Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
原创
中文
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā

Sikkhāpaccakkhānavibhaṅgavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

သိက္ခုံ။ ပေ။ အနာဝိကတွာတိ၊ ကား။ သိက္ခဉ္စ၊ သိက္ခာကိုလည်း။ အပ္ပဋိက္ခိပိ တွာ၊ မပယ်စွန့်မူ၍။ ဝါ၊ မချမူ၍။ ဒုဗ္ဗလဘာဝဉ္စ၊ အားမရှိသူ၏ အဖြစ်ကိုလည်း။ အပ္ပကာသေတွာ၊ ထင်ရှားမပြမူ၍။ (မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျဉ်စပ်။)
စ၊ ဆက်။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဒုဗ္ဗလျေ၊ အားမရှိသူ၏ အဖြစ်ကို။ အာဝိကတေပိ၊ ထင်စွာ ပြုအပ်ပြီး ပါသော်လည်း။ [“ယံနူနာဟံ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျ” စသည်ဖြင့်ထင်စွာပြုပြီးပါသော်လည်း။] သိက္ခာ၊ သိက္ခာသည်။ ဝါ၊ ကို။ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ အပ္ပစ္စက္ခာယ။ ။ “အပ္ပဋိက္ခိပိတွာ" ဟု ဖွင့်သောကြောင့် ပစ္စက္ခာယ၌ ပတိ+ အာပုဗ္ဗ ဓါဓာတ်သည် ပယ်စွန့်ခြင်းအနက်ဟောဟု သိစေ၏၊ ကွာကို ယပြု၍ “ပစ္စက္ခာယ” ဟု ဖြစ်၏၊ သီဟိုဠ်ဂဏ္ဌိ ပုဒ် ၃ စောင်လုံး၌ကား“ပစ္စက္ခာယ-ပစ္စက္ခာတာယ”ဟု ပါဌ် ၂မျိုးပြသတတ်ထိုတွင် ပစ္စက္ခာတာယ" သည် ရုပ်နေ မကောင်း[ရဟန်းခံကို “သိက္ခာတင်ခြင်း” ဟု ယူဆ၍ သိက္ခာစွန့်ခြင်းကို “သိက္ခာချီ" ဟု ခေါ်ကြသည်။] ၊ မပယ်စွန့်အပ်သေးသည်သာ။ ဝါ၊ မချအပ်သေးသည်သာ။ ဟောတိ။ သိက္ခာယ၊ ကို။ ပစ္စက္ခာတာယပန၊ ပယ်စွန့်အပ်ပြီး သော်ကား။ ဒုဗ္ဗလျံ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ အာဝိကတမေဝ၊ ထင်စွာပြုအပ်ပြီးတော့သည်သာ။ ဟောတိ။ သမာပန္န၂ မျိုးသမာပန္န၂ မျိုး။ ။ ထိုစာရိတ္တ ဝါရိတ္တသီလ ၂ မျိုးကို မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်အောင် ဖြည့်နေသော ရဟန်းသည် သိက္ခာသမာပန္နမည်၏၊ သိက္ခာပုဒ်ဥပဒေတော်များကိုမလွန်ကျူးဘဲ စောင့်စည်းသော ရဟန်းသည် သာဇီဝသမာပန္နမည်၏၊ ထိုသို့ သိက္ခာပုဒ်ကို ဖြည့်ခြင်း, သာဇီဝကို မလွန်ကျူးခြင်းကို ပင် “သိက္ခတိ” အရ “ကျင့်ခြင်း” ဟုခေါ်၏။ [သီလသံဝရပူရဏံ သာဇီဝါနတိက္ကမနဉ္စာတိ ဣဒမေဝ စ ဒွယံ ဣဓ သိက္ခနံ နာမာတိ အဓိပ္ပာယော။]
မှတ်ချက်။ ။ဆိုင်ရာသီလကို ဖြည့်ကျင့်သောအားဖြင့် ဝိရတိ ဖြစ်ခိုက်၌သာ သိက္ခာသမာပန္န ဖြစ်၏၊ သာဇီဝသမာပန္နကား ဝိရတိစေတနာ ဖြစ်ခိုက်၌လည်းကောင်း, တစ်စုံတစ်ခုကို ပြုလုပ်ခိုက်- အိပ်ပျော်နေခိုက်၌လည်းကောင်း ဖြစ်သည်ဟု မှတ်။ ဥပမာနှင့်တကွ ဆောင်ပုဒ်ကို ပါတိမောက် ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားသည်။]
တသ္မာ, ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာတိ ဣမိနာ ပဒေန ဒုဗ္ဗလျံ။ ။ဒုဗ္ဗလဘာဝဉ္စကို ကြည့်၍ “ဒုဗ္ဗလဿ+ဘာဝေါ ဒုဗ္ဗလျံ”ဟု ပြု၊ အျပစ္စည်း သက်၊ (ဥက္ကဏ္ဌိတော စသည်ကို ကြည့်၍) သိက္ခာကို ဖြည့်ကျင့်ဖို့ရန် လည်းကောင်း, သိက္ခာပုဒ်ကို မလွန်ကျူးဘဲ စောင့်ထိန်းဖို့ရန်လည်းကောင်း, သဒ္ဓါအား-ဝီရိယအား နည်းပါးလျက် ရဟန်း ဘဝ၌ ငြီးငွေ့ခြင်း မပျော်ခြင်း လူထွက်လိုခြင်းကို “ဒုဗ္ဗလျ”ဟု ဆိုသည်။ ၊ ဖြင့်။ ကောစိ၊ တစ်စုံ တစ်ခုသော။ ဝိသေသတ္တော၊ ထူးသောအနက်ကို။ န လဗ္ဘတိ၊ မရအပ်။
ပန၊ ထိုသို့ထူးသော အနက်ကိုမရအပ်ပါ သော်လည်း။ ဒိရတ္တ။ ဒိရတ္တတိရတ္တံ။ ။ ၃ ညဉ့်တိုင်အောင် အိပ်နိုင်လျှင် ၂ညဉ့်အိပ်မှာ အထူးဆိုဖွယ်မလို၊ သို့သော် လောက၌ "၂ ခု ၃ခု, ၂ယောက် ၃ယောက်, ၄ခု ၅ခု" စသည်ဖြင့် အောက်အောက်သင်္ချာနှင့်တွဲ၍ စကားသုံးစွဲလေ့ရှိ၏၊ ဘာကြောင့်တွဲ၍ သုံးစွဲလေ့ရှိသနည်း- ဟု မေးဖွယ်ရှိ၍ "ဗျဉ္ဇနသိလိဋ္ဌတာယ မုခါရူဠှတာယ" ဟု မိန့်၊ ဤသို့တွဲ၍ သုံးစွဲဖို့ရန်လည်း လူတို့မှာ နှုတ်တက်နေသည်၊ ထို့ကြောင့် "လောကဝေါဟာရ- လောက၌ သုံးစွဲရိုးဖြစ်နေသည်" ဟူလို၊ သိလိဋ္ဌာနံ+ဘာဝေါ သိလိဋ္ဌတာ၊ ဗျဉ္ဇနသိလိဋ္ဌ၊ မုခံ+အာရူဠှံ, မုခါရူဠှံ၊ မုခါရူဠှဿ+ဘာဝေါ မုခါရူဠှတာ။ [ယသ္မာဧဝ ရူပံ ဝစနံလောကဿ မုခံအာရူဠှံ, တသ္မာတိအတ္ထော။] ပေ။ ကပ္ပေယျာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တေ၊ မိန့်တော် မူအပ်သော်။ ဝါ၊ မိန့်တော်မူအပ်ရာ၌။ ဒိရတ္တဝစနေန၊ ဒိရတ္တသဒ္ဒါဖြင့်။ ကောစိ ဝိသေသတ္ထာ န လဗ္ဘတိ။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ လောကဝေါဟာရဝသေန၊ လောက၌ ပြောရိုး၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဗျဉ္ဇနသိလိဋ္ဌတာယ၊ သဒ္ဒါတို့၏ပြေပြစ်ညက်ညောကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် လည်းကောင်း။ မုခါရူဠှတာယ၊ နှုတ်သို့တက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် လည်းကောင်း။ ဧတံ၊ ဤဒိရတ္တံဟူသောသဒ္ဒါကို။ ဝုတ္တံယထာ၊ ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။ ဣဒမ္ပိ၊ ဤဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာဟူသောပုဒ်ကိုလည်း။ ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
ဝါ၊ တစ်နည်း။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဘဂဝါ၊ သည်။ သာတ္ထံ၊ သော။ သဗျဉ္ဇနံ၊ သော။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ဒေသေတိ၊ ၏။ တသ္မာ။ သိက္ခံ အပ္ပစ္စက္ခာယာတိ ဣမိနာ၊ ဖြင့်။ ဗျဉ္ဇနံ ဗျဉ္ဇနံ သမ္ပာဒေတိ။ ။ “သိကံ အပ္ပစ္စက္ခာယ” ၏ အနက်ကိုပင် အနက်အထူး မရှိသော “ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ” ဟူသော ပရိယာယ်သဒ္ဒါတစ်မျိုးဖြင့် လဲလှယ်၍ သုံးစွဲခြင်းကို “ဗုဒ္ဓနံ သမ္ပာဒေတိ” ဟု ဆိုသည်။ [တဿ ဝိသုံ အတ္ထာဘာဝတော ဝုတ္တမေဝ အတ္ထံ အညပဒေန ဒီပေန္တော (ပြသောအားဖြင့်) ဗျဉ္ဇနံ သမ္ပာဒေတိ။] ၊ သဒ္ဒါကို။ သမ္ပာဒေတိ၊ ပြည့်စုံစေတော်မူ၏။
ဟိ၊ အကျိုးကား။ (တစ်နည်း) ဟိ ယသ္မာ။ ပရိဝါရကပဒဝိရဟိတံ ပရိဝါရကပဒဝိရဟိတံ ဟိ။ ။ ဤဝါကျကား ဗျဉ္ဇနကို ပြည့်စုံစေရခြင်း၏ အကျိုးပြ ဝါကျတည်း၊ ထိုတင့်တယ်ခြင်းအကျိုးကို ရစေလိုသောကြောင့် ဗျဉ္ဇနကို ပြည့်စုံစေရသည်- ဟူလို၊ ထိုသို့ အကျိုး ပြဝါကျကိုပင် ဗျဉ္ဇနကို ပြည့်စုံစေရခြင်း၏ အကြောင်းပြ (ကာရိယဉာပကဟိတ်) လည်း ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဋီကာ၌ “ပုတ္တမေဝ အတ္ထကာရဏေန ဝိဘာဝေန္တော အာဟ ပရိဝါရက ပဒဝိရဟိတံ ဟီတိ အာဒိဟု အကြောင်းပြ အဖြစ်ဖြင့် ကျမ်းတက်ပြသည်။ [အတ္ထဒီပကံ + ပဒံ အတ္ထပဒံ။] ၊ အခြံအရံပုဒ်မှ ကင်းသော။ ဧကမေဝ၊ တစ်ခုတည်းသာလျှင် ဖြစ်သော။ အတ္ထပဒံ၊ အနက်ကို ပြတတ်သော ပုဒ်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုစ္စမာနံ၊ မိန့်တော်မူအပ်သော်။ ပရိဝါရဝိရဟိတော၊ အခြံအရံမှ ကင်းသော။ ရာဇာဝိယ စ၊ သည်ကဲ့သို့လည်းကောင်း။ ဝတ္ထာလင်္ကာရဝိရဟိတော၊ အဝတ်တန်ဆာမှကင်းသော။ ပုရိသောဝိယ၊ သို့လည်းကောင်း။ န သောဘတိ၊ မတင့်တယ်။
ပန၊ အနွယကား။ ပရိဝါရကေန၊ အခြံအရံဖြစ်သော။ အတ္ထာနုလောမေန၊ မူလပုဒ်နက်အားလျော်သော။ သဟာယပဒေန၊ အဖော်ဖြစ်သော ပုဒ်နှင့်။ သဒ္ဓိံ။ (ဝုစ္စမာနံ၊ ဆိုအပ်သော်။ ဝါ၊ သော။) တံ၊ ထိုပုဒ်သည်။ သောဘတိ။ ဣတိ၊ ဤကား အကျိုးတည်း။ (တစ်နည်း) ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ (ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာတိ ဣမိနာ ဗျဉ္ဇနံ သမ္ပာဒေတိ။)
ဝါ၊ တစ်နည်း။ ယသ္မာ, သိက္ခာပစ္စက္ခာနဿ၊ သိက္ခာပစ္စက္ခာနသဒ္ဒါ၏။ **ဧကစ္စံ၊ ** ဧကစ္စံ။ ပေ။ အတ္ထော။ ။ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မသည် သိက္ခာကျကြောင်း တစ်မျိုး, မကျကြောင်း တစ်မျိုး ဟု ၂ မျိုးရှိ၏(ပါဠိတော်ကြည့်ပါ၊)ထိုတွင် သိက္ခာကျကြောင်း ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မကို ရည်ရွယ်၍ “ဧကစ္စံ၊ ပေ၊ အတ္တော ဟောတိ” ဟု မိန့်သည်အချို့ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မသည် သိက္ခာပစ္စက္ခာနသဒ္ဒါ၏ အနက်ဖြစ်၏သိက္ခာပစ္စက္ခာနသဒ္ဒါနှင့် အနက်အဓိပ္ပာယ်တူ၏ -ဟူလို၊ မှန်၏ … ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိ” ဟု သိက္ခာချလိုက်လျှင် သိက္ခာကို ဖြည့်ကျင့်ဖို့ရန် အားမရှိတော့ကြောင်း (ဒုဗ္ဗလျဖြစ်နေကြောင်း)ကိုလည်း ထင်စွာပြုပြီး ဖြစ်တော့သည်။ အချို့သော။ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မံ၊ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မသည်။ အတ္ထော၊ အနက်သည်။ ဟောတိ။ တသ္မာ။ နံ၊ ထိုအနက်ဖြစ်သော ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မကို။ [နံ၊ အတ္ထဘူတံ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မံ။] သန္ဓာယ၊ ၍။ သိပ္ပံ အပ္ပစ္စက္ခာယာတိ ပဒဿ၊ ၏။ အတ္ထံ၊ အနက်ကို။ ဝိဝရန္တော၊ ဖွင့်ပြတော်မူလိုသည်။ (ဟုတွာ)။ ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာတိ အာဟ။ ဋီကာ ဋီကာ။ ။ကိန္နာ ပိ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိအာဒိ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဝစနဿ (အစရှိသော သိက္ခာချကြောင်း သဒ္ဒါ၏) ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မံ (သည်) ပဒတ္ထာန ဟောတိ - သိက္ခာပစ္စက္ခာနသဒ္ဒါ၏ ပုဒ်နက်မဟုတ်သည်ကား မှန်ပါပေ၏တထာ ပိ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိ ပုတ္တေ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မသည် သိက္ခာပရိပူရဏေ ဒုဗ္ဗလျာဝိဘာဝဿာပိ ဂမျမာနတ္တာ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဿ ဧကစ္စံ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မ အတ္ထော ဟောတီတိ ဝုတ္တံ။
တတ္ထ၊ ထိုဒုဗ္ဗလျံအနာဝိကတွာဟူသော ပါဌ်၌။ (ဌတွာ၊ ၍။ ကဿစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်၏။ စောဒနာ၊ စောဒနာခြင်းသည်။) သိယာ။ (ကိံ)။ ယသ္မာ, သဗ္ဗံ၊ သော။ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မံ၊ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မသည်။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ၊ သိက္ခာချ ကြောင်း စကားသည်။ န၊ မဟုတ်။ တသ္မာ, ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာတိ၊ ဟူ၍။ ပဌမံ, ဝတွာ၊ မိန့်တော်မူပြီး၍။ ဝါ၊ မိန့်တော်မူပြီးမှ။ တဿ တဿ အတ္ထနိယနတ္ထံ။ ။ ပါဠိတော်၌ “သိက္ခံ အပ္ပစ္စက္ခာယ, ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ” ဟု ရှိ၏၊ ထိုသို့မဟောဘဲ“ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ” ဟု ရှေးဦးစွာ ဟောပြီးမှ ထို ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မကို “သိက္ခာကျကြောင်း ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မ” ဟု မှတ်သားဖို့ရာ “သိက္ခံ အပ္ပစ္စက္ခာယ” ဟု နောက်မှ ဟောတော်မူသင့်သည် မဟုတ်လော- ဟု စောဒနာသည်၊ ထိုစောဒနာကို “တံ + န” စသည်ဖြင့် အကျဉ်း ဖြေပြီးလျှင် “သိက္ခာသာဇီဝသမာပန္နော” ဟု သိက္ခာကို ရှေ့ထား၍ ဟောတော်မူခဲ့သည် အားလျော်စွာ “သိပ္ပံ အပ္ပစ္စက္ခာယ” ကို ရှေ့ထား၍ ဟောတော်မူမှ ရှေ့နောက် အစဉ်ကျသောကြောင့် “သိက္ခံ အပ္ပစ္စက္ခာယ” ကို ရှေ့ထားလျက် ဟောတော်မူသည်-ဟု အကျယ်ဖြေသည်။ ၊ ထိုဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မ၏။ အတ္ထနိယမ နတ္ထံ၊ အနက်ကို မှတ်သား ခြင်းအကျိုးငှာ။ သိက္ခံအပ္ပစ္စက္ခာယာတိ၊ ဟူ၍။ ဝတ္တဗွံ၊ မိန့်တော်မူထိုက်သည် မဟုတ်ပါလော။ ဣတိ၊ သို့။ (စောဒနာသိယာ။) တဉ္ဇ၊ ထိုစကားကိုလည်း။ န (ဝတ္တဗွံ)။
ကသ္မာ။
အတ္ထာနုက္ကမာဘာဝတော၊ အနက်အစဉ်၏ မဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ ချဲ့။ သိက္ခာသာဇီဝသမာပန္နောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ မိန့်တော် မူအပ်ပြီး၏အဖြစ်ကြောင့်။ ယံ သိက္ခံ၊ အကြင်သိက္ခာသို့။ သမာပန္နော၊ ပြီ။ တံ၊ ထိုသိက္ခာကိုအပ္ပစ္စက္ခာယ ၍။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုစ္စမာနော၊ မိန့်တော်မူအပ်သော်။ ဝါ၊ မှ။ အနုက္ကမေန၊ အစဉ်အားဖြင့်။ အတ္ထော၊ အနက်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တော၊ မိန့်တော်မူအပ်သည် မည်သည်။ ဝါ၊ မိန့်တော်မူအပ်ရာ ရောက်သည်။ ဟောတိ။ အညထာ၊ တစ်ပါးသောအခြင်းအရာအားဖြင့်။ န (ဟောတိ)။ [အနက်အစဉ် မတည့်သောအားဖြင့် မိန့်တော်မူအပ်ရာ မရောက် ဟူလို။]
တသ္မာ။ ဣဒမေဝ၊ ဤသိပ္ပံ အပ္ပစ္စက္ခာယ ဟူသောပုဒ်ကိုသာ။ ပဌမံ ဝုတ္တံ။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
အပိစ အပိစ။ ။ ဤအပိစတက်သော ဝါကျ၌သိက္ခာပစ္စက္ခာနနှင့် ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မတို့လုံးလုံး အဓိပ္ပာယ်မတူကြ၊ ထို့ကြောင့် “တတ္ထ ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ” ကိုထောက်၍ “ဒုဗ္ဗလျံ-သိက္ခာပုဒ် ဟူသော သာဇီဝ၌ မလွန်ကျူးမိအောင် စောင့်စည်းဖို့ရန် သဒ္ဓါအား, ဝီရိယအား မရှိသူ၏ အဖြစ်ကို" ဟု အနက် အဓိပ္ပာယ်မှတ်ပါ၊ ရှေ့အဖွင့်များ အလိုအားဖြင့်ကား သိက္ခာပစ္စက္ခာနနှင့် ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မတို့ အနက်အဓိပ္ပာယ် တူကြ၏။ ထို့ကြောင့် ရှေ့နည်းများ၌ “ဒုဗ္ဗလျံ- သိက္ခာ (သီလ) ကို ဖြည့်ကျင့်ခြင်း၌ သဒ္ဓါအား, ဝီရိယအား မရှိသူ၏ အဖြစ်ကို "ဟု အနက်အဓိပ္ပာယ်မှတ်ပါ။ ၊ သည်သာမကသေး။ အနုပဋိပါဋိယာပိ၊ အစဉ်အတိုင်း အားဖြင့်လည်း။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခံ အပ္ပစ္စက္ခာယ ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ ဟူသော ပုဒ်၌။ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော။
ကထံ၊ အဘယ်သို့ သိထိုက်သနည်း။
