(ဧကံ သမယံ၊
ပ။
ကလန္ဒကနိဝါပေ၊ ပေးမြဲ။)
တေန ခေါ ပန သမယေန၊ ၌။
အာယသ္မာ အဿဇိ၊ အရှင်အဿဇိသည်။
အာဗာဓိကော၊ အနာရောဂါရှိ (စွဲကပ်) သည်ဖြစ်၍။
ဒုက္ခိတော၊ ဖြစ်သော ဆင်းရဲဝေဒနာရှိသည်ဖြစ်၍။
ဗာဠှဂိလာနော၊ ပြင်းထန်စွာ နာဖျားသည် ဖြစ်၍။
ကဿပကာရာမေ၊ ကဿပသူဌေးဆောက်လုပ် (လှူဒါန်း) အပ်သော အရံကျောင်း၌။
ဝိဟရတိ၊ ၏။
(အထ ခေါ အာယသ္မာ အဿဇိ မှစ၍ ကောစိ ဝိပ္ပဋိသာရောတိအထိ ဝက္ကလိသုတ်နှင့်တူ၏။)
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။
အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။
ပုဗ္ဗေ ခေါ၊ ရှေးအခါ၌။
ဂိလညေ၊ နာဖျားသောအခါ၌။
ဝါ၊ အနာသည်။
(သတိ၊ ဖြစ်လတ်သော်။)
ကာယသင်္ခါရေ၊ ကာယသင်္ခါရတို့ကို။
(ထွက်သက် ဝင်သက်တို့ကို ဟူလို။
ကာယသင်္ခါရေတိ အဿာသပဿာသေ။ ဋ္ဌ။)
ပဿမ္ဘေတွာ ပဿဗ္ဘေတွာ၊ ငြိမ်းပျောက်စေ၍ ငြိမ်းပျောက်စေ၍။
(ပဿဗ္ဘေတွာတိ နိရောဓေတွာ။ ဋီ။)
ဝိဟရာမိ၊ နေ၏။
သောဟံ၊ ထိုတပည့်တော်သည်။
သမာဓိံ၊ (စတုတ္ထဈာန်) သမာဓိကို။
နပ္ပဋိလဘာမိ၊ (ယခု) မရတော့ပါ။
ဘန္တေ၊ ရား။
တဿ မယှံ၊ ထိုတပည့်တော်၏။
တံ သမာဓိံ၊ ထို (စတုတ္ထဈာန်) သမာဓိကို။
နပ္ပဋိလဘတော၊ မရသည်ဖြစ်၍။
“အဟံ၊ ငါသည်။
နော စဿ ပရိဟာယာမီတိ၊ (သာသနာမှ)
မဆုတ်ယုတ်ပဲ ရှိပါ၏လော” ဟူသော
၁။နော စဿာဟံ ပရိဟာယာမီတိ ကစ္စိ နု ခေါ အဟံ န ပရိဟာယာမိ။ ဋ္ဌ။ နော စ သွာဟန္တိ နော စ သု အဟံ။ ဋီ။ ဤ ဋ္ဌ ဋီတို့တွင် ဋီဖြင့် ပုဒ်ဖြတ်၍ သု-နိပါတ်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ပြ၏။ ဋ္ဌ-ဖြင့် စ-နှင့်သု-နိပါတ်တို့ကို ကစ္စိ နု ခေါ-ပုဒ်တို့ကဲ့သို့ပင် သံသယအနက်ဟောဖြစ်ကြောင်း ဖွင့်ပြ၏။ ဘူတမိဒံ နောဿူတိ ဘိက္ခဝေ ကင်္ခတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝိစိကိစ္ဆာ (မ ၁-၃၂၆)စသည်၌ကဲ့သို့ပင် မှတ်အပ်၏။ ထိုကြောင့် စဿာဟံ-ကို စ+အဿ+ အဟံ-ဟူ၍ ၎င်း၊ စဿု-ကို စ+ အဿု-ဟူ၍၎င်း ပုဒ်ဖြတ်ပြီးလျှင် အဿ အဿု-တို့ကို ကြိယာပုဒ်ဟုယူ၍ နော စေ အဿ၊ အကယ်၍ သမာဓိမဖြစ်ငြားအံ့။ နော စေ အဿု၊ အကယ်၍ သမာဓိတို့သည်မဖြစ်ကုန်ငြားအံ့- ဟူ၍ အနက်မပေးသင့်။ ဋ္ဌ- ဋီတို့နှင့်အညီ အထက်ပါအတိုင်း သံသယအနက်သာ ပေးသင့်သည်။
။ ဧဝံ၊ ဤအကြံသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့အရှင်အဿဇိကလျှောက်ပြီ။
အဿဇိ၊ အဿဇိ။
ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ၊ အကြင်ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့သည်။
သမာဓိသာရကာ၊ သမာဓိသာလျှင် အနှစ်ဟု အောက်မေ့ကြကုန်၏။
သမာဓိသာမညာ၊ သမာဓိသာလျှင် ရဟန်းအဖြစ်ဟု အောက်မေ့ကြကုန်၏
၂။သမာဓိ ဧဝ သာရော ဧတေသန္တိ သမာဓိသာရကာ- ဟု ဝစနတ္ထပြု၍ သမာဓိသာရကာ၊ သမာဓိလျှင်အနှစ်သာရရှိကုန်၏ဟု အနက်ပြန်သင့်သော်လည်း သမာဓိံ ယေဝ သာရဉ္စ သာမညဉ္စ မညန္တိ ဟူသော ဋ္ဌ-နှင့်အညီ အထက်ပါအနက်ကို အဓိပ္ပါယတ္ထ ဟု ယူအပ်၏။ သို့မဟုတ် သမာဓိ ဧဝ သာရောတိ ဧတေ မညန္တီတိသမာဓိသာရကာ-ဟု ပဌမာ ဗဟုဗ္ဗီဟိ သော်၎င်း၊ သမာဓိ ဧဝ သာရောတိ မတိ ဧတေသန္တိ သမာဓိသာရကာ-ဟု ဣတိနှင့် မတိပုဒ်ကြေသော ဆဋ္ဌီ ဗဟုဗ္ဗီဟိသော်၎င်း ကြံအပ်၏။ သမာဓိသာမညာ၌လည်း နည်းတူပင်။ မယှံ ပန သာသနေ န ဧတံ သာရံ၊ ဝိပဿနာမဂ္ဂဖလာနိ သာရံ၊ဋ္ဌ။ ဧတန္တိ သမာဓိမတ္တသာရံ၊ သီလမတ္တေပန ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ။ဋီ။ မြတ်စွာဘုရားသာသနာ၌ အနှစ်တရားကား ဝိပဿနာမဂ်ဖိုလ်တို့တည်း။ သမာဓိတရားမျှနှင့် သီလတရားမျှဖြင့် ရောင့်ရဲမနေရာ၊ ဝိပဿနာမဂ်ဖိုလ်ရောက်မှ အနှစ်သာရနှင့် ပြည့်စုံသည်ဟု ဋ္ဌ-ဋီတို့၌ မိန့်လိုရင်းဖြစ်၏။
။
တေသံ၊ ထိုရဟန်းပုဏ္ဏားတို့၏။
တံ သမာဓိံ၊ ထိုသမာဓိကို။
အပ္ပဋိလဘတံ၊ မရကုန်သည်ဖြစ်၍။မယံ၊ ငါတို့သည်။
“နော စ သုပရိဟာယာမာတိ၊ (သာသနာမှ) မဆုတ်ယုတ်ပဲ ရှိပါကုန်၏လော” ဟူသော။
ဧဝံ၊ ဤအကြံသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ ဘုရားရှင်က မိန့်တော်မူပြီ။
( တံ ကိံ မညသိ အဿဇိ၊
ပ။
ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ၊ ပေးမြဲ။)
သော၊ ထို(ရဟန္တာ) ရဟန်းသည်
၁။အထဿ တိပရိဝဋ္ဋဒေသနာဝသာနေ အရဟတ္တံ ပတ္တဿ သတတဝိဟာရံ ဒဿေန္တော သော သုခံစေ ဝေဒနံ ဝေဒယတီတိ အာဒိမာဟ။ ဋ္ဌ။ ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အစ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ အထိ တိပရိဝဋ္ဋန ဒေသနာအဆုံး၌ အရှင်အဿဇိရဟန္တာဖြစ်၍ ၎င်းအရှင်အဿဇိရဟန္တာအား သတတဝိဟာရခေါ် “သော သုခံ” စသော ဒေသနာတော်ကို ဆက်လက်ဟောတော်မူသည်။
။
သုခံ ဝေဒနံ၊ သုခဝေဒနာကို။
စေ ဝေဒယတိ၊ အကယ်၍ ခံစားငြားအံ့။
သာ၊ ထိုသုခဝေဒနာသည်။
အနိစ္စာတိ၊ မမြဲဟု။
ပဇာနာတိ၊ သိ၏။အနုဇ္ဈောသိတာတိ၊ မျိုမတတ်စွဲလမ်းဘွယ်မရှိဟု။
ပဇာနာတိ၊ ၏။
အနဘိနန္ဒိတာ၊ လွန်စွာနှစ်သက်ဘွယ်မရှိဟု။
ပဇာနာတိ၊ ၏။
ဒုက္ခံ ဝေဒနံ၊ ဒုက္ခဝေဒနာကို
၂။ဤအရာတွင် သုခဝေဒနာ၌ နှစ်သက်မှုဖြစ်တတ်၍ “မနှစ်သက်အပ်” ဟု သိခြင်းသည် သင့်လျော်၏။ ဒုက္ခဝေဒနာ၌ နှစ်သက်မှုမဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ၎င်းကို “မနှစ်သက်အပ်” ဟု သိခြင်းသည်ကား မထူးခြား ဟုမှတ်ထင်တတ်၏။ အမှန်မှာဒုက္ခရောက်သောအခါ ဒုက္ခမဖြစ်လျှင်ကောင်းမှာဘဲဟု သုခကို တောင့်တသည်၊ ထိုသခကို တောင့်တခြင်းသည်ပင် ဆင်းရဲဒုက္ခကို တောင့်တခြင်း နှစ်သက်ခြင်း မည်ပေ၏။ မှန်၏၊ သုခကိုတောင့်တမှုသည် သုခမှပြောင်းလဲသောအခါ ဒုက္ခဖြစ်ပေါ်လာသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်မည့် ထိုဒုက္ခ၌ နှစ်သက်မှုဖြစ်ရလေ၏။ ထို့ကြောင့် သုခဝိပရိဝတ္တေ သုခဝိပရိဏာမဒုက္ခံ၊ တသ္မာ သုခံ အဘိနန္ဒန္တော အတ္ထတော ဒုက္ခံ အဘိနန္ဒတိ နာမ ဟု ဋီ-၌ မိန့်၏။ ထို့ကြောင့် “ဒုက္ခဝေဒနာကို လွန်စွာ မနှစ်သက်အပ်ဟု သိ၏” ဟု ဟောတော်မူသည် ဟူလို။
။
ပ။အဒုက္ခမသုခံ ဝေဒနံ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာကို။
ပ။
ပဇာနာတိ၊ ၏။
သော၊ ထို(ရဟန္တာ)ရဟန်းသည်။
သုခံ ဝေဒနံ၊ ကို။
စေ ဝေဒယတိ၊ အံ့။
နံ၊ ထိုသုခဝေဒနာကို။
ဝိသံယုတ္တော၊ သံယောဇဉ်နှင့်မယှဉ်သည်ဖြစ်၍။
ဝေဒယတိ၊ ခံစား၏။
ပ။
သော၊ ထို (ရဟန္တာ) ရဟန်းသည်။
ကာယပရိယန္တိကံ၊ ကိုယ်လျှင် အဆုံးစွန် အပိုင်းအခြားရှိသော။
ဝေဒနံ၊ ကို။
ဝေဒယမာနော၊ ခံစားသည်ရှိသော်။
ကာယပရိယန္တိကံ၊ သော။
ဝေဒနံ၊ ကို။
ဝေဒယာမီတိ၊ ခံစား၏ဟု။
ပဇာနာတိ၊ ၏။
ဇီဝိတပရိယန္တိကံ၊ အသက်လျှင် အဆုံးစွန် အပိုင်းအခြားရှိသော။
ဝေဒနံ၊ ကို။
ပ။
ဝေဒယာမီတိ၊ ခံစား၏ဟု။
ပဇာနာတိ၊ ၏။
ကာယဿ၊ ကိုယ်၏။
ဘေဒါ၊ ပျက်စီးသည်မှ။
(ဤနေရာ၌ မ-၃-၂၅၄၊ နှာ စာပိုဒ် ၃၆၄-၌ ပရံမရဏာပါသည်။)
ဇီဝိတပရိယာဒါနာ၊ အသက်ကုန်ခမ်းသည်မှ။
ဥဒ္ဓံ၊ အထက်၌။
ဣဓေဝ၊ ဤတစ်ဆဲ့နှစ်ပါးသော အာယတနတို့၌သာလျှင်။
သဗ္ဗဝေဒယိတာနိ၊ အလုံးစုံသော ဝေဒနာတို့သည်။
အနဘိနန္ဒိတာနိ၊ မနှစ်သက်အပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍
၃။အနဘိနန္ဒိတာနီတိ တဏှာဒိဟိ န အဘိနန္ဒိတာနိ။ ဣတိဝုတိ ဋ္ဌ၊ ၁၅၉-နှစ်သက်တတ်သော တဏှာစသည်တို့ဖြင့် မနှစ်သက်အပ် မစွဲလမ်းအပ်ဟု ဆိုလို၏၊ နှစ်သက်ဖွယ်မရှိကာမျှကြောင့်ဟူ၍ကား မယူအပ်။ ထိုသို့ ယူလျှင် ဝေဒနာဟူသမျှသည် နှစ်သက်ဖွယ်မရှိသည်သာဖြစ်သောကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း၏သန္တာန်၌ ထိုဝေဒနာတို့သည် ငြိမ်းပျောက်လေကုန်ရာ၏ ။
။
သီတီ ဘဝိဿန္တီတိ၊ ငြိမ်းပျောက်ကုန်လတ္တံ့ဟု။
ပဇာနာတိ၊ ၏။အဿဇိ၊ အဿဇိ။
သေယျထာပိ၊ ဥပမာကို ဟောတော်မူအံ့။
တေလဉ္စ၊ ဆီကိုလည်း။
ပဋိစ္စ၊ စွဲ၍။
ဝဋိဉ္စ၊ မီးစာကိုလည်း။
ပဋိစ္စ၊ စွဲ၍။
တေလပ္ပဒီပေါ၊ ဆီမီးရောင်သည်။
ဈာယေယျ၊ တောက်လောင်ရာ၏။
တဿေဝ တေလဿ စ၊ ထိုဆီ၏သာလျှင်၎င်း။
တဿာယေဝ ဝဋိယာစ၊ ထိုမီးစာ၏သာလျှင်၎င်း။
ပရိယာဒါနာ၊ ကုန်ခန်းခြင်းကြောင့်။
(ဤ၌လည်း ယခင် မ ၃-၌ အညဿ စအနုပဟာရာ ပါ၏။)
အနာဟာရော၊ အကြောင်းမရှိသည် ဖြစ်၍။
နိဗ္ဗာယေယျ၊ ငြိမ်းရာ၏။
အဿဇိ၊ အဿဇိ။
ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဤအတူသာလျှင်။
ဘိက္ခု၊ (ရဟန္တာ) ရဟန်းသည်။
ပ။
ပဇာနာတိ၊ သိ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။
(ဤသုတ် သော သုခံ စေ-မှစ၍ ဆုံးသည်တိုင်အောင် ဝါကျများသည် ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိတော် ဓာတုဝိဘင်္ဂသုတ် နှာ ၂၅၄၊ စာပိုဒ် ၃၆၄-၃၆၅- တို့နှင့် တူ၏။)
ဆဋ္ဌံ၊ ခြောက်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။