက်။
ရာဇာ၊ မင်းသည်။
ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ၊ ဘုရားအမှူးရှိသော။
ဘိက္ခုသံဃံ၊ ရဟန်းအပေါင်းကို။
နိမန္တေတွာ၊ ပင့်ဖိတ်၍။
သကမန္ဒိရေ၊ မိမိ၏နန်းတော်၌။
ဘောဇေတွာ၊ ဆွမ်းကျွေး၍။
သမ္ပဝါရေတွာ၊ တော်ပြီတန်ပြီဟု တားမြစ်စေပြီး၍။
ဘောဇနာဝသာနေ၊ ဆွမ်းစားပြီးသည်၏အဆုံး၌။
ဓမ္မပါလဇာတကံ၊ ဓမ္မပါလဇာတ်တော်ကို။
သုတွာ၊ ကြားနာရ၍။
သပရိသော၊ ပရိသတ်နှင့်တကွ။
အနာဂါမိဖလေ၊ အနာဂါမိဖိုလ်၌။
ပတိဋ္ဌဟိ၊ တည်ပြီ။
အပရဘာဂေ၊ နောက်အဖို့၌။
သေတစ္ဆတ္တဿ၊ ထီးဖြူ၏။
ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။
နိပန္နောဝ၊ လဲလျောင်းလျက်သာလျှင်။
အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။
ပတွာ၊ ရောက်၍။
ပရိနိဗ္ဗာယိ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံပြီ။
တတော၊ ထိုနောက်။
ဘဂဝါ၊ ဘုရားရှင်သည်။
ရာဟုလမာတုယာ၊ ရာဟုလ၏မယ်တော်ဖြစ်သော။
ဗိမ္ဗာဒေဝီယာ၊ ယသော်ဓရာမိဘုရား၏။
ပါသာဒံ၊ ပြာသာဒ်သို့။
ဂန္တွာ၊ ကြွတော်မူ၍။
တဿာ၊ ထိုသူမအား။
ဓမ္မံ၊ တရားတော်ကို။
ဒေသေတွာ၊ ဟော၍။
သောကံ၊ သောကတရားကို။
ဝိနောဒေတွာ၊ ပယ်ရှား၍။
စန္ဒကိန္နရီဇာတကဒေသနာယ၊ စန္ဒကိန္နရီဇာတ်တရားတော်ဖြင့်။
ပသာဒံ၊ ကြည်ညိုမှုကို။
ဇနေတွာ၊ ဖြစ်စေ၍။
နိကြေဓာရာမံ၊ နိကြေဓာရုံကျောင်းသို့။
အဂမာသိ၊ ကြွတော်မူပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
ဗိမ္ဗာဒေဝီ၊ ယသော်ဓရာမိဖုရားသည်။
ပုတ္တံ၊ သားဖြစ်သော။
ရာဟုလကုမာရံ၊ ရာဟုလမင်းသားကို။
''ဂစ္ဆ၊ သွားလော။
တဝ၊ သင်၏။
ပိတု၊ ဖခင်၏။
သန္တကံ၊ ဥစ္စာဖြစ်သော။
ဓနံ၊ ဥစ္စာအမွေကို။
ယာစာဟိ၊ တောင်းလေလော့''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
အာဟ၊ ပြောပြီ။
ကုမာရော၊ မင်းသားသည်။
''သမဏ၊ ရဟန်းမြတ်။
မေ၊ ငါအား။
ဒါယဇ္ဇံ၊ အမွေကို။
ဒေဟိ၊ ပေးလော''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝတွာ၊ ပြော၍။
ဘဂဝန္တံ၊ ဘုရားရှင်သို့။
အနုဗန္ဓိတွာ၊ အစဉ်လိုက်၍။
''သမဏ၊ ရဟန်းမြတ်။
တေ၊ သင်၏။
ဆာယာ၊ အရိပ်သည်။
သုခါ၊ ချမ်းသာ၏''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝဒန္တော၊ ပြောဆိုလျက်။
ဂစ္ဆတိ၊ သွား၏။
တံ၊ ထိုရာဟုလကို။
ဘဂဝါ၊ ဘုရားရှင်သည်။
နိကြေဓာရာမံ၊ နိကြေဓာရုံကျောင်းသို့။
နေတွာ၊ ခေါ်ဆောင်၍။
''လောကုတ္တရဒါယဇ္ဇံ၊ လောကုတ္တရာအမွေကို။
ဂဏှာဟိ၊ ယူလော''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝတွာ၊ ပြောဆို၍။
ပဗ္ဗာဇေသိ၊ ရှင်ပြုစေပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
ဘဂဝါ၊ ဘုရားရှင်သည်။
အရိယဂဏမဇ္ဈေ၊ အရိယာအပေါင်း၏အလယ်၌။
နိသိန္နော၊ ထိုင်တော်မူလျက်။
''ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
မမ၊ ငါဘုရား၏။
သာဝကာနံ၊ တပည့်ဖြစ်ကုန်သော။
ကုလပ္ပသာဒကာနံ၊ ဆွေမျိုးတို့ကို ကြည်ညိုစေတတ်ကုန်သော။
ဘိက္ခူနံ၊ ရဟန်းတို့တွင်။
ယဒိဒံ ယော အယံ ကာဠုဒါယီ၊ အကြင်ကာဠုဒါယီမထေရ်သည်။
အတ္ထိ၊ ရှိ၏ (ထည့်)။
ဧတံ ဧသော၊ ဤကာဠုဒါယီမထေရ်သည်။
အဂ္ဂံ အဂ္ဂေါ၊ အမြတ်ဆုံးပါတည်း''။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ထေရံ၊ ကာဠုဒါယီမထေရ်ကို။
ဧတဒဂ္ဂေ၊ ဧတဒဂ်အရာအထူး၌။
ဌပေသိ၊ ထားတော်မူပြီ။
ထေရော၊ မထေရ်သည်။
ပတ္တဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနော၊ ရအပ်ပြီးသောဧတဒဂ်အရာအထူးရှိသည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
အတ္တနော၊ မိမိ၏။
ပုဗ္ဗကမ္မံ၊ ရှေးကံကို။
သရိတွာ၊ အမှတ်ရ၍။
သောမနဿဇာတော၊ ဖြစ်သောဝမ်းမြောက်ခြင်းရှိသည်။
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍ (ထည့်)။
ပုဗ္ဗစရိတာပဒါနံ၊ ရှေး၌ပြုကျင့်အပ်ခဲ့သောအကြောင်း အရာအဖြစ်အပျက်ကို။
ပကာသေန္တော၊ ထင်ရှားပြလိုလတ်သော်။
''ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနောတိအာဒိဂါထာယော၊ ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနော ဤသို့အစရှိကုန်သောဂါထာတို့ကို။
အဘာသိ၊ ဆိုပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုဂါထာတို့၌။
အနုတ္တာနပဒမေဝ၊ မပေါ်လွင်သော ပုဒ်ကိုသာလျှင်။
ဝဏ္ဏယိဿာမိ၊ ဖွင့်ဆိုပါအံ့။
ဂုဏာဂုဏဝိဒူတိ
ဂုဏဉ္စ အဂုဏဉ္စ ဂုဏာဂုဏံ၊ ဂုဏ်, အပြစ်။ ဂုဏာဂုဏံ ဝိဒတိဇာနာတီတိ ဂုဏာဂုဏဝိဒူ= ဂုဏ်အပြစ်ကို သိတတ်သော မြတ်စွာဘုရား၊ ဝိဒ+ကွိ၊ ဉာဏေ− သိခြင်းအနက်၌၊ ဝိဒန္တေဦဖြင့် ဦ−လာ။
၊ ကား။
ဂုဏဉ္စ၊ ဂုဏ်လည်း။
အဂုဏဉ္စ၊ အပြစ်လည်း။
ဂုဏာဂုဏံ၊ ဂုဏ်အပြစ်ကို။
ဝဏ္ဏာဝဏ္ဏံ၊ ချီးမွမ်းခြင်း, ကဲ့ရဲ့ခြင်းကို။
ဝါ၊ တနည်းကား။
ကုသလာကုသလံ၊ ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကို။
တံ၊ ထိုဂုဏာဂုဏ, ဝဏ္ဏာဝဏ္ဏ ကုသလာ ကုသလကို။
ဇာနာတိ၊ သိတတ်၏။
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။
ဂုဏာဂုဏဝိဒူ၊ ဂုဏာဂုဏဝိဒူမည်၏။
ကတညူတိ
အညေဟိ ကတံ ဂုဏံ ဇာနာတီတိ ကတညူ၊ ကတ ဉာ+ရူ၊ အဝဗောဓနေ− သိခြင်း၌။ သူတစ်ပါးကျေးဇူးကို သိတတ်သောဘုရား။
၊ ကား။
အညေဟိ၊ အခြားသောသူတို့သည်။
ကတဂုဏံ၊ ပြုအပ်သောဂုဏ်ကျေးဇူးကို။
ဇာနာတိ၊ သိတတ်၏။
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။
ကတညူ၊ ကတညူမည်၏။
ဧကဒိဝသမ္ပိ၊ တစ်နေ့ပတ်လုံးလည်း။
ဘတ္တဒါနာဒိနာ၊ ဆွမ်းလှူခြင်းအစရှိသည်ဖြင့်။
ကတူပကာရဿ၊ ပြုအပ်ပြီးသော ကျေးဇူးဥပကာရရှိသူအား။
ရဇ္ဇမ္ပိ၊ မင်းအဖြစ်ကိုလည်း။
ဒါတုံ၊ ပေးခြင်းငှာ။
သမတ္ထတ္တာ၊ စွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ကတညူ၊ ကတညူမည်၏။
ကတဝေဒီတိ
ကတံ ဝိန္ဒတိ အနုဘဝတီတိ ကတဝေဒီ၊ ကတ ဝိဒ+ဏီ။ အနုဘဝနေ− ခံစားခြင်းအနက်၌။ ပြုအပ်သော ကျေးဇူးကို ခံစားတတ် (ဝါ) လက်ခံတတ်သော ဘုရား။
၊ ကား။
ကတံ၊ ပြုအပ်သော သူ့ကျေးဇူးကို။
ဝိန္ဒတိ အနုဘဝတိ၊ ခံစားတတ်၏။
သမ္ပဋိစ္ဆတိ၊ လက်ခံတတ်၏။
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။
ကတဝေဒီ၊ ကတဝေဒီမည်၏။
တိတ္ထေ ယောဇေတိ ပါဏိနေတိ၊ ကား။
သဗ္ဗသတ္ထေ၊ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့ကို။
နိဗ္ဗာနပဝေသနုပါယေ၊ နိဗ္ဗာန်ပြည်ခွင်ဝင်ခြင်း၏ အကြောင်း (နည်းလမ်း) ဖြစ်သော။
ကုသလပထေ၊ ကုသိုလ်လမ်းခရီးဟူသော။
မဂ္ဂေ၊ လမ်းကြောင်း၌။
ဓမ္မဒေသနာယ၊ တရားဒေသနာဖြင့်။
ယောဇေတိ၊ ယှဉ်စေတတ်၏။
သမ္ပယောဇေတိ၊ ကောင်းစွာယှဉ်စေတတ်၏။
ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ တည်စေတတ်၏။
ဣတိ၊ ကား။
အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
သေသံ၊ ကြွင်းသော စကားရပ်သည်။
ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ ပေါ်လွင်သော အနက်ရှိသည်သာတည်း။
ဂမနဝဏ္ဏနဂါထာနံ၊ ဒေသစာရီ ကြွချီရာ လမ်းခရီးကို ချီးမွမ်းသောဂါထာတို့၏။
အတ္ထော၊ အနက်ကို။
ထေရဂါထာယံ၊ ထေရဂါထာ၌။
ဝုတ္တောယေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်သာတည်း။
ဣတိ၊ တည်း။
ကာဠုဒါလိတ္ထေရအပဒါနဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
သမတ္တာ၊ ပြီးပြီ။