Issues
ເລືອກເວີຊັນ
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
(SN)Khandhavaggo
(SN)Khandhavaggo

2. Dutiyagamanavaggo

ຜູ້ຂຽນ: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

(ဤသုတ်မှစ၍ ၁၇-သုတ်တို့သည် သောတာပတ္တိဝဂ်သုတ်များနှင့် တူကြ၏။ နော ဟေ တံ ဘန္တေ နောက်၌— ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣတိ ခေါ၊ ဤသို့။ ဒုက္ခေ၊ ဆင်းရဲသည်။ သတိ၊ သော်။ ဒုက္ခံ၊ ကို။ ဥပါဒါယ၊ ၍။ ဒုက္ခံ၊ ကို။ အဘိနိဝိဿ၊ ၍။ “န ဝါတာ၊ ပ။ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာတိ၊ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ” ဟူ၍။ ဧဝံ= သို့။ ဒိဋ္ဌိ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ဖြစ်ရာ၏-ဟု ပေးရုံသာထူး၏။ ပုရိမေ ဝိယ၊ ရှေ့ဝဂ်သုတ်များ၌ကဲ့သို့။ အဋ္ဌာရသ ဝေယျာကရဏာနိ၊ ၁၈-ပါးသော အဖြေသုတ်တို့ကို။ (အဋ္ဌာရသ ဝေယျာကရဏာနီတိ ဝေယျာကရဏလက္ခဏပတ္တာနိ အဋ္ဌာရသ သုတ္တာနိ။ဋီ။) ဝိတ္ထာ ရေတဗ္ဗာနိ၊ အကျယ်ချဲ့ထိုက်ကုန်၏။)
အဋ္ဌာရသမံ၊ တစ်ဆယ့်ရှစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။

(ဤသုတ်၌ အာကာရဝါကျသာ ထူး၏။ အနက်ကား) ။ “အတ္တာ၊ အတ္တသည်။ ရူပီ၊ ကသိုဏ်းရုပ်တည်းဟူသော အာရုံတည်း။ မရဏာ= သေသည်မှ။ ပရံ၊ နောက်၌။ အရောဂေါ၊ နာကျင်ပျက်စီးခြင်းမရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏

၁။ရူပီတိ အာရမ္မဏ‌မေဝ အတ္တာတိ ဂဟိတဒိဋ္ဌိ၊ဋ္ဌ၊အာရမ္မဏမေဝါတိ ကသိဏသင်္ခါတံ ဘာရမ္မဏမေဝ။ ဋီ။ ရူပီ အတ္တာတိ အာဒီသု ကသိဏရူပံ အတ္တာတိ တတ္ထ ပဝတ္တသညဉ္စ သညတိ ဂဟေတွာ ဝါ, အာဇီဝကာ ဒယော ဝိယ တက္ကမတ္တေနေဝ ဝါ “ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ သညီ” တိ နံ ပညပေန္တိ။

ရူပမေဝ ရူပီ ဟု သွတ္ထတဒ္ဓိတ်ပြု၊ ဤပစ္စည်း သွတ္ထ၌သက်၊ ရူပါဝစရဈာန်၏ အာရုံဖြစ်သော ကသိုဏ်းရုပ်ကိုကောက်။ ကသိုဏ်းရုပ်ကို အတ္တ ဟု ယူ၍ (ဝုတ္တံ “ကသိဏရူပံ အတ္တာ” တိ။ ဂဟေတွာတိ ဧတေန စေတဿ သမ္ဗန္ဓော။ ဒီ-ဋီ-(နဝ) ၁၊၄၄၁။) အတ္တ၏ ကသိုဏ်းရုပ်၌ဖြစ်ပေါ်သောသညာကို သညာဟု ဈာနလာဘီတို့ကပညတ်ကြ၏။ တတ္ထီတို့သည်ကား ကြံဆတွေးတောခြင်းမျှဖြင့်သာလျှင် “အတ္တသည် ကသိုဏ်းရုပ်တည်း၊ သေသည်မှ အထက်၌ မြဲ၏၊ သညာရှိ၏” ဟု ၎င်းကသိုဏ်းရုပ်ကို သမုတ်ကြသည်ဟူလို။

ဒီ-ဋီ-၁၊၁၇၀။ ဒီ-ဋီ-(နဝ) ၁၊၄၄။ တို့၌ စောဒနာ သောဓနာတို့ဖြင့် အကျယ်ဖွင့်ကြသည်။ ရူပီ၏ ဝစနတ္ထကိုလည်း ဤသို့ပြုကြသည်။

ရုပ္ပတိသီလေနာတိ ရူပီ။ ယော၊ အကြင်ကသိုဏ်းရုပ်သည်။ သီလေန၊ အလေ့အားဖြင့်။ ရုပ္ပတိ၊ ဖောက်ပြန်တတ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ သော၊ ထိုကသိုဏ်းရုပ်သည်။ ရူပီ၊ မည်၏။ ဤ၌ ကသိုဏ်းရုပ်၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းအလေ့ရှိဟူသည် ဝဍ္ဎိတကာလ အဝဍ္ဎိတကာလ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကသိုဏ်းရုပ်အထူးသို့ ရောက်သွားခြင်းပင်တည်း။ အတ္တသည် ကသိုဏ်းရုပ်၊ကသိုဏ်းရုပ်သည် အတ္တဟု ယူသည်။

ရူပံ အဿ အတ္ထီတိ ရူပီ။ အဿ၊ ထိုအတ္တ၏။ ရူပံ၊ ကသိုဏ်းရုပ်သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ၊ကြောင့်။ ရူပီ၊ မည်၏။ သိလာပုတ္တကဿ သရီရံကဲ့သို့ အဘေဒဘေဒူပစာအားဖြင့် ကသိုဏ်းရုပ်ကိုပင် ကသိုဏ်းရုပ်ရှိသော အရာ ဟုပြားသကဲ့သို့ ဆိုထားသည်ဟူလို။

ရုပ္ပနံ ရူပန္တိ အဿ အတ္ထီတိ ရူပီ။ ရုပ္ပနံ၊ ဖောက်ပြန်ခြင်း။ ရူပံ၊ ဖောက်ပြန်ခြင်း၊ အဿ၊ ထိုအတ္တ၏။တံ၊ ထိုဖောက်ပြန်ခြင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ရူပီ၊ မည်၏။ “ရူပီနော ဓမ္မာ” အဘိဓမ္မမာတိကာ၌ကဲ့သို့ ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသော အတ္တဟူလို။ ဤသို့ ဝစနတ္ထ ၃-မျိုးဆိုကြသည်။

အရောဂေါတိ နိစ္စော။ဋ္ဌ။ နတ္ထိ ဧတဿ ရောဂေါ ဘင်္ဂေါတိ အရောဂေါတိ အရောဂသဒ္ဒဿ နိစ္စပရိယာယတာဝေဒိတဗ္ဗာ။ ဒီ-ဋီ-၁၊၁၇၁။ ရောဂသဒ္ဒေါ ဘင်္ဂပရိယာယော။ ဘင်္ဂဿာပိ ရုဇ္ဇနဘာဝတော။ပ။ ရောဂသဒ္ဒေါ ဝါ ဗျာဓိပရိယာယာ။ ဒီ- ဋီ- (နဝ) ၁၊ ၄၄၁။ ရောဂသဒ္ဒါ နာကျင်ပျက်စီးခြင်း အနက်ဟော၊ အတ္တသည် နာကျင်ပျက်စီးခြင်းမရှိ၊ မြဲသည်ဟူလို။

။ (ဟူသည်တည်း။)
ဧကူနဝီသတိမံ၊ တစ်ဆယ့်ကိုးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။

(ဤသုတ်၌လည်း အာကာရဝါကျသာ ထူး၏။ အနက်ကား—) “အတ္တာ၊ အတ္တသည်။ အရူပီ၊ အရူပဈာန်သမာပတ်၏ အာရုံ (ကသိဏုဂ္ဃါဋိမာကာသ, ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်, နတ္ထိဘော, အာကိဉ္စညာယတန)တည်း

၁။အရူပီတိ ဈာနံ “အတ္တာ” တိ ဂဟိတဒိဋ္ဌိ၊ဋ္ဌ။

အရူပသမာပတ္တိနိမိတ္တံ ပန အတ္တာတိ , သမာပတ္တိသညဉ္စဿ သညာတိ ဂဟေတွာ ဝါ နိဂဏ္ဌာဒယော ဝိယ တက္ကမတ္တေနေဝ ဝါ “အရူပီ အတ္တာ ဟောတိ ပရံ မရဏာ သညီ” တိ နံ ပညပေန္တိ။ ဒီ-ဋ္ဌ ၁၊၁ဝ၉။

ကသိဏုဂ္ဃါဋိမာကာသပဌမာရုပ္ပဝိညာဏနတ္ထိဘာဝါအာကိဉ္စညာယတနာနိ ယထာရဟမရူပသမာပတ္တိနိမိတ္တံနာမ။ နိမ္ဗပဏ္ဏေ တပ္ပရိမာဏော တိတ္တကရသော ဝိယ သရီရပ္ပမာဏော အရူပီ အတ္တာ သရီရေ တိဋ္ဌတီတိ တက္ကမတ္တေနေဝ နိဂဏ္ဌာ “အရူပီ အတ္တာ သညီ” တိ ပညာ ပေန္တီတိ အာဟ “နိဂဏ္ဌာဒယော ဝိယာ” တိ။ ဒီ-ဋီ- (နဝ) ၁၊ ၄၄၂။

ထိုက်သင့်သည်အားလျော်စွာ အရူပဈာန်သမာပတ် ၄-ပါး၏ အာရုံဖြစ်သည့် ကသိဏုဂ္ဃါဋိမာကာသပညတ် ,ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်, နတ္ထိဘောပညတ်, အာကိဉ္စညာယတနတို့ကို အတ္တဟုယူ၍ ထိုအတ္တ၏ ၎င်းအရူပဈာန်သမာပတ်အာရုံ၌ဖြစ်သည့် သမာပတ်သညာကို “သညာ” ဟု ဈာနလာဘီတို့က ပညတ်ကြသည်။

တက္ကီပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား နိဂဏ္ဌစသည်တို့ကဲ့သို့ အတွေးအဆမျှဖြင့်သာလျှင် ၎င်းအရူပဈာန်သမာပတ်အာရုံကို “တမာရွက်၌ အရွက်ပမာဏရှိသမျှ ခါးသောအရသာရှိသကဲ့သို့ အတ္တသည်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာရှိသလောက်တည်၏” ဟု ကြံဆပြီးလျှင် “အတ္တသည် အရူပဈာန်သမာပတ်အာရုံတည်း၊ သေပြီးနောက် ပျက်စီးခြင်းမရှိ မြဲ၏ဟု၎င်း သညာရှိ၏ဟု၎င်း သမုတ်ခေါ်ဝေါ်ကြသည်” ဟု ဆိုလို၏။

။ မရဏာ၊ မှ။ ပရံ၊ ၌။ အရောဂေါ၊ နာကျင်ပျက်စီးခြင်းမရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏”။ (ဟူသည်တည်း။) ဝီသတိမံ၊ နှစ်ဆယ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
“အတ္တာ၊ အတ္တသည်။ ရူပီ စ၊ ကသိုဏ်းရုပ်ဟူသော အာရုံလည်းဟုတ်၏။ အရူပီ စ၊ အရူပဈာန်သမာပတ်၏ အာရုံလည်းဟုတ်၏။ မရဏာ၊ မှ။ ပရံ၊ ၌။ အရောဂေါ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏” ဟုပေး။
ဧကဝီသတိမံ၊ နှစ်ဆယ့်တစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
“အတ္တာ၊ သည်။ နေဝ ရူပီ၊ ကသိုဏ်းရုပ်ဟူသော အာရုံလည်းမဟုတ်။ နာရူပီ၊ အရူပဈာန်သမာပတ်၏ အာရုံလည်းမဟုတ်။ မရဏာ၊ မှ။ ပရံ၊ ၌။ အရောဂေါ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏” ဟုပေး။ (နေဝရူပီ နာရူပီတိ တက္ကမတ္တေန ဂဟိတဒိဋ္ဌိ။ ဋ္ဌ။) ဗာဝီသတိမံ၊ နှစ်ဆယ့်နှစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
“အတ္တာ၊ သည်။ ဧကန္တသုခီ၊ စင်စစ်ခမ်းသာရှိ၏- ဟု ပေး။ ကြွင်းတူပြီ။ (ဧကန္တ- သုခီတိ လာဘီတက္ကီဇာတိဿရာနံ ဥပ္ပန္နဒိဋ္ဌိ။ဋ္ဌ။ အတိတ်၌ စင်စစ်ချမ်းသာသောကိုယ်ခန္ဓာ အတ္တဘောကို နှလုံးသွင်းသော ဈာနလာဘီ၏ သန္တာန်၌ ဤဒိဋ္ဌိဖြစ်၏။ ယခုဘဝ၌ ငါချမ်းသာသကဲ့သို့ နောက်ဘဝအဆက်ဆက်၌လည်း ငါချမ်းသာအံ့ဟု နှလုံးသွင်းသော တက္ကီ ပုဂ္ဂိုလ်၏သန္တာန်၌ဤဒိဋ္ဌိဖြစ်၏။ ၇-ဘဝ ၈-ဘဝ၌ ချမ်းသာသည်၏အဖြစ်ကို အောက်မေ့၍ မြင်နိုင်သော ဇာတိဿရ ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌ ဤဒိဋ္ဌိဖြစ်၏ ဟူလို၏။) တေဝီသတိမံ၊ နှစ်ဆယ့်သုံးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
အတ္တာ၊ သည်။ ဧကန္တဒုက္ခီ၊ စင်စစ် ဆင်းရဲရှိ၏- ဟု ပေး။ စတုဝီသတိမံ၊ နှစ်ဆယ့်လေးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
အတ္တာ၊ သည်။ သုခဒုက္ခီ၊ ချမ်းသာဆင်းရဲရှိ၏ - ဟုပေး။ ပဉ္စဝီသတိမံ၊ နှစ်ဆယ့်ငါးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
အတ္တာ၊ သည်။ အဒုက္ခမသုခီ၊ ဆင်းရဲချမ်းသာမရှိ- ဟုပေးရုံသာ။
ဆဗ္ဗီသတိမံ၊ နှစ်ဆယ့်ခြောက်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဒုတိယပေယျာလော၊ တည်း။
တဿ၊ ထို ဒုတိယပေယျာလ၏။ ဥဒ္ဒါနံ၊ ကား—
ဝါတံ၊ ဝါတသုတ်၎င်း။ ဧတံမမ၊ ဧတံမမသုတ်၎င်း။ သောအတ္တာ၊ သောအတ္တာသုတ်၎င်း။ နောစမေသိယာ၊ နောစမေသိယာသုတ်၎င်း။ နတ္ထိ၊ နတ္ထိဒိန္နသုတ်၎င်း။ ကရောတော၊ ကရောတောသုတ်၎င်း။ ဟေတု စ၊ ဟေတုသုတ်၎င်း။ မဟာဒိဋ္ဌေန၊ မဟာဒိဋ္ဌိအမည်ဖြင့်။ အဋ္ဌမံ၊ ၈-ခုမြောက်သုတ်၎င်း။
သဿတော၊ သဿတဒိဋ္ဌိသုတ်၎င်း။ အသဿတော စေဝ၊ အသဿတဒိဋ္ဌိသုတ်၎င်း။ အန္တာနန္တဝါ စ၊ အန္တဝါသုတ်, အနန္တဝါသုတ်၎င်း။ (ဝုစ္စတိကားဂါထာပုရဏ။) တံဇီဝံ၊ တံဇီဝံတံသရီရံသုတ်၎င်း။ အညံဇီဝံ စ၊ အညံဇီဝံအညံသရီရံသုတ်၎င်း။ တထာဂတေန၊ တထာဂတအမည်ဖြင့်။ စတ္တာရော၊ ၄-သုတ်တို့၎င်း။
ရူပီအတ္တာဟောတိ၊ ရူပီအတ္တာသုတ်၎င်း။ အရူပီစအတ္တာဟောတိ၊ အရူပီ အတ္တာသုတ်၎င်း။ ရူပီစအရူပီစအတ္တာဟောတိ၊ ရူပီစအရူပီစအတ္တာသုတ်၎င်း။ နေဝရူပီနာရူပီ အတ္တာဟောတိ၊ နေဝရူပီနာရူအတ္တာသုတ်၎င်း။ ဧကန္တသုခီအတ္တာဟောတိ၊ ဧကန္တသုခီသုတ်၎င်း။ ဧကန္တဒုက္ခီအတ္တာဟောတိ၊ ဧကန္တဒုက္ခီသုတ်၎င်း။ သုခဒုက္ခီအတ္တာ ဟောတိ၊ သုခဒုက္ခီသုတ်၎င်း။
အဒုက္ခမသုခီအတ္တာဟောတိအရောဂေါပရံမရဏာ၊ အဒုက္ခမသုခီသုတ်၎င်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဆဗ္ဗီသတိ၊ ၂၆-ပါးသော။ ဣမေ သုတ္တာ၊ ဤသုတ်တို့ကို။ ဒုတိယဝါရေန၊ ဒုတိယဝါရအားဖြင့်။ ဒေသိတာ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသည်တည်း။