သိက္ခာ။ ပေ။ သမာပန္နောတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ပေ။ ယဉ္စ သာဇီဝံ၊ သို့လည်း။ သမာပန္နော။ တတ္ထ၊ ထိုသာဇီဝ၌။ ဒုဗ္ဗလျံ၊ ကို။ အနာဝိကတွာ။ ( မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျ ၌စပ်။ ) ဣတိ၊ သို့။ (ဝေဒိတဗ္ဗော။)
ဣဒါနိ၊ ၌။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မာနံ၊ ကမ္မတို့၏။ ဝိသေသာဝိသေသံ ဝိသေသာဝိသေသံ။ ။ [ပါဠိတော်ကို ကြည့်ပါ၊] “ယံနူနာဟံ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျံ- ဘုရား စွန့်ရလျှင် ကောင်းမှာပဲ” ဟု ကြံရုံသာ ရှိသေးလျှင် ထိုစကားသည် သိက္ခာပစ္စက္ခာန မဟုတ်သေး၊ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မသာဖြစ်သေး၏၊ ဤစကားမျိုးကိုရည်ရွယ်၍ “သိက္ခာပစ္စက္ခာနနှင့် ဒုဗ္ဗလျာ ဝိကမ္မတို့ ဝိသေသ ဖြစ်ကြသည်-ဟု ဆိုသည်“ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိ-ဘုရားကိုစွန့် ၏” ဟု ဆိုလျှင် ထိုစကားမျိုး သည် သိက္ခာပစ္စက္ခာနလည်းဖြစ်, ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မလည်း ဖြစ်၏၊ ဤစကားမျိုးကို ရည်ရွယ်၍ “အဝိသေသ” ဟု ဆိုသည်။ ၊ ထူးကုန်သည်၏ အဖြစ်, မထူးကုန်သည်၏အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။ [ဘာဝပ္ပဓာန။] သိက္ခာပစ္စက္ခာနလက္ခဏဉ္စ သိက္ခာ။ ပေ။ လက္ခဏံ စ။ [ပါဠိတော်ကို ကြည့်ပါ၊] “ဥက္ကဏ္ဌိတော၊ ပေ၊ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိ ဝဒတိ ဝိညာပေတိ” ဟု ရှိ၏၊ “ဥက္ကဏ္ဌိတော" စသည်ဖြင့် သိက္ခာချလိုသော စိတ်ကိုလည်းကောင်း, ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိ” စသည်ဖြင့် သိက္ခာချကြောင်း စကားအသုံးအနှုန်း ဟူသောခေတ်နှင့် ပစ္စုပ္ပန်ကာလ စသည်ကိုလည်းကောင်း, ဝဒတိံ ဖြင့် ဝစီပယောဂကိုလည်းကောင်း, ဝိညာပေတိဖြင့် သိက္ခာချရာ (သိက္ခာချမှုကို နားထောင်သော) ပုဂ္ဂိုလ်က သိခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ “အရိယော အရိယဿ သန္တိကေ ပစ္စက္ခာတိ" စသည်ဖြင့် သိက္ခာချရာ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်းကောင်းဤသို့ သိက္ခာချခြင်း၏ လက္ခဏာ (အင်္ဂါ)ကို ပြတော်မူသည်[စိတ်-ခေတ်-ကာလပယောဂနှင့် ပုဂ္ဂလ ဝိဇာန်, ဤခြောက်တန်, မှတ်ရန် သိက္ခာကျကြောင်းတည်း။ ၊ သိက္ခာချခြင်း၏ လက္ခဏာကိုလည်းကောင်း။ ဒဿေန္တော၊ လိုသည်။ (ဟုတွာ။) အတ္ထိ ဘိက္ခဝေတိအာဒိံ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုအတ္ထိ ဘိက္ခဝေ အစရှိသောစကားရပ်၌။ အတ္ထိ ဘိက္ခဝေတိအာဒီနိ၊ န်သော။ ဒွေ၊ ၂ပုဒ် တို့သည်။ မာတိကာပဒါနိ၊ မာတိကာပုဒ်တို့တည်း။ [အကျယ်ချဲ့ပြလို၍ မာတိကာ ခေါင်းစဉ်ထားသည်၊ ဟူလို။]
တာနိ၊ ထိုမာတိကာပုဒ်တို့ကို။ ဝိဘဇန္တော၊ အကျယ်ဝေဖန် တော်မူလိုသည်။ (ဟုတွာ)။ ကထဉ္စ ဘိက္ခဝေတိအာဒိမာဟ။
တတြ၊ ထို ကထဉ္စ ဘိက္ခဝေ အစရှိသောစကားရပ်၌။ အယံ၊ ဤကား။ အနုတ္တာနပဒ ဝဏ္ဏနာ၊ တည်း။ ကထံတိ၊ ကား။ ကေန အာကာရေန၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်။ (ဟောတိ၊ နည်း။)
ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မဉ္စာတိ၊ ကား။ ဒုဗ္ဗလျဿ၊ အားမရှိသူ၏အဖြစ်ကို။ အာဝိကမ္မဉ္စ၊ ထင်စွာ ပြုခြင်းသည်လည်း။ (ဟောတိ၊ နည်း။) [ပါဠိတော် ပထမပုဒ်၌ ကမ္မန္ဓေဝဟု “ဧဝ”ဖြင့် ရှိသည်။]
ဣဓာတိ၊ ကား။ ဣမသ္မိံ သာသနေ၊ ၌။
ဥက္ကဏ္ဏတောတိ၊ ကား။ အနဘိရတိယာ၊ မမွေ့ လျော်ခြင်းကြောင့်။ ဣမသ္မိံသာသနေ၊ ၌။ ကိစ္ဆဇီဝိကပ္ပတ္တော ကိစ္ဆဇီဝိကပ္ပတ္တော။ ။ ဓာတ်ကျမ်းတို့၌ “ကဌ-ကိစ္စဇီဝနေ” ဟု ဆိုသောကြောင့် “ကိစ္ဆဇီဝိကပ္ပတ္တော” ဟု ဓာတ်နက်ဖွင့်သည်၊ ဥ-အနက်ထူးမရှိ၊ ဥက္ကဏ္ဌနံ - ဆင်းရဲစွာ အသက်ရှင် ရခြင်း၊ ဥက္ကဏ္ဌာ-ခြင်း၊ ဥက္ကဏ္ဌံ - သို့+ ဣတော (ပတ္တော)-ရောက်သူတည်း၊ ဥက္ကဏ္ဌိတော-သူ၊ (ဋီကာ)။ ၊ ဆင်းရဲငြိုငြင်စွာ အသက်ရှင်ရခြင်းသို့ရောက်သည်။
အထ ဝါ၊ ထို့ပြင် တစ်နည်းကား။ အဇ္ဇ၊ ယနေ့။ ယာမိ၊ သွားတော့အံ့။ သွေ၊ ၌။ ယာမိ၊ အံ့။ ဣတော၊ ဤအရပ်မှ။ ဝါ၊ ဤ ကျောင်းတိုက် မှ။ ယာမိ၊ အံ့။ [ဣတော ဌာနတော။ ဣတောဝိဟာရတောဝါ။] ဧတ္ထ၊ ဤမည်သော အရပ်သို့။ ဝါ၊ ဤမည်သော ကျောင်းတိုက်သို့။ [ဧတ္ထာတိ ဂန္တ ဣစ္ဆိတပဒေသံ ဝဒတိ။] ယာမိ၊ အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ ဥဒ္ဓံ၊ အထက်၌။ ကဏ္ဌံ၊ လည်ပင်းကို။ ကတွာ၊ ၍။ (တစ်နည်း) ဥဒ္ဓံ ကဏ္ဌံ ကတွာ ဥဒ္ဓံ ကဏ္ဌံ ကတွာ။ ။ဥသည် ဥဒ္ဓံအနက်ဟောတည်း၊ ဥဒ္ဓံ+ ကဏ္ဍော ဥက္ကဏောဥက္ကက္ကော သာတော အဿာတိဥက္ကက္ခိတော - ပျင်းရိသည်ဖြစ်၍ လည်တမော့မော့ဖြစ်နေသူ၊ သဉ္ဇာတ အဿအနက်၌ ဣတပစ္စည်း။ [သဉ္ဇာတာ တာရကာဒိတွိတော၊ မောဂ္ဂလ္လာန်, ဏာဒိ-၄၅ သုတ်။] ၊ လည်တမော့မော့လုပ်၍။ ဝိဟရမာနော၊ နေသည်။ ဝိက္ခိတ္တော၊ အထူးထူး ပစ်လွှင့်အပ်သောစိတ် ရှိသည်။ ဝါ၊ ပျံ့လွင့်သောစိတ်ရှိသည်။ အနေကဂ္ဂေါ၊ တစ်ခုတည်းသော အာရုံမရှိသည်။ ဝါ၊ မတည်ကြည်သည်။ (ဟုထွာ) [ဝဒတိ ဝိညာပေတိ၊ ၌စပ်။] ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
အနဘိရတောတိ၊ ကား။ သာသနေ၊ ၌။ အဘိရတိဝိရဟိတော၊ မွေ့လျော်ခြင်းမှ ကင်းသည်။
သာမညာ စဝိတုကာမောတိ၊ ကား။ သမဏဘာဝတော၊ မှ။ အပဂန္တု ကာမော၊ ဖဲခွာလိုသည်။ (ဟုတွာ)။ [ဝဒတိ ဝိညာပေတိ၊ ၌စပ်။]
ဘိက္ခုဘာဝန္တိ၊ ကား။ ဘိက္ခုဘာဝေန၊ ရဟန်းအဖြစ်ဖြင့်။ (ဧတံ၊ ဤ ဘိက္ခု ဘာဝံသဒ္ဒါသည်။)
ကရဏတ္ထေ ကရဏတ္ထေ။ ။ “အံဝိဘတ်သည် ကရိုဏ်းအနက်၌သက်” ဟူရာ၌ ပထမနည်းဝယ် “ဖြင့်” ဟု ပေးရသော ကရိုဏ်းအနက်မှာပင် သက်ရမည်။ [ဘိက္ခုဘာဝေန ကရဏဘူတေန အတ္တာနံ, အဋီယမာနော - နှိပ်စက်အပ်သူကိုကဲ့သို့ ပြုကျင့်သည်၊ ဣတိ အတ္ထော၊] ဤနည်း၌ ဘိက္ခုဘာဝံကို အဋ္ဋ၌မစပ်ဘဲ ဤယမာနော၌စပ်၊ “ရဟန်းအဖြစ်ဖြင့်+ မိမိကိုယ်ကို (နှိပ်စက် အပ်သူ - အနှိပ်စက်ခံရသူကဲသို့) ပြုကျင့်သည်” -ဟူလို။ ၊ ၌။ ဥပယောဂဝစနံ၊ ဒုတိယာဝိဘတ်ရှိသော သဒ္ဒါတည်း။
ပန၊ ဆက်။ ကဏ္ဌေ အာသတ္တေန အဋီယေယျာတိအာဒီသု၊ တို့၌။ ယထာလက္ခဏံ၊ သုတ်အားလျော်စွာ။ [“ကရဏေ တတိယာ” ကဲ့သို့သော သုတ်အား လျော်စွာ ဟူလို။] ကရဏဝစနေနေဝ၊ ကရိုဏ်းဝိဘတ်ဖြင့်သာလျှင်။ ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော် မူအပ်ပြီ။ [ကဏေ၊ လည်ပင်း၌။ အာသတ္တေန၊ ငြိကပ်စေအပ်, (ချိတ်ဆွဲအပ်) သော အကောင်ပုပ်ဖြင့်။ အဋီယေယျ၊ နှိပ်စက်အပ်သူကို ပြုရာ၏။ ]
အဋ္ဋံယမာနောတိ၊ ကား။ အဋ္ဋံ ပီဠိတံ(ဝိယ) အဋ္ဋံ။ ပေ။ အာစရမာနော**။ ။ အငွေ့ဓာတ်သည် ၀ဓ-ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်ခြင်းအနက် ဟောတည်း၊ ထို့ကြောင့် “အဋ္ဋီယတေတိ အဋ္ဋော” ဟု ပြု၊ တစ်စုံတစ်ရာသည် နှိပ်စက်အပ် (အနှိပ်စက် ခံရသော) အခြားတစ်စုံတစ်ယောက် ရ၏။ ထို့နောက် လူထွက်လိုသော ရဟန်းရအောင် “အတ္တာနံ (အဋ္ဋံဝိယ) အာစရတီတိ အဋ္ဋီယမာနော” ဟု ပြု၊ အဋ္ဋသည်ကမ္မူပမာန, အတ္တာနံကား ဥပမေယျ၊ ကမ္မူပမာန အဋ္ဋသဒ္ဒါနောင် အာစာရအနက်၌ ဤယပစ္စည်းသက်၍ “အဋ္ဋီယ” ဟု ဖြစ်ပြီးမှ ကတ္တားဟော မာနပစ္စည်းသက်လျှင် “အဋ္ဋီယမာနော”ဟု ဖြစ်၏၊ ဤသို့ကမ္မူပမာနနောင် ဤယပစ္စည်းသက်ရကြောင်းကိုပြလို၍ “အဋ္ဋံ ပီဠိတံ ဒုက္ခိတံဝိယ” ဟု ဖွင့်၏။ [ပီဠိတံသည် သဒ္ဒတ္ထ, ဒုက္ခိတံသည် အဓိပ္ပာယတ္ထ, ဝိယကား ကမ္မူပမာနဇောတက။] ၊ နှိပ်စက်အပ်သူကိုကဲ့သို့။ ဒုက္ခိတံဝိယ၊ ဒုက္ခရောက်နေသူကိုကဲ့သို့။ အတ္တာနံ၊ မိမိကို။ အာစရမာနော၊ ပြုကျင့်သည်။
ဝါ၊ တစ်နည်း။ တေန ဘိက္ခုဘာဝေန တေန ဝါ။ ပေ။ အတ္ထော။ ။ ဤနည်း၌ကား ဘိက္ခုဘာဝံ၌ အံဝိဘတ်သည် တတိယာ ဝိဘတ်၏ ကတ္တားအနက်၌သက်၊ ထို့ကြောင့် “တေန ဘိက္ခုဘာဝေန+အဋ္ဋောကရီယမာနော” ဟု ဖွင့်သည်၊ “အဋ္ဋော ကရီယမာနော” ဖြင့် “အဋ္ဋံ”ဟူသော ဒုတိယန္တ (ဥပမာနလည်း မဟုတ်သော) ရိုးရိုး နာမ်ပုဒ်နောင် ပြုကျင့်ခြင်းအနက်၌ ဤယပစ္စည်း သက်ထားကြောင်းကိုလည်းကောင်း, ကံဟော မာနပစ္စည်းသက်ထားကြောင်းကိုလည်းကောင်း သိစေ၏၊ “ပီဠိယမာနော" ကား ဆိုလိုရင်းကို ပြသော ဥဇုကတ္ထအဖွင့်တည်း။ [တေန ကတ္တုဘူတေန ဘိက္ခုဘာဝေနာတိ အတ္တော ဣမသ္မိံ ပန အတ္ထ “အဋ္ဋံ ကရောတီတိ”- ဟူသောအနက်၌ “အဋ္ဋီယသဒ္ဒံ နိပ္ပါဒေတွာ တတော ကမ္မနိ မာနသဒ္ဒေ ကတေ အဋ္ဋီယမာနောတိ ပဒသိဒ္ဓိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။] ၊ သည်။ အဋ္ဋော၊ နှိပ်စက်အပ်သူကို။ ကရီယမာနော၊ ပြုအပ်သည်။ ပီဠိယမာနော၊ နှိပ်စက်အပ်သည်။ ဣတိအတ္ထော၊ နက်။
ဟရာယမာနောတိ၊ ကား။ လဇ္ဇမာနော၊ ရှက်သည်။
ဇိဂုစ္ဆမာနောတိ၊ ကား။ အသုစိံ ဝိယ၊ မစင်ကိုကဲ့သို့။ တံ၊ ထိုရဟန်းအဖြစ်ကို။ ဇိဂုစ္ဆန္တော၊ စက်ဆုပ်သည်။ [ တံကို ကြည့်၍ ပါဠိတော်၌ “ဘိက္ခုဘာဝံ” ကို ဇိဂုစ္ဆန္တောစပ်ခိုက် ကံအနက်ပေးရ ကြောင်းသိပါ။ ]
ဂိဟိဘာဝံ ပတ္ထယမာနောတိ အာဒီနိ၊ ပုဒ်တို့သည်။ ဥတ္တာနတ္ထာနိယေဝ။
ယန္နနာဟံ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျ န္တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ယန္နနာတိ၊ သဒ္ဒါသည်။ ပရိဝိတက္က ဒဿနေ၊ အကြံကိုပြခြင်း၌။ (ပဝတ္တော) နိပါတော။
ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ (ကိံ)။
အဟံ၊ သည်။ ဗုဒ္ဓံ၊ ကို။ သစေ ပစ္စက္ခေယျံ၊ အကယ်၍ စွန့်ရငြားငံ့။ (ဧဝံသတိ)။ မေ၊ ၏ (ငါ့အတွက်)။ သာဓု၊ ကောင်းသည်။ သိယာ ဝတ၊ ဖြစ်ရလေစွတကား။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ [ဤအဖွင့်ကို ကြည့်၍ ပါဠိတော်၌ "ယန္နူန ပစ္စက္ခေယျံ၊ အကယ်၍ စွန့်ရမူကား ကောင်းလေစွ" ဟုပေး။]
ဝဒတိ ဝိညာပေတီတိ၊ ကား။ ဣမံ အတ္တံ၊ ဤဘုရားကို စွန့်ရလျှင် ကောင်းလေစွဟူသော အနက်ကို။ ဧတေဟိ ဗျဉ္ဇနေဟိ ဝါ၊ ဤယန္နူနာဟံ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျံ ဟူသော သဒ္ဒါတို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ အညေဟိ ဗျဉ္ဇနေဟိ ဝါ၊ အခြားသော ပရိယာယ်သဒ္ဒါတို့ဖြင့် သော်လည်းကောင်း။ ဝစီဘေဒံ၊ စကားလုံး၏ ကွဲပြားမှုကို။ ဝါ၊ နှုတ်မြွက်မှုကို။ ကတွာ၊ ၍။ ဝဒတိ စ၊ ပြောလည်းပြော၏။ ယဿ၊ အကြင်သူအား။ ဝဒတိ၊ ၏။ တံ၊ ထိုသူ့ကို။ ဝိညာပေတိ ဇာနပေတိ စ၊ သိလည်းသိစေ၏။ [နားလည်းလည်စေ၏၊ ဟူလို။]
ဧဝမ္ပီတိ (ဧတ္ထ)၊ ၌။ ပိကာရော၊ ပိအက္ခရာသည်။ ဥပရိမတ္ထသမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော၊ အထက် ဆိုအပ်လတ္တံ့သောအနက်ကို ပေါင်းခြင်းအနက်ရှိ၏။ [ဝုတ္တာပေက္ခ (ဆိုပြီးငဲ့သော) သမ္ပိဏ္ဍနမဟုတ်, ဝုစ္စမာနာပေက္ခ (ဆိုအပ်လတ္တံ့ငဲ့သော) သမ္ပိဏ္ဍန၊ ဟူလို။]
ဧဝမ္ပိ၊ ဤအခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း။ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မဉ္စေဝ၊ သည်လည်းကောင်း။ သိက္ခာ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ အပစ္စက္ခာတာ စ၊ မပယ်စွန့်အပ်သည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မချအပ်သည် လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ၏။ အညာထာပိ၊ တစ်ပါးသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း။ (ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မဉ္စေဝ ဟောတိ, သိက္ခာစ အပ္ပစ္စက္ခာတာ။)
ဣဒါနိ၊ ၌။ အညာထာပိ၊ ဖြင့်လည်း။ တံ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မံ (စ)၊ ကိုလည်းကောင်း။ သိက္ခာယ၊ ၏။ ဝါ၊ ကို။ တံ အပ္ပစ္စက္ခာနံ စ၊ ထိုမပယ်စွန့်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။ (ဝါ၊ ပယ်စွန့်ရာမရောက်ပုံကိုလည်းကောင်း။) ဒဿေန္တော (ဟုတွာ) အထ ဝါ ပနာ တိ အာဒိံ၊ ကို။ အာဟ။
တံ သဗ္ဗံ၊ ထိုအလုံးစုံသော စကားရပ်သည်။ အတ္ထတော၊ ဖြင့်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ သည်သာ။
ပန၊ ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤအထဝါ ပန အစရှိသော စကားရပ်၌။ ပဒတော၊ ပုဒ်အားဖြင့်။ [စုဒ္ဒသပဒါနိ, အဋ္ဌပဒါနိတို့၌စပ်။] အာဒိတော၊ မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျံ၊ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျံပုဒ်လည်းကောင်း။ ဓမ္မံ ပစ္စက္ခေယျံ၊ လည်းကောင်း။ [နောက်၌ ပစ္စက္ခေယျံ ထည့်၍ပေး။] သံဃံ, သိက္ခံ, ဝိနယံ။ ပေ။ သဗြဟ္မစာရိံ ပစ္စက္ခေယျံ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ စုဒ္ဒသပဒါနိ၊ ဤ တစ်ဆယ့်လေးပုဒ်တို့ကို။ ပစ္စက္ခာနာကာရေန ပစ္စက္ခာနာကာရေန။ ။ ပါဠိတော်၌ "ပစ္စက္ခေယျံ- ပစ္စက္ခေယျံ" ဟု ပစ္စက္ခာနကြိယာပါသောကြောင့် "ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျံ" မှစ၍ "သဗြဟ္မစာရိံ" ပစ္စက္ခေယျံ"အထိ ၁၄ ပုဒ်ကို သိက္ခာစွန့်ပုံ အခြင်းအရာ ပြသော ပုဒ်များဟု မှတ်ပါ- ဟုဆိုလိုသည်။ [ပစ္စက္ခေယျံ ပစ္စက္ခေယျံန္တိ ဝုတ္တတ္တာ ပစ္စက္ခာနာကာရသမ္ဗန္ဓေန ဝုတ္တာနိ။] ၊ သိက္ခာစွန့်ပုံ အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဝုတ္တာနိ၊ မိန့်တော်မူအပ်ကုန်ပြီ။
ဂိဟီ အန္တိအာဒီနိ ဂိဟီ။ ။ သက္ကတ၌ “ဂြိုဟိန်” ဟု ရှိ၏၊ (န်) ပျောက်၍ဒီဃရောက်လျက် ပါဠိ၌ “ဂိဟီ”ဟု ရှိရသည်၊ “ဂေဟံ ယဿ အတ္ထီတိ ဂိဟီ”ဟုပြု။ ၊ န်သော။ ဂိဟီ အဿံ၊ ဂိတီအဿံပုဒ် လည်းကောင်း။ [နောက်၌ အဿံ ထည့်၍ပေး။] ဥပါသကော အာရာမိကော။ ပေ။ အသကျပုတ္တိယော အသံ၊ ပုဒ်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ အဋ္ဌပဒါနိ၊ တို့ကို။ အဿန္တိ၊ အဿံဟူသော။ ဣမိနာ ဘာဝဝိကပ္ပါကာရေန ဘာဝဝိကပ္ပါကာရေန။ ။ ယန္နနာဟံဂိဟီအသံ- လူဖြစ်ရလျှင် ကောင်းလေစွ”ဟူသည် သူလိုလားအပ်သောအဖြစ်ကို ကြံစည်ခြင်းတည်း၊ ထို့ကြောင့်“ဂိဟီအဿံ” မှစ၍ “အသကျပုတ္တိယော အဿံ”တိုင်အောင် ရှစ်ပုဒ်ကို မိမိလိုလားသော အဖြစ်ကို ကြံစည်ပုံအခြင်းအရာပြသော ပုဒ်များဟုမှတ်။ [အဿံ အဿံတိ အာဂတတ္တာ ယံယံ (အကြင် အကြင်အဖြစ်ကို) ဘဝိတုကာမော၊ တဿ တဿ ဘာဝဿ ဝိကပ္ပါကာရေနဘိက္ခုဘာဝတော အညဘာဝဝိကပ္ပါ ကာရေနာတိ အဓိပ္ပာယောယောဇနာ၌ ဘာဝကို “အဓိပ္ပာယ-အလို”ဟု ဖွင့်သည်ကို စဉ်းစားပါ။] ၊ ဤအလိုရှိအပ်သောအဖြစ်ကို အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံကြံစည်ပုံ အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဝုတ္တာနိ။
ဧဝံ၊ ဤသို့လျှင်။ ယန္နူ နာဟံတိဣမိနာ၊ ယန္နူနာဟံဟူသော ဤပုဒ်နှင့်။ ပဋိသံယုတ္တာနိ၊ စပ်ယှဉ်ကုန်သော ပုဒ်တို့သည်။ ဒွါဝီသတိ ပဒါနိ၊ ၂၂ပုဒ်တို့သည်။ (ဟောန္တိ။) [ပြခဲ့သော ၁၄ပုဒ်နှင့် ၈ ပုဒ်ပေါင်းလျှင် ၂၂ပုဒ်၊ ဟူလို။]
၄၆။ စ၊ ဆက်။ ဧတာနိ၊ ဤယန္နနာဟံနှင့် ယှဉ်သောပုဒ်တို့သည်။ ဒွါဝီသတိ ပဒါနိ၊ ၂၂ပုဒ်တို့သည်။ (ဟောန္တိ) ယထာ၊ ကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ ယဒိ ပနာဟံ၊ ယဒိ ပနာဟံပုဒ် လည်းကောင်း။ အပါဟံ၊ ပုဒ်လည်းကောင်း။ ဟန္ဒာဟံ၊ လည်းကောင်း။ ဟောတိ မေ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမေသု၊ ဤ ၄ပုဒ်တို့တွင်။ ဧကမေကေန၊ နှင့်။ ပဋိသံယုတ္တာနိ၊ စပ်ယှဉ်သော ပုဒ်တို့သည်။ ဒွါဝီသတိ ဒွါဝီသတိ (ပဒါနိ)၊ ၂၂ပုဒ် ၂၂ပုဒ်တို့သည်။ (ဟောန္တိ။) [ယဒိ ပန ပစ္စက္ခေယျံ, အပိပစ္စက္ခေယျံ၊ စွန့်ရမူကား ကောင်းလေစွ။ ဟန္ဒ၊ ယခု။ ပစ္စက္ခေယျံ၊ စွန့်တော့အံ့။ ဗုဒ္ဓံ၊ ကို။ ပစ္စက္ခေယျံ၊ စွန့်ရာ၏။ ဣတိ၊ ဤအကြံသည်။ မေ၊ ငါ၏။ ဝါ၊ ငါ့မှာ။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဤသို့ ပါဠိတော်၌ပေး။] ဣတိ၊ သို့။ သဗ္ဗာနေဝ၊ အလုံးစုံသာလျှင်ဖြစ်သော ပုဒ်တို့သည်။ သတဉ္စ၊ တစ်ရာလည်း ဖြစ်သော။ ဒသ စ၊ ၁၀ပါးလည်းဖြစ်ကုန်သောပဒါနိယတို့သည်။ (တစ်နည်း) သတဉ္စ ဒသ စ ပဒါနိ၊ တစ်ရာ့တစ်ဆယ်သော ပုဒ်တို့သည်။ ဟောန္တိ။
တတော၊ ထိုပုဒ်တို့မှ။ ပရံ၊ ၌။ သရိတဗ္ဗဝတ္ထုဒဿနနယေန၊ အောက်မေ့ထိုက် သော ဝတ္ထုကို ပြကြောင်းနည်းဖြင့်။ ပဝတ္တာနိ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ မာတရံ သရာမီတိ အာဒီနီ၊ န်သော။ သတ္တရသပဒါနိ၊ ၁၇ပုဒ်တို့သည်။ (ဟောန္တိ)။ [မာတရံ၊ ကို။ သရာမိ၊ အောက်မေ့၏, အမှတ်ရ၏,လွမ်း၏။]
တတ္ထ၊ ထိုပုဒ်တို့တွင်။ ခေတ္တန္တိ၊ ကား။ သာလိခေတ္တာဒိံ၊ သလေးခင်း အစရှိသောလယ်ကို။
ဝတ္ထုန္တိ၊ ကား။ ပဏ္ဏသာကဖလာဖလ သမုဋ္ဌာနဋ္ဌာနံ၊ သစ်ရွက်, ဟင်းရွက်, သစ်သီးငယ် သစ်သီးကြီးများ ထွက်ပေါ်ရာအရပ်ကို။ [ယာခင်းကို ဆိုလိုသည်။ အိမ်စသည်ကို မိုးဖို့ရာ ဓနိစသည်ကို “ပဏ္ဏ”ဟုဆိုသည်။]
သိပ္ပန္တိ၊ ကား။ ကုမ္ဘကာရပေသကာရသိပ္ပါဒိကံ၊ အိုးထိန်းသည်အတတ်, ယက်ကန်းသည် အတတ် အစရှိသော အတတ်ကို။ [သရာမိ၊ ၌စပ်။]
တတော၊ ထိုပုဒ်တို့မှ။ ပရံ၊ ၌။ သကိဉ္စနသပလိဗောဓဘာဝဒဿနဝသေန သကိဉ္စနသပတိဗောဓဘာဝ။ ။[ ကိစိ-မဒ္ဒနေ, ဓာတ်ကျမ်း၊] ကိဉ္စေတိ မဒ္ဒေတီတိ- ဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်ကို နှိပ်နယ်တတ်သောကြောင့် “ကိဉ္စန” မည်၏၊ ပလိဗောဓနှင့်အရတူပင်တည်း၊ [“ပရိပုဗ္ဗ+ဗုဓိ-ဟိံသနေ”ဓာတ်ကျမ်း။] ပရိဗုဒ္ဓယတီတိ- ဆိုင်ရာအလုပ်ကို မလုပ်နိုင်အောင် နှောင့်ယှက် (ညှဉ်းဆဲ)တတ်သောကြောင့် “ပလိဗောဓ” မည်၏၊ ရကို လပြု၊ ဤနေရာ၌ အမိစသည်ကိုပင် “ကိဉ္စန, ပလိဗောဓ” ဟု ဆိုသည်၊ သဟ+ကိဉ္စနေန ယော ဝတ္တတီတိ သကိဉ္စနော- (ဖိစီး နှိပ်နယ်တတ်သော) ကြောင့်ကြဖွယ်နှင့် တကွဖြစ်သူ၊ သပလိဗောဓော-အနှောင့်အယှက်နှင့်တကွ ဖြစ်သူ၊ သကိဉ္စနော စ+ သော+ သပလိဗောဓော စာတိ သကိဉ္စနသပလိဗောဓော။ ၊ ကြောင့်ကြဖွယ်နှင့်တကွ ဖြစ်သူ၏အဖြစ်, အနှောင့်အယှက်နှင့်တကွ ဖြစ်သူ၏အဖြစ်ကို ပြခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ပဝတ္တာနိ၊ န်သော။ မာတာမေ အတ္ထိ။ သာမယာ ပေါသေတဗ္ဗာတိ အာဒီနိ၊ န်သော။ နဝပဒါနိ၊ တို့သည်။ (ဟောန္တိ။) [မေ၊ ၏။ ဝါ၊ မှာ။ မာတာ၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ သာ၊ ကို။ မယာ၊ သည်။ ပေါသေတဗ္ဗာ၊ လုပ်ကျွေးမွေးမြူထိုက်၏။]
တတော၊ ထိုပုဒ်တို့မှ။ ပရံ၊ ၌။ သနိဿယ သပ္ပတိဋ္ဌဘာဝ ဒဿနဝသေနာ သနိဿယသပ္ပတိဋ္ဌဘာဝ။ ။ သဟ+နိဿယေန, သဟ+ပတိဋ္ဌာယ ယော ဝတ္ထတီတိ သနိဿယော, သပ္ပတိဋ္ဌော၊ အမိစသော အားကိုးစရာရှိသူသနိဿယော စ+ သော+ သပ္ပတိဋ္ဌော စာတိ သနိဿယသပ္ပတိဋ္ဌော၊ တဿ+ဘာဝေါ သနိဿယသပ္ပတိဋ္ဌဘာဝေါ။ [ပစ္စည်း လုံးဝမရှိသေး၍ အခြေတည်ထောင်ပေးသူကို “မှီရာ”ဟု လည်းကောင်း၊ အခြေခိုင်အောင် ထောက်ပံ့သူကို “တည်ရာ” ဟု လည်းကောင်း ခွဲပါ။] ၊ မှီရာရှိသူ ၏အဖြစ်, တည်ရာရှိသူ၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပဝတ္တာနိ၊ န်သော။ မာတာ မေ အတ္ထိ။ သာမံပေါသေဿတီတိအာဒီနိ၊ န်သော။ သောဠသပဒါနိ၊ တို့သည် (ဟောန္တိ။) [သာ၊ ထိုအမိသည်။ မံ၊ ကို။ ပေါသေဿတိ၊ တ္တံ။]
တတော ပရံ, ဧကဘတ္တဧကသေယျဗြဟ္မစရိယာနံ ဧက။ ပေ။ ဗြဟ္မစရိယာနံ။ ။ ဧကံ+ ဘတ္တံ ဧကဘတ္တံ၊ ဧကံ (တစ်ယောက်တည်း) သေယျံ ဧကသေယျံ၊ ဗြဟ္မံ+ စရိယံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ “ဧကဘတ္တံ စ+ ဧကသေယျံ စ+ ဗြဟ္မစရိယံ စာတိ ဧကဘတ္တဧကသေယျဗြဟ္မစရိယာနိ" ဟု တွဲ။ ၊ တစ်ထပ် တည်းသောဆွမ်း, တစ်ယောက်တည်းသာ အိပ်ရခြင်း, မြတ်သော အကျင့်တို့၏။ ဒုက္ကရဘာဝဒဿနဝသေန၊ ခဲယဉ်းသဖြင့် ပြုအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပဝတ္တာနိ, ဒုက္ကရန္တိအာဒီနိ အဋ္ဌပဒါနိ (ဟောန္တိ)။
တတ္ထ၊ ထို ရှစ်ပုဒ်တို့တွင်။ ဒုက္ကရန္တိ၊ ဟူသောပုဒ်ဖြင့်။ ဧကဘတ္တာဒီနံ၊ ဧကဘတ္တ အစရှိသည်တို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ ကရဏေ၊ ပြုရခြင်း၌။ ဒုက္ကရတံ၊ ခဲယဉ်းသဖြင့် ပြုအပ်ကုန်သည်တို့၏အဖြစ်ကို။ ဒဿေတိ၊ ပြ၏။ [ “ဒုက္ကရံ၊ ခဲယဉ်းသဖြင့် ပြုအပ်၏။ ဝါ၊ ပြုနိုင်ခဲ၏”ဟု ပါဠိတော်၌ ပေး။]
န သုကန္တိ၊ ပုဒ်ဖြင့်။ သုကရဘာဝံ၊ လွယ်ကူစွာ ပြုအပ်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကို။ ပဋိပက္ခိပတိ၊ ပယ်မြစ်၏။ [“န သုကရံ၊ လွယ်ကူစွာ မပြုအပ်။ ဝါ၊ ပြု၍ မလွယ်ကူ” ဟု ပေး။]
ဒုစ္စရံ န သုစရန္တိ ဧတ္ထ၊ ပုဒ်တို့၌။ ဧဝံ၊ ဤအတူတည်း။ [“ဒုစ္စရံ၊ ခဲယဉ်းသဖြင့်ကျင့်အပ်၏။ ဝါ၊ ကျင့်နိုင်ခဲ၏။ န သုစရံ၊ လွယ်ကူစွာ မကျင့်အပ်။ ဝါ၊ ကျင့်၍မလွယ်ကူ”ဟု ပေး။]
န ဥဿဟာမီတိ၊ ပုဒ်ဖြင့်။ တတ္ထ၊ ထို ဧကဘတ္တစသည်တို့၌။ ဥဿာဟာဘာဝံ ဥဿဟ-ဝိသဟ။ ။ န ဥဿဟာမီတိ-အတ္တနော တတ္ထ ဥဿာဟာဘာဝံ (မိမိ၏ ထို အကျင့်တို့၌ အားတက်သရော မရှိသည်၏ အဖြစ်ကို) ဒဿောတိ၊ န ဝိသဟာမီတိ - ဧကဘတ္တာဒီနံ- တို့၏အသယှဘာဝံ- မခံအပ်, မခံနိုင်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကိုဒဿေတိ။ ၊ စွမ်းနိုင်ခြင်း၏ မရှိခြင်းကို။ ဝါ၊ အားတက်သရော မရှိခြင်းကို။ အသတ္တုဏေယျတံ၊ မစွမ်းနိုင်အပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို။ ဒဿတိ၊ ၏။
နဝိသဟာမီတိ၊ ဖြင့်။ အသယုတံ၊ သည်းမခံအပ်ကုန်သည်အဖြစ်ကို။ ဒဿတိ၊ ၏။ [“န ဥဿဟာမိ၊ မစွမ်းနိုင်ပါ။ ဝါ၊ အားတက်သရောမရှိပါ။ န ဝိသဟာမိ၊ သည်းမခံနိုင်ပါ” ဟုပေး။]
န ရမာမီတိ ရမ-အဘိရမ။ ။ န ရမာမီတိ- ပဗ္ဗဇ္ဇာမူလကံ နတ္ထိ မေ သုခံတိ ဒဿတိ-ရဟန်း ပြုခြင်းကြောင့် ငါ့မှာ ဘာ ချမ်းသာမျှ မရှိ, ဟုပြ၏၊ နာဘိရမာမီတိ-ပဗ္ဗဇ္ဇာယ (၌) အတ္တနော သန္တောသာဘာဝံ (နှစ်သက်အားရခြင်း မရှိသည်၏အဖြစ်ကို ) ဒဿေတိ။ ၊ ဖြင့်။ ရတိယာ၊ မွေ့လျော်ခြင်း၏။ အဘာဝံ၊ မရှိခြင်းကို။ ဒဿတိ၊ ၏။
နာဘိရမာမီတိ၊ ဖြင့်။ အဘိရတိယာ၊ အလွန် မွေ့လျော် ခြင်း၏။ အဘာဝံ ဒဿောတိ။ [“န ရမာမိ၊ မမွေ့ မလျော်ပါ။ နာဘိရမာမိ၊ အလွန် မမွေ့ မလျော်ပါ”ဟု ပေး။]
ဧဝံ၊ လျှင်။ ပညာသ၊ ၅ဝသော။ ဣမာနိ စ၊ ဤပုဒ်တို့ လည်းကောင်း။ ပုရိမာနိ၊ ရှေး၌ဖြစ် ကုန်သော။ ဒသုတ္တရသတံ စ၊ ဆယ်ပုဒ်အလွန် ရှိသော တစ်ရာသောပုဒ်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ သဋ္ဌိသတပဒါနိ၊ ၁၆ဝသော ပုဒ်တို့ကို။ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မဝါရေ၊ ဝါရ၌။ ဝုတ္တာနိ၊ မိန့်တော်မူအပ်ကုန်ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ န်၏။
သိက္ခာပစ္စက္ခာနဝါရေပိ၊ ဝါရ၌လည်း။ ကထဉ္စ ဘိက္ခဝေတိအာဒိ၊ သော။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။ အတ္ထတော၊ အားဖြင့်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ သည်သာ။
ပန၊ ကား။ ဧတ္ထာပိ၊ ဤသိက္ခာပစ္စက္ခာန ဝါရ၌လည်း။ ပဒတော၊ အားဖြင့်။ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိ၊ က္ခာမိပုဒ်လည်းကောင်း။ ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမိ၊ ပုဒ်လည်းကောင်း။ [နောက်၌ ပစ္စက္ခာမိ ပုဒ်ထည့်၍ပေး။] သံဃံ, သိပ္ပံ။ ပေ။ သဗြဟ္မစာရိံပစ္စက္ခာမိ၊ ပုဒ်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ စုဒ္ဒသပဒါနိ၊ တို့သည်။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဝစနသမ္ဗန္ဓေန၊ သိက္ခာ ချကြောင်း သဒ္ဒါနှင့်စပ်သဖြင့်။ [ပစ္စက္ခာမိသဒ္ဒါနှင့်စပ်သဖြင့်၊ ဟူလို။] ပဝတ္တာနိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
စ၊ ဆက်။ သဗ္ဗပဒေသု၊ တို့၌။ ဝဒတိ, ဝိညာပေတီတိ ဝစနဿ၊ ပေတိဟူသော သဒ္ဒါ၏။ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။ ဝစီဘေဒံ၊ စကားလုံး၏ ကွဲပြားမှုကို။ ဝါ၊ နှုတ်မြွက်မှုကို။ ကတွာ၊ ၍။ ဝဒတိ၊ ပြောဆို၏။ ယဿ၊ အကြင်သူအားလည်း။ ဝဒတိ၊ ၏။ တံ၊ ထိုသူ့ကို။ [ဝိညာပေတိ၊ စသည်၌စပ်။] တေနေဝ ဝစီဘေဒေန၊ ဖြင့်ပင်။ အယံ၊ ဤရဟန်းသည်။ သာသနံ၊ ကို။ ဇဟိတုကာမော၊ စွန့်လိုသည်။ သာသနတော၊ မှ။ မုစ္စိတုကာမော၊ လွတ်မြောက်လိုသည်။ ဘိက္ခုဘာဝံ၊ ကို။ စဇိတုကာမော၊ သည်။ (ဟုတွာ)။ ဣမံ ဝါကျဘေဒံ၊ ဤဝါကျအထူးကို။ ကရောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝိညာပေတိ၊ ၏။ သာဝေတိ၊ ကြားစေ၏။ ဇာနာပေတိ၊ ၏။ ဣတိ (အတ္ထော)။
ပန သစေ ပနာ ယံ။ ။ “ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိ”သဒ္ဒါသည် အတ္ထပဓာန- အနက်ကိုသာ ပဓာန ထား၍ ညွှန်ပြအပ်သော သဒ္ဒါတည်း၊ “အနက်သာ လိုရင်း, သဒ္ဒါက လိုရင်း မဟုတ်-ဟူလိုထို့ကြောင့် “ပစ္စက္ခာမိ ဗုဒ္ဓံ” ဟု ပြောင်းပြန်ဆိုဆို, မြန်မာဘာသာစသည်ဖြင့်ဆိုဆို" ဘုရားစွန့် ၏” ဟူသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ရလျှင် သိက္ခာကျ၏ဟု ပြလိုသောကြောင့် “သစေပန”စသည်မိန့်။ ၊ ဆက်။ အယံ၊ ဤရဟန်းသည်။ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ ဟူ၍။ ဝတ္တုကာမော၊ ပြောဆိုလိုသည်။ (သမာနော၊ လျက်။) ပဒပစ္စာဘတ္တံ၊ ပုဒ်ကို ပြောင်းပြန်ရွတ်ဆိုခြင်း ကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ပစ္စက္ခာမိ ဗုဒ္ဓန္တိဝါ၊ ဟူ၍သော်လည်း။ သစေဝဒေယျ ၊ အကယ်၍ ပြောဆိုအံ့။ [ပဒဝိပရာဝုတ္တိံ၊ ပုဒ်ကို ပြောင်းပြန်ဆိုခြင်းကို။ ကတွာ၊ (ဋီကာ)။ အာဘာ သီယတေ၊ ခြင်း။ အာဘဋ္ဌံ၊ ခြင်း။ ဝိပရိဝတ္တိတွာ+အာဘဋ္ဌံ ပစ္စာဘဇ္ဇံ။ ပဒဿ၊ ကို။ ပစ္စာဘဋ္ဌံ ပဒပစ္စာဘဋ္ဌံ။]
မိလက္ခဘာသာသု မိလက္ခဘာသာသု။ ။ “မာဂဓဘာသတော အဝသိဋ္ဌာ သဗ္ဗာပိ အန္ဓဒမိဠာဒိဘာသာ မိလက္ခ ဘာသာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ” ဟု ဋီကာဆိုသောကြောင့် မာဂဓဘာသာမဟုတ်လျှင် “လူရိုင်းစကား" ဟု ချည်းဆိုလိုသည်။ [“တဗ္ဗေဒါ မိလက္ခဇာတီ, ကိရာတောသဝရာဒယော” ဟူသော အဘိဓာန် (၅၁၇) ၌ကား တကယ့်ကို ရိုင်းစိုင်းသူမှ မိလက္ခဟု ဆိုသည်၊ “မိလက္ခု” ဟု စာအများရှိ၏။] ၊ မာဂဓဘာသာမှ တစ်ပါးသော လူရိုင်းတို့၏ ဘာသာတို့တွင်။ အညတရဘာသာယဝါ၊ တစ်ပါးပါးသောဘာသာဖြင့်မူလည်း။ တမတ္ထံ၊ “ဘုရားစွန့်၏” ဟူသောထိုအနက်ကို။ (သစေ)ဝဒေယျ။
ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ ဟူ၍။ ဝတ္တုကာမော၊ သည်။ (သမာနော၊ လျက်။) ဥပ္ပဋိပါဋိယာ၊ အစဉ်မဟုတ်သောအားဖြင့်။ ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမီတိ ဝါ၊ ဟူ၍သော်လည်းကောင်း။ သဗြဟ္မစာရိံ ပစ္စက္ခာမီတိ ဝါ၊ လည်းကောင်း။ (သစေ) ဝဒေယျ၊ အံ့။ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မဝိဘင်္ဂေ၊ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မ သိက္ခာပုဒ်၏ ဝိဘင်း၌။ (ပဒဘာဇနီ၌)။ ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီတိ၊ ဟူ၍။ ဝတ္တုကာမော (သမာနော) ဒုတိယံ ဈာနန္တိ, ဝဒတိ သေယျထာပိ၊ ကဲ့သို့။ (တထာ၊ တူ။) ယဿ ဝဒတိ။ ပေ။ ဧတ္တကမတ္တမ္ပိ၊ ဤမျှလောက်ကိုလည်း။ သစေ ဇာနာတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ။) ဝိရဒ္ဓံ နာမ၊ ချွတ်ယွင်းခြင်းမည်သည်။ နတ္ထိ၊ တော့။
ခေတ္တမေဝ ခေတ္တမေဝ သြတိဏ္ဏံ။ ။ ယထာ ဟိ လောကေ,သဿာနံ ဝိရူဟနဋ္ဌာနံ-ကောက်စပါးတို့၏ ပေါက်ရာအရပ်ကို၊ ခေတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံဣဒမ္ပိ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဿ ရုဟန ဌာနတ္တာ (သိက္ခာချမှု၏ အထမြောက်ရာဌာန၏ အဖြစ်ကြောင့်) ခေတ္တန္တိ ဝုစ္စတိသဒိသူပစာ-ဟူလို။ ၊ ခေတ်သို့သာ။ သြတိဏ္ဏံ၊ သက်ရောက်တော့၏။ သိက္ခာ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ ပစ္စက္ခာတာဝ၊ ပယ်စွန် အပ်ပြီးသည်သာ။ ဟောတိ။
သက္ကတ္တာ။ ဝါ၊ သိကြားအဖြစ်မှ သော်လည်းကောင်း။ ဗြဟ္မတ္တာ ဝါ၊ မှသော်လည်းကောင်း။ စုတသတ္တော ဝိယ၊ ရွေ့လျောသော သတ္တဝါ သည်ကဲ့သို့။ သာသနာ၊ မှ။ စုတောဝ၊ ရွေ့ တော့သည်သာ။ ဟောတိ၊ ၏။
ပန၊ ကား။ ဗုဒ္ဓံ၊ ကို။ ပစ္စက္ခိံ၊ စွန့်ပြီ။ ဣတိ ဝါ၊ ဤသို့သော်လည်းကောင်း။ ဗုဒ္ဓံ, ပစ္စက္ခိဿာမိ၊ အံ့။ ဣတိ ဝါ၊ လည်းကောင်း။ ဗုဒ္ဓံ, ပစ္စက္ခေယျံ၊ စွန့်ရာ၏။ ဣတိ ဝါ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ အတီတာနာဂတပရိကပ္ပဝစနေဟိ၊ အတိတ်သဒ္ဒါ အနာဂတ်သဒ္ဒါ, ပရိကပ္ပသဒ္ဒါတို့ဖြင့်။ သစေ ဝဒတိ၊ အံ့။ ဒူတံ ဝါ ဒူတံ, သာသနံ။ ။ မိမိ သိက္ခာချကြောင်းကို သိစေလိုသူ၏ အထံသို့ နှုတ်ဖြင့်မှာ၍ တမန် စေလွှတ်၏၊ စာဖြင့် ရေး၍ သတင်းကို ပေးပို့၏၊ ဤသို့စေလွှတ်ခြင်း, ပေးပို့ခြင်းသည် သိက္ခာကျကြောင်း မဟုတ်ဘာကြောင့်နည်း-“ဝဒတိ-နှုတ်ဖြင့် ပြောဆို၏” ဟု ကိုယ်တိုင်ပြောမှ ဝစီပယောဂကိုသာ မိန့်တော်မူခြင်းတမန်လွှတ်မှု, စာပေးမှုတို့က နှုတ်ပြော မဟုတ်ခြင်းကြောင့်တည်း။ ၊ တမန်ကိုမူလည်း။ သစေ ပဟိဏတိ၊ အကယ်၍ နှုတ်ဖြင့်မှာ၍ စေလွှတ်အံ့။ သာသနံ ဝါ၊ သတင်း စာလွှာကိုမူလည်း။ သစေ ပေသေတိ၊ အကယ်၍ ရေး၍ ပေးပို့အံ့။ အက္ခရံ ဝါ၊ စာလုံးကိုမူလည်း။ သစေ ဆိန္ဒတိ၊ အကယ်၍ဖြတ်တောက် (ထွင်းထား)အံ့။ [သစ်ပင်၌ ဖြစ်စေ နံရံစသည်၌ဖြစ်စေ “ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိ” စသော စာလုံးကို ထွင်းခြင်း ရေးခြင်းကို ဆိုသည်။] ဟတ္ထမုဒ္ဒါယ ဝါ၊ လက်ချောင်းကို တွန့်စေခြင်းဖြင့်မူလည်း။ ဝါ၊ လက်ချောင်း ချိုးခြင်း လက်ပြခြင်း ဖြင့်မူလည်း။ တမတ္တံ၊ ဘုရားစွန့်ပါ၏ ဟူသော ထိုအနက်ကို။ သစေ အာရောစေတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ) သိက္ခာ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ အပစ္စက္ခာတာ၊ သည်။ ဟောတိ။
ပန၊ ဆက်။ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာရောစနံ၊ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မကို ပြောခြင်းသည်။ ဟတ္ထမုဒ္ဒါယပိ ဟတ္ထမုဒ္ဒါယ။ ။ ဟတ္ထအရ လက်တစ်ခုလုံး ရသော်လည်း ဧကဒေချူပစာရအားဖြင့် လက်ချောင်းကိုယူ၊ မုဒ္ဒါသဒ္ဒါ၏ အနက်များတွင် သင်္ဘောစန အနက်လည်းထောမနိဓိ၌ ပါ၏၊ ဟတ္ထသဒ္ဒေါ စေတ္ထ တဒေကဒေသေသု အင်္ဂုလီသု ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ န သဗ္ဗံ ဟတ္ထံ မုခေ ပက္ခပိဿာမီတိ အာဒီသု ဝိယ၊ တသ္မာ အဓိပ္ပာယ ဝိညာပကေန အင်္ဂုလိသင်္ဘောစနာဒိနာ ယတ္ထဝိကာရေန တမတ္ထံ အာရောစေတီတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္တော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။] ၊ ဖြင့်လည်း။ သီသံ၊ အထွတ်အထိပ်သို့။ ဧတိ၊ ရောက်၏။
သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ၊ သည်။ မနုဿဇာတိကသတ္တဿ၊ ၏။ သန္တိကေ၊ ၌။ စိတ္တသမ္ပယုတ္တံ၊ စိတ်နှင့်ယှဉ်သော။ ဝစီဘေဒံ၊ ကို။ ကရောန္တဿဝ၊ ၏သာ။ သီသံ ဧတိ။
စ၊ ဆက်။ ဝစီဘေဒံကတွာ, ဝိညာပေန္တောပိ၊ သိစေပြန်သော်လည်း။ အယမေဝ၊ ဤသူသည်သာ။ ဇာနာတု၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဧကံ၊ တစ်ယောက်ကို။ နိယမေတွာ၊ မှတ်သား၍။ ယဒိ အာရောစေတိ၊ အံ့။ တဉ္စ၊ ထိုစကားကိုလည်း။ သော ယေဝ၊ ထိုမှတ်သားအပ်သူသည်သာ။ ယဒိ ဇာနာတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ။) သိက္ခာ ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ။
အထ၊ သို့မဟုတ်။ သော၊ ထိုမှတ်သားအပ်သူသည်။ (ယဒိ) န ဇာနာတိ၊ အံ့။ အညော၊ သော။ သမီပေ၊ ၌။ ဋ္ဌိတော၊ တည်သူသည်။ (ယဒိ) ဇာနာတိ၊ အံ့။ (ဧဝိသတိ။) သိက္ခာ အပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ။
အထ၊ ဟုတ်။ ဒွိန္နံ၊ တို့၏။ ဌိတဋ္ဌာနေ၊ ၌။ ဒွိန္နမ္ပိ၊ တို့အားလည်း။ [ဝဒတိ၊ ၌စပ် ယောဇနာဝယ် နိယမေတွာ၌ အစပ်ပြ၏။] ဧတေသံ၊ တို့အား။ အာရောစေဿာမိ၊ အံ့။ ဣတိ၊ သို့။ နိယမေတွာ၊ ၍။ (ယဒိ) ဝဒတိ၊ အံ့။ တေသု၊ တို့တွင်။ ဧကသ္မိံ၊ သည်။ ဇာနန္တေပိ၊ သိသော်လည်းကောင်း။ ဒွီသု၊ တို့သည်။ ဇာနန္တေသုပိ၊ န်သော်လည်းကောင်း။ သိက္ခာပစ္စက္ခာတာဝဟောတိ။
ဧဝံ၊ တူ။ သမ္ဗဟုလေသုပိ၊ များစွာသော လူတို့၌လည်း။ (သိက္ခာပစ္စက္ခာနာပစ္စက္ခာနံ၊ သိက္ခာကျခြင်း, မကျခြင်းကို။) ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။ [“ဝေဒိကဗ္ဗံ”ဟု ယောဇနာ၌ ရှိသည်။]
ပနာ၊ ကား။ အနဘိရတိယာ၊ သည်။ ပီဠိတော၊ နှိပ်စက်အပ်သည်။ (ဟုတွာ)။ သဘာဂေ၊ သဘောတူကုန်သော။ ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။ ပရိသင်္ကမာနော၊ ယုံမှားသည်။ ဝါ၊ ရွံ့ရှားသည်။ [သူတို့သိလျှင် သိက္ခာမချအောင် တားကြလိမ့်မည်ဟု ရွံ့သည်။] (ဟုတွာ)။ ယေ ကောစိ၊ သည်။ ဇာနာတု၊ သိပစေ။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ ဥစ္စာသဒ္ဒံ၊ ကို။ ကရောန္တော၊ လျက်။ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ ဟူ၍။ သစေ ဝဒတိ၊ အံ့။ တဉ္စ၊ ထိုစကားကိုလည်း။ အဝိဒူရေ၊ ၌။ ဌိတော၊ သော။ နဝကမ္မိကောဝါ၊ အမှုသစ်၌ ယှဉ်သူသည်သော် လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အလုပ်လုပ်နေသူသည်သော်လည်းကောင်း။ (“ဝနကမ္မိကောဝါ၊ တော၌အလုပ်လုပ်နေသူသည်သော်လည်းကောင်း”ဟုလည်း မူကွဲရှိ၏။) အညော၊ သော။ သမယညူ သမယညူ။ ။ သာသနာစာရကုသလော - သာသနာတော်၏ အကျင့် (ထုံးစံ)ကို နားလည်သူ၊ သာသနာတော်၌ လူထွက်လိုလျှင် (“ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိ"စသည်ဆို၍) သိက္ခာချရသည်ဟု နားလည်သူဤနေရာ၌ကား ထိုမျှလောက် နားမလည်စေကာမူ “ဒီကိုယ်တော်ဟာ လူထွက်လို၍ သိက္ခာချ၏” ဟု နားလည်လျှင် “သမယညူ” ဖြစ်တော့၏၊ ထိုကြောင့် “ဥက္ကဏ္ဌိတော၊ ပေဇာနာတိ” ဟု မိန့်သည်။ ၊ သာသနာ့အယူကိုသိသော။ ပုရိသောဝါ၊ လည်းကောင်း။ သုတွာ၊ ၍။ ဥက္ကဏ္ဌိတော၊ ပျင်းရိသော။ အယံသမဏော၊ သည်။ ဂိဟိဘာဝံ၊ ကို။ ပတ္ထေတိ၊ ၏။ သာသနတော၊ မှ။ စုတော၊ ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ သစေ ဇာနာတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ။) သိက္ခာ ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ။
ပန၊ ဆက်။ တင်္ခဏညေ၀၊ သိက္ခာချရာ ထိုခဏ၌ပင်လျှင်။ အပုဗ္ဗံ၊ ရှေ့လည်းမကျ။ အစရိမံ၊ နောက်လည်းမကျ။ (တစ်နည်း)အပုဗ္ဗံ အစရိမံ၊ မရှေးမနှောင်း။ ဒုဇ္ဇာနံ ဒုဇ္ဇာနံ။ ။ သိက္ခာချကြောင်းစကားသံကို သောတဒွါရိက-တဒနုဝတ္တိကဝီထိတို့ဖြင့် ကြားသိပြီးမှ သုဒ္ဓမနောဒွါရဝီထိဖြင့် "သိက္ခာချပေါ့” ဟု သိရသောကြောင့် ထိုသိက္ခာချကြောင်း စကားကို ဆိုခိုက်၌ “သိက္ခာချပေါ့” ဟု မသိနိုင်-ဟူလို။ ၊ မသိအပ် မသိနိုင်။
ပကတိယာ၊ ပင်ကိုအားဖြင့်။ လောကေ၊ ၌။ မနုဿာ ဝစနံ သုတွာ ဇာနန္တိယထာ။ (တထာ) အာဝဇ္ဇနသမယေ၊ ဆင်ခြင်ရာအခါ၌ဋီကာ၌။ [ “အာဝဇ္ဇနသမယေန”ဟု ရှိ၏။ အနက်တူပင်။] သစေ ဇာနာတိ။
(ဧဝံသတိ)။ ပေ။ အထ၊ သို့မဟုတ်။ အပရဘာဂေ၊ နောက်အဖို့၌။ ဣမိနာ၊ ဤရဟန်းသည်။ ကိံ၊ အဘယ်ကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပါလိမ့်မည်နည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ကင်္ခန္တော၊ ယုံမှားလျက်။ စိရေန၊ ကြာမြင့်မှ။ (သစေ) ဇာနာတိ။
ပေ။ ဟိ၊ မှန်။ ဣဒံ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဉ္စ၊ ဤ သိက္ခာချခြင်းသည် လည်းကောင်း။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ အဘူတာရောစန။ ပေ။ သိက္ခာပဒါနိ စ၊ အဘူတာရောစနသိက္ခာပုဒ်, ဒုဋ္ဌလ္လဝါစာသိက္ခာပုဒ်, အတ္တကာမ သိက္ခာပုဒ်, ဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ်, ဘူတာရောစနသိက္ခာပုဒ်တို့သည် လည်းကောင်း။ ဧကပရိစ္ဆေဒါနိ၊ တူသော အပိုင်းအခြားရှိကုန်၏။
အာဝဇ္ဇနသမယေ၊ ၌။ ဉာတေဧဝ၊ သိအပ်သော်သာ။ သီသံဧန္တိ။ အယံ၊ ဤရဟန်းသည်။ ကိံ၊ ကို။ ဘဏတိ၊ ပြောပါ လိမ့်မည်နည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ကင်္ခတာ (ကင်္ခန္တေ န)၊ ယုံမှားလျက်။ စိရေန၊ မှ။ ဉာတေ၊ သိအပ်သော်။ သီသံ န ဧန္တိ။
စ၊ ဆက်။ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိပဒေ၊ ပုဒ်၌။ အယံ ဝိနိစ္ဆယော၊ ကို။ ဝုတ္တော ယထာ။
ဧဝံ၊ တူ။ သဗ္ဗပဒေသု၊ တို့၌။ (ဝိနိစ္ဆယော) ဝေဒိတဗ္ဗော။
စ၊ ဆက်။ ယသ္မာ ပေ။ ယန္နူနာဟံ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျန္တိ အာဒီနိ၊ တို့ကို။ (ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မတို့ကို ပြသောစကားတို့ကို) အဝဒတာ (အဝဒန္တေန) ပိ၊ မပြောဆို သော်လည်း။ ဒုဗ္ဗလျံ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ အာဝိကတမေဝ၊ ထင်စွာပြုအပ် သည်သာ။ ဟောတိ၊ ၏။
တသ္မာ။ ပေ။ အဝသာနေ၊ အဆုံး၌။
ဧဝမ္ပိ။ ပေ။ ပစ္စက္ခာတာတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
တတော၊ မှ။ ပရံ။ ဂိဟီတိ မံ ဓာရေဟီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဂိဟီ၊ သည်။ ဘဝိဿာမိ ဘဝိဿမိတျာဒိ။ ။ “ဘဝိဿာမိ”သည် အနာဂတ်ကာလဖြစ်၍ “ဓာရေဟိ”၏ အနက်ကို မပြနိုင်၊ “ဂိဟီ ဟောမိ” ဟူရာ၌ “ဓာရေဟိ” နှင့်ပစ္စုပ္ပန်ကာလချင်းတူသော်လည်း“လူဖြစ်၏” ဟု ဆိုသောကြောင့် အနက်ကွဲ၏၊ ဂိဟီဇာတောမှိ-ဖြစ်ပြီး ဖြစ်၏"ဟူရာ၌ အနက်ကာလ၂မျိုးလုံး ကွဲ၏၊ [“ဇာတော-ဖြစ်ပြီးသည်”ဟု ..အတိတ်ဟောတပစ္စည်းကြောင့် ကာလကွဲသည်- ဟူလို။] “ဂိဟီမှီတိ ဧတ္တာပိ အတ္ထဿစေဝ ကာလဿစ ဘိန္နတ္တာ”ဟုဋီကာရှိ၏၊ အမှီ”ကား ဝတ္တမာန်ကာလ ဖြစ်၍ “ဟောမိ”နှင့်သဘောတူပင်ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် “ဂိဟီမှိ- ဂိဟီ+အမှိ”သည်ပါဌ်ပျက် ဖြစ်ဟန် တူ၏၊ “ဂိဟီအာသိံ”ဟု ရှိမှ အနက်ကာလ၂ မျိုးလုံး “ဓာရေဟိ” နှင့်ကွဲမည်။ ၊ အံ့။ ဣတိ ဝါ၊ ဤသို့သော်လည်းကောင်း။ ပေ။ ဟောမိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ ဝါ၊ လည်းကောင်း။ ပေ။ ဇာတော၊ ဖြစ်ပြီးသည်။ အမှိ၊ ၏။ ဣတိ ဝါ။ ဂိဟီ၊ သည်။ အာသိံ၊ ဖြစ်ပြီ။
ဣတိဝါ, သစေ၀ဒတိ။ ပေ။ ပန၊ ကား။ အဇ္ဇပဋ္ဌာယ၊ ယနေ့မှစ၍။ မံ၊ ကို။ ဂိဟီတိ၊ ဟူ၍။ ဓာရေဟိ၊ မှတ်လော။ ဣတိ ဝါ၊ ဤသို့သော်လည်းကောင်း။ (မံဂိဟီတိ) ဇာနာဟိ ဇာနာဟိစသည်။ ။ မံ ဓာရေဟိ၌ ဓာရေဟိသည် အတ္ထုပ္ပဓာန နိဒ္ဒေသဖြစ်၍ ထိုဓာရေဟိ အနက်ကိုပြနိုင်သော“ဇာနာဟိ” စသောပုဒ်တို့ဖြင့်ဆိုလျှင်လည်း “သိက္ခာကျ၏”ဟု ပြလို၍ “ဇာနာဂီတိ ဝါ၊ ပေ၊ ဝဒတိ” ဟုမိန့်သည်[ “အနက်သာလျှင်လိုရင်းပဓာနဖြစ်၏၊ သဒ္ဒါကား ဘာသဒ္ဒါဖြင့်ဆိုဆို လိုရင်းမဟုတ်"ဟု ညွှန်ပြခြင်းကို “အတ္တပ္ပဓာနနိဒ္ဒေသ”ဟု ဆိုသည်။] ၊ သိပါလော။ ဣတိ ဝါ၊ လည်းကောင်း။ (မံ ဂိဟီတိ) သဉ္စာနာဟိ၊ အမှတ်ပြု၍ သိပါလော။ ဣတိ ဝါ၊ လည်းကောင်း။ (မံ ဂိဟီတိ) မနသိ ကရောဟိ၊ နှလုံးသွင်းပါလော။ ဣတိ ဝါ၊ လည်းကောင်း။ သစေ ဝဒတိ။ အာရိယကေန ဝါ၊ အရိယာတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော မာဂဓဘာသာဖြင့် သော်လည်းကောင်း။ [အာရိယကေန၏ နောက်၌ ဝဒတိ ရှိသည်ကား ပိုဟန်တူ၏။ ဝုတ္တေ၌ စပ်စရာရှိသည်။] မိလက္ခကေန ဝါ၊ လူရိုင်းတို့၏ ဘာသာဖြင့်သော် လည်းကောင်း။
ဧဝမေဝ၊ ဤအတိုင်းသာလျှင်။ တသ္မိံ အတ္ထု၊ (“ငါ့ကို လူမှတ်လော” စသော) ထို အနက်ကို။ ဝုတ္တေ၊ ပြောဆို အပ်သော်။
ပေ။ သေသေသု၊ ဂိဟီတိ မံ ဓာရေဟိမှ ကြွင်း ကုန်သော။ ဥပါသကောတိအာဒီသု၊ န်သော။ သတ္တသု ပဒေသုပိ၊ တို့၌လည်း။ ဧသ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင်သည်။ နယော၊ တည်း။
ဧဝံ၊ လျှင်။ ဣမာနိ စ အဋ္ဌ၊ တို့လည်းကောင်း။ ပုရိမာနိ၊ န်သော။ စုဒ္ဒသ စ၊ တို့လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒွါဝီသတိ ပဒါနိ၊ တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ န်၏။
ဣတော၊ ဤပုဒ်တို့မှ။ ပရံ၊ ၌။ ပုရိမာနိ၊ န်သော။ စုဒ္ဒသ ဧ၀၊ တို့သည်ပင်။ အလံမေ အလံတိ ဟောတု။ ။ ဟောတု ဘဝတူတိ (ဟောတုကို “ဘဝတု-ရှိပါစေဟု အနက်မှတ်) ဣဒမ္ပိ-ဤဟောတုသဒ္ဒါသည်လည်းပဋိက္ခေပမတ္တမေဝ-ပယ်ခြင်းအနက်မျှသာရှိ၏၊ (ပယ်ခြင်းအနက်မှတစ်ပါး, အာဏတ္တိ အာသိဋ္ဌစသော အခြားပဉ္စမီဝိဘတ်နက်များမရှိ-ဟူလို။) ဣတိ-ထို့ကြောင့်၊ အာဟ-ဟောတု ပရိယတ္တံတိ အတ္ထောတိဟောတု-ရှိပါစေတော့၊ ပရိယတ္တံ ငါ့ဘာသာစွမ်းနိုင်၏။ [“မေ-ငါအား၊ ဗုဒ္ဓေန-ဖြင့်၊ အလံ-တော်ပါပြီ” ဟု ပါဠိတော်ပေး။ ၊ အလံမေပုဒ်လည်းကောင်း။ ကိံနုမေ၊ ပုဒ်လည်းကောင်း။ န မမတ္တော၊ လည်းကောင်း။ သုမုတ္တာဟံ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမေဟိ စတူဟိ၊ ပုဒ်တို့နှင့်။ ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်စေ၍။ ဝုတ္တာနိ၊ န်သည်။ (သမာနာနိ၊ န်လသော်။) ဆပ္ပညာသ၊ ၅၆ ပုဒ်သည်။ ဟောန္တိ၊ န်၏။
တတ္ထ၊ ထိုအလံမေ အစရှိသော လေးပုဒ်တို့၌။ အလန္တိ၊ ကား။ ဟောတု၊ ရှိပါစေတော့။ ပရိယတ္တံ၊ စွမ်းနိုင်ခြင်းဖြစ်၏။ ဣတိ အတ္တော၊ နက်။
ကိံ နု မေတိ၊ ကား။ မယှံ၊ အား။ ကိံကိစ္စံ၊ အဘယ်ကိစ္စရှိအံ့နည်း။ ကိံ ကရဏီယံ၊ အဘယ်ပြုဖွယ်ရှိအံ့နည်း ။ ကိံသာဓေတဗ္ဗံ၊ အဘယ်မှာ ပြီးစေဖွယ်ရှိအံ့နည်း။ ဣတိ အတ္ထော။ [ဤအဖွင့်ကိုကြည့်၍ ပါဠိတော်၌ “ကိ”နု၊ အဘယ်ပြုဖွယ်ကိစ္စ ရှိအံ့နည်း” ဟု ပေး။]
န မမတ္တောတိ၊ ကား။ မမ၊ ၏။ ဝါ၊ မှာ။ အတ္ထော၊ အကျိုးသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
သုမုတ္တာဟန္တိ၊ ကား။ အဟံ၊ သည်။ သုမုတ္တော၊ ကောင်းစွာလွတ်ပြီ။
ဧတ္ထ၊ ဤ ၅၆ပုဒ်တို့၌။ သေသံ၊ ကြွင်းသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။ ဝုတ္တနယမေဝ။
ဧဝံ၊ လျှင်။ ဆပ္ပညာသ၊ သော။ ဣမာနိ စ၊ ပုဒ်တို့လည်းကောင်း။ ပုရိမာနိ၊ န်သော။ ဒွါဝီသတိ စ၊ ပုဒ်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ အဋ္ဌသတ္တတိ၊ ၇၈ ပါးသော။ ပဒါနိ၊ တို့ကို။ သရူပေနေဝ၊ သရုပ်အားဖြင့် သာလျှင်။ ဝုတ္တာနိ၊ ကုန်ပြီ။ [ဝေဝစန မဟုတ်ဘဲ နာမည်တိုက်ရိုက်ဖြင့် ဟောတော်မူသည်၊ ဟူလို။]
ပန၊ ကား။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေသံ၊ ထို ၇၈ ပုဒ်တို့၏။ ဝေဝစနေဟိပိ ဝေဝစနာနိ။ ။ ဧကသ္မိံပိ အတ္ထေ-အနက်တစ်ခုတည်း၌လည်း၊ ဝိဝိဓံ-အထူးထူး အဖုံဖုံ+ ဝစေ- ဟောတတ်သောသဒ္ဒါတည်း၊ ဝိဝစနံ-ဒ္ဒါ၊ ဝိဝစနမေဝ (သွတ္ထ၌ ဏသက်၍) ဝေဝစနံ၊ အနက်တစ်မျိုးတည်းကို အထူးထူးဟောနိုင်သော ပရိယာယ်သဒ္ဒါကို “ဝေဝစန”ဟု ခေါ်သည်။ ၊ ဝေဝုစ်ပရိယာယ် စကားလှယ်တို့ဖြင့်လည်း။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်နိုင်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ယာနိ ဝါ ပနညာနိပီတိအာဒိ၊ ကို။ အာဟ၊ မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထို ယာနိ ဝါ ပနညာနိပိ အစရှိသော စကားရပ်၌။ ယာနိ ဝါ ပနညာနိပီတိ၊ ကား။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ဗုဒ္ဓန္တိအာဒိနာ၊ ဖြင့်။ [“အာဒီနိ” ဟု ရှိသည်ကားမကောင်း။] အာဂတပဒါနိ၊ လာသောပုဒ်တို့ကို။ ထပေတွာ၊ ၍။ အညာနိပိ၊ အခြားလည်းဖြစ် ကုန်သော။ ယာနိ၊ အကြင်ပုဒ်တို့သည်။ အတ္ထိ၊ န်၏။
ဗုဒ္ဓဝေဝစနာနိဝါတိ၊ ကား။ ဗုဒ္ဓဿ ဝါ၊ ဘုရား၏မူလည်း။ ပရိယာယနာမာနိ၊ ပရိယာယ်နာမည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ပေ။ အသကျပုတ္တိယဿဝါ၊ အသကျပုတ္တိယ၏မူလည်း။ ပရိယာယနာမနိ၊ န်သော။ (ယာနိ၊ အကြင်ပုဒ်တို့သည်။အတ္ထိ။)

တတ္ထ၊ ထိုပုဒ်တို့တွင်။ ဝဏ္ဏပဋ္ဌာနေ `` ဝဏ္ဏပဠာနေ။ ။ မဟာသံဃိကဂိုဏ်း (မြောက်ပိုင်း ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်) ရဟန်းတို့၏ . ဘုရားဂုဏ်တော်ကို ပြသောသုတ်ကို “ဝဏ္ဏပဋ္ဌာန” ဟု ခေါ်သတတ်၊ “ပကာရေန တိဋ္ဌတိ ဧတ္ထာတိ ပဋ္ဌာနံ၊ ဝဏ္ဏာနံ-ဘုရားဂုဏ်တော်တို့၏ပဋ္ဌာနံ-အပြားအားဖြင့် တည်ရာသုတ်တည်း၊ ဝဏ္ဏပဋ္ဌာနံ-သုတ်။ ဥပါလိဂါထာတို့ကား မဇ္ဈိမပံ-ဥပါလိသုတ်၌ ပါ၏။]

`` ၊ ဝဏ္ဏ ပဋ္ဌာန်းသုတ်၌။ အာဂတံ၊ သော။ နာမသဟဿံ၊ နာမည်တော် တစ်ထောင်ကို လည်းကောင်း။ ဥပါလိဂါထာသု၊ ဥပါလိဂါထာတို့၌။ (အာဂတံ၊ သော။ နာမသတံ၊ ကိုလည်းကောင်း။ အညာနိ၊ န်သော။ ဂုဏတော၊ အားဖြင့်။ လဗ္ဘမာနာနိ၊ ရအပ်ကုန်သော။ နာမာနိစ၊ တော်တို့ကိုလည်းကောင်း။ ဗုဒ္ဓဝေဝစနာနီတိ၊ ဗုဒ္ဓဝေဝစနတို့ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ။

သဗ္ဗာနိပိ၊ န်သော။ ဓမ္မဿ၊ တရား၏။ နာမာနိ၊ တို့ကို။ ဓမ္မဝေဝစနာနီတိ၊ ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ န်၏။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော သံဃဝေဝစနာနိ အစရှိသော ပုဒ်တို့၌။ ဧသ၊ သည်။ နယော၊ တည်း။
ပန၊ ဆက်။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤဗုဒ္ဓဝေဝစနအစရှိသောပုဒ် တို့၌။ ယောဇနာ၊ အနက်ကို ယှဉ်စေခြင်းတည်း။ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိဟူသော သိက္ခချခြင်းသည်။ ဝေဝစနေန၊ ဝေဝုစ်ပရိယာယ် စကားလှယ်ဖြင့်။ ပစ္စက္ခာနံ၊ သိက္ခာချခြင်းသည်။ န၊ မဟုတ်။ ယထာရုတမေဝ ယထာရုတမေဝ။ ။ “ရု-သဒ္ဒေ ဟု ဓာတ်ကျမ်းရှိ၏၊ “အသံပြု” ဟူသည် ဟောပြော ခြင်းတည်း၊ “ပါဠိတော်၌ တိုက်ရိုက် ဟောပြောအပ်သော ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ပရိယာယ် မဟုတ်” ဟူလို။ [ယံ ယံ+ ရုတံ ယထာရုတံ။] ၊ အကြင်အကြင် ဟောတော်မူအပ်သည့် အတိုင်းသာတည်း။ ဝါ၊ တိုက်ရိုက် ဟောတော်မူအပ်သောပုဒ်ဖြင့် သိက္ခာချခြင်းသာ တည်း။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ၊ မဖောက်မပြန် ကိုယ်တော်တိုင် သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား ကို။ ပစ္စက္ခာမိ၊ ပါ၏။ အနန္တ ဗုဒ္ဓိ၊ အဆုံးမရှိသော သဗ္ဗညုတဉာဏ် ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။ [နောက်၌ ပစ္စက္ခာမိ ထည့်၍ချည်း ပေး။] အနောမဗုဒ္ဓိံ အနောမဗုဒ္ဓိံ။ ။ အယုတ်အညံ့-အောက်တန်းကို ဟောသော “အဓမ” ပုဒ်သည် "အဝ + အမ" မှ ဝကို ဓ ပြု၍ ပြီးသည်-ဟု ထောမနိဓိ ဆို၏၊ သို့ဖြစ်လျှင် အဝကို သြပြု၍ နောက်အကို ချေလျှင် “သြမ” ကလာလျှင် “သြမက” ဖြစ်၏ဟု ကြံခွင့်ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် “အနောမာ (န+ဩမာ)- မယုတ်ညံ့သော + ဗုဒ္ဓိ ယဿာတိ အနောမဗုဒ္ဓိ” ဟု ပြု။ ၊ မယုတ်ညံ့သော သဗ္ဗညုတဉာဏ် ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။ ဝါ၊ မြင့်မြတ်သော သဗ္ဗညုတဉာဏ်ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။ ပေ။ ဗောဓိပညာဏံ ဗောဓိပညာဏံ။ ။ဗောဓိ ဝုစ္စတိ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ဏံ၊ တံ (ထိုသဗ္ဗညုတဉာဏ်ဟူသော) +သဉ္ဇာနနဟေတုတ္တာ ပညာဏံ ဧတဿာတိ ဗောဓိပညာဏော၊ ဤ၌ပညာဏသဒ္ဒါသည်“ဓဇော ရထဿ ပညာဏံ” စသော ဒေဝပုတ္တသံယုတ်ပါဠိ၌ကဲ့သို့ “အမှတ်အသား ” အနက်ဟောတည်း။ [အနန္တဗုဒ္ဓိံစသော ၃ပုဒ်သည် ဝဏ္ဏပဋ္ဌာနသုတ်၌လာသောပုဒ်များတည်း။] ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ် ဟူသော အမှတ်အသား ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။ ပေဓီရံ ဓိရံစသည်။ ။ ဓိယာ-ပညာဖြင့်+ရာတိ-ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ အကျိုး ၂ပါးကိုယူတတ်၏ဣတိ ဝီရောပဘိန္နံ+ခိလံ (စိတ်၏ ဆူးငြောင့်ဖြစ်သော ဝိစိကိစ္ဆာစသည်)ယေနာတိ ပဘိန္နလော၊ ပုထုဇ္ဇနေ ဝိဇိနိံသု ဝိဇယန္တိ ဝိဇယိဿန္တိတိ ဝိဇယာ- မစ္စု, ကိလေသဒေဝပုတ္တမာရ်တို့၊ ဝိဇိတာ+ ဝိဇယာ ယေနာတိ ဝိဇိတဝိဇယော၊ ကိလေသမာရမစ္စုမာရဝိဇယေနေဝ အဘိသင်္ခါရခန္ဓမာရာပိ ဝိဇိတာဝ ဟောန္တီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ [ဤဓိရံစသော ပုဒ်တို့ကား ဥပါလိသုတ်လာ ပုဒ်များတည်း။] ၊ ပညာဖြင့် ၂ ပါးသောအကျိုးကို ယူတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားကို။ ပေ။ ဝိဂတံမောဟံ၊ ကင်းသော မောဟ ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။ ပေ။ ဘိန္နလံ၊ စိတ်၏ ငြောင့်တံသင်းဖြစ်သော ဝိစိကိစ္ဆာစသည်ကို အပြားအားဖြင့် ဖျက်ဆီးတော်မူ ပြီးသော မြတ်စွာဘုရားကို။ ပစ္စက္ခာမိ။ ဝိဇိတဝိဇယံ၊ ပုထုဇဉ်တို့ကို အောင်နိုင်သော မာရ်တို့ကို အောင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။ ပစ္စက္ခာမိ၊ ၏။ ဣတိဧဝမာဒိ၊ ဤသို့ အစရှိသော သိက္ခာချခြင်းသည်။ ဗုဒ္ဓဝေဝစနေန၊ ဗုဒ္ဓ၏ ဝေဝုစ်ပရိယာယ် စကားလှယ်ဖြင့်။ သိက္ခာ ပစ္စက္ခာနံ၊ သိက္ခချ ခြင်းတည်း။
ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ မိဟူသော သိက္ခာချခြင်းသည်။ ဝေဝစနေန၊ ဖြင့်။ ပစ္စက္ခာ နံ၊ သည်။ န၊ မဟုတ်။ ယထာရုတမေဝ၊ သာတည်း။ ဝါ၊ တည်း။ သွာက္ခာတံ သွာက္ခာတံ ဓမ္မံ။ ။ သာတ္ထ သဗျဉ္ဇနစသော ဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံသောကြောင့် ပရိယတ် တရားတော်သည် သွာက္ခာတဖြစ်၏၊ နိဗ္ဗာန်နှင့် လျော်သော အကျင့်ပဋိပဒါအကျင့်ပဋိပဒါနှင့် လျော်သော နိဗ္ဗာန်တရားဖြစ်၍ ဟောတိုင်း မှန်သောကြောင့် လောကုတ္တရာတရားလည်း သွာက္ခာတ ဖြစ်၏။ “သု+အာ+ခါ+တ” ဟု ခွဲသက္ကတ၌ ခါဓာတ် မရှိချာဓာတ်သာ ရှိ၏၊ ပါဠိ၌ ယပင့်ပျောက်၍ ဒွေဘော်ရောက်လျက် “သွာက္ခာတ”ဟု ဖြစ်ရသည်သုဋ္ဌ-ကောင်းစွာ (ဟောသည့် အတိုင်း မှန်ကုန်အောင်)+အက္ခာတော-ဟောအပ်သောတရားတည်းသွာက္ခာတော-ရား။] ၊ ကောင်းစွာ ဟောတော်မူအပ်သော။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ပစ္စက္ခာမိ။
သန္ဒိဋ္ဌိကံ သန္ဒိဋ္ဌိကံ။ ။ ပဿိတဗ္ဗာတိ ဒိဋ္ဌိ၊ သယံ+ဒိဋ္ဌိ သန္ဒိဋ္ဌိ၊ သံဒိဋ္ဌိဝ သန္ဒိဋ္ဌိကော၊ (ကပစ္စည်းသွတ္ထ)၊ မိမိကိုယ်တိုင် သိမြင်နိုင်သော အရိယာမဂ်။ [အခြားနည်းများကို ဋီကာမှာရှု၊ ဤသန္ဒိဋ္ဌိကံစသော ပုဒ်များ၏နောက်၌လည်း “ဓမ္မံ”ကိုလိုက်စေ။] ၊ မိမိကိုယ်တိုင်သိမြင် အပ်သော။ ဓမ္မံ ဓမ္မံ ထည့်ရပုံ။ ။ “သွာက္ခာတံ ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမိ” ဟု ဓမ္မသဒ္ဒါပါနေလျှင် ဓမ္မ၏ပရိယာယ်ဖြင့် သိက္ခာချရာ မရောက်ဓမ္မသဒ္ဒါရင်းအတိုင်း သိက္ခာချရာ ရောက်၏၊ ထို့ကြောင့် ဓမ္မ၏ပရိယာယ်ဖြင့် သိက္ခာချသောအခါ “ဓမ္မံ” ဟု ထည့်ဖွယ်မလို“သွာက္ခာတံ ပစ္စက္ခာမိဟုဆိုရမည်၊ အဋ္ဌကထာ၌ ဓမ္မံ-ဟု ထည့်ထားခြင်းမှ “သွာက္ခာတံ” ပုဒ်သည် တခြားအနက်ကိုဟောသော “သွာက္ခာတ” မဟုတ်၊ ဓမ္မ၏ “ဝိသေသနဖြစ်သော သွာက္ခာတစ်ပုဒ်တည်း”ဟု သိစေလိုသောကြောင့်တည်း၊ [တထာပိ ဓမ္မသဒ္ဒေန ယောဇေတွာ ဝုတ္တေ ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ နာမ န ဟောတီတိ သွာက္ခာတံ ပစ္စက္ခာမီတိအာဒိနာ ဝုတ္တေပိ သိက္ခာ ပစ္စက္ခာနံ ဟောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗ၊ သွာက္ခာတံ ဓမ္မံတိအာဒိနာ ပန ဓမ္မသဒ္ဒပ္ပယောဂေါ သွာက္ခာတာဒိ သဒ္ဒါနံ ဓမ္မဝိသေသနဘာဝဒဿနတ္ထ ကတော၊-ဋီကာ။] “သုပ္ပဋိပန္နေ သံဃံ” စသည်ဖြင့် “သံဃံ” ပုဒ်ကို ထည့်ရာ၌လည်း နည်းတူ။ ၊ ကို။ ပေ။ အကာလိကံ အကာလိကံ။ ။နတ္ထိ ကာလော ယဿာတိ အကာလော၊ အကာလောဝ အကာလိကော၊ လောကီကုသိုလ်များကဲ့သို့ ၅ ရက် ၇ရက်စသော အခါကို လွန်စေပြီးမှ အကျိုးပေးသည်မဟုတ်, မိမိ၏အခြားမဲ့၌ပင် ဖိုလ်တည်းဟူသော အကျိုးကိုပေးရကား “ဆိုင်းငံ့အပ်သောအခါမရှိသော မဂ်တရား”။ ၊ အကျိုးပေးရာ ဆိုင်းငံ့အပ်သော အခါမရှိသော။ ပေ။ ဧဟိ ပဿိကံ ဧဟိ ပဿိကံ။ ။ ဧဟိပဿ ဣတိ အရဟတီတိ ဧဟိပဿိကော၊ “ဧဟိ, ပဿ” ဟူသော အာချာတ်ပုဒ်နောင် အရဟတိအနက်၌ ဏိကပစ္စည်းသက်သည်-ဟု ရူပသိဒ္ဓိဆို၏၊ ထင်ရှားလည်းရှိ, မြင်ရလျှင်ဝမ်းမြောက်ဖွယ်လည်းကောင်းသောကြောင့် “လာစမ်းပါ ကြည့်လှည့်စမ်းပါ”ဟု ခေါ်ပြခြင်းကို ထိုက်သော လောကုတ္တရာတရား။ ၊ လာလော့ ကြည့်လှည့်လော ဟု ခေါ်၍ပြခြင်းကို ထိုက်သော။ ပေ။ သြပနေယျိကံ သြပနေယျိကံ။ ။ ဥပနေတဗ္ဗော-မိမိစိတ်သို့ကပ်၍ဆောင်ထိုက်၏၊ ဣတိ ဥပနေယျော၊ [ဥပ+နီ+ဏျ] ဥပနေယျောယေဝ သြပနေယျိကော၊ သွတ္ထ၌ ဏိကပစ္စည်း၊ မိမိစိတ်တွင် တစ်ကြိမ်ထင်က အပါယ်မီးများ မလောင်နိုင်သောကြောင့် (ကိုယ်ဝယ်ဝတ်ထားသော အဝတ်နှင့် ခေါင်းကို မီးလောင်နေသော်လည်း ထိုမီးကို မငြိမ်းသေးဘဲ) အပါယ်မီးငြိမ်းအောင် မိမိစိတ်၌ ကပ်၍ဆောင်ထိုက် သည်-ဟူလို။ ၊ မိမိစိတ်သို့ ကပ်ဆောင်ထိုက်သော။ ပေ။ ဝိညူဟိ၊ ဥဂ္ဃဋိတညူ စသော ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ပစ္စတ္တံ ပစ္စတ္တံပေဝိညူဟိ။ ။ ဥဂ္ဃါဋိတညူစသော ပညာရှိတို့သည် “ငါသည် မဂ်ကိုငါ့သန္တာန်၌ ဖြစ်စေအပ်ပြီဖိုလ်ကို ရအပ်ပြီနိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီ”ဟု မိမိ-မိမိ၏ စိတ်၌ သိနိုင်ခံစားနိုင်သောတရား။ [အတ္တနိ အတ္တနိ ဝေဒိတဗ္ဗောတိပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော- (“အတ္တနိ အတ္တနိ ပစ္စတ္တံ” ဟု အဗျယီဘောပြု၊အတ္တနော ပနစိတ္တေယေဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗော, အနုဘဝိတဗ္ဗော ဝိညူ ဟီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။] ၊ မိမိ မိမိ၏ (စိတ်၌။) ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ သိအပ်သိနိုင်ခံစားနိုင်သော။ ပေ။
အသင်္ခတံ အသင်္ခတံ။ ။ သင်္ဂမ္မ သမာဂမ္မ (ပေါင်းဆုံ၍) ပစ္စယသမောဓာန လက္ခဏန (အကြောင်း တရား၏ အကျိုးတရားနှင့် ပေါင်းဆုံခြင်းလက္ခဏာရှိသော) သမာဂမေန (ပေါင်းဆုံခြင်းအားဖြင့်) သန္နိပတိတွာ (ပေါင်းဆုံ၍) အနုရူပေဟိ ပစ္စယေဟိ အကတံ အနိပ္ဖတ္တိတန္တိ အသင်္ခတံ။ [သံကို သင်္ဂမ္မ စသည်ဖွင့်ထို ပေါင်းဆုံခြင်းဟူသည်လည်း အကြောင်းတရားချင်း ပေါင်းဆုံမှုမဟုတ်, အကြောင်းအကျိုး ပေါင်းဆုံခြင်းတည်း၊ “အကြောင်းတရားတို့သည် နီးနီးကပ်ကပ် ပေါင်းစပ်၍ ပြုအပ်သောတရားမဟုတ်ဟူလိုဆိုလိုရင်းကား-“နိဗ္ဗာန်မှာ နီးကပ်သော တိုက်ရိုက်အကြောင်းမရှိ, ဝေးသော အကြောင်းတွေကား ပါရမီဖြည့်မှုမှစ၍ ရှိသည်” ဟု ဆိုလိုသည်။] ၊ အကြောင်းတရားတို့သည် အကျိုးတရားနှင့် ပေါင်းစပ်၍ နီးနီးကပ်ကပ်ပြုအပ်သည်မဟုတ်သော။ ဓမ္မံ၊ နိဗ္ဗာန်တရားကို။ ပစ္စက္ခာမိ။
ဝိရာဂံ၊ မတပ်နှစ်သက်ရာဖြစ်သော။ (ဓမ္မံ၊ နိဗ္ဗာန်တရား ကို။ ပစ္စက္ခာမိ။) နိရောဓံ၊ တဏှာ၏ ချုပ်ရာဖြစ်သော။ ပေ။ အမတံ အမတံ။ ။ နိတ္ထိ ဧတ္ထ မတံတိ အမတံ-သေခြင်းမရှိရာ (မသေရာ)ဧတသ္မိံဝါအဓိဂတေ နတ္ထိ ပုဂ္ဂလဿ မတံ (မရဏံ) တိ အမတံ- ထို တရားကို ရသော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ သေရခြင်း မရှိတော့၊ “နိတ္ထိ မတံ ဧတသ္မိံ (ဤတရားကြောင့်) ဣတိ အမတံ" ဟု ပြု။ ၊ သေခြင်းမရှိရာ ဖြစ်သော။ ပေ။ ဓမ္မံ၊ နိဗ္ဗာန်တရားကို။ ဒီဃနိကာယံ၊ ကာယ်မည်သော။ (ဓမ္မံ၊ တရားကို။) ပစ္စက္ခာမိ။ ဗြဟ္မဇာလံ၊ လမည်သော။ (ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမိ။) [နောက်၌ ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမိ ထည့်၍ပေး။] မဇ္ဈိမနိကာယံ၊ မည်သော။ ပေ။ ကုသလံ ဓမ္မံ၊ ကုသိုလ်တရားဖြစ်သော။ (ဓမ္မံ၊ တရားကို။ ပစ္စက္ခာမိ။) သတိပဋ္ဌာနံ၊ သတိပဋ္ဌာန်မည်သော။ ဓမ္မံ။ ပေ။ နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာန်မည်သော။ (ဓမ္မံ၊ ကို။) ပစ္စက္ခာမိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ စတုရာသီတိဓမ္မာက္ခန္ဓသဟဿသု၊ ရှစ်သောင်း ၄ထောင်သော ဓမ္မက္ခန္ဓာတို့တွင်။ ဧကဓမ္မက္ခန္ဓဿာပိ၊ ၏လည်း။ နာမံ၊ အမည်သည်။ ဓမ္မဝေဝစနမေဝ၊ ဓမ္မသဒ္ဒါ၏ ဝေဝုစ်ပရိယာယ် စကားလှယ်ချည်းတည်း။
ဧဝံ၊ လျှင်။ ဓမ္မဝေဝစနေနေ၊ ဖြင့်။ သိက္ခာ ပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
သံဃံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည်။ ဝေဝစနေန၊ ဖြင့်။ ပစ္စက္ခာနံ၊ သည်။ န၊ မဟုတ်။
သုပ္ပဋိပန္နံ၊ ကောင်းစွာကျင့်တတ်သော။ သံဃံ၊ အရိယာသံဃာကို။ ပစ္စက္ခာမိ၊ ၏။ [ဘုရား ဆုံးမတော်မူသည့်အတိုင်းကျင့်သောကြောင့် “သုဋ္ဌ+ပဋိပန္နောတိ သုပ္ပဋိန္နော”ဟုပြု။] ဥဇုပ္ပဋိပန္နေ ဥဇုပ္ပဋိပန္နော စသည်။ ။ ကာမသုခလ္လိက အတ္တကိလမထ ၂ပါးသို့ မကပ်ဘဲ ကာယ ဝစီမနောတို့၏ ကောက်ကျစ်သော အပြစ်ကို ပယ်ရှားဖို့ရာ မဇ္ဈိမပဋိပတ် အကျင့်မြတ်ဖြင့် ဖြောင့်မတ်စွာကျင့်သောကြောင့် “ဥဇု+ပဋိပန္နောတိ ဥဇုပ္ပဋိပန္နော”၊ အရိယာမဂ် စသည်တို့ဖြင့် သိအပ်ထိုးထွင်းအပ်, မျက်မှောက်ပြုအပ်သော နိဗ္ဗာန်ကို “ဉာယ” ဟု ခေါ်၏၊ ဉာယတိ (ပဋိဝိဇ္ဈတိ သစ္ဆိကရီယတီ) တိ ဉာယော၊ ဉာယာယ-နိဗ္ဗာန်အကျိုးငှာ+ပဋိပန္နော ဉာယပ္ပဋိပန္နော၊ သာမီစိကမ္မဿ အဘိဝါဒန, ပစ္စုဋ္ဌာနစသော ရိုသေမှုအား+အနုရူပံ-စွာ၊ ပဋိပန္နော သာမီစိပ္ပဋိပန္နော။ ၊ ဖြောင့်မတ်စွာ ကျင့်တတ်သော။ ပေ။ ဉာယပ္ပဋိပန္နေ၊ သိသင့်သိထိုက်သော နိဗ္ဗာန်အကျိုးငှာ ကျင့်တတ်သော။ ပေ။ သာမီစိပ္ပဋိပန္နေ၊ လူတို့ရိုသေမှုအားလျော်စွာ ကျင့်တတ်သော။ ပေ။ စတ္တာရိ ပုရိသယုဂံ စတ္တာရိ ပုရိသယုဂံ။ ။ပုရိသာနံ+ယုဂါနိ ပုရိသယုဂါနိ၊ စတ္တာရိ+ပုရိသယုဂါနိ စတ္တာရိပုရိသယုဂံ(စတ္တာရိ၌ ဝိဘတ်မကျေသော အလုတ္တ သမာဟာရဒိဂု)။ [စတု ပုရိသယုဂံ သံဃန္တိ ဝတ္တဗ္ဗေ စတ္တာရီတိ ဝိဘတ္တိလောပံ အကတွာ နိဒ္ဒေသော ကတော။] ၊ ယောက်ျားလေးစုံဖြစ်သောပေ။ အဋ္ဌ ပုရိသပုဂ္ဂလံ အဋ္ဌ။ ပေ။ ပုဂ္ဂလံ။ ။ပုရိသနှင့် ပုဂ္ဂလသည် ပရိယာယ်တည်း၊ ဝေနေယျတို့၏ အဇ္ဈာသယအားလျော်စွာ ၂ပုဒ်လုံး ဟောတော်မူသည်။ ဧတ္ထ ပုရိသောတိ ဝါ ပုဂ္ဂလောတိ ဝါ ဧကတ္ထာနိ ဧတာနိ ပဒါနိ၊ ဝေနေယျဝသေန ပနေတံ ဝုတ္တံ။] ၊ ၈ပါးသော ယောက်ျားမြတ် ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော။ ပေ။ အာဟုနေယျံ အာဟုနေယျံ။ ။အာပုဗ္ဗ, ဟု (ဒါနာဒနဟဗျပ္ပဒါနေသု) ယူပစ္စည်း၊ အာနေတွာ အဝေးမှသော်လည်း ဆောင်ယူ၍+ (သီလဝန္တ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား) ဟု နိတဗ္ဗ-ပူဇော်ထိုက်သော ပစ္စည်း ၄ ပါးသည်၊ အာဟုနံ-မည်၏၊ အာဟုနံ-ကို၊ အရဟတီတိ အာဟုနေယျော၊ အရဟတိအနက်၌ ဏေယျပစ္စည်း၊ အရိယာ ဖြစ်ပြီးသော သံဃာသည် (အနီအပါးရှိသော ပစ္စည်းကို မဆိုထားဘိ) အဝေးမှသော်လည်း ဆောင်ယူ၍ပူဇော်အပ်သော ပစ္စည်းကို ခံယူထိုက်သည်၊ ဘာကြောင့်နည်း ထိုအလှူကို အကျိုးများစေနိုင်သော သီလသိက္ခာ စသည်တိုက ဖြူစင်သောကြောင့်တည်း။ ၊ အဝေးမှသော်လည်း ယူဆောင်၍ ပေးလှူအပ်သောပစ္စည်းကို ခံယူထိုက်တော်မူသော။ ပေ။ ပါဟုနေယျံ ပါဟုနေယျံ။ ။ပ+အာ+ ဟုန၊ ပ၊ (ဒိသာဝိဒိသတော)- ရှေးရှုအရပ်, အထောင့်အရပ် ဟူသော အရပ်တစ်ပါးမှ +အာ (အာဂတာနံ) -လာသောဧည့်သည် မိတ်ဆွေတို့အား+ ဟုနိတဗ္ဗ ပေးထိုက်သော ပစ္စည်းသည်၊ ပါဟုနံ-မည်၏၊ ပါဟုနံ+အရဟတီတိ ပါဟုနေယျော-အရိယာ သံဃာတော်သည် ဘုရားတစ်ဆူ ပွင့်တော်မူမှ ပေါ်လာကြသော ဧည့်သည်တော်များ ဖြစ်၏၊ ထိုကြောင့် အရိယာသံဃာတော်များသည် (ရိုးရာ ဧည့်သည်များထက် ) သာလွန်၍ ဧည့်သည်ဖို့ ပစ္စည်းများကို ခံယူထိုက်သည်။ ၊ အရပ်တစ်ပါးမှလာသော ဧည့်သည်တို့အား ပေးထိုက်သောပစ္စည်းကို ခံယူတော်မူထိုက်သော။ ပေ။ ဒက္ခိဏေယျံ ဒက္ခိဏေယျံ။ ။ ဒက္ခန္တိ ဝဍ္ဎန္တိ ဧတာယာတိ ဒက္ခိဏာ-သတ္တဝါတို့၏ သမ္ပတ္တိအမျိုးမျိုးဖြင့် တိုးပွားကြောင်းဖြစ်သော (တမလွန်အတွက် ရည်မှန်း၍ လှူဒါန်းအပ်သော) အလှူ၊ ဒက္ခိဏံ+ အရဟတီတိ ဒက္ခိဏေယျော- ရည်မှန်းသည့်အတိုင်း အကျိုးရစေတတ်သောကြောင့် ဒက္ခိဏာကို ခံယူထိုက်သည်။ ၊ တမလွန်ဘဝကို ရည်မှန်း၍ လှူဒါန်းအပ်သော ပစ္စည်းကို ခံယူတော်မူထိုက်သော။ ပေ။ အဉ္ဇလိကရဏိယံ အဉ္စလိကရဏိယံ။ ။ အဉ္ဇလိဿ-လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးမှုကို+ ကရဏံ-ပြုခြင်းတည်းအဉ္ဇလိကရဏံ-ခြင်းအဉ္ဇလိကရဏံ+ အရတီတိ အဉ္ဇလိကရဏီယော၊ အရဟတိအနက်၌ ဏိကပစ္စည်းကကို ယပြု။ ၊ လက်အုပ် ချီမိုးရှိခိုးမှုပြုခြင်းကို ထိုက်တော်မူသော။ ပေ။ အနုတ္တရံအနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ။ ။ ရှင်ဘုရင်၏ သလေးစပါးစိုက်ပျိုးရာ သလေးခင်းကို “ရညော သာလိခေတ္တ” ဟု ဆိုအပ်သကဲ့သို့ တစ်လောကလုံး၏ ကောင်းမှုမျိုးစေ့ကို စိုက်ပျိုးရာ (စိုက်ပျိုး သည့်အတိုင်း အသီးအပွင့်အကျိုးများ၏ ဖြစ်ထွန်းရာ) အရိယာ သံဃာတော်ကိုလည်း “လောကဿ ပုညခေတ္တ” ဟု ဆိုအပ်သည်။
မှတ်ချက်။ ။ “အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ” ဟူသော သံဃာ့ဂုဏ်တော်၌ “သံဃော” ဟု ပုလ္လိင်အနက်ကို အရကောက်ရပါလျက်“ပုညခေတ္တံ” ဟု နပုလ္လိင်ရှိသောကြောင့် ပုညခေတ္တံ၌ ခေတ္တံကို သဒိသူပစာရပုဒ်ဟု ကြံပါဥပစာသဒ္ဒါဟူသမျှ၌ မူလလိင်ဝုစ် မပျက်စေရဥပစာမကြံဘဲ ဥပမာတဒိတ်ကြံလျှင်ကား “ ပုညခေတ္တာ” ဟု သံဃောနှင့် အရတူရလိမ့်မည်၊ သက္ကတ၌ “သ္ကေတ္တ”ဟု ရှိသောကြောင့် ပါဠိ၌ရှေ့ပုဒ်နှင့်တွဲသောအခါ ကကို ခပြု၍ (က်) လာစေရသည်။
၊ အတူမရှိမြတ်သော။ ပုညက္ခေတ္တံ၊ ကောင်းမှ မျိုးစေ့တို့၏ စိုက်ပျိုးကြဲချရာ လယ်ယာမြေကောင်းဖြစ်တော်မူသော။ သံဃံ၊ အရိယာ သံဃာတော်ကို။ ပစ္စက္ခာမိ၊ ၏။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့ သိက္ခာချခြင်းသည်။ သံဃဝေဝစနေန၊ ဖြင့်။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
သိက္ခံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည်။ ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ, န၊ မဟုတ်။
ဘိက္ခုသီလံ၊ ဘိက္ခုသီလကို။ ပစ္စက္ခမိ၊ ၏။ [နောက်၌ ဤအတိုင်းပေး။] ပေ။ ဣတိဧဝံ၊ ဤသို့ သိက္ခာချခြင်းသည်။ သိက္ခာဝေဝစနေန၊ ဖြင့်။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
ဝိနယံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည်။ ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ န (ဟောတိ။)
ဘိက္ခုဝိနယံ၊ ကို။ ပစ္စက္ခာမိ။ ပေ။ ဒုဗ္ဘာသိတံ၊ ကို။ ပစ္စက္ခာမိ။ ဣတိ ဧဝမာဒိ၊ ဤသို့အစရှိသော သိက္ခာချခြင်းသည်။ ဝိနယဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
ပါတိမောက္ခံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည်။ ပေ။
ဘိက္ခုပါတိမောက္ခ၊ ကို။ (ပစ္စက္ခာမိ။) ပေ။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့သိက္ခာ ချခြင်းသည်။ ပါတိမောက္ခဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
ဥဒ္ဒေသံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည်။ ဝေဝစနေနပစ္စက္ခာနံ န(ဟောတိ) ။
ဘိက္ခုပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ၊ ကို။ (ပစ္စက္ခာမိ)။ ပဌမံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ၊ ကို။ (ပစ္စက္ခာမိ။) [နိဒါနုဒ္ဒေသကို ဆိုလိုသည်။] ဒုတိယံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ၊ ကို။ ပေ။ [ပါရာဇိကုဒ္ဒေသကို ဆိုလိုသည်။] တတိယံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ၊ ကို။ ပေ။ [သံဃာဒိသေသုဒ္ဒေသကို ဆိုလိုသည်။] စတုတ္ထ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ၊ ကို။ ပေ။ [အနိယတုဒ္ဒေသကို ဆိုလိုသည်။] ပဉ္စမံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ၊ ကို။ ပေ။ [ဝိတ္ထာရုဒ္ဒေသကိုဆိုလိုသည်။] သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဒေသံ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ၏ဥဒ္ဒေသကို။ ပေ။ ဝိဇိတဝိဇယုဒ္ဒေသံ၊ ဝိဇိတ ဝိဇယ၏ ဥဒ္ဒေသကို။ ပစ္စက္ခာမိ။ ဣတိ ဧဝမာဒိ၊ ဤသို့ အစရှိသော သိက္ခာချခြင်းသည်။ ဥဒ္ဒေသဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
ဥပဇ္ဈာယံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည် ပေ။
ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ မံ၊ ကို ။ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ ရှင်ဖြစ်စေပြီ။ ဝါ၊ ရှင်ပြုပေးပြီ။ [ရှင်သာမဏေပြုစဉ်က ဥပဇ္ဈာယ်ပေးသောပုဂ္ဂိုလ်၊ ဖြစ်သည်။] (တံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို။ အဟံ၊ သည်။ ပစ္စက္ခာမိ၊ ၏။) [တာဟံ ပစ္စက္ခာမိ၊ ၌ လှမ်းစပ်။] ယော၊ သည်။ မံ၊ ကို။ ဥပသမ္ပာဒေသိ၊ မြင့်မြတ်သော ပဉ္စင်းအဖြစ်သို့ ရောက်စေပြီ။ [ရဟန်းခံစဉ်က ဥပဇ္ဈာယ်ပေးသည်။] (တံ၊ ကို။ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ။) ယဿ၊ ၏။ မူလေန၊ အရင်းမူလ ပဋ္ဌာန၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဝါ၊ အကြောင်း၏အဖြစ်ဖြင့်။ (ဘာဝပ္ပဓာန။) [ယဿ မူလေနာတိ၊ ယဿ ပဋ္ဌာနဘာဝေန။ ကာရဏဘာဝေန ဝါ။] အဟံ၊ သည်။ ပဗ္ဗဇိတော၊ ရှင့်အဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့ပြီ။ (တံ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ။) ယဿ မူလေန၊ ဖြင့်။ ဝါ၊ ဖြင့်။ အဟံ၊ သည်။ ဥပသမ္ပန္နော၊ ပြီ။ (တံ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ။) မယှံ၊ ၏။ ပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ ရှင့်အဖြစ်သည်။ ယဿယဿမူလိကံ။ ။ “မူလံ (ပဋ္ဌာနဘာဂေါ, ကာရဏဘာဝေါဝါ) ဧတိဿာတိမူလိကာ၊ မူလသဒ္ဒါသည် “အဘယ်၏ မူလနည်း" ဟု မေးဖို့ရာ ရှေ့ကပုဒ်ကို ငဲ့ခြင်းရှိပါသော်လည်း ဂမကသတ္တိ (ရှေ့ပုဒ်က မိမိဟူသော မူလ၌သာ စပ်ရသည်၏အဖြစ်ကို သိစေစွမ်းနိုင်သောသတ္တိ) ရှိသောကြောင့်“မူလိကာ” ဟု တဒ္ဓိတ်ဖြစ်နိုင်သည်။
မှတ်ချက်။ ။ ဤစကားကို ထောက်၍ ပုဒ်တစ်ပါးကို ငဲ့သောပုဒ်သည် ဂမကသတ္တိရှိမှ နောက်ပုဒ်နှင့် သမာသ်ဖြစ်သကဲ့သို့, တဒ္ဓိတ်လည်း ထိုကဲ့သိုဂမကသတ္တိရှိမှ ဖြစ်နိုင်သည်၊ ထို့ကြောင့် “ဂမကတ္တာ သမာသော” ကဲ့သို့ “ဂမကတ္တာတဒိတော” ဟု လည်း ပရိဘာသာပြုရမည်ဟု မှတ်။ [ မူလသဒ္ဒဿ သာပေက္ခဘာဝေပိ နိစ္စသာပေက္ခတာယ ဂမကတ္တာ တဒ္ဓိတဝုတ္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊-ဋီကာ။]
၊ ၏။ မူလိကာ၊ မူလပဋ္ဌာနရှိ၏။ (တံ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ။) မယှံ၊ ၏။ ဥပသမ္ပဒါ၊ သည်။ ယဿ၊ ၏။ မူလိကာ၊ ရှိ၏။ တံ၊ ကို။ အဟံ၊ သည်။ ပစ္စက္ခာမိ။ ဣတိ ဧဝံ၊ သည်။ ဥပဇ္ဈာယဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
အာစရိယံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည်။ ပေ။
ယော၊ အကြင်ဆရာသည်။ မံ၊ ကို။ ပဗ္ဗာဇေသိပဗ္ဗာဇေသိ-စသည်။ ။ ပဗ္ဗာဇေသိဖြင့် သရဏဂုံပေးသော ဆရာကို, အနုဿာဝေသိဖြင့် ကမ္မဝါစာဆရာကို, နိဿာယဝသာမိဖြင့် နိဿရည်းဆရာကို, ဥဒ္ဒိသာပေမိ စသော၄မျိုးဖြင့် စာချဆရာကို ပြ၏၊ ဥဒ္ဒိသာပေမိဖြင့် မိမိက ပါဠိကို ရွတ်ဆိုပြဖို့ရန် တောင်းပန်အပ်သော ဆရာကိုပြ၏၊ ပရိပုစ္ဆာမိဖြင့် မိမိက အနက်အဓိပ္ပာယ် မေးအပ်သော ဆရာကိုပြ၏၊ ဥဒ္ဒိသတိဖြင့် မိမိက မတောင်းပန်ရဘဲ ပါဠိရွတ်ဆိုပြပေးသော (ပါဠိစာချ) ဆရာကိုပြ၏၊ ပရိပုစ္ဆာပေတိဖြင့် မိမိကို အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို မေးစေသော (အနက်အဓိပ္ပာယ် အမေးခိုင်းသော) ဆရာကိုပြသည်။
မှတ်ချက်။ စာအုပ်ပေစာ မရှိသော ရှေးခေတ်၌ (၁)ဆရာကို ပါဠိသက်သက် ရွတ်ပြဖို့ တောင်းပန်ရ၏၊ (၂)ထိုသို့တောင်းပန်သဖြင့် ဆရာက ရွတ်ပြရ၏(၃)ထိုပါဠိ၏အနက် အဓိပ္ပာယ်ကို မေးရ(၄) အဓိပ္ပာယ်ပြောပြသော ဆရာကလည်း မေးစေရ (အမေးခိုင်းရ) ၏၊ ထို့ကြောင့် ဓမ္မာစရိယ နှင့်စပ်၍ ဥဒ္ဒိသတိစသောကြိယာ ၄ရပ် ရှိရသည်။ “ယာဟံ ပဗ္ဗာဇေသိ ” စသော သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝေဝစန တို့၏အဓိပ္ပာယ်ကို ဥပဇ္ဈာယ်မှ ပြောင်းပြန်-ပြန်၍ သိနိုင်လောက်ပြီ။
၊ ရှင်ဖြစ်စေပြီ။ ဝါ၊ ရှင်ပြုပေးပြီ။ (တံ၊ ထို သရဏဂုံ ဆရာကို။ အဟံ၊ သည်။ ပစ္စက္ခာမိ)။ ယော၊ သည်။ မံ၊ ကို။ အနုဿာဝေသိ၊ ကမ္မဝါစာကို ကြားသိစေပြီ။ (တံ၊ ထိုကမ္မဝါစာဆရာကို။ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ။) ယံ, အဟံ, နိဿာယ၊ မှီ၍။ ဝသာမိ၊ နေ၏။ (တံ၊ ထိုနိဿရည်းဆရာကို။ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ။) ယံ, အဟံ ဥဒ္ဒိသာပေမိ၊ ပါဠိကို ရွတ်ပြစေ၏။ (တံ၊ ထိုပါဠိရွတ်ပြစေအပ်သောဆရာကို။ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ။) ယံ, အဟံ, ပရိပုစ္ဆာမိ၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို အဖန်ဖန်မေးမြန်း၏။ တံ၊ ထိုအနက်အဓိပ္ပာယ် ပြောပေးသောဆရာကို။ ပေ။ ယော, မံ၊ ကို။ ဥဒ္ဒိသတိ၊ ပါဠိကို ရွတ်ပြ၏။ တံ၊ ထိုပါဠိကို ရွတ်ပြပေးသောဆရာကို။ ပေ။ ယော မံ, ပရိပုစ္ဆာပေတိ၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို အဖန်ဖန် မေးမြန်းစေ၏။ တံ၊ ထိုအနက်အဓိပ္ပာယ် မေးစေသော ဆရာကို။ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ။ ဣတိ ဧဝံ၊ သည်။ အာစရိယဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည်။ ပေ။
ယံ၊ အကြင် တပည့်ကို။ အဟံပဗ္ဗာဇေသိံ၊ ဥပဇ္ဈာယ်ပေး၍ ရှင်ဖြစ်စေပြီ။ (တံ၊ တပည့်ကို။ အဟံ၊ သည်။ ပစ္စက္ခာမိ။) ယံ၊ အကြင်တပည့်ကို။ အဟံ, ဥပသမ္ပာဒေသိ၊ ဥပဇ္ဈာယ်ပေး၍ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်စေပြီ။ (တံ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ။ ပေ။ တံ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ။) ဣတိ ဧဝံ၊ သည်။ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
အန္တေ ဝါသိကံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည်။ ပေ။
ယံ၊ အကြင်တပည့်ကို။ အဟံ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ သရဏဂုံပေး၍ ရှင်ဖြစ်စေပြီ။ (တံ၊ ထိုတပည့်ကို။ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ)။ ပေ။ ယော၊ အကြင် တပည့်သည်။ မံ၊ ငါ့ကို။ ဥဒ္ဒိသာပေတိ၊ ပါဠိကို ရွတ်ပြစေ၏။ (တံ၊ ကို။ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ)။ ပေ။ ပရိပုစ္ဆတိ၊ အနက် အဓိပ္ပာယ်ကို အဖန်ဖန် မေးမြန်း၏။ ပေ။ တံ၊ ကို။ အဟံ၊ သည်။ ပစ္စက္ခာမိ။ ဣတိဧဝံ၊ သည်။ အန္တေဝါသိက ဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။ [ယာဟံ ပဗ္ဗာဇေသိ'၊ စသည်တို့၏ အဓိပ္ပာယ် ကိုလည်း အာစရိယ ၄မျိုးမှ ပြောင်းပြန်−ပြန်၍သိနိုင်လောက်ပြီ ။]
သမာနုပဇ္ဈာယကံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည်။ ပေ။
မယှံ၊ ၏။ ဥပဇ္ဈာယော၊ ဥပဇ္ဈာယ်သည်။ ယံ၊ ကို။ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ ဥပဇ္ဈာယ်ပေး၍ ရှင်ဖြစ်စေပြီ။ (တံ၊ ထိုတပည့်ကို။ အဟံ ပစ္စက္ခာမိ)။ ပေ။ ဥပသမ္ပာဒေသိ၊ ဥပဇ္ဈာယ်ပေး၍ မြင့်မြတ်သော ပဉ္စင်းအဖြစ်သို့ ရောက်စေပြီ။ ပေ။ ယော၊ အကြင်တပည့်သည်။ တဿ၊ ထိုငါ့ဥပဇ္ဈာယ်၏။ မူလေန ပဗ္ဗဇိတော။ (တံ၊ ထိုတပည့်ကို။ ပေ။) ယဿ, ပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ သည်။ တံမူလိကာ၊ ထို ငါ့ဥပဇ္ဈာယ် ဟူသော အရင်းမူလ ပဓာနရှိ၏။ [သော ဧဝ+ မူလံ တံမူလံ (ထိုဥပဇ္ဈာယ်ဟူသော အကြောင်းရင်း)။ တံ မူလံ+ယဿ အတ္ထိတိ တံမူလိကာ။]။ ပေ။ သမာနုပဇ္ဈာယကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခနံ ဟောတိ။
သမာနာစရိယကံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည်။ ပေ။
မယှံ၊ ၏။ အာစရိယော, ယံ၊ ကို။ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ သရဏဂုံပေး၍ ရှင်ဖြစ်စေပြီ။ (တံ၊ ထိုတပည့်ကို။ ပေ။) သမာနာစရိယကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
သဗြဟ္မစာရိ' ပစ္စက္ခာမီတိ၊ သည် ။ ပေ။
ယေန၊ အကြင်သီတင်းသုံးဖော်နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ အဟံ။ အဓိသီလံ၊ အဓိသီလသိက္ခာကို။ သိက္ခာမိ၊ ကျင့်၏။ (တံ၊ ထို သီတင်းသုံးဖော်ကို။ ပေ။) ယေန သဒ္ဓိ အဟံ, အဓိစိတ္တံ၊ ကို။ သိက္ခာမိ။ တံ၊ ထို။ ပေ။ သဗြဟ္မစာရိဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
ဂိဟီတိ မံဓာရေဟီတိ၊ သည်။ ပေ။
မံ၊ တပည့်တော်ကို။ အဂါရိကောတိ၊ အိမ်၌တည်သူ ဟူ၍။ ဓာရေဟိ၊ မှတ်ပါလော။ ပေ။ ဝါဏိဇောတိ၊ ကုန်သည်ဟူ၍။ ပေ။ ဂေါရက္ခောတိ၊ နွားကျောင်းသားဟူ၍။ ပေ။ ဩကလ္လကောတိ ဩကလ္လကော။ ။ ခုပ္ပိပါသာဒိဒုက္ခပရေတာနံ- ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်း အစရှိသော ဒုက္ခသည် နှိပ်စက် အပ်ကုန်သော၊ ခီဏသုခါနံ- ကုန်ခန်းသော သုခရှိကုန်သော၊ နာဟာနာဒိသရီရ ပဋိဇဂ္ဂန ဝိရဟိတာနံ- ရေချိုးခြင်း စသည်ဖြင့် ကိုယ်ကို သုတ်သင်ခြင်းမှ ကင်းကုန်သော၊ ကပဏမနုဿာနံ- အထီးကျန်မွဲ လူဆင်းရဲတို့၏၊ ဧတံ အဓိဝစနံ။ ၊ အထီးကျန်မွဲ လူဆင်းရဲဟူ၍။ ပေ။ မောဠိဗဒ္ဓေါ၊ ဖွဲ့အပ်သော သျှောင်ထုံးရှိသူဟူ၍။ ဝါ၊ ဖွဲ့အပ်သော မကိုဋ်ရှိသုဟူ၍။ [သိခါ ဗဒ္ဓေါ။ ဩမုက္ကမကုဋောဝါ၊ စွပ်အပ်သော မကိုဋ်ရှိသူ။] ဝါ၊ မကိုဋ်ဆောင်းသူဟူ၍။ ပေ။ မံ၊ ကို။ ကာမဂုဏီကောတိ၊ ကာမဂုဏ်ခံစားသူ ဟူ၍။ ဓာရေဟိ၊ လော။ ဣတိ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိဧဝံ၊ ဤသို့ သိက္ခာချခြင်းသည်။ [ဣတိတစ်လုံး အကျေကြံ။] ဂိဟိဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
ဥပါသကောတိ မံ ဓာရေဟီတိ၊ သည်။ ပေ။
မံ၊ ကို။ ဒွေဝါစိကော၊ ၂ ခွန်းသော စကားရှိသော။ ဥပါသကောတိ၊ ဟူ၍။ ဓာရေဟိ၊ လော။ ဣတိ၊ လည်းကောင်း။ [ဒွေ+ဝါစာ၊ ဒွိဝါစံ။ ဒွိဝါစံ+ယဿ အတ္ထီတိ ဒွေဝါစိကော။ ဘုရားပွင့်တော်မူစ၌ သံဃာ မရှိသေးသည်ကို မှန်း၍ "ဒွေဝါစိက"ဟု ဆိုသည်။ ထိုဥပါသကမျိုး အနေဖြင့် သိက္ခာချနိုင်၏၊ ဟုပြ၏။] ပေ။ တေဝါစိကော၊ ၃ ခွန်းသော စကားရှိသော။ ပေ။ ဗုဒ္ဓံ၊ ကို။ သရဏဂမနိကော၊ ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်တတ်သော။ (ပါသကောတိ၊ ဟူ၍။ ဓာရေဟိ၊ လော။ ဣတိ၊ လည်းကောင်း။ ပေ။) [ဥပါသကော ပုဒ်ကို အားလုံး၌ ထည့်ပေး။] ပဉ္စသိက္ခာပဒိကော၊ ငါးပါးသော သိက္ခာပုဒ်ရှိသော။ (ဥပါသကောတိ၊ ဟူ၍။) ပေ။ ဥပါသကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
အာရာမိကောတိ မံ ဓာရေဟီတိ၊ သည်။ ပေ။
မံ၊ ကို။ ကပ္ပိယကာရကောတိ၊ အပ်အောင်ပြုတတ်သူ ဟူ၍။ ပေ။ ဝေယျာဝစ္စကရောတိ၊ ဝေယျာဝစ္စကို ပြုသူဟူ၍။ ပေ။ အပ္ပဟရိတ ကာရကောတိ၊ စိမ်းစိုသော မြက်သစ်ပင် မရှိအောင် ပြုသူဟူ၍။ (မြက်သစ်ပင်ကို သုတ်သင်ရှင်းလင်း တတ်သူဟူ၍။) ပေ။ ယာဂုဘာဇကောတိ၊ ယာဂုကို ဝေဖန်သူ ဟူ၍။ ပေ။ ယာဂု ဘာဇကောတိ၊ ယာဂုကို ဝေဖန်သူဟူ၍။ ပေ။ ဖလဘာဇကောတိ၊ သစ်သီးကို ဝေဖန်သူ ဟူ၍။ ပေ။ ခဇ္ဇကဘာဇကောတိ၊ ခဲဖွယ်ကို ဝေဖန်သူဟူ၍။ (မုန့်ပဲသားရေစာကို ဝေဖန်သူဟူ၍။) ပေ။ အာရာမိကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
သာမဏေရောတိ မံ ဓာရေဟီတိ၊ သည်။ ပေ။
ကုမာရကောတိ ကုမာရကော စသည်။ ။ ကုမာရဝတ္ထော- သတို့သားငယ်အခိုက်အတန့် (အရွယ်)ရှိသော၊ အတိဝိယ ဒဟရသာမဏေရော- အလွန်ငယ်သော (၅ နှစ်- ၇နှစ်အရွယ်) သာမဏေ၊ စေလ္လကောတိ တတော မဟန္တတရော ခုဒ္ဒက သာမဏေရော၊ စေဋကောတိ မဇ္ဈိမော၊ မောဠိကတ္တောတိ မဟာသာမဏေရော၊ သမဏ္နဒ္ဒေသောတိ ပန အဝိသေသတော သာမဏေရာဓိဝစနံ- (သာမဏတို့ကို ရေတွက်ရာ၌ သာမဏေအားလုံးကိုပါ ထည့်သွင်းရေတွက် ရသောကြောင့်) သာမဏုဒ္ဒေသနာမည်သည် သာမဏေအားလုံးနှင့်ဆိုင်သော နာမည်တည်း။ [သာမဏောတိ- ဟူ၍ + ဥဒ္ဒေသော- ညွှန်ပြအပ်သူ။] ၊ အငယ်ဆုံး သာမဏေဟူ၍။ ဓာရေဟိ၊ လော။ (ဣတိ၊ လည်းကောင်း။) ပေ။ စေလ္လကောတိ၊ သာမဏေငယ် ဟူ၍။ ပေ။ စေဋကောတိ၊ သာမဏေလတ် ဟူ၍။ မောဠိကတ္တောတိ၊ သာမဏေကြီးဟူ၍။ ပေ။ သမဏုဒ္ဒေသောတိ၊ သမဏ ဟု ညွှန်ပြအပ်သော သာမည သာမဏေဟူ၍။ ဓာရေဟိ၊ လော။ (ဣတိ၊ လည်းကောင်း။) ဣတိဧဝံ၊ သည်။ ပေ။ ဟောတိ။
တိတ္ထိယောတိ မံ ဓာရေဟီတိ၊ သည်။ ပေ။
နိဂဏ္ဏောတိ၊ နိဂဏ္ဌဟူ၍။ ပေ။ အာဇီဝကောတိ၊ ဟူ၍။ ပေ။ တာပသောတိ၊ ရသေ့ ဟူ၍။ ပေ။ ပရိဗ္ဗာဇကောတိ၊ ပရိဗိုဇ်ဟူ၍။ ပဏ္ဍရင်္ဂါတိ၊ ဖြူသောအဝတ်ဖြင့် ဖုံးအပ်သော ကိုယ်အင်္ဂါရှိသူဟူ၍။ [ပဏ္ဍရေန၊ ဖြူသောအဝတ်ဖြင့်+ ပဋိစ္ဆန္နံ+ အင်္ဂ ယဿာတိ ပဏ္ဍရင်္ဂေါသာသနာပ၌ ဖိုးသူတော်မျိုးတည်း]။ ပေ။
တိတ္တိယသာဝကောတိ မံ ဓာရေဟီတိ၊ သည်။ ပေ။
နိဂဏ္ဏသာဝကောတိ၊ ဟူ၍။ ပေ။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
အဿမဏောတိ မံ ဓာရေဟီတိ၊ သည်။ ပေ။
ဒုဿီလောတိ၊ သီလမရှိသူ ဟူ၍။ [“နိဿီလော” ဋီကာ။ ဒုသဒ္ဒါ အဘာဝအနက်ဟော]။ ပေ။ ပါပဓမ္မောတိ၊ ယုတ်မာသော အကျင့်သဘောရှိသူ ဟူ၍။ [ဒုဿီလတ္တာဝ ဟီနဇ္ဈာသယတာယ လာမကသဘာဝေါ။] အသုစိသင်္ကဿရသမာစာရောတိ အသုစိ။ ပေ။ သမာစာရော။ ။ သရိတဗ္ဗောတိ သရော၊ သင်္ကာယ+ သရောသင်္ကဿ ရော၊ သင်္ကဿရောစ+သော+သမာစာရောတိ သင်္ကဿရသမာစာရော၊ သံအနက်မရှိ၊] အသုစိ (ဟုတွာ)+ သင်္ကဿရသမာစာရော အသုစိသင်္ကဿရသမာစာရော၊ တစ်စုံတစ်ခု မလျောက်ပတ်သော အမှုကို(သူတစ်ပါးပြုထားစေကာမူ) သူပြုသည်ဟု ယုံမှားစရာဖြစ်လောက်အောင် အမြဲအားဖြင့် ကိုယ်နှုတ်စိတ်အမူအရာမစင်ကြယ်နေသူ၊ (တစ်နည်း) ရဟန်းအများစုဝေး၍ ကိစ္စတစ်စုံတစ်ရာအတွက် တိုင်ပင်နေကြသည်ကို မြင်လျှင် “ ငါပြုထားတဲ့ အမှုကိုသိ၍ ပြောနေကြရော့သလား” ဟု မိမိ ကိုယ်တိုင် သူများအပေါ်၌ ယုံမှားခြင်းဖြင့် တွေးထင်ရအောင် မစင်ကြယ်သောအကျင့်ရှိသူ။ ၊ မစင်ကြယ်သည်ဖြစ်၍ ယုံမှားခြင်းဖြင့် တွေးထင်အပ်သော အကျင့်ရှိသူဟူ၍။ ပေ။ ပဋိစ္ဆန္နကမ္မန္တောတိ၊ ဖုံးကွယ် အပ်သော မကောင်းမှုရှိသူ ဟူ၍။ [ရှက်စရာကောင်းသဖြင့် ဖုံးထားအပ်သော မကောင်းသော အကျင့်ရှိသူ]။ ပေ။ အဿမဏောသမဏပဋိညောတိ၊ ရဟန်းမဟုတ်ဘဲ ရဟန်းဟု ဝန်ခံခြင်းရှိသူဟူ၍။ [စာရေးတံယူရာ စသည်၌ ရဟန်းဟု ညာ၍ ပြောဆိုဝန်ခံသူ။ သမဏော ဣတိ+ပဋိညာယဿာတိ သမဏပဋိညော။] အဗြဟ္မစာရီ ဗြဟ္မစာရိပဋိညောတိ၊ ဗြဟ္မစာရီမဟုတ်ဘဲဗြဟ္မစာရီဟု ဝန်ခံခြင်းရှိသူဟူ၍။ [ဥပုသ်ကံ စသည်၌ ဗြဟ္မစာရီဟု ညာ၍ ဝန်ခံသူ]။ ပေ။ အန္တောပူတီတိ၊ အတွင်း၌ ပုပ်သူဟူ၍။ [သီလဝိပတ္တိဟူသော အတွင်းပုပ်၊ ပုပ်သူ]။ ပေ။ အဝဿုတောတိ၊ ကိလေသာ စိုစွတ်အပ် သူဟူ၍။ [ ၆ ဒွါရတို့မှ ရာဂစသောကိလေသာ ယိုသဖြင့် စိုနေသူ]။ ပေ။ ကသမ္ဗု ဇာတောတိ ကသမ္ဗုဇာတော။ ။ သဉ္စာတရာဂါဒိကစဝရတ္တာ-လွန်စွာဖြစ်သော ရာဂစသော အမှိုက်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ သီလဝန္တေဟိ ဆဋေတဗ္ဗတ္တာ စ ကသမ္ဗုဇာတော [“အထော ကစဝရောပေ၊ ကသမ္ဗုပိ”-အဘိဓာန် (၂၂၄)။] ၊ အမှိုက်ကဲ့သို့ဖြစ်သောသူဟူ၍။ ပေ။ ကောဏ္ဌောတိ၊ အညွန့်တုံးသူဟူ၍။ [ ကောဏောတိ ဒုဿီလာဓိဝစနံဒုဿီလဖြစ်၍ အညွန့်တုံးနေသူ၊ ဟူလို] ပေ။ အဿမဏဝေဂစနေန သိက္ခာ ပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
အသကျပုတ္တိယောတိ မံ ဓာရေဟီတိ၊ သည်။ ပေ။
မံ၊ ကို။ န သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓပုတ္တောတိ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ၏ သား မဟုတ်ဟူ၍။ ဓာရေဟိ၊ လော။ ပေ။ ဣတိ ဧဝမာဒိ၊ ဤသို့ အစရှိသော သိက္ခာချ ခြင်းသည်။ [အလားတူ ပရိယာယ်ပုဒ် မရှိလျှင် “ဣတိ ဧဝံ”ဟု ထား၍, အလားတူ ပရိယာယ်ကျန်သေးလျှင် “ဣတိ ဧဝမာဒိ”ဟုထားသည်။] အသကျပုတ္တိယဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ။
တေဟိ အာကာရေဟိ။ ပေ။ နိမိတ္တေဟီတိ၊ ကား။ ဗုဒ္ဓဝေဝစနာနိ ဝါတိ အာဒိနာ၊ ဝါ အစရှိသော။ နယေန၊ ဖြင့်။ ဝုတ္တေဟိ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီးကုန်သော။ ဗုဒ္ဓါဒီနံ၊ ဗုဒ္ဓအစရှိသည်တို့၏။ တေဟိ ဝေဝစနေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ [ပါဠိတော်ဝယ် “ဝဒတိဝိညာပေတိ” ၌စပ်]
ဟိ၊ မှန်။ ဝေဝစနာနိ၊ တို့ကို။ [ဝုစ္စန္တိ၊ ၌စပ်။] သိက္ခာပစ္စက္ခာနဿ၊ သိက္ခာချခြင်း၏။ ကာရဏတ္တာ၊ အကြောင်း၏အဖြစ်ကြောင့်။ အာကာရာနိ အာကာရ, လိင်္ဂ။ ။ အာကရောန္တိ- သိက္ခာချခြင်းအကျိုးကို လွန်စွာပြုတတ် ပြီးစေ တတ်ကုန်၏ဣတိ အာကာရာ၊ လီနံ-လျှို့ဝှက်အပ်သောအနက်ကို+ဂမယန္တီတိ-သိစေတတ်ကုန် သောကြောင့် လိင်္ဂါနိထိုလိင်္ဂသည် “လိဂံ-ဟတ္ထာဒိသဏ္ဌာန်”နှင့် အညီပုံသဏ္ဌာန်ဟူသော အနက်ကိုဟော၏ထိုပုံသဏ္ဌာန်ကိုပြသော ဗုဒ္ဓါဒိဝေဝစနသဒ္ဒါကိုကား အနက်ကို အကြောင်းပြု၍ ကာရဏူပစာရအားဖြင့် လိင်္ဂဟုခေါ်၏၊ ထို့ကြောင့် “ဗုဒ္ဓါဒိသဏ္ဌာနဒီပနတ္တာ လိင်္ဂါနိ"ဟုဖွင့်သည်။ ၊ အာကာရတို့ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဗုဒ္ဓါဒီနံ၊ ဘုရားအစရှိသည်တို့၏။ သဏ္ဌာနဒီပနတ္တာ၊ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ပြတတ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနသဏ္ဌာနတ္တာဧဝ သိက္ခာ။ ပေ။ သဏ္ဌာနတ္တာဧဝ။ ။ ဗုဒ္ဓ-သံဃ စသည်တို့မှာ ပုံသဏ္ဌာန်ရကောင်းသော ကြောင့် ဝေဝစနပုဒ်တို့က ဗုဒ္ဓါဒိသဏ္ဌာနကို ပြခြင်းသည် သင့်ပါစေတော့၊ ဓမ္မ-သိက္ခာစသည် တို့ကား ပုံသဏ္ဌာန် မဟုတ်ကြသောကြောင့် ထိုဝေဝစနတို့သည် သဏ္ဌာနဒီပန မဖြစ်နိုင်ထိုသို့ မဖြစ်နိုင်လျှင် အဘယ်မှာ လိင်္ဂမည်နိုင်အံ့နည်း-ဟု စောဒနာဖွယ်ရှိ၍ သိက္ခာပေ၊ သဏ္ဌာနတ္တာ ဧဝ ဝါ" ဟု မိန့်ဝေဝုစ်ပရိယာယ် သဒ္ဒါအစဉ်သည်ပင် သိက္ခာချခြင်း၏ သရုပ်သကောင် ပုံသဏ္ဌာန် (သဒ္ဒရုပ်အစဉ်) ဖြစ်သောကြောင့်ထို ဗုဒ္ဓဝေဝစန ဓမ္မဝစန စသည်တို့ကို (သဏ္ဌာနဒီပန မဟုတ်သော်လည်း) လိင်္ဂဟု ဆိုအပ်သည်-ဟူလို၊ ဤနည်း၌ လိင်္ဂအရ သဏ္ဌာနဒီပနအနက်ကို မယူဘဲ, သဏ္ဌာန အနက်ကိုသာ ယူရသည်။ [သိက္ခာပစ္စက္ခာနရူပါနိ ဟိ ဝေဂစနာနိ သိက္ခာပစ္စက္ခာန သဏ္ဌာနာနီတိ ဝုစ္စန္တိ ။] ၊ သိက္ခာချခြင်းဟူသော ပုံသဏ္ဌာန်၏အဖြစ်ကြောင့်ပင်။ လိင်္ဂါနိ၊ လိင်္ဂါတို့ ဟူ၍ လည်းကောင်း။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဿ၊ ၏။ သဉ္ဇာနနံဟေတုတော၊ မှတ်သိခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။ မနုဿာနံ၊ တို့၏။ တိလကာဒီနိ ဝိယ၊ မှဲ့ပြောက်အစရှိသော အမှတ်အသားတို့ကဲ့သို့။ နိမိတ္တာနီတိ နိမိတ္တ။ ။ နိမိနာတိ သဉ္ဇာနာတိ ဧတေဟီတိ နိမိတ္တာနိ၊ လူ၌ မှဲ့သည် ထိုလူကို သိမှတ်ကြောင်းအမှတ်အသား ဖြစ်သကဲ့သို့ ဗုဒ္ဓါဒိဝေဝစနသဒ္ဒါတို့လည်း “သိက္ခာချသူ" ဟု သိကြောင်း အထိမ်းအမှတ်ပင် ဖြစ်ကြသည်။ ၊ နိမိတ္တာနိ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုစ္စန္တိ၊ န်၏။
ဧဝံ ခေါ ဘိက္ခဝေတိ၊ ဝေအစရှိသော စကားကို။ ဣတော၊ ဤဗုဒ္ဓ, ဗုဒ္ဓါဒိဝေဝစန ပုဒ်တို့မှ။ ပရံ၊ ၌။ [ယောဇနာ၌ “ဣတော၊ တို့ထက်။ ပရံတိ၊ အဓိကဿ (အလွန်ဖြစ်သော) ဟု ဖွင့်၏။ (သ) ဝိဘတ်ကျေသည်” ဟု ဆို၏။ ပရံကို နိပါတ်ကြံဟန်တူသည်။ အဘိဓာန်၌ ပရံနိပါတ်မရှိ။] အညဿ၊ သော။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနကာရဏဿ၊ ၏။ အဘာဝတော၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ နိယမေန္တော၊ သတ်မှတ်လျက်။ [ သန္နိဋ္ဌာနာဝဓာရဏ အနက်ရှိသော ခေါ သဒ္ဒါဖြင့် ဆုံးဖြတ်လျက်။] အာဟ၊ ပြီ။
ဟိ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤဧဝံ ခေါ ဘိက္ခဝေအစရှိသော ဝါကျ၌။ အယံ၊ ကာ။ အတ္ထော၊ တည်း။ ဧဝမေဝ၊ ဤအခြင်း အရာအားဖြင့်သာ။ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မဉ္စေ၀၊ ကမ္မသည်လည်းကောင်း။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဉ္စ၊ သိက္ခာချခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ။ ဣတော၊ ဤပုဒ်တို့မှ။ ပရံ၊ ၌။ ကာရဏံ၊ သိက္ခာချခြင်း၏ အကြောင်းသည်။ န အတ္ထိ၊ မရှိတော့။ ဣတိ၊ ဤကား။ (အတ္ထော၊ တည်း။)
ဧဝံ၊ လျှင်။ သိက္ခာပစ္စက္ခာနလက္ခဏံ၊ သိက္ခာချခြင်း၏ လက္ခဏာကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြီး၍။ အပ္ပစ္စက္ခာနေ၊ သိက္ခာမချခြင်း၌။ [သိက္ခာချသော်လည်းချရာ မရောက်ခြင်း၌၊ ဟူလို။] အသမ္မောဟတ္ထိ၊ မတွေဝေခြင်း အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ တဿဝ သိက္ခာပစ္စက္ခာနလက္ခဏဿ၊ ၏ပင်။ ပုဂ္ဂလာဒိဝသေန၊ ဖြင့်။ ဝိပတ္တိ ဒဿနတ္ထ၊ စ မပြည့်စုံပုံကို ပြခြင်းအကျိုးငှာလည်းကောင်း။ [ယောဇနာ၌“ဝိပတ္တိကို အသမ္ဗုဒ္ဓန” ဟု ဖွင့်။] ကထဉ္စ ဘိက္ခဝေ အပ္ပစ္စက္ခာတာတိအာဒိ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထို ကထဉ္စ ဘိက္ခဝေ အပ္ပစ္စက္ခာတာ အစရှိသောစကားရပ်၌။ ယေဟိ အာကာရေဟီတိ အာဒိ၊ အစရှိသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။ ဝုတ္တနယမေဝ၊ သည်သာ။
ဥမ္မတ္တကောတိ၊ ကား။ ယက္ခုမ္မတ္တကော ဝါ၊ ဘီလူးဖမ်းစားခြင်းကြောင့် ရူးသူမူလည်း ဖြစ်သော။ ပိတ္တုမ္မတ္တကောဝါ၊ သည်းခြေပျက်ခြင်းကြောင့် ရူးသူမူလည်း ဖြစ်သော။ ယောကောစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ယောက်သော။ ဝိပရီတသညာ၊ ဖောက်ပြန်သော သညာ ရှိသူတည်း။ သော၊ ထိုရူးသူသည်။ သစေ ပစ္စက္ခာတိ၊ အကယ်၍ ပယ်စွန့်အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ သိက္ခာ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ အပ္ပစ္စက္ခာတာ၊ မပယ်စွန့်အပ်သည်။ ဝါ၊ ပယ်စွန့်ရာမရောက်သည်။ ဟောတိ။
ဥမ္မတ္တကဿာတိ၊ ကား။ တာဒိသဿဝ၊ သော။ [ ယက္ခုမ္မတ္တက, သို့မဟုတ် ပိတ္တုမ္မတ္တကဖြစ်သော။] ဥမ္မတ္တကဿ၊ ရူးသူ၏။
ဟိ၊ မှန်။ တာဒိသဿ၊ ထိုကဲ့သို့ရှုအပ်သော သူရူး၏။ သန္တိကေ၊ ၌။ ပကတတ္တော၊ ပင်ကို သဘောရှိသောရဟန်းသည်။ သိပ္ပံ၊ ကို။ သစေ ပစ္စက္ခာတိ၊ အံ့။ ဥမ္မတ္တကော၊ သည်။ (သစေ) န ဇာနာတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ) သိက္ခာ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ။
ယက္ခုမ္မတ္တကော၊ ဘီလူးဖမ်းစားခြင်းကြောင့် ရူးသူကို။ ခိတ္တစိတ္တောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။ ပုရိမပဒေ၊ ရှေ့ဥမ္မတ္တကောပုဒ်၌။ ဥမ္မတ္တက သာမညေန၊ ဥမ္မတ္တကသာမညကြောင့်။ ဝါ၊ အရူးချင်း တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ [ဥမ္မတ္တကဘာဝ သာမညေန၊ ဟု ဆိုလိုလျက် ဘာဝပုဒ် ကျေ။] ယက္ခုမ္မတ္တကော ဝါ ပိတ္တုမ္မတ္တကောဝါတိ၊ ဟူ၍။ (မယာ) ဝုတ္တံ။
ဥဘိန္နမ္ပိ၊ ၂ ဦးလုံးတို့၏လည်း။ ဝိသေသော၊ သည်။ အနာပတ္တိဝါရေ၊ ၌။ အာဝီ၊ စွာ။ ဘဝိဿတိ၊ တ္တံ။
ဧဝံ၊ လျှင်။ ခိတ္တစိတ္တော၊ ဘီလူးပစ်လွှင့်အပ်သောစိတ် ရှိသူသည်။ (သဒ္ဒတ္ထ)။ ဝါ၊ ပျံ့လွင့်သောစိတ် ရှိသူသည်။ (သင်္ကေတတ္ထ)။ သိက္ခံ၊ ကို။ (သစေ) ပစ္စက္ခာတိ။ (ဧဝံသတိ) အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ။
တဿ၊ ထိုပျံ့လွင့်သော စိတ်ရှိသူ၏။ သန္တိကေ၊ ၌။ ပစ္စက္ခာတာ၊ သည်။ (သမာနာ)ပိ၊ သော်လည်း။ တမှိ၊ ထိုပျံ့လွင့်သော စိတ်ရှိသူသည်။ အဇာနန္တေ၊ မသိလသော်။ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ။
ဝေဒနာဋ္ဋောတိ၊ ကား။ ဗလဝတိယာ၊ အားရှိသော။ ဝါ၊ အားကြီးသော။ ဒုက္ခဝေဒနာယ၊ သည်။ ဖုဋ္ဌော၊ တွေ့ထိအပ်သော။ မုစ္ဆာပရေတော၊ မိန်းမော တွေဝေခြင်းသည် လွှမ်းမိုး အပ်သူတည်း။ [ ဤစကားအရ “ဝေဒနာယ+အာ ဝေဒနာရော”ဟု ပြု။ ပရံ+ဣတော ပရေတော၊ လွန်စွာ+ ရောက်အပ်သူ]
တေန၊ ထိုဒုက္ခဝေဒနာလွန်စွာ နှိပ်စက်အပ်သူသည်။ ဝိလပန္တေန၊ ကယောင်ကတမ်း ပြောဆိုလျက်။ ပစ္စက္ခာတာ (သမာနာ)ပိ အပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ။
တဿ၊ ထိုဒုက္ခဝေဒနာ လွန်စွာနှိပ်စက်အပ်သူ၏။ သန္တိကေ၊ ၌။ ပစ္စက္ခာတာ (သမာနာ)ပိ။ တမှိ၊ ထိုဒုက္ခဝေဒနာ လွန်စွာနှိပ်စက်အပ်သူသည်။ အဇာနန္တေ၊ သော်။ အပစ္စက္ခတာဟောတိ။
ဒေဝကာယ သန္တိကေတိ၊ ကား။ ဘုမ္မဒေဝတံ၊ ဘုမ္မစိုးနတ်ကို။ အာဒိံကတွာ၊ ၍။ ယာဝ အကနိဋ္ဌဒေဝတာယပိ၊ အကနိဋ္ဌဗြဟ္မာတိုင်အောင်သော နတ်ဗြဟ္မာ၏လည်း။ သန္တိကေ၊ ၌။ ပစ္စက္ခာတာ (သမာနာ)ပိ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ။
တိရစ္ဆာန ဂတဿာတိ၊ ကား။ နာဂမာဏဝကဿ ဝါ၊ နဂါးလုလင်၏ သော်လည်းကောင်း။ သုပဏ္ဏမာဏဝကဿ ဝါ၊ ဂဠုန်လုလင်၏သော်လည်းကောင်း။ ကိန္နရဟတ္ထိမက္ကဋာဒီနံ၊ ကိန္နရာ, ဆင်, မျောက် အစရှိသည်တို့တွင်။ ယဿ ကဿစိ ဝါ၊ အမှတ်မရှိ တစ်ကောင်ကောင်၏ သော်လည်းကောင်း။ သန္တိကေ၊ ၌။ [ပြောအပ်သော စကား၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်လောက်သော တိရစ္ဆာန်များကိုသာ ပြလိုသောကြောင့် “နာဂမာဏဝ” စသည်ကို ဆိုသည်။] ပစ္စက္ခာတာပိ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ။
တတြ၊ ထို ဥမ္မတ္တကော သိပ္ပံ ပစ္စက္ခာတိ အစရှိသောပါဌ်၌။ [အာဟ၊ ၌စပ်။] ဥမ္မတ္တကာဒီနံ၊ တို့၏။ သန္တိကေ၊ ၌။ အဇာနနဘာဝေန၊ သိခြင်းမရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ [သိက္ခာချမှန်း နားမလည်ခြင်းကြောင့်၊ ဟူလို။] အပ္ပစ္စက္ခာတာတိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ မူပြီ။
ဒေဝတာယ၊ နတ်ဗြဟ္မာ၏။ သန္တိကေ၊ ၌။ အတိခိပ္ပံ၊ အလွန်လျင်မြန်စွာ။ ဇာနနဘာဝေန၊ ကြောင့်။ (အပ္ပစ္စက္ခာတာတိ အာဟ။)
ဒေဝတာနာမ၊ တို့မည်သည်။ မဟာပညာ၊ ကြီးသော ပညာရှိကုန်သည်။ တိဟေတုကပဋိသန္နိကာ၊ တိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ရှိကုန်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) [ယေဘုယျနည်း။ အောက်နတ်၌များ၌ ဒွိဟိတ်လည်းရှိသည်။] အတိခိပ္ပံ ဇာနန္တိ။ စ၊ ဆက်။ ဧတံ စိတ္တံ နာမ၊ မည်သည်။ လဟုပရိဝတ္တံ (လဟုပရိဝတ္တိ)၊ လျင်မြန်သော ပြောင်းလွှဲခြင်း ရှိ၏။ [ယောဇနာ၌ “လဟုပရိဝတ္တိ” ဟု ရှိသည်။]
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ စိတ္တလဟုကဿ၊ လျင်မြန်သော စိတ်ရှိသော။ ပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။ စိတ္တဝသေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ အတိခိပ္ပံ စွာဝိနာသော၊ ပျက်စီးခြင်းသည်။ မာ အဟောသိ၊ မဖြစ်ပါစေလင့်။ ဣတိ၊ ဤသို့ ညှာတာတော်မူ၍။ ပေ။ ပဋိက္ခိပိ၊ ပယ်မြစ်တော်မူပြီ။
ပန၊ ကား။ မနုဿသု၊ တို့၌။ နိယမော၊ သတ်မှတ်ချက်သည်။ နတ္ထိ။
ယဿကဿစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ယောက် သော။ သဘာဂဿ ဝါ၊ သဘောတူသော ယောက်ျား၏သော်လည်းကောင်း။ ဝိသဘာဂဿ ဝါ၊ သဘောမတူသော မိန်းမ၏သော်လည်းကောင်း။ ဂဟဋ္ဌဿ ဂါ၊ အိမ်၌တည်သူလူ၏သော်လည်းကောင်း။ ပဗ္ဗဇိတဿ ဝါ၊ ရသေ့ ရဟန်း၏ သော်လည်းကောင်း။ ဝိညုဿ၊ နားလည်သူ၏။ [သိက္ခာချမှန်း နားလည်သူ၏]။ ပေ။
ပန၊ ဆက်။ သော၊ ထို သိက္ခာချရာပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သစေ န ဇာနာတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ) အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ။ ဣတိ ဧတမတ္ထ၊ ကို။ ဒဿေန္တော (ဟုတွာ) အရိယကေနာတိ အာဒိံ အာဟ။
တတ္ထ၊ ထို အရိယကေန အစရှိသော စကားရပ်၌။ အရိယကံနာမ၊ မည်သည်။ အရိယဝေါဟာရော၊ အရိယာ လူမျိုးတို့၏ အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သော။ မာဂဓဘာသာ၊ မဂဓတိုင်းသုံးဘာသာတည်း။
မိလက္ခကံနာမ၊ က မည်သည်။ ယောကောစိ၊ အမှတ် မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော။ အနရိယကော၊ အရိယာလူမျိုးတို့၏ အခေါ်အဝေါ်မဟုတ်သော။ အန္ဓက ဒမိဠာဒိ၊ အန္ဓကဘာသာ, ဒမိဠဘာသာအစရှိသည်တည်း။ [“ဒင်ကျည်းလူမျိုး တို့၏ ဘာသာ, ကျေးကုလားတို့၏ ဘာသာ” ဟုလည်း ပေးကြသည်။]
သော စ န ပဋိဝိဇာနာတီတိ၊ ကား။ ဘာသန္တရေ၊ မိမိဘာသာမှ အခြားသောဘာသာ၌။ အနဘိညတာယ ဝါ၊ မသိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်သော်လည်းကောင်း။ ဗုဒ္ဓသမယေ၊ ဘုရား၏အယူ၌။ ဝါ၊ သာသနာတော်၏ အသုံးအနှုန်း၌။ အကောဝိဒတာယ ဝါ၊ မကျွမ်းကျင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သော်လည်းကောင်း။ ဣဒံ နာမ အတ္ထံ၊ ဤ မည်သော အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။ ဧသ၊ ဤရဟန်းသည်။ ဘဏတိ၊ ပြောဆို၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ န ပဋိဝိဇာနာတိ၊ နားမလည်အံ့။
ဒဝါတိ ဒဝါ, ရဝါ။ ။ “ဒါယ-ရဝါယ” ဟု စာအုပ်များ၌ ရှိသည်ကား ပါဌ်ပျက်အဘိဓာန်၌ “ဒဝေါ-ရဝေါ” ဟု ပုလ္လိင်ရှိ၏နာကိုအာ-ပြု၍ “ဒဝါ,ရဝါ” ဟုသာ ရှိရမည် မုသာဝါဒသိက္ခာပုဒ် ပါဠိတော်၌လည်း “ဒဝါ ဘဏတိ, ရဝါဘဏတိ” ဟု ရှိ၏၊ ဋီကာ၌လည်း“ဒဝါ တိ ဟသာ၊ ရဝါတိ ဝိရဇိတွာ” ဟုဖွင့်၏“နေဝဒဝါယ” စသည်၌ကား တဒတ္ထသမ္ပဒါန် သ၏ အာယအပြုတည်း၊ ထိုတွင် “ဒ၀” သက္ကတ၌" “ဒဝ” သဒ္ဒါသည် ဝေဂ (အလျင်အမြန်) ပရိဟာသ (ပြောင်လှောင်ခြင်း) စသောအနက်ကို ဟော၏၊ သိက္ခာချမှုကိစ္စဖြစ်၍ ပရိဟာသအနက်ကို မဟောဝေဂအနက်ဟောတည်း၊ ထို့ကြောင့် “သဟသာ”ဟု ဖွင့်သည်၊ ရဝသဒ္ဒါကား အသံဟူသော အနက်ကိုဟော၏၊ ဤနေရာ၌ ချွတ်ချော်မှားယွင်း၍ ဆိုမိခြင်း အသံတည်း။ ၊ ကား။ သဟသာ၊ အဆောတလျင်။ အညံ၊ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိမှတစ်ပါး အခြားသော စကားကို။ ဘဏိတုကာမော၊ သည်။ (သမာနော၊ လျက်။) သဟသာ၊ လျင်။ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ ဟူ၍။ ဘဏတိ၊ ပြောဆိုမိအံ့။ [သဟသာပုဒ်သာ ဒဝါတိ၏ မူလ သံဝဏ္ဏနာတည်း။ အညံ ဘဏိဿာမိ စသည်ကား သဟသာကို ထပ်ဖွင့်ခြင်း တည်း။ “ရဝါတိ၊ ရဝါဘညေန” ၌လည်း နည်းတူ။]
ရဝါတိ၊ ကား။ ရဝါဘညေန၊ ချွတ်ချော်၍ ပြောဆိုသဖြင့်။ အညံ၊ ကို။ ဘဏိဿာမိ၊ အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ အညံ၊ အခြားစကားကို။ ဘဏန္တော၊ လျက်။ (ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိ၊ ဟူ၍။ ဘဏတိ၊ အံ့။)
(ဣမဿ၊ ဤ ရဝါဘဏန၏။) ပုရိမေန၊ ရှေ့ဖြစ်သော ဒဝါဘဏနနှင့်။ ဝိသေသော၊ အထူးသည်။ ကော၊ နည်း။ ဣတိ စေ၊ ဤသို့မေးအံ့။ [အညံ ဘဏိဿာမီတိ အညံဘဏနချင်း တူနေသောကြောင့် အထူးကို မေးသည်။]
ပုရိမံ၊ ရှေ့ဖြစ်သော ဒဝါဘဏနသည်။ ပဏ္ဍိတဿာပိ၊ ပညာရှိ၏ သော်မှလည်း။ သဟသာဝသေန သဟသာဝသေန။ ။ အားတိုက်အင်တိုက် (ကပျာကယာ့) ပြုခြင်း, ရည်ရွယ်ချက် မရှိဘဲ ပြောဆို ပြုလုပ်ခြင်း အနက်ကိုဟောသော “သဟသာ” ပုဒ်ကို အဗျယ (နိပါတ်) ဟု ထောမနိဓိ ဆို၏၊ နိပါတ်ဖြစ်သောကြောင့် “သဟသာ” ဟု အာကာရန္တ ရှိနိုင်သည်။ ၊ အဆောတလျင်၏အစွမ်းအားဖြင့်။ အညဘဏနံ၊ အခြားစကားကို ပြောဆိုမိခြင်းသည်။ (ဟောတိ။)
ဣဒံ ပန၊ ဤ ရဝါဘဏနသည်ကား။ မန္ဒတ္တာ၊ ဇုံ သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ မောမူဟတ္တာ၊ ကြောင့်။ အပကတညုတ္တာ၊ သဘောကို မသိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပက္ခလန္တ ဿ၊ ချွတ်ချော်သော လူပြိန်း၏။ အညံ၊ ကို။ ဘဏိဿာမိ။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ အညဘဏနံ၊ သည်။ (ဟောတိ။)
အသာဝေတုကာမော သာဝေတီတိ၊ ကား။ ဣမဿ သိက္ခာပဒဿ၊ ၏။ ပါဠိ၊ တော်ကို။ ဝါစေတိ၊ ပို့ချ၏။ ပရိပုစ္ဆတိ၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို အဖန်ဖန် မေးမြန်း၏။ ဥဂ္ဂဏှာတိ၊ သင်ယူ၏။ သဇ္ဈာယံ၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို။ ကရောတိ၊ ၏။ ဝဏ္ဏတိ၊ ဖွင့်ပြ၏။ [ အဋ္ဌကထာဖွင့်သလို ဖွင့်ပြ၏၊ ဟူလို။] အယံ၊ ဤပုဂ္ဂိုလ်ကို။ အသာဝေတုကာမော သာဝေတီတိ၊ ဟူ၍။ (ဝါ၊ သိက္ခာချကြောင်း စကားကို မကြားစေလိုဘဲ ကြားစေသူဟူ၍။) ဝုစ္စတိ၊ ၏။
သာဝေတုကာမော န သာဝေတီတိ၊ ကား။ ဒုဗ္ဗလဘာဝံ၊ အားမရှိသူ၏ အဖြစ်ကို။ အာဝိကတွာ၊ ၍။ သိက္ခ၊ ကို။ ပစ္စက္ခန္တော၊ ပယ်စွန့်လသော်။ ဝစီဘေဒံ၊ နှုတ်မြွက်မှုကို။ န ကရောတိ။ အယံ၊ ကို။ သာဝေတုကာမော သာဝေတီတိ၊ ဟူ၍။ (ဝါ၊ သိက္ခာချကြောင်း စကားကို ကြားသိစေလိုပါလျက် မကြားသိစေသူဟူ၍။) ဝုစ္စတိ။
အဝိညုဿ သာဝေတီတိ၊ ကား။ ပေါတ္ထကရူပသဒိသဿ ပေါတ္ထကရူပ။ ။ မဟလ္လကဿကိုပင် “ပေါတ္ထကရူပသဒိသဿ” ဟု ထပ်ဖွင့်သည်၊ အလွန်ထိုင်းမှိုင်းလောက်အောင် အရွယ်ကြီးနေသဖြင့် ဘာကိုမျှ မသိတော့ရကား, သို့မဟုတ် - စက္ခု သောတ စသော ဣန္ဒြေများ ထင်ထင်ရှားရှား မမြင် မကြား မသိရကား အရုပ်ကြီးလို ဖြစ်နေသူ ဟူလို၊ [ ပေါတ္ထက ရူပသဒိသကို “မတ္တိကာယ ကတရူပသဒိသဿ” ဟု သာရတ္ထဖွင့်၏၊ ထောမနိဓိ၌ကား “ မြေညက်ဖြင့်ဖြစ်စေ, သစ်သား- ဆင်စွယ်-ကြေး-သံတို့ဖြင့် ဖြစ်စေ ထုလုပ်အပ် သော အရုပ်, ပန်းချီဆေးရေးရုပ်” ဟု ဖွင့်၏၊ “ရစ်မင်းရုပ်, ညမင်းရုပ်, ယဉ်မင်းရုပ်" ဟု ရှေးနိဿယများ အနက်ပေးကြ၏။ ၊ ယမင်းရုပ်နှင့် တူသော။ မဟလ္လကဿ ဝါ၊ အဘိုးအိုကြီး သော်လည်းကောင်း။ သမယေ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အယူ၌။ အကောဝိဒဿ၊ မကျွမ်းကျင်သော။ ဂရုမေဓဿ ဝါ ဂရုမေဓဿ။ ။ ဂရု-လေးလံထိုင်းမှိုင်းသော မေဓာ ယဿာတိ ဂရုမေဓာ၊ ဂရုမေဓဿကိုပင် “သမယေ အကောဝိဒဿ”ဟု ထပ်ဖွင့်သည်“ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိ” စသည်ကိုဆိုလျှင် “သိက္ခာချခြင်းဖြစ်၏” ဟု သာသနာ၏ ထုံးစံကို နားမလည်သူကို “ဂရုမေဓ”ဟု ဆိုလိုသည်။ ၊ လေးလံထိုင်းမှိုင်းသော ဉာဏ်ရှိသူ၏ သော်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ဉာဏ်ထိုင်းသူ၏ သော်လည်းကောင်း။ ဝိညုတံ၊ တတ်သိနားလည်သူ၏ အဖြစ်သို့။ အပ္ပတ္တာနံ၊ မရောက်ကုန်သေးသော။ ဂါမဒါရကာနံ ဝါ ဂါမဒါရကာနံ။ ။ အဝိညုတံ ပတ္တာနံဖြင့် ဂါမဒါရကာနံကို ဝိသေသန ပြုသည်၊ ပြောစကား၏ အဓိပ္ပာယ်ကို နားမလည်လောက်အောင် အရွယ် မရောက်သေးသော ကလေး တူလို။ [အကို ပတ္တာနံ နှင့် တွဲ၊ အဝိညုတံကို အယုတ္တသမာသ်ဟု ကြံ။] ၊ ရွာသူသားငယ်တို့၏ သော်လည်းကောင်း။ (သန္တိကေ၊ ၌။) သာဝေတိ၊ အံ့။ [ဤစကားဖြင့် မဟလ္လက, ဂရုမေဓ, ဂါမဒါရက၊ ဟု အဝိညူပုဂ္ဂိုလ် ၃မျိုးကိုမှတ်။]
ဝိညုဿ န သာဝေတီတိ၊ ကား။ ဉာတုံ၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည် ခြင်းငှာ။ သမတ္ထဿ၊ စွမ်းနိုင်သော။ ပဏ္ဍိတဿ၊ ၏။ (သန္တိကေ) န သာဝေတိ၊ အံ့။
သဗ္ဗသော ဝါ ပနာတိ၊ ကား။ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိ အာဒီသု၊ တို့တွင်။ ယေန ယေန ပရိယာယေန၊ အကြင်ကြင်ပရိယာယ်ဖြင့်။ သိက္ခာ၊ သည်။ ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ။ တတော၊ ထို ထိုပရိယာယ်မှ။ ဧကမ္ပိ၊ တစ်ခုသော ပရိယာယ်ကိုလည်း။ ဝစိ ဘေဒံ၊ ကို။ ကတွာ၊ ၍။ န သာဝေတိ၊ မကြားသိစေ။
ဧဝံ ခေါတိ၊ ဧဝံ ခေါဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ အပ္ပစ္စက္ခာနလက္ခဏံ၊ ကို။ နိယာမေတိ၊ သတ်မှတ်၏။ [ ခေါသဒ္ဒါဖြင့် သတ်မှတ်သည်ဟူလို။]
ဟိ၊ ထင်ရှားအောင်ပြဦးအံ့။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်သော လတ္တံ့ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤဧဝံ ခေါ အစရှိသော ဝါကျ၌။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဧဝမေဝ၊ ဤအကြောင်း ကြောင့်သာ။ သိက္ခာ၊ သည်။ အပ္ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ။ အညေန၊ သော။ ကာရဏေန၊ အကြောင်းကြောင့်။ (အပ္ပစ္စက္ခာတာ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဟုတ်။ ဣတိ အတ္တော၊ နက်။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။) [ဣတိတစ်လုံး အကျေကြံ့။]
ပစ္စက္ခာနဝိဘင်္ဂံ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတံ၊ ပြီ။