သောဧဝံ။ ပေ။ စုတူပပါတဉာဏာယာတိ၊ ကား။
စုတိယာစ၊ စုတိအနီး၌လည်းကောင်း။
ဥပပါတေစ၊ ပဋိသန္ဓေနေပြီးခါစ၌ လည်းကောင်း။
[သမီပတ္ထေဘုမ္မဝစနံ။] ဉာဏယ၊ သိကြောင်း ဉာဏ်အကျိုးငှာ။
ယေန ဉာဏေန၊ ဖြင့်။
သတ္တာနံ၊ တို့၏။
စုတိ စ၊ စုတိကိုလည်းကောင်း။
ဥပပါတောစ၊ ပဋိသန္ဓေကိုလည်းကောင်း။
[သမီပျူပစာ။] ဉာယတိ၊ သိအပ်၏။
တဒတ္ထံ၊ ထို စုတူပပါတဉာဏ်အကျိုးငှာ။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
စတ္တံ အဘိနိန္နာမေသိန္တိ၊ ကား။
ပရိကမ္မစိတ္တံ၊ ကို။
နီဟရိံ၊ ဆောင်တော်မူပြီ။
ပန၊ ကား။
သော ဒိဗ္ဗေန။ ပေ။ ပဿာမီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။
ပူရိတပါရမီနံ၊ န်သော။
မဟာသတ္တာနံ၊ မြတ်သော သတ္တဝါဖြစ်ကြသော ဘုရားအလောင်းတို့၏။
ပရိကမ္မကရဏံနတ္ထိ။
ဟိ၊ မှန်။
တေ၊ ထိုဘုရားအလောင်းတို့သည်။
စိတ္တေ၊ ကို။
အဘိနိန္နာမိတမတ္တေဧဝ၊ ရှေးရှုညွတ်စေအပ်ခါမျှသော်သာ။
ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဖြင့်။
သတ္တေ၊ သတ္တဝါတို့ကို။
ပဿန္တိ၊ မြင်နိုင်ကုန်၏။
ပန၊ ကား။
အာဒိကမ္မိကကုလပုတ္တာ ပရိကမ္မံ, ကတွာ၊ ပြုပြီး၍။
ဝါ၊ ပြီးမှ။
(ပဿန္တိ။) [တသ္မာမှစ၍ ဝဏ္ဏယိဿာမ တိုင်အောင် ပုဗ္ဗနိဝါသကထာ နည်းမှီ၍ ပေးပါ။]
သောတိ၊ ကား။
သောအဟံ၊ သည်။
သောတိ၊ ကား။
သောအဟံ၊ သည်။
ဒိဗ္ဗေနာတိအာဒိသု၊ တို့၌။
(အတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော။)
ဒိဗ္ဗသဒိသတ္တာ ဒိဗ္ဗံ
ဒိဗ္ဗသဒိသတ္တာ ဒိဗ္ဗံ။ ။ ဒိဝိ- နတ်ပြည်၌+ဘဝံ-ဖြစ်သော စက္ခုတည်း၊ ဒိဗ္ဗံ- စက္ခု၊ [ဘဝအနက်၌ ဏျပစ္စည်း။] ဒိဗ္ဗသဒိသတ္တာဖြင့်သဒိသူပစာရကို ပြ၏၊ ဤဥပမာလည်း ဟီနူပမာသာ၊ အဘိညာဉ်စက္ခုကား နတ်မျက်စိထက် မယှဉ်သာအောင် သာလွန်ပေသည်။ [ဒိဗ္ဗဿဒိသတ္တာတိစ ဟီနူပမာဒဿနံ- (ဥပမေယျအောက် ယုတ်သော ဥပမာကို ပြကြောင်းစကားတည်း။) ဒေဝတာနံ ဒိဗ္ဗစက္ခုတောပိ ဣမဿ မဟာနုဘာဝတ္တာ၊ ဋီကာများ။]
၊ နတ်ပြည်၌ဖြစ်သော စက္ခုနှင့် တူသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဒိဗ္ဗံ၊ ဒိဗ္ဗမည်၏။
ဟိ၊ ချဲ့။
ဒေဝတာနံ
ဒေဝတာနံ ဟိ။ ။ သဒ္ဓါများခြင်း, ဒိဋ္ဌိ(အယူ)၏ စင်ကြယ်ခြင်း, အကျိုးကို မြင်ခြင်းတို့ကြောင့် "သုဠု- ကောင်းသော+စရိတံ- အကျင့်တည်း၊ သုစရိတံ- ကျင့်၊ ရုဟိရာဒီဟီတိ အာဒိသဒ္ဒေန ဝါတ ရောဂါဒီနံ (လေ, ရောဂါ စသည်တို့ကို) သင်္ဂဟော၊ "ဥပက္ကိလေသ"ဟူသည် ကံပြုစဉ်က လောဘ ဒေါသစသော တရာများတည်း၊ ကံပြုစဉ်တုန်းက ထိုဥပက္ကိလေသတို့မှ လွတ်ကင်းခြင်းကိုပင် အကျိုးဝိပါက် (စက္ခု)၌ တင်စား၍ ကာရဏူပစာရအားဖြင့် စက္ခုကို "ဥပက္ကိလေသဝိနိမုတ္တ" ဟု ဆိုသည်။
၊ နတ်တို့၏။
သုစရိတကမ္မနိဗ်ဗတ္တံ၊ ကောင်းစွာကျင့်အပ်သော ကံကြောင့်ဖြစ်သော။
ပိတ္တသေမှ ရုဟိရာဒီဟိ၊ သည်းခြေ, သလိပ်, သွေး အစရှိသော အနှောင့်အယှက်တို့သည်။
အပလိဗုဒ္ဓံ၊ မနှောင့်ယှက်အပ်သော။
ဥပက္ကိလေသဝိနိမုတ္တတာယ၊ ကပ်၍ နှိပ်စက်တတ်သော အပြစ်တို့မှ လွတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဒူရေပိ၊ ဝေးသော အရပ်၌လည်း။
[အနီးအာရုံကို ပကတိမျက်စိဖြင့် ယူနိုင်ရကား ပိဖြင့် သိမ်မွေ့သေးငယ်သော အာရုံကိုသာ ဆည်းယူသည်။]
အာရမဏ သမ္ပဋိစ္ဆန သမတ္ထံ၊ အာရုံကို ခံယူခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သော။
ဒိဗ္ဗံ၊ နတ်ပြည်၌ဖြစ်သော။
ပသာဒစက္ခု- ပသာဒစက္ခုသည်။
ဟောတိ။
ဝီရိယဘာဝနာဗလ နဗ္ဗတ္တံ
ဝီရိယ။ ပေ။ နိဗ္ဗတ္တံ။ ။ ဝီရိယာရမ္ဘဝသေနေဝ ဣဇ္ဈနတော သဗ္ဗာပိ ကုသလဘာဝနာ ဝီရိယဘာဝနာ- ဝီရိယကို အားထုတ်မှသာ ပြီးစီး နိုင်ခြင်းကြောင့် ကုသိုလ်ကို တိုးပွားစေခြင်းဟူသမျှသည် ဝီရိယဘာဝနာချည်းတည်း၊ ပဓာနသင်္ခါရသမန္နာဂတာ ဝါ ဣဒ္ဓိပါဒဘာဝနာ ဝိသေသတော ဝီရိယဘာဝနာ- (တစ်နည်း) လုံ့လဝီရိယသင်္ခါရနှင့် ပြည့်စုံသော ဣဒ္ဓိ၏ အခြေခံဘာဝနာအထူး၏ အဖြစ်ကြောင့် (ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ဘာဝနာကို) ဝီရိယဘာဝနာဟု ခေါ်သည်၊ တဿာ အာနုဘာဝေန နိဗ္ဗတ္တံ ဝီရိယဘာဝနာဗလနိဗ္ဗတ္တံ။
၊ ဝီရိယပြဋ္ဌာန်းသော ဘာဝနာ၏ အစွမ်းကြောင့်ဖြစ်သော။
ဣဒဉ္စာပိ ဉာဏစက္ခု၊ ဤ ဉာဏ်စကခုကိုလည်း။
တာဒိသမေဝ
တာဒိသမေဝ။ ။ ဥပက္ကိလေသဝိမုတ္တတာယ (ဥပက္ကိလေသတို့မှ လွတ်ခြင်းအားဖြင့် လည်းကောင်း) ဒူရေပိ သုခမဿပိ အာရမဏဿ သမ္ပဋိစ္ဆနသမတ္ထတာယစ (စွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း) တံသဒိသမေဝ (ထို နတ်မျက်စိနှင့် တူသည်သာ)။
၊ ထိုဒိဗ္ဗစက္ခုကဲ့သို့ ရှုအပ်သည်သာ။
ဣတိ (တသ္မာ) ဒိဗ္ဗသဒိသတ္တာ၊ ဤသို့နတ်ပြည်၌ ဖြစ်သော စက္ခုနှင့် တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဒိဗ္ဗံ၊ ဒိဗ္ဗမည်၏။
ဒိဗ္ဗဝိဟာရဝသေန
ဒိဗ္ဗဝိဟာရဝသေန ပဋိလဒ္ဓတ္တာ။ ။ ဤဟိတ်ကို ဒိဗ္ဗံ၌ စပ်၊ ဒိဗ္ဗဝိဟာရဟူသည် ရူပဈာန် ၄ ပါးတည်း၊ ဘာကြောင့်နည်း, ဗြဟ္မာ့ပြည်၌ ထိုဈာန်တရားတို့အဖြစ်များ၍ ထိုဈာန် တရားဖြင့် ရေရခြင်းကြောင့်တည်း၊ ဒိဝိ- ဗြဟ္မာ့ပြည်၌+ဘဝေါ- ဖြစ်သော ဝိဟာရတည်း၊ ဒိဗ္ဗော စ+ သော+ ဝိဟာရောစာတိ ဒိဗ္ဗဝိဟာရော၊ ထိုဒိဗ္ဗမည်သော ဈာန်ကြောင့် ရအပ်သော အဘိညာဉ်ကား ကာရဏူပစာရအားဖြင့် ဒိဗ္ဗမည်၏- ဟု ပြလို၍ "ဒိဗ္ဗဝိဟာရ၊ ပေ၊ ပဋိလဒ္ဓတ္တာ" ဟု မိန့်သည်။ [ဒိဗ္ဗဝိဟာရသင်္ခါတာနံ တစုန္နံဈာနာနံ ဝသေန ပဋိလဒ္ဓါ၊ ဣမိနာ ကာရဏဝသေနဿ (ထိုအဘိညာဉ်စက္ခု၏] ဒိဗ္ဗဘာဝမာဟ၊ ဋီကာ။]
၊ ဒိဗ္ဗဝိဟာရ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ပဋိလဒ္ဓတ္တာ၊ ရအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
အတ္တာနာစအတ္တာနာစ ဒိဗ္ဗဝိဟာရသန္နိဿိတတ္ထာ။ ။ "ဧဝံ သမာဟိတေစိတ္တေ" စသည်ဖြင့် အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော စတုတ္ထဈာန်ကို (ပါဒက) အခြေခံ ပြု၍ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဖြစ်ရ၏၊ ထို့ကြောင့် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ် ဒိဗ္ဗမည်သော ပါဒကစတုတ္ထဈာန်ကို မှီရသည်- ဟုဆိုရသည်။ [အဋ္ဌင်္ဂသ မန္နာ ဂတေန ဥက္ကံဂတံ (အောက်အောက်ဈာန်ထက်လည်းကောင်း, ရိုးရိုးစတုတ္ထဈာန်ထက်လည်းကောင်း, လွန်ကဲသည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်သော) ပါဒကဇ္ဈာသင်္ခါတံ ဒိဗ္ဗဝိဟာရံ နိဿာယ ပဝတ္တတ္တာ၊ ဋီကာ။] ဤ၌ ဥက္ကံသဂတံ ထောက်၍ အင်္ဂါ ၈ ပါး ရှိသော စတုတ္ထဈာန်ကိုသာ ဥက္ကဋ္ဌ နည်းအားဖြင့် "ဒိဗ္ဗ"ဟုခေါါ၏။
တစ်နည်း။ ။ ဒိဗ္ဗမည်သော ဈာန် ၄ ပါးတွင် ပါဝင်သော( မိမိဟူသောအဘိညာဉ်ဉာဏ်နှင့်လည်း ယှဉ်သော) စတုတ္ထဈာန်ကို ဧကဒေသသျူပစာရအားဖြင့် ဒိဗ္ဗဟု ခေါ်၏။ [ဒိဗ္ဗဝိဟာရ ပရိယာပန္နံ ဝါ အတ္တနာ သမ္ပယုတ္တံ ရူပါဝစရစတုတ္ထဇ္ဈာနံ နိဿယပစ္စယဘူတံ သန္နိဿိတတ္တာ၊ ဋီကာ။] ထို ဒိဗ္ဗကို မှီ၍ဖြစ်ရသော ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကား (သန္နိဿိတွာ ထောက်၍) ဌာနူပစာရအားဖြင့်လည်းကောင်း, (ထို စတုတ္ထဈာန် ကို အခြခံခဲ့ရသောကြောင့်) ကာရဏူပစာရအားဖြင့် လည်းကောင်း ဒိဗ္ဗအမည်ရသည်။ ၊ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း (အဘိညာဉ်ကိုယ်တိုင်= ဟူလို။) ဒိဗ္ဗဝိဟာရသန္နိဿိ တတ္တာပိ၊ ဒိဗ္ဗဝိဟာရကို မှီသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် လည်းကောင်း။ ဒိဗ္ဗံ၊ ၏ [အပိဖြင့် ဒိဗ္ဗသဒိသတ္တာ ဒိဗ္ဗံကို ပေါင်းသည်။ ဒိဗ္ဗ။ ပေ။ ပဋိလဒ္ဓတ္တာကိုကား စသဒ္ဒါဖြင့် ဆည်းသည်။] အလောကပရိဂ္ဂဟေန၊ ကသိုဏ်းရောင်ကို သိမ်းယူခြင်းကြောင့်။ ဝါ၊ ယူသည့်အတွက်။ မဟာဇုတိကတ္တာပိ၊ ကြီးကျယ်သော အရောင်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်း။ ဒိဗ္ဗံ၊ ၏။ တိရောကုဋ္ဋာဒိဂတရူပဒဿနေန၊ နံရံတစ်ဖက်စသော အရပ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံကိုမြင်နိုင်ခြင်းကြောင့်။ ဝါ၊ အတွက်။ မဟာဂတိကတ္တာပိအလောက၊ ပေ၊ မဟာဂတိကတ္တာ။ ။ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကို ဖြစ်စေလိုသော တန်ခိုးရှင်သည် ပင်ကိုက အရောင်ရှိသော တေဇော- ဩဒါတ-အာလောကကသိုဏ်းတို့တွင် တစ်ပါးပါးကို အာရုံပြု၍ တစုတ္ထဈာန်ကို ပါဒက ဈာန်အဖြစ်ဖြင့် ဝင်စားရသည်၊ ထို့ကြောင့် "အာလောက ပရိဂ္ဂဟေန" ဟု ဆိုသည်၊ မဟာဇုတိကတ္တာ၌ "မဟတီ+ ဇုတိ ယဿာတိ မဟာဇုတိကံ- ကြီးကျယ်သောအရောင်ရှိသော ဒိဗ္ဗစက္ခု" ဟု ပြု။
တိရော၊ ပေ၊ မဟာဂတိကတ္တာ။ ။ "မဟနီယဂမနတ္တာ- ဝိမှယနီယ ပဝတ္တိကတ္တာ"ဟု ဋီကာဖွင့်သောကြောင့် "မဟာသဒ္ဒါသည် ဝိမှယ အနက်ဟော" ဟု ဆိုလိုဟန်တူသည်၊ နံရံ၏ ဟိုမှာဘက် စသည်မှာရှိသော ရူပါရုံကို မြင်စွမ်းနိုင်သောကြောင့် "အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်ခြင်းရှိသော စက္ခု"ဟု ဆိုလိုဟန်တူသည်၊ [မဟတီ- အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော+တိ- ဖြစ်ခြင်းသည်၊ ယဿတိ မဟာဂတိကံ။] ၊ အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်ခြင်း ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်း။ ဒိဗ္ဗံ၊ ၏။
တစ်နည်း။ ။ ဒိဗ္ဗမည်သော ဈာန် ၄ ပါးတွင် ပါဝင်သော( မိမိဟူသောအဘိညာဉ်ဉာဏ်နှင့်လည်း ယှဉ်သော) စတုတ္ထဈာန်ကို ဧကဒေသသျူပစာရအားဖြင့် ဒိဗ္ဗဟု ခေါ်၏။ [ဒိဗ္ဗဝိဟာရ ပရိယာပန္နံ ဝါ အတ္တနာ သမ္ပယုတ္တံ ရူပါဝစရစတုတ္ထဇ္ဈာနံ နိဿယပစ္စယဘူတံ သန္နိဿိတတ္တာ၊ ဋီကာ။] ထို ဒိဗ္ဗကို မှီ၍ဖြစ်ရသော ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကား (သန္နိဿိတွာ ထောက်၍) ဌာနူပစာရအားဖြင့်လည်းကောင်း, (ထို စတုတ္ထဈာန် ကို အခြခံခဲ့ရသောကြောင့်) ကာရဏူပစာရအားဖြင့် လည်းကောင်း ဒိဗ္ဗအမည်ရသည်။ ၊ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း (အဘိညာဉ်ကိုယ်တိုင်= ဟူလို။) ဒိဗ္ဗဝိဟာရသန္နိဿိ တတ္တာပိ၊ ဒိဗ္ဗဝိဟာရကို မှီသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် လည်းကောင်း။ ဒိဗ္ဗံ၊ ၏ [အပိဖြင့် ဒိဗ္ဗသဒိသတ္တာ ဒိဗ္ဗံကို ပေါင်းသည်။ ဒိဗ္ဗ။ ပေ။ ပဋိလဒ္ဓတ္တာကိုကား စသဒ္ဒါဖြင့် ဆည်းသည်။] အလောကပရိဂ္ဂဟေန၊ ကသိုဏ်းရောင်ကို သိမ်းယူခြင်းကြောင့်။ ဝါ၊ ယူသည့်အတွက်။ မဟာဇုတိကတ္တာပိ၊ ကြီးကျယ်သော အရောင်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်း။ ဒိဗ္ဗံ၊ ၏။ တိရောကုဋ္ဋာဒိဂတရူပဒဿနေန၊ နံရံတစ်ဖက်စသော အရပ်၌ ဖြစ်သော ရူပါရုံကိုမြင်နိုင်ခြင်းကြောင့်။ ဝါ၊ အတွက်။ မဟာဂတိကတ္တာပိအလောက၊ ပေ၊ မဟာဂတိကတ္တာ။ ။ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကို ဖြစ်စေလိုသော တန်ခိုးရှင်သည် ပင်ကိုက အရောင်ရှိသော တေဇော- ဩဒါတ-အာလောကကသိုဏ်းတို့တွင် တစ်ပါးပါးကို အာရုံပြု၍ တစုတ္ထဈာန်ကို ပါဒက ဈာန်အဖြစ်ဖြင့် ဝင်စားရသည်၊ ထို့ကြောင့် "အာလောက ပရိဂ္ဂဟေန" ဟု ဆိုသည်၊ မဟာဇုတိကတ္တာ၌ "မဟတီ+ ဇုတိ ယဿာတိ မဟာဇုတိကံ- ကြီးကျယ်သောအရောင်ရှိသော ဒိဗ္ဗစက္ခု" ဟု ပြု။
တိရော၊ ပေ၊ မဟာဂတိကတ္တာ။ ။ "မဟနီယဂမနတ္တာ- ဝိမှယနီယ ပဝတ္တိကတ္တာ"ဟု ဋီကာဖွင့်သောကြောင့် "မဟာသဒ္ဒါသည် ဝိမှယ အနက်ဟော" ဟု ဆိုလိုဟန်တူသည်၊ နံရံ၏ ဟိုမှာဘက် စသည်မှာရှိသော ရူပါရုံကို မြင်စွမ်းနိုင်သောကြောင့် "အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်ခြင်းရှိသော စက္ခု"ဟု ဆိုလိုဟန်တူသည်၊ [မဟတီ- အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော+တိ- ဖြစ်ခြင်းသည်၊ ယဿတိ မဟာဂတိကံ။] ၊ အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်ခြင်း ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်း။ ဒိဗ္ဗံ၊ ၏။
တံ သဗ္ဗံ၊ ထို အလုံးစုံသော အနက်ငါးပါးအပေါင်းကို။
သဒ္ဒသတ္ထာနုသာရေန
တံ သဗ္ဗံ သဒ္ဒသတ္ထာနုသာရေန။ ။ "တံ သဗ္ဗံ"ဟု ဆိုသောကြောင့် ဆိုခဲ့ပြီးသော "ဒိဗ္ဗသဒိသတ္တာ, ဒိဗ္ဗဝိဟာရဝသေန ပဋိလဒ္ဓတ္တာ, ဒိဗ္ဗဝိဟာရသန္နိဿိတတ္တာ, မဟာဇုတိကတ္တာ, မဟာဂတိကတ္တာဒိဗ္ဗံ" ဟူသော ၅နည်းလုံးကိုပင် ဆိုလိုဟန်တူသည်၊ ၅ ထိုနည်းတွင် ရှေ့ ၃နည်း၌ ဥပမာတဒ္ဓိတ်, သဒိသူ- ကာရဏူ-ဌာနူပစာတင်ခြင်းသည်ပင် သဒ္ဒသတတ္ထာနုသာရဟု ဆိုလိုဟန်တူ၏၊ နောက် ၂ နည်း၌ကား ဒိဝုဓာတ်၏ ဇုတိအနက်ကိုယူ၍ "ဒိဗ္ဗတိ ဇောတယတိ- ထွန်းတောက်တတ်၏၊ ဣတိဒိဗ္ဗံ" ဟုလည်းကောင်း, ဂတိအနက်ကိုယူ၍ "ဒိဗ္ဗတိ အသဇ္ဇမာနံ ဂစ္ဆတိ- တိရော ကုဋ္ဋစသောအရပ်တို့၌ မငြိမကပ်သွားတတ်ဖြစ်တတ်၏၊ ဣတိ ဒိဗ္ဗံ" ဟုလည်းကောင်း, ဓာတ်ကျမ်းသို့ အစဉ်လိုက်၍ ဝစနတ္ထပြုခြင်းကို "သဒ္ဒသတ္ထာနုသာရ"ဆိုသည်ဟု မှတ်။ [တံ သဗ္ဗန္တိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တံ အတ္ထပဉ္စက, မပေက္ခိတွာ ဝုတ္တန္တိ၊ ကေစိ ပန ဇုတိဂတိအတ္ထေသုပိ သဒ္ဒဝိဒူ ဒိဝုသဒ္ဒံ ဣစ္ဆန္တီတိ မဟာဇုတိကတ္တာ မဟာဂတိကတ္တာတိ ဣဒမေဝဒွယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ ပေ၊ ဝဒန္တိ။]
၊ သဒ္ဒါကျမ်းသို့ အစဉ်လိုက်သဖြင့်။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဒဿနဋ္ဌေန
ဒဿနဋ္ဌေန၊ ပေ၊ တိဝိစက္ခု။ ။ ဒဿနဋ္ဌေနပါဌ်ဖြင့် "စက္ခတိ ရူပံ ဝိဘာဝယတိ- ရူပါရုံကို ထင်စွာပြတတ်၏၊ ဣတိ စက္ခု" ဟူသော ဝစန တ္ထကို ပြ၏၊ "စက္ခုတိစ္စကရဏဋ္ဌေန" ဖြင့် "စက္ခုဣဝ စက္ခု" ဟု ဥပမာတဒ္ဓိတ် ပြုရခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြ၏၊ "စက္ခုကိစ္စကိုပြု" ဟူသည် ပကတိစက္ခုသည် သမဝိသမ (ညီညွတ်သောအရာ မညီညွတ်သောအရာ)ကို ပြောပြသကဲ့သို့ ဖြစ်၏၊ အဘိညာဉ်က္ခုလည်း ထိုကဲ့သို့ပင် ပြောပြသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်းတည်း။ [ဒဿန ဋ္ဌေနာတိ ရူပ ဒဿနဘာဝေန၊ ဣမိနာ စက္ခတိ ရူပံ ဝိဘာဝယတီတိ နိဗ္ဗစနတော စက္ခုတ္တံ (စက္ခုမည်သည်၏အဖြစ်ကို) ဒဿေတိ၊ စက္ခုကိစ္စကရဏေနာတိ ဣဒံ စက္ခုမိဝ စက္ခူတိ ဥပမာယ သဒိသနိမိတ္တဒဿနံ (တူခြင်း၏ အကောင်းပဝတ္တိနိမိတ်ကို ပြသောစကာတည်း။)ဝိမတိ။]
၊ မြင်တတ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော အနက်သဘောကြောင့်။
စက္ခု၊ စက္ခုမည်၏။
စက္ခုကိစ္စကရဏေန၊ စက္ခု၏ကိစ္စကို ပြုခြင်းကြောင့်။
စက္ခုနိဝ၊ စက္ခုနှင့်တူ၏။
ဣတိပိ၊ ထို့ကြောင့်လည်း။
စက္ခု၊ ၏။
စုတူပပါတဒဿနေန
စတူပပါပတ၊ ပေ၊ ဝိသုဒ္ဒံ။ ။ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိဟေတုတ္တာကို ထောက်၍ "ဝိသုဇ္ဈတိဧတေ နာတိ ဝိသုဒ္ဓံ"ဟု ပြု၊ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိနှင့် နဝသတ္တပါတုဘာဝဒိဋ္ဌိ တို့၏ စင်ကြယ်ကြောင်းဖြစ်သော စက္ခုတည်း။ ["နဝသတ္တ- (ရှေးဘဝက မဖြစ်ဘဲ ယခုမှ ဗြဟ္မာမင်းစသူတို့ ဖန်ဆင်းမှုကြောင့်) အသစ် သတ္တဝါတစ်ယောက်၏+ပါတုဘာဝ- ထင်ရှားပေါ်ပေါက်လာခြင်း"ဟု ယူခြင်းသည် နဝသတ္တပါတုဘာဝ ဒိဋ္ဌိမည်၏။]
၊ စုတိပဋိသန္ဓေကို မြင်နိုင်ခြင်းကြောင့်။
ဝါ၊ အတွက်။
ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိဟေတုတ္တာ၊ အယူစင်ကြယ်ခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဝိသုဒ္ဓံ၊ ဝိသုဒ္ဓမည်၏။
ဟိ၊ ချဲ့။
ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
စုတိမတ္တမေဝ၊ မျှကိုသာ။
ပဿတိ၊ မြင်နိုင်၏။
ဥပပါတံ၊ ပဋိသန္ဓေကို။
န ပဿတိ၊ နိုင်။
သော၊ သည်။
ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိံ၊ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိကို။
ဂဏှာတိ၊ ယူ၏။
ယော၊ သည်။
ဥပပါတ မတ္တမေဝ၊ သာ။
ပဿတိ၊ ၏။
စုတိံ၊ ကို။
န ပဿတိ၊ နိုင်။
သော၊ သည်။
နဝသတ္တပါတုဘာဝဒိဋ္ဌိံ၊ အသစ်သတ္တဝါ၏ ထင်ရှားခြင်းဟူသော အယူကို။
ဂဏှာတိ၊ ၏။
ပန၊ ကား။
ယော၊ သည်။
တဒုဘယံ၊ ထိုစုတိပဋိသန္ဓေ ၂ ပါးစုံကို။
ပဿတိ၊ ၏။
သော၊ သည်။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဒုဝိဓမ္ပိ၊ သော။
တံ ဒိဋ္ဌိဂတံ၊ ကို။
အတိဝတ္တတိ၊ လွန်၍ဖြစ်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။
တံ ဒဿနံ၊ ထိုဒိဗ္ဗစက္ခုဖြင့် မြင်ရခြင်းသည်။
ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိဟေတု၊ အသိဉာဏ်ဟူသော အယူစင်ကြယ်ခြင်း၏ အကြောင်းသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
စ၊ ဆက်။
ဘဂဝါ၊ သည်။
တဒုဘယံ၊ ကို။
အဒ္ဒသ၊ မူပြီ။
တေန၊ ကြောင့်။
စုတု။
ပေ။
ဝိသုဒ္ဓံတိ၊ ဟူသော။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။
(မယာ) ဝုတ္တံ။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဧကာဒသ ဥပက္ကိလေသ ဝိရဟတော၊ တစ်ဆယ့်တစ်ပါးသော ဥပက္ကိလေသတို့မှ ကင်းခြင်းကြောင့်။
ဝိသုဒ္ဓံ၊ ဒ္ဓမည်၏။
ဟိ၊ ချဲ့။
ဘဂဝတော၊ ၏။
ဒိဗ္ဗစက္ခု၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်သည်။
ဧကာဒသ ဥပက္ကိလေသ ဝိရဟိတံ၊ ၏။
ယထာ(ကိံဝစနံ)
ယထာဟ။ ။ ဥပရိပဏ္ဏာသ- ဥပက္ကိလေသသုတ်တည်း၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါ, အရှင်နန္ဒိယ, အရှင်ကိမိလ ၃ ပါးကို (ဧကသေသ နည်းအားဖြင့် ပေါင်း၍) ခေါ်တော်မူသောကြောင့် "အနုရုဒ္ဓါ" ဟု ပါဠိတော်၌ ဗဟုဝုစ်ချည်း ရှိသည်၊ ဘုရားမဖြစ်မီက အလောင်းတော်မှာ ဖြစ်ခဲ့ပုံကို အရှင်နုရုဒ္ဓါ စသော ထေရ်တို့အား ပြန်၍ ဟောတော်မူအပ်သော သုတ်တည်း၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဖြစ်ဖို့ရန် ပရိကံပြုသောအခါ အရောင်အလင်း ပေါ်လာ၏၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဖြင့် ရူပါရုံ အထူးအဆန်းတို့ကိုလည်း မြင်ရ၏။ ထိုအခါ ...
၊ အဘယ်စကားကို။
အာဟ၊ နည်း။
သော ခေါ အဟံ အနုရုဒ္ဓါ။
ပေ။
နစဩဘာသံ သဉ္ဇာနာမီတိ ဧဝမာဒိ၊ သဉ္ဇာနာမိ ဤသို့အစရှိသော။
(ယံ သုတ္တံ၊ အကြင် ဥပက္ကိ လေသသုတ်သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
တံ၊ ကို။
အာဟ၊ ပြီ။)
ဧဝံ၊ ဤသို့လျှင်။
တံ၊ ထိုဒိဗ္ဗ စက္ခုသည်။
ဧကာဒသ ဥပက္ကိလေသ ဝိရဟတောစ၊ ကြောင့်လည်း။
ဝိသုဒ္ဓံ၊ မည်၏။
[ပါဠိတော်နက်။
အနုရုဒ္ဓါ၊ အနုရုဒ္ဓါတို့။
သောအဟံ၊ သည်။
ဝိစိကိစ္ဆာစိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသာတိ၊ သောဟူ၍။
ဝါ၊ ဝိစိကိစ္ဆာသည် စိတ်၏ ညစ်နွမ်းကြောင်းဟူ၍။
ဣတိ၊ သို့။
ဝိဒိတွာ၊ သိတော်မူ၍။
စိတ္တဿ၊ ၏။
ဥပက္ကိလေသံ၊ ညစ်နွမ်းကြောင်းဖြစ်သော။
ဝိစိကိစ္ဆာ
ဝိစိကိစ္ဆာ။ ။ "ဣဒံ နုခေါ ကိံ- ဒီဟာတွေက ဘယ့်နဲ့ဟာတွေပါလိမ့်" ဟု ယုံမှားသော ဝိစိကိစ္ဆာ ဖြစ်လာ၏။ ထိုသို့ ဝိစိကိစ္ဆာ ဖြစ်လျှင်ပင် သမာဓိပျက်၍ အရောင်အလင်း (ဩဘာသ)နှင့် ရူပါရုံတို့ကို မြင်မှု (ရူပဒဿန) လည်း ကွယ်ပတော့၏။ ထို့ကြောင့် "ဝိစိကိစ္ဆာ စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသော- ဝိစိကိစ္ဆာသည် စိတ်၏ ညစ်နွမ်းကြောင်း" ဟုမိန့်တော်မူသည်။
၊ ကို။
ပဇဟိံ၊ ပယ်စွန့်တော်မူခဲ့ပြီ။
အမနသိကာရော စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသောတိ၊ သော ဟူ၍။
ဣတိ ဝိဒိတွာ, စိတ္တဿ, ဥပက္ကိလေသံ၊ ညစ်နွမ်းကြောင်းဖြစ်သော။
အမနသိကာရံအမနာသိကာရော။ ။ ထပ်၍အားထုတ်သောအခါဩဘာသလည်းပေါ်လာ၏၊ ရူပါရုံတို့ကိုလည်း မြင်ရပြန်၏၊ ထိုအခါ "ရူပါရုံတို့ကို နှလုံးသွင်းနေသောကြောင့် ငါ့မှာ ဝိစိကိစ္ဆာဖြစ်ရသည်၊ နှလုံးမသွင်းဘဲ တိတ်ဆိတ်စွာနေတော့အံ့"ဟု ကြံ၍ တိတ်ဆိတ်စွာ နေလိုက်ရာ သမာဓိပျက်၍ ဩဘာသနှင့် ရူပဒဿနတို့ ကွယ်သွားပြန်၏၊ ထို့ကြောင့် အမနသိကာရကို "ဥပက္ကိလေသ"ဟု မိန့်တော်မူသည်။
အမှာ။ ။ နောက်၌လည်း ထပ်၍ကြိုးစားသဖြင့် ဩဘာသနှင့် ရူပဒဿနတို့ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ, နောက်တရားတစ်မျိုးကြောင့် သမာဓိပျက်၍ ဩဘာသနှင့် ရူပဒဿနတို့ ကွယ်ပပုံကို သိပါ၊ ဥပက္ကိလေသ တရားဖြစ်ပုံကိုသာ ပြမည်။ ၊ နှလုံးမသွင်းဘဲ တိတ်ဆိတ်စွာနေခြင်းကို။ ပဇဟိံ၊ ပြီ။ [နောက်ဝါကျများ၌လည်း ဤနည်းအတိုင်း ဖော်၍ပေးပါ]။ ပေ။ ထိနမိဒ္ဓံ ထိနမိဒ္ဓံ။ ။ ထိုထို အာရုံတို့၌ ပျံ့နှံ့တတ်သော မနုသိကာရ မဖြစ်သောအခါ ထိနမိဒ္ဓဝင်လာ၍ သမာဓိပျက်ပြန်၏။ ၊ ထိနမိဒ္ဓကို။ ပေ။ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဆမ္ဘိတတ္တံ။ ။ ဟိမဝန္တာသို့ ကသိုဏ်းရောင် အဘိညာဉ်ရောင် ဖြန့်လိုက်သောအခါ ဒါနောရက္ခိုသ်ကြီး စပါးကြီးမြွေကြီးများကို မြင်ရ၍ ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်သော ဆမ္ဘိတတ္တ ဖြစ်လာသဖြင့် သမာဓိ ပျက်ပြန်၏။ ၊ ကိုယ်တုန်လှုပ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော ကြောက်ခြင်းကို။ ပေ။ ဥမ္ပိလဝံ ဥမ္ပိလဝံ။ ။ ထို့နောက် ငါမြင်ရသော ကြောက်စရာတွေသည် ပကတိ မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်၊ အဘိညာဉ်စက္ခုဖြင့် ကြံကြံစည်စည် ကြည့်ရှုမှ မြင်ရသော အကောင်တွေကို ကြောက်နေတယ်ဆိုတာ ဘယ့်နှယ်ဟာတဲ့လဲ (ဘာကြောက်စရာလဲ)ဟုဆင်ခြင်လိုက်သောအခါ အကြောက်ပြေသွား၏၊ ထိုအခါ မိမိ၏ ဆင်ခြင်တတ်သော ဉာဏ်စွမ်းကို အကြောင်းပြု၍ တက်ကြွမှု ပီတိဖြစ်လာရာ သမာဓိပျက်သွာပြန်၏။ [ဥပ္ပိလဝတိ- ဗူးတောင်းသည် ရေမှာ ပေါ်သကဲ့သို့ ပေါ်လွင်တက်ကြွတတ်၏။ (ဣတိ ဥပ္ပိလဝံ၊ ပီတိ ဂတံ)ဟု နပုလ္လိင် အဘိဓေယျ ငဲ့ထားသည်။] ၊ ဗူးတေင်းအသွင်, ပေါလလွင်သော ပီတိကို။ ပေ။ ဒုဠုလ္လံ ဒုဠုလ္လံ။ ။ "ထိန မိဒ္ဓ, ဆမ္ဘိတတ္တတို့ ငြိမ်းသွားအောင် လွန်စွာ ကြိုးစားသဖြင့် ပီတိဖြစ်လာရသည်"ဟု ကြံစည်၍ ကြိုးစားမှု ဝီရိယလျော့ခြင်းကို "ဒုဠုလ္လ"ဟု ခေါ်၏၊ "ကာယာလသိယ (အလသဿ+ဘာဝေါ အာလသိယံ)- ကိုယ်၏ ပျင်းရိသည်၏အဖြစ်၊ ပျင်းမူပင်းရာ"ဟု ဖွင့်သည်၊ ဒုဠု- မကောင်းသော ကိုယ်အမှု၌+နိဿိတံ- မှီသော ပျင်းရိမှုတည်း၊ ဒုဠုလ္လံ။ ၊ မကောင်းသည်ကို မှီသော ကိုယ်၏ ပျင်းမူပင်းရာကို။ ပေ။ အစ္စာရဒ္ဓဝီရိယံ အစ္စာရဒ္ဓဝီရိယံ။ ။ ထို ဒုဠုလ္လမဖြစ်အောင် အလွန်အကျွံ ကြိုးစားသော အစ္စာရဒ္ဓဝီရိယ ဖြစ်ပြန်သောအခါ သမာဓိ ပျက်ပြန်၏။ ၊ အလွန်အားထုတ်အပ်သော ဝီရိယကို။ ပေ။ အတိလီနဝီရိယံ အတိလီနဝီရိယံ။ ။ ဝီရိယလွန်သောကြောင့် သမာဓိပျက်ရသည်- ဟုယူဆရ၍ ဝီရိယကို အလွန်လျှော့ပြန်သောအခါ သမာဓိ ပျက်ပြန်၏။ ၊ အလွန်လျော့သော ဝီရိယကို။ ပေ။ အဘိဇပ္ပံ အဘိဇပ္ပါ။ ။ အရောင်အလင်းကို နတ်ပြည်သို့ ဖြန့်လိုက်သောအခါ နတ်တို့ကိုမြင်ရ၍ အလွန်စွဲလန်းစွာ တောင့်တသော တဏှာဖြစ်သဖြင့် သမာဓိပျက်ပြန်၏။ [အဘိနိဝေသန ဝသေန, ဇပ္ပတိ- တောင့်တတတ်၏၊ ဣတိ အဘိဇပ္ပါ။] ၊ အလွန်တောင့်တတတ်သော တဏှာကို။ ပေ။ နာနတ္တသညံ နာနတ္တသညာ။ ။ နတ်တည်းဟူသော ဇာတ်တူ ရူပါရုံတစ်မျိုးတည်းကို ကြည့်နေသောကြောင့် တောင့်တမှုတဏှာ ဖြစ်ရသည်- ဟု ယူဆ၍ တစ်ခါတစ်ခါ နတ်ပြည်သို့ အရောင်ဖြန့်၍ နတ်အာရုံကို, တစ်ခါတစ်ခါ လူ့ပြည်၌ အရောင်ဖြန့်၍ လူ့အာရုံကို ပြောင်းလဲ၍ ကြည့်ရှုသောအခါ အမျိုးမျိုးသော သဘောရှိသော အာရုံ၌ သညာအမျိုးမျိုးဖြစ်ပြန်ရကား သမာဓိ ပျက်ပြန်၏။ [နာနတ္တေ- အမျိုးမျိုး သဘောရှိသောအာရုံ၌+ပဝတ္တာ+သညာ နာနတ္တသညာ။] ၊ အထူးထူးသောသဘောရှိသော အာရုံ၌ဖြစ်သော သညာကို။ ပေ။ ရူပါနံ၊ ရူပါရုံတို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ အတိနိဇ္ဈာယိတတ္တံ အတိနိဇ္ဈာယိတတ္တံ။ ။ ထပ်၍ ကြိုးစားသောအခါ ဩဘာသနှင့် ရူပဒဿနတို့ပေါ်လာပြန်၏၊ ထိုအခါ"အမျိုးကွဲ ရူပါရုံတွေကို ပြောင်း၍ ပြောင်း၍ ကြည့်နေသောကြောင့် နာနတ္တသညာ ဖြစ်၍ သမာဓိပျက်ရသည်၊ ဣဋ္ဌာရုံဖြစ်စေ, အနိဋ္ဌာရုံဖြစ်စေ တစ်မျိုးတည်းကိုသာ ကြည့်နေတော့အံ့"ဟု ကြံ၍ တစ်မျိုးတည်းကို ကြည့်နေပြန်ရာ အတိနိဇ္ဈာယိတခေါ်သော အလွန်အမင်း ကြည့်ရှုခြင်းသဘောဖြစ်လာ၍ သမာဓိပျက်ပြန်၏။ [အတိဝိယ+နိဇ္ဈာယိတာ- အတိနိဇ္ဈာယိတာ- အလွန်ရှုအပ်သော ရူပါရုံတို့၊ အတိ နိဇ္ဈာယိတာနံ+ဘာဝေါ- အတနိဇ္ဈာယိတတ္တံ။] ၊ အလွန်စူးစိုက်စွာ ရှုအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို။ ဝါ၊ အလွန်စူးစိုက်စွာ ရှုခြင်းကို။ ပဇဟိံ၊ ပြီ။
အမှာ။ ။ နောက်၌လည်း ထပ်၍ကြိုးစားသဖြင့် ဩဘာသနှင့် ရူပဒဿနတို့ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ, နောက်တရားတစ်မျိုးကြောင့် သမာဓိပျက်၍ ဩဘာသနှင့် ရူပဒဿနတို့ ကွယ်ပပုံကို သိပါ၊ ဥပက္ကိလေသ တရားဖြစ်ပုံကိုသာ ပြမည်။ ၊ နှလုံးမသွင်းဘဲ တိတ်ဆိတ်စွာနေခြင်းကို။ ပဇဟိံ၊ ပြီ။ [နောက်ဝါကျများ၌လည်း ဤနည်းအတိုင်း ဖော်၍ပေးပါ]။ ပေ။ ထိနမိဒ္ဓံ ထိနမိဒ္ဓံ။ ။ ထိုထို အာရုံတို့၌ ပျံ့နှံ့တတ်သော မနုသိကာရ မဖြစ်သောအခါ ထိနမိဒ္ဓဝင်လာ၍ သမာဓိပျက်ပြန်၏။ ၊ ထိနမိဒ္ဓကို။ ပေ။ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဆမ္ဘိတတ္တံ။ ။ ဟိမဝန္တာသို့ ကသိုဏ်းရောင် အဘိညာဉ်ရောင် ဖြန့်လိုက်သောအခါ ဒါနောရက္ခိုသ်ကြီး စပါးကြီးမြွေကြီးများကို မြင်ရ၍ ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်သော ဆမ္ဘိတတ္တ ဖြစ်လာသဖြင့် သမာဓိ ပျက်ပြန်၏။ ၊ ကိုယ်တုန်လှုပ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော ကြောက်ခြင်းကို။ ပေ။ ဥမ္ပိလဝံ ဥမ္ပိလဝံ။ ။ ထို့နောက် ငါမြင်ရသော ကြောက်စရာတွေသည် ပကတိ မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်၊ အဘိညာဉ်စက္ခုဖြင့် ကြံကြံစည်စည် ကြည့်ရှုမှ မြင်ရသော အကောင်တွေကို ကြောက်နေတယ်ဆိုတာ ဘယ့်နှယ်ဟာတဲ့လဲ (ဘာကြောက်စရာလဲ)ဟုဆင်ခြင်လိုက်သောအခါ အကြောက်ပြေသွား၏၊ ထိုအခါ မိမိ၏ ဆင်ခြင်တတ်သော ဉာဏ်စွမ်းကို အကြောင်းပြု၍ တက်ကြွမှု ပီတိဖြစ်လာရာ သမာဓိပျက်သွာပြန်၏။ [ဥပ္ပိလဝတိ- ဗူးတောင်းသည် ရေမှာ ပေါ်သကဲ့သို့ ပေါ်လွင်တက်ကြွတတ်၏။ (ဣတိ ဥပ္ပိလဝံ၊ ပီတိ ဂတံ)ဟု နပုလ္လိင် အဘိဓေယျ ငဲ့ထားသည်။] ၊ ဗူးတေင်းအသွင်, ပေါလလွင်သော ပီတိကို။ ပေ။ ဒုဠုလ္လံ ဒုဠုလ္လံ။ ။ "ထိန မိဒ္ဓ, ဆမ္ဘိတတ္တတို့ ငြိမ်းသွားအောင် လွန်စွာ ကြိုးစားသဖြင့် ပီတိဖြစ်လာရသည်"ဟု ကြံစည်၍ ကြိုးစားမှု ဝီရိယလျော့ခြင်းကို "ဒုဠုလ္လ"ဟု ခေါ်၏၊ "ကာယာလသိယ (အလသဿ+ဘာဝေါ အာလသိယံ)- ကိုယ်၏ ပျင်းရိသည်၏အဖြစ်၊ ပျင်းမူပင်းရာ"ဟု ဖွင့်သည်၊ ဒုဠု- မကောင်းသော ကိုယ်အမှု၌+နိဿိတံ- မှီသော ပျင်းရိမှုတည်း၊ ဒုဠုလ္လံ။ ၊ မကောင်းသည်ကို မှီသော ကိုယ်၏ ပျင်းမူပင်းရာကို။ ပေ။ အစ္စာရဒ္ဓဝီရိယံ အစ္စာရဒ္ဓဝီရိယံ။ ။ ထို ဒုဠုလ္လမဖြစ်အောင် အလွန်အကျွံ ကြိုးစားသော အစ္စာရဒ္ဓဝီရိယ ဖြစ်ပြန်သောအခါ သမာဓိ ပျက်ပြန်၏။ ၊ အလွန်အားထုတ်အပ်သော ဝီရိယကို။ ပေ။ အတိလီနဝီရိယံ အတိလီနဝီရိယံ။ ။ ဝီရိယလွန်သောကြောင့် သမာဓိပျက်ရသည်- ဟုယူဆရ၍ ဝီရိယကို အလွန်လျှော့ပြန်သောအခါ သမာဓိ ပျက်ပြန်၏။ ၊ အလွန်လျော့သော ဝီရိယကို။ ပေ။ အဘိဇပ္ပံ အဘိဇပ္ပါ။ ။ အရောင်အလင်းကို နတ်ပြည်သို့ ဖြန့်လိုက်သောအခါ နတ်တို့ကိုမြင်ရ၍ အလွန်စွဲလန်းစွာ တောင့်တသော တဏှာဖြစ်သဖြင့် သမာဓိပျက်ပြန်၏။ [အဘိနိဝေသန ဝသေန, ဇပ္ပတိ- တောင့်တတတ်၏၊ ဣတိ အဘိဇပ္ပါ။] ၊ အလွန်တောင့်တတတ်သော တဏှာကို။ ပေ။ နာနတ္တသညံ နာနတ္တသညာ။ ။ နတ်တည်းဟူသော ဇာတ်တူ ရူပါရုံတစ်မျိုးတည်းကို ကြည့်နေသောကြောင့် တောင့်တမှုတဏှာ ဖြစ်ရသည်- ဟု ယူဆ၍ တစ်ခါတစ်ခါ နတ်ပြည်သို့ အရောင်ဖြန့်၍ နတ်အာရုံကို, တစ်ခါတစ်ခါ လူ့ပြည်၌ အရောင်ဖြန့်၍ လူ့အာရုံကို ပြောင်းလဲ၍ ကြည့်ရှုသောအခါ အမျိုးမျိုးသော သဘောရှိသော အာရုံ၌ သညာအမျိုးမျိုးဖြစ်ပြန်ရကား သမာဓိ ပျက်ပြန်၏။ [နာနတ္တေ- အမျိုးမျိုး သဘောရှိသောအာရုံ၌+ပဝတ္တာ+သညာ နာနတ္တသညာ။] ၊ အထူးထူးသောသဘောရှိသော အာရုံ၌ဖြစ်သော သညာကို။ ပေ။ ရူပါနံ၊ ရူပါရုံတို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ အတိနိဇ္ဈာယိတတ္တံ အတိနိဇ္ဈာယိတတ္တံ။ ။ ထပ်၍ ကြိုးစားသောအခါ ဩဘာသနှင့် ရူပဒဿနတို့ပေါ်လာပြန်၏၊ ထိုအခါ"အမျိုးကွဲ ရူပါရုံတွေကို ပြောင်း၍ ပြောင်း၍ ကြည့်နေသောကြောင့် နာနတ္တသညာ ဖြစ်၍ သမာဓိပျက်ရသည်၊ ဣဋ္ဌာရုံဖြစ်စေ, အနိဋ္ဌာရုံဖြစ်စေ တစ်မျိုးတည်းကိုသာ ကြည့်နေတော့အံ့"ဟု ကြံ၍ တစ်မျိုးတည်းကို ကြည့်နေပြန်ရာ အတိနိဇ္ဈာယိတခေါ်သော အလွန်အမင်း ကြည့်ရှုခြင်းသဘောဖြစ်လာ၍ သမာဓိပျက်ပြန်၏။ [အတိဝိယ+နိဇ္ဈာယိတာ- အတိနိဇ္ဈာယိတာ- အလွန်ရှုအပ်သော ရူပါရုံတို့၊ အတိ နိဇ္ဈာယိတာနံ+ဘာဝေါ- အတနိဇ္ဈာယိတတ္တံ။] ၊ အလွန်စူးစိုက်စွာ ရှုအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို။ ဝါ၊ အလွန်စူးစိုက်စွာ ရှုခြင်းကို။ ပဇဟိံ၊ ပြီ။
အနုရုဒ္ဓါ၊ တို့။
သော အဟံ၊ သည်။
အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော(ဟုတွာ) ဝိဟရတေန္တာ၊ သော်။
ဩဘာသဉှိ၊ အရောင်အလင်းကိုသာ။
သဉ္ဇာနာမိ၊ သိတော်မူရ၏။
ရူပါနိစ၊ တို့ကိုကား။
န ပဿာမိ၊ မြင်တော်မမူရ။
ရူပါနိဟိ၊ တို့ကိုသာ။
ပဿာမိ၊ ၏။
ဩဘာသံစ
ဩဘာသံ၊ ပေ၊ သဉ္ဇာနာမီတိ အာဒိ။ ။ ပရိကမ္မဘာဝနာကြောင့် ပေါ်လာသော အရောင်အလင်းကို ဩဘာသဟု ခေါ်၏၊ ထိုအရောင် ကို အကြည့်များနေသောအခါ ရူပါရုံကို မမြင်၊ ရူပါရုံကိုချည်း စိုက်၍ ကြည့်သောအခါ အရောင်ကိုပင် မမြင်၊ အာဒိဖြင့် "ကေဝလမ္ပိရတ္တိံ, ကေဝလမ္ပိဒိဝံ, ကေဝလမ္ပိ ရတ္တိန္ဒိဝံ" စသော ပါဠိတော်ကိုယူ၊ နောက်အခါ၌ ဘုရားရှင်၏ ဒိဗ္ဗစက္ခုသည် ဤပြခဲ့သော ဥပက္ကိလေသ တစ်ဆယ့်တစ်ပါးမှ စင်ကြယ်တော့်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤနည်း၌ "ဝိသုဒ္ဒေန- တစ်ဆယ့်တစ်ပါးသော ဥပက္ကိလေသတို့မှ စင်ကြယ်သော"ဟု ပါဠိတော် မှာပေး။
၊ ကိုကား။
နသဉ္ဇာနာမိ၊ မသိရ။]
မနုဿူပစာရံ
မနုဿူပစာရံ၊ ပေ၊ မာနုဿကံ။ ။ မနုဿာနံ- တို့၏+ဣဒံ, မာနုဿကံ- လူတို့၏+ဥစ္စာ၊ ထို"လူ့ဥစ္စာ"ဟူသည် ပကတိမျက်စိဖြင့် မြင်လောက်ရာ အရပ်တည်း၊ [မနုဿူ ပစာန္တိ- မနုဿေဟိ (တို့သည်)+ ဥပစရိတဗ္ဗဋ္ဌာနံ (ပကတိစက္ခုဖြင့် လှည့်လည်အပ်သော အရပ်တည်း၊)ထိုအရပ်- ဟူသည်လည်း ပကတိစက္ခုဖြင့် ယူနိုင်သော ရူပါရုံတည်း၊ ပကတိယာ စက္ခုဒွါရေန ဂဟေတဗ္ဗံ ဝိသယံ (အာရုံကို) ဣတိ အဓိပ္ပာယော၊ ဋီကာ။ ] မာနုဿကံ- လူတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော မြင်လောက်ရာ ရူပါရုံကို+အတိက္ကန္တံ- လွန်သောစက္ခုတည်း၊ အတိက္ကန္တမာနုဿကံ- က္ခု၊ "လွန်" ဟူသည်လည်း လူတို့မြင်ရိုးမြင်စဉ် အာရုံကို လွန်၍ တိရောကုဋ္ဋစသည်၌ရှိသော ရူပါရုံကို မြင်နိုင်ခြင်းတည်း၊ ထိုကြောင့် "အတိက္က မိတွာ ရူပဒဿနေန" ဟုဖွင့်သည်။ ["မာနုဿကံဝါ" စသော ဒုတိယနည်း၌ "မာနုဿကံ"အရ (ရူပါရုံ)ကိ မကောက်ဘဲ (စက္ခုပသာဒ)ကို ကောက်ရခြင်းသာ ထူး၏၊ "လူတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ပသာဒစက္ခုကိုလွန်သော"ဟု ပေး။]
၊ လူတို့၏ဥစ္စာဖြစ်သော မြင်လောက်ရာ ရူပါရုံကို။
အတိက္ကမိတွာ၊ လွန်၍။
ရူပဒဿနေန၊ ရူပါရုံကိုမြင်ခြင်းကြောင့်။
အတိက္ကန္တ မာနုဿကံ၊ မည်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
မာနုဿကံ၊ လူတို့၏ ဉစ္စာဖြစ်သော။
မံသစက္ခုံ၊ မံသစက္ခုကို။
အတိက္ကန္တတ္တာ၊ လွန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
အတိက္ကန္တမာနုဿကန္တိ၊ ကံဟူ၍။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဒိဗ္ဗေန၊ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်သော ပသာဒစက္ခုနှင့် တူသော။
[ဝါ၊ ဒိဗ္ဗဝိဟာရမည်သော ဈာန် ၄ပါးကြောင့် ရအပ်သော။
ဝါ၊ ဒိဗ္ဗဝိဟာရတွင် အထက်ဆုံး စတုတ္ထဈာန်ကိုမှီသော။
ဝါ၊ ထွန်းလင်းတောက်ပသော။
ဝါ၊ တိရောကုဋ္ဋ အစရှိသောအရပ်သို့ မငြိမကပ်သွားတတ်သော။]
ဝိသုဒ္ဒေန၊ ဉစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ, နဝသတ္တပါတုဘာဝဒိဋ္ဌိတို့၏ စင်ကြယ်ကြောင်းဖြစ်သော။
ဝါ၊ တစ်ဆယ့်တစ်ပါးသော ဥပက္ကိလေသတို့မှ စင်ကြယ်သော။
အတိက္ကန္တမာနုဿကေန၊ လူတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော။
မြင်လောက်ရာရူပါရုံကို လွန်သော။
ဝါ၊ လူတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော မံသစက္ခုကို လွန်သော။
တေန စက္ခုနာ၊ ထိုအဘိညာဉ်စက္ခုဖြင့်။
(ပဿာမိ စပ်။) သတ္တေ ပါဿာမီတိ၊ ကား။
မနုဿာ၊ တို့သည်။
မံသစက္ခုနာ၊ ဖြင့်။
(ပဿန္တိဝိယ၊ မြင်ကုန်သကဲ့သို့။
ဝါ၊ ကြည့်ကုန်သကဲ့သို့။
တထာ၊ တူ။)
သတ္တေ၊ တို့ကို။
ပဿာမိ၊ မြင်တော်မူ၏။
ဝါ၊ ကြည့်တော်မူ၏။
ဒက္ခာမိ၊ မြင်တော်မူ၏။
ဩလောကေမိ၊ ကြည့်တော်မူ၏။
စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇနေတိဧတ္ထ၊ ၌။
စုတိက္ခဏေဝါစုတိက္ခဏေ၊ ပေ၊ အဓိပ္ပေတာ။ ။ စုတိခဏ, ပဋိသန္ဓေခဏဟူသည် စိတ္တက္ခဏတစ်ချက်မျှဖြစ်၍ အလွန်မြန်သောကြောင့် ထိုအခိုက်ရှိ ရူပါရုံကို ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဖြင့်သော်မှလည်း မမြင်နိုင်၊ မှန်၏- ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ် မဖြစ်မီမနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း, ပရိကံ, ဥပစာ, အနုလုံ, ဂေါတြဘုတို့ ဖြစ်ရသေး၏၊ စုတိစိတ္တက္ခဏ, ပဋီသန္ဓေခဏ၌ ထိုစိတ် ၅ မျိုးနှင့် အဘိညာဉ်ဖြစ်ချိန်မရ၊ ထိုကြောင့် စဝမာနေဖြင့် စုတေခါနီးသတ္တဝါကို, ဥပပဇ္ဇမာနေဖြင့် ပဋိသန္ဓေနေပြီးစဖြစ်ပြီးစ သတ္တဝါကို သမီပျူ ပစာရအားဖြင့် ယူပါ။ [ဂဟိတပဋိသန္ဓိကာဖြင့် ဂဗ္ဘသေယျကသတ္တဝါတို့ကို, သမ္ပတိနိဗ္ဗတ္တာ ဖြင့် သံသေဒဇ- ဩပပါတိက သတ္တဝါတို့ကို ပြသည်- ဟုခွဲ၊ သမ္ပတိဇာတာကဲ့သို့ "သမ္ပတိ+နိဗ္ဗတ္တာနံ ယေသံတိ သမ္ပတိနိဗ္ဗတ္တာ"ဟု သမာသ်ကြံ။]
မှတ်ချက်။ ။ ဒိဗ္ဗစက္ခုသည် ရူပါရုံကိုသာ အာရုံပြုနိုင်၏၊ သတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံမပြုနိုင်၊ ထို့ကြောင့် ရူပါရုံမြင်ခြင်းကို ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာန်နည်းအားဖြင့်" "သတ္တေ ပဿာမိ- သတ္တဝါတို့ကို မြင်တော်မူ၏"ဟု ဟောတော်မူသည်၊ [ရူပဒဿနမေတ္ထ သတ္တဒဿန္တိ စဝမာနေဟိအာဒိနာ ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနေန ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ ဝိမတိ။] ၊ စုတိခဏ၌လည်းကောင်း။ ဿပပတ္တိက္ခဏေဝါ၊ ပဋိသန္ဓေ၏ ခဏ၌လည်းကောင်း။ ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ၊ ဖြင့်။ ဒဠုံ၊ ငှာ။ နသက္ကာ၊ မတတ်နိုင်။ ပန၊ ဆက်။ ယေ၊ အကြင်သတ္တဝါတို့သည်။ အာသန္နစုတိကာ၊ နီးသော စုတေခြင်းရှိကုန်၏။ ဣဒါနိ၊ ၌။ စဝိဿန္တိ၊ စုတေ ကုန်တော့လတ္တံ။ တေ၊ ထိုစုတေခါနီး သတ္တဝါတို့ကို။ စဝမာနာတိ၊ နတို့ဟူ၍။
မှတ်ချက်။ ။ ဒိဗ္ဗစက္ခုသည် ရူပါရုံကိုသာ အာရုံပြုနိုင်၏၊ သတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံမပြုနိုင်၊ ထို့ကြောင့် ရူပါရုံမြင်ခြင်းကို ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာန်နည်းအားဖြင့်" "သတ္တေ ပဿာမိ- သတ္တဝါတို့ကို မြင်တော်မူ၏"ဟု ဟောတော်မူသည်၊ [ရူပဒဿနမေတ္ထ သတ္တဒဿန္တိ စဝမာနေဟိအာဒိနာ ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနေန ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ ဝိမတိ။] ၊ စုတိခဏ၌လည်းကောင်း။ ဿပပတ္တိက္ခဏေဝါ၊ ပဋိသန္ဓေ၏ ခဏ၌လည်းကောင်း။ ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ၊ ဖြင့်။ ဒဠုံ၊ ငှာ။ နသက္ကာ၊ မတတ်နိုင်။ ပန၊ ဆက်။ ယေ၊ အကြင်သတ္တဝါတို့သည်။ အာသန္နစုတိကာ၊ နီးသော စုတေခြင်းရှိကုန်၏။ ဣဒါနိ၊ ၌။ စဝိဿန္တိ၊ စုတေ ကုန်တော့လတ္တံ။ တေ၊ ထိုစုတေခါနီး သတ္တဝါတို့ကို။ စဝမာနာတိ၊ နတို့ဟူ၍။
(အဓိပ္ပေတာ၊ အပ်ကုန်၏။) စ= ကား။
ယေ၊ အကြင် သတ္တဝါတို့သည်။
ဂဟိတ ပဋိသန္ဓိကာ၊ ယူအပ်ပြီးသော ပဋိသန္ဓေရှိကုန်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
သမ္ပတိနိဗ္ဗတ္တာ၊ ဖြစ်ပြီး၍ ယခု တစခဏသာရှိကုန်၏။
ဝါ၊ ဖြစ်ပြီးခါစတို့တည်း။
တေ၊ ထိုပဋိသန္ဓေ နေပြီးခါစ ဖြစ်ပြီးခါစ သတ္တဝါတို့ကို။
ဥပပဇ္ဇမာနာတိ၊ မာနတို့ဟူ၍။
အဓိပ္ပေတာ၊ န်၏။
ဧဝရူပေ၊ န်သော။
စဝမာနေ၊ စုတေခါနီး ဖြစ်ကုန်သော။
တေ(သတ္တေ)၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
ဥပပဇ္ဇမာနေ၊ ပဋိသန္ဓေ နေပြီးခါစ ဖြစ်ပြီးခါစ ဖြစ်ကုန်သော။
တေ (သတ္တေ) စ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
ပဿာမိ၊ ၏။
ဣတိ ဒဿေတိ၊ ၏။
ဟီနေတိ
ဟီနေ။ ။ [ဟာဓာတ်, တပစ္စည်း, တ ကိုန ပြု, အာကို ဤပြု။]ဟာယန္တိ- ယုတ်လျော့ကုန်၏၊ ဣတိ ဟီနာ၊ ပဏီတသတ္တဝါတို့အောက် (ဇာတိကုလဘောဂစသည်ဖြင့်) ယုတ်လျော့နေသူများ ဖြစ်၍ ကဲ့ရဲ့ ရှုတ်ချခံရ- အထင်သေး အမြင်သေးခံရသော သတ္တဝါများတည်း၊ ထိုသို့ ဖြစ်ရခြင်းမှာလည်း ရှေးဘဝက မောဟ၏ အကျိုးဆက်တည်း၊ ထို့ကြောင့် "မောဟနိဿန္ဒ၊ ပေ၊ အဝညာတေ" ဟု အဓိပ္ပာယတ္ထဖွင့်သည်၊ [မောဟူပနိဿယံ- ကံ မပြမီက မောဟလျှင် မှီရာရှိသော၊ ကမ္မံ- ကုသိုလ်ကံသည်၊ နီဟီနံ- ယုတ်ညံ့သည်၊ နိဟီနဖလံ- ယုတ်ညံ့သော အကျိုး ရှိသည်၊ ဟောတီတိ အာဟ မောဟနိဿန္ဒယုတ္တတ္တာတိ၊ ဟီဠိတေတိ- ဂရဟိတော၊ ဩဟီဠိတေတိ ဝိသေသတော ဂရဟိတေ၊ ဥညာတေတိ လာမကဘာဝေန+ဉာတေ၊ အဝညာတေတိ ဝိသေသတော လာမကဘာဝေန ညတေ၊ ဋီကာ။]
၊ ကား။
မောဟနိဿန္ဒ ယုတ္တတ္တာ၊ မောဟ၏ အကျိုးဆက်နှင့် ယှဉ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဟီနာနံ၊ ယုတ်ညံ့ကုန်သော။
ဇာတိကုလဘောဂါ ဒီနံ၊ ဇာတ်, အမျိုး, စည်းစိမ် အစရှိသည်တို့၏?
ဝသေန၊ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဟီဠိတေ၊ ရှုတ်ချအပ်ကုန်သော။
ဩဟီဠိတေ၊ အထူးသဖြင့် ရှုတ်ချအပ်ကုန်သော။
ဥညာတေ၊ အယုတ်အားဖြင့် သိအပ်ကုန်သော။
အဝညာတေ၊ အထူးသဖြင့် အယုတ်အားဖြင့် သိအပ်ကုန်သော။
ပဏီတေတိ
ပဏီတေ။ ။ ပ ပုဗ္ဗ နီဓာတ်, တ၊ သက္ကတ၌ "ပြ"ဟု ရှိသောရ် နောက်ဖြစ်၍ န ကိုဏပြု၊ ပကဋ္ဌံ- မြင့်မြတ်သူ၏ အဖြစ်သို့+နီတာ- ဆောင်အပ်သူတို့တည်း၊ ပဏီတာ- တို့၊ ကုသိုလ် ကံပြုစဉ်က အမောဟ (ဉာဏ်)ပါလာ၍ ထိုအကျိုးဆက်ကြောင့် ဇာတိစသည် အထက်တန်းကျသူ များတည်း။
၊ ကား။
အဒေါသနိဿန္ဒယုတ္တတ္တာ၊ ကြောင့်။
တဗ္ဗပရီတေ၊ ထိုဟီန၏ ပြောင်းပြန်ဖြစ်ကုန်သော။
သုဝဏ္ဏေတိ
သုဝဏ္ဏေ။ ။ "ဣဋ္ဌကန္တမနာပ"ဖြင့် သု၏ အနက်ကို, ဝဏ္ဏယုတ္တေ၌ ယုတ္တဖြင့် ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်ကို ပြ၏၊ သုန္ဒရော+ဝဏ္ဏော၊ ထိုသို့ အဆင်းလှခြင်းသည် ဒေါသကင်းသော ကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်ဟု သိစေလို၍ "အဒေါသနိဿန္ဒယုတ္တတ္တာ"ဟု မိန့်၊ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ၌ "ဒုဋ္ဌု+ဝဏ္ဏော ယေသံ"ဟု ပြု။
၊ ကား။
အဒေါသနိဿန္ဒ ယုတ္တတ္တာ၊ ကြောင့်။
ဣဋ္ဌကန္တ မနာပဝဏ္ဏယုတ္တေ၊ အလိုရှိအပ်, နှစ်သက်အပ်, မြတ်နိုးအပ်သော အဆင်းနှင့် ယှဉ်ကုန်သော။
ဒုဗ္ဗဏ္ဏေတိ၊ ကား။
ဒေါသနိဿန္ဒယုတ္တတ္တာ၊ ကြောင့်။
အနိဋ္ဌာကန္တ အမနာပဝဏ္ဏယုတ္တေ၊ အလိုမရှိအပ်, မနှစ်သက်အပ်, မမြတ်နိုးအပ်သော အဆင်းနှင့်ယှဉ်ကုန်သော။
အဘိရူပေ
အဘိရူပေ, ဝိရူပေ။ ။ သုဝဏ္ဏေ, ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ၏ တစ်နည်းအဖွင့်တည်း၊ ရူပသဒ္ဒါသည် ပုံသဏ္ဍာန် အနက်ဟော၊ ဤနည်း၌ ဝဏ္ဏသဒ္ဒါလည်း အဆင်းဟောမဟုတ်။ [ဣဒံ သဏ္ဍာနဝသေန ဝုတ္တံ၊ သဏ္ဍာနဝစနောပိ ဟိ ဝဏ္ဏသဒ္ဒေါ ဟောတိ။]
၊ အလွန်လှသော ပုံသဏ္ဍာန်ရှိကုန်သော။
ဝါ၊ အချိုးကျ၍ လှကုန်သော။
ဝိရူပေ၊ ဖောက်ပြန်သော အဆင်းရှိကုန်သော။
ဝါ၊ အရုပ်ဆိုးကုန်သော။
ဣတိပိ အတ္ထော၊ သည်လည်း။
(ဟောတိ)။
သုဂတေတိ
သုဂတေ, ဒုဂ္ဂတေ။ ။ သု သဒ္ဒါသည် သုန္ဒရအနက်ဟော၊ သုန္ဒရံ- ကောင်းသော ဂတိသို့+ဂတာ-သုဂတာ၊ ဒုက္ခံ (ကိစ္ဆံ)- ဆင်းရဲသောဂတိသို့+ဂတာ ဒုဂ္ဂတာ "အလောဘနိဿန္ဒ၊ ပေ၊ မဟဒ္ဓနေ" ဖြင့်"သုခံ+ဂတာ- ချမ်းသာသို့ ရောက်သူတို့" ဟုပြ၏၊ လောဘနိဿန္ဒ၊ ပေ၊ အပ္ပန္နပါနေ" ဖြင့် "ဒုက္ခံ-ဆင်းရဲသို့+ဂတာ- ဒုဂ္ဂတာ"ဟု ပြ၏၊ အလောဘဓာတ်ခံရှိသူတို့သည် "ဝဒညူ- တောင်းရမ်းသောစကားကို အလိုက်သိတတ်ကြကုန်၏၊ ဝီတမစ္ဆရာ- ကင်းသော ဝန်တိုခြင်း ရှိကြကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ရောက်ရာဘဝ၌ ကြွယ်ဝချမ်းသာကြ၏၊ လောဘဓာတ်ခံရှိသူတို့ကား "လုဒ္ဓါ- လောဘကြီးကြ၏၊ မစ္ဆရိနော- ဝန်တိုခြင်း ရှိကြ၏၊ ထို့ကြောင့် ရောက်ရာဘဝ၌ ဥစ္စာမဲ့မွဲဆင်းရဲကြလေသည်၊ [အဍ္ဎော၌ အာပုဗ္ဗ ဈေဓာတ် ကပစ္စည်း၊ က်အနုဗန်ချေ, ဇ်လာ၍ "အဇ္ဈော"ဟု ဖြစ်ပြီးမှ ပိသောဒရာ ဒိဂိုဏ်းဖြစ်၍ ဇ္ဈကို ဍ္ဎပြု၊ "အဇ္ဈယန္တိ- လွန်စွာ သိတတ် စဉ်းစား ကြံစည်တတ်ကုန်၏၊ ဣတိ အဍ္ဎ" ဟပြု၊ သက္ကတ၌ "အာဍ္ဎ"ဟု ရှိ၏၊ ဒလိဒ္ဒန္တိ- ဆင်းရဲသို့ ရောက်တတ်ကုန်၏၊ ဣတိ ဒလိဒ္ဒါ- ဆင်းရဲသူတို့၊ ဒလိဒ္ဒ- ဒုဂ္ဂတေ" ဟူသော ဓာတ်၊ အပစ္စည်း။]
၊ ကား။
သုဂတိဂတေ၊ ကောင်းသောဂတိသို့ ရောက်ကုန်သော။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
အလောဘ နိဿန္ဒယုတ္တာ၊ ကြောင့်။
အဍ္ဎေ၊ ကြွယ်ဝကုန်သော။
မဟဒ္ဓနေ၊ များသော ဥစ္စာရှိကုန်သော။
ဒုဂ္ဂတေတိ၊ ကား။
ဒုဂ္ဂတိဂတေ၊ မကောင်းသော ဂတိသို့ ရောက်ကုန်သော။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
လောဘနိဿန္ဒ ယုတ္တတ္တာ၊ ကြောင့်။
ဒလိဒ္ဒေ၊ ဆင်းရဲကုန်သော။
အပ္ပန္နပါနေ၊ နည်းသော အစားအသောက်ရှိကုန်သော။
ယထာ ကမ္မုပဂေတိ
ယထာ ကမ္မုပဂေ။ ။ ယံ ယံ+ကမ္မံ ယထာကမ္မံ- အကြင် အကြင် (ဆည်းပူးအပ်သော) ကံ+ဥပဂစ္စန္တီတိ ဥပဂါ (ဥပ+ဂမု+ကွိ)၊ ယထာကမ္မံ- အကြင် အကြင် ဆည်းပူးအပ်သောကံကြောင့်+ဥပဂါ- ထိုထိုဘဝသို့ ကပ်ရောက်ရသူတို့တည်း၊ ယထာ ကမ္မုပဂါ- တို့။ [ အခွင့်သာလျှင် အကျိုးပေးလောက်အောင် များသောကံကို "ဥပစိတ- ဆည်းပူးအပ်သောကံ"ဟု ခေါ်သည်။
၊ ကား။
ယံ ယံ ကမ္မံ၊ အကြင် အကြင် ကံကို။
ဥပစိတံ၊ ဆည်းပူးအပ်ပြီ။
တေန တေန၊ ထိုထို ကံကြောင့်။
ဥပဂတေ၊ ကပ်ရောက်ကုန်သော။
တတ္ထ၊ ထိုပုဒ်တို့တွင်။
ပုရိမေဟိ၊ ရှေးဖြစ်ကုန်သော။
စဝမာနေတိ အာဒီဟိ
စဝမာနေတိ အာဒီဟိ၊ ပေ၊ ဝုတ္တံ။ ။ စဝမာနေသတ္တဝါ စသည်တို့အား အာရုံ (ဝိသယ)တည်း၊ ဒိဗ္ဗက္ခုကား အာရုံရှိသော (ဝိသယီ)တည်း၊ ထို စဝမာနေ စသည်ဖြင့် ဝိသယတို့ကို တိုက်ရိုက်ပြလိုက်လျှင် ဝိသယီ၏ ကိစ္စဗျာပါရကိုလည်း ကာရဏူပစာရအားဖြင့် ပြပြီးဖြစ်တော့၏၊ ထို့ကြောင့် "စဝမာနေတိအာဒီဟိ ဒိဗ္ဗစက္ခုကိစ္စံဝုတ္တံ"ဟု မိန့်သည်၊ [စဝမာနေတိအာဒီဟိ၌ စသဒ္ဒါကျေသည်- ဟု ဋီကာဆို၏၊ ရှေ့၌ဖြစ်သော "ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ၊ ပေ၊ သတ္တေ ပဿာမိ" ဖြင့် လည်းကောင်း, ဤ "စဝမာနေ" အစရှိသည်ဖြင့်လည်းကောင်း ဒိဗ္ဗစက္ခုကိစ္စကို ဟောတော်မူအပ်ပြီ- ဟုဆိုလိုသည်။]
၊ စဝမာနေ အစရှိသော ပုဒ်တို့ဖြင့်။
ဒိဗ္ဗစက္ခုကိစ္စံ၊ ကို။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ပန၊ ကား။
ဣမိနာ ပဒေန
ဣမိနာ ပန ပဒေန။ ။ ဤ၌ ပုဒ်ဆိုသော်လည်း တစ်ပုဒ်တည်းမက "ယထာကမ္မု ပဂေသတ္တေ ပဇာနာမိ" ဟူသော ဝါကျတည်း၊ ထို့ကြောင့် "ပဇ္ဇတိဉာယတိအတ္ထော ဣမိနာတိ ပဒံ" ဟု ဝိဂ္ဂဟပြု၍ ဝါကျကို အရကောက်ပါ၊ (သာရတ္ထ၊) တစ်နည်း- လိုရင်းဖြစ်သော "ယထာကမ္မုပဂေ"ကို ရည်ရွယ်၍ ဣမိနာပဒေန" ဟု မိန့်သည်၊ ဝိမတိ။
၊ ဤ ယထာကမ္မု ပဂေဟူသော ပုဒ်ဖြင့်။
ယထာကမ္မုပဂဉာဏကိစ္စံ၊ ယထာကမ္မုပဂညာဏ်၏ ကိစ္စကို။
(ဝုတ္တံ။)
စ၊ ဆက်။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံကား။
တဿ ဉာဏဿ၊ ထို ယထာကမ္မုဂညာဏ်၏။
ဥပ္ပတ္တိက္ကမော၊ ဖြစ်စဉ်တည်း။
သော၊ ထိုဒိဗ္ဗစက္ခုတန်ခိုးရှင်သည်။
ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။
နိရယာဘိမုခံ၊ ငရဲသို့ ရှေးရှု။
အာလောကံ၊ ကို။
ဝဍ္ဎေတွာ၊ တိုးပွားစေ၍။
မဟန္တံ၊ ကြီးစွာသော။
ဒုက္ခံ၊ ဆင်းရဲကို။
အနုဘဝမာနေ၊ ခံစားနေကုန်သော။
နေရယိသတ္တေ၊ ငရဲသား သတ္တဝါတို့ကို။
ပဿတိ၊ မြင်ရ၏။
တံဒဿနံ၊ ထိုမြင်ရခြင်းသည်။
ဒိဗ္ဗစက္ခုကိစ္စမေဝ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု၏ ကိစ္စသာတည်း။
သော၊ ထို ဒိဗ္ဗစက္ခုတန်ခိုးရှင်သည်။
ဧဝံ၊ သို့။
မနသိကရောတိ၊ နှလုံးသွင်း၏။
(ကိံ)။
ကိံ ကမ္မံ၊ အဘယ်ကံကို။
ကတွာ၊ ၍။
ဣမေသတ္တာ၊ တို့သည်။
ဧတံ ဒုက္ခံ၊ ကို။
အနုဘဝန္တိ နုခေါ၊ ခံစားကြရပါကုန်လိမ့်မည်နည်း။
ဣတိ၊ သို့။
(မနသိကရောတိ၊ ၏)
[ပါဒကဈာနံ။ ပေ။ ပရိကမ္မဝသေန မနသိကရောတိ။ သာရတ္ထ။]
အထ၊ ထိုသို့ နှလုံးသွင်းရာအခါ၌။
အဿ၊ ထိုတန်ခိုးရှင်၏။
ဣဒံနာမ၊ ဤမည်သောကံကို။
ကတွာ၊ ၍။
(ဣမေသတ္တာ ဧတံဒုက္ခံ, အနုဘဝန္တိ၊ န်၏။)
ဣတိ၊ သို့။
တံကမ္မာရမဏံ၊ ထို ကံဟူသော အာရုံရှိသော။
ဉာဏံ၊ ဉာဏ်သည်။
(ယထာ ကမ္မုပဂဉာဏ်သည်။)
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
တထာ၊ ပါး။
ဥပရိ၊ အထက်၌။
ဒေဝလောကာဘိမုခံ၊ နတ်ပြည်သို့ ရှေးရှု။
အာလောကံ ဝဍ္ဎေတွာ, နန္ဒနဝနမိဿကဝန ဖာရုသကဝနာဒီသု၊ နန္ဒနဥယျာဉ်, မိဿကဥယျာဉ်, ဖာရုသကဥယျာဉ် အစရှိသည်တို့၌။
(အာဒိဖြင့် စိတ္တ လတာဥယျာဉ် စသည်ကိုယူ။)
မဟာသမ္ပတ္တိံ၊ ကြီးစွာသော စည်းစိမ်ကို။
အနုဘဝမာနေ သတ္တေ ပဿတိ။
တမ္ပိဒဿနံ၊ သည်လည်း။
ဒိဗ္ဗစက္ခုကိစ္စမေဝ၊ တည်း။
ပေ။
ဧတံ သမ္ပတ္တိံ၊ ဤစည်းစိမ်ကို။
ပေ။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
ဣဒံ၊ ဤ ဉာဏ်သည်။
ယထာကမ္မုပဂဉာဏံနာမ၊ ပဂ ဉာဏ်မည်၏။
[ငရဲနှင့် နတ်ပြည်ကိုသာ ပြခြင်း နိဒဿနနည်းတည်း။
အခြား ဂတိရှိ၌ရှိသော သတ္တဝါတို့ကိုလည်း ဒိဗ္ဗစက္ခုဖြင့် မြင်နိုင်သည်သာ။ ...
နေရယိကဒေဝဂ္ဂဟဏဉ္စ နိဒဿနမတ္တံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဋီကာ။]
ဣမဿ၊ ဤ ယထာမ္မု ပဂဉာဏ်၏။
ဝိသုံ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုမှ သီးခြား။
ပရိကမ္မံနာမ၊ မည်သည်။
နတ္ထိ။
စ၊ ဆက်။
ဣမဿ၊ ဤ ယထာကမ္မုပဂဉာ်၏။
(ဝိသုံ ပရိကမ္မံ, နတ္ထိ)
မဟန္တံ ဒုက္ခံ။ ပေ။ ပဿာမိ
မဟန္တံ ဒုက္ခံ။ ပေ။ ပဿာမိ။ ။ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဖြင့် ငရဲဿားတို့၏ ရူပါရုံကို မြင်၏၊ ထို့နောက် ဒုက္ခခံစားနေရပုံကို ရိုးရိုးမနောဒွါရိက ဝီထိဖြင့် သိ၏၊ ထိုအခါ သူတို့၏ ရှေးကံကို သိလိုလျှင် ဘုရားရှင်မှာ ယထာကမ္မုဂပ အဘိညာဉ်ဖြင့် ချက်ချင်း သိတော်မူ၏၊ အခြား ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကား ပါဒကဈာနဝီထိ ဖြစ်ရသေး၏၊ ထိုပါဒကဈာန်မှ ထ၍ ထိုကံကို အာရုံပြုသော ယထာ ကမ္မုပဂအဘိညာဝီထိ ဖြစ်၏၊ ထိုဝီထိ၌ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း, ပရိကံ, ဥပစာ, အနုလုံ, ဂေတြဘုတို့၏ နောက်၌ (အပ္ပနာဇော) စော၏၊ ထိုဇော၌ပါသော ဉာဏ်ကို "ယထာကမ္မုပဂဉာဏ်" ဟု ခေါ်သည်။
ဝိသုံပရိကမ္မံနတ္ထိ
ဝိသုံပရိကမ္မံနတ္ထိ။ ။ "သီးခြားပရိကံ မရှိ" ဟူသည် ဒိဗ္ဗစက္ခုစသော အဘိညာဉ်တို့၌ ထိုအဘိညာဉ်ရအောင် ပရိကံ (အဖန်ဖန် အားထုတ်မှု) ရှိရသကဲ့သို့ ယထာကမ္မုပဂဉာဏ် ရဖို့ရန် ပရိကံ သီးခြား အားမထုတ်ရတော့ဟု ဆိုလိုသည်၊ ပါဒကဈာနဝီထိ, ပရိကမ္မဝီထိ ဟူသော ရှေ့အဖို့ ပရိကမ္မဝီထိကား ရှိရသေးသည်သာ၊ မှန်၏- "ကိံနုခေါကမ္မံ ကတွာ ဣမေ သတ္တာ ဧတံ ဒုက္ခံ အနုဘဝန္တိ"ဟု နှလုံးသွင်းသော စိတ်သည် ပရိကမ္မဝီထိစိတ်ပင်တည်း၊ ထိုစိတ်မဖြစ်မီလည်း ပါဒကဈာန (စတုတ္ထဈာန) ဝီထိဖြစ်ရသေးသည်။ ထို့ကြောင့် ယထာကမ္မုပဂ အဘိညာဝီထိဖြစ်ဖို့ရန် ဒိဗ္ဗစက္ခုဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို မြင်၍, ရိုးရိုးကာမာဝစရစိတ်ဖြင့် ဒုက္ခရောက်ပုံကို သိပြီးနောက်, "ပါဒကဈာန်, ပရိကံနှင့် တစ်ဖန် ပါဒက, ဖြစ်ပြီးမှ ကျတုံအဘိညာ" နှင့် အညီ ၁- ပါဒကဈာနဝီထိ, ၂- ပရိကံပြုသောဝီထိ, ၃- ပါဒကဈာနဝီထိ, ၄-ထို့နောက် ယထာကမ္မု ပဂအဘိညာဝီထိ, ဤအစဉ်အတိုင်း ဖြစ်ရမည်သာ။
ယထာ၊ ကဲ့သို့။
ဧဝံ, အနာဂတံသဉာဏဿပိ၊ ၏လည်း။
(ဝိသုံ ပရိကမ္မံ နတ္ထိ)
ဟိ၊ မှန်၏။
(တစ်နည်း) ဟိ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဣမာနိ၊ ဤယထာကမ္မုပဂဉာဏ်, အနာဂတံဉာဏ်တို့သည်။
ဒိဗ္ဗစက္ခုပါ ဒကာနေဝ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုသာလျှင် အခြေခံရှိကုန်သည်။
(ဟုတွာ) ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ၊ နှင့်။
သဟေဝ၊ လျှင်။
ဣဇ္ဈန္တိ၊ ပြည့်စုံကုန်၏။
["တသ္မာ ဝိသုံ ပရိကမ္မံ နတ္ထိ" ဟု ဟိယသ္မာအလိုက် ပြန်အုပ်။]
ကာယဒုစ္စရိတေနာတိအာဒီသု (အတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော။) ဒုဠု၊ မကောင်းသဖြင့်။
စရိတံ၊ ကျင့်အပ်သော အကျင့်တည်း။
ဒုစ္စရိတံ၊ ကျင့်။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ကိလေသပူတိကတ္တာ၊ ကိလေသာဖြင့် ပုပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဒုဋ္ဌံ၊ ပျက်သော။
စရိတံ၊ တည်း။
ဣတိ, ဒုစ္စရိတံ၊ မည်၏။
ကာယေန၊ ကာယဒွါရဖြင့်။
ဒုစ္စရိတံ၊ မကောင်းသဖြင့် ကျင့်အပ်သောအကျင့်တည်း။
ကာယဒုစ္စရိတံ၊ ကျင့်။
ဝါ, ကာယတော၊ ကြောင့်။
ဥပ္ပန္နံ၊ သော။
ဒုစ္စရိတံ၊ ပျက်သောအကျင့်တည်း။
ဣတိ, ကာယဒုစ္စရိတံ၊ ရိုက်မည်၏။
အနာဂတံသဉာဏဿပိ
အနာဂတံသဉာဏဿပိ။ ။ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဖြင့် ရူပါရုံကို မြင်ပြီး၍ သတ္တဝါအကောင်အထည်ကို ကာမာဝစရစိတ်ဖြင့် သိပြီးနောက်, ထိုသူ၏ အနာဂတ်အဖို့ကို (အကြောင်းအရာကို) သိလိုလျှင် ပါဒကဈာန် ဝင်စား၏၊ ထိုဈာန်မှ ထသောအခါ ထိုသူ၏ အနာဂတ်ဖြစ်မည့် အကြောင်းအရာကို သိသော အနာဂတံသဉာဏ အဘိညာဝီထိ ဖြစ်၏၊ ထိုနောက်မှ အနာဂတ်အကြောင်းအရာကို သိသော အနာဂတံသဉာဏ အဘိညာဝီထိ ဖြစ်သည်၊ ထိုဝီထိ၌ ယှဉ်သော ဉာဏ်ကို အနာဂတံသဉာဏ်ဟု ခေါ်၏။ [အနာဂတ+အံ- အနာဂတ်အဖို့ အစုကို+ဉာဏ- သိတတ်သောဉာဏ်။] အပိဖြင့် ယထာကမ္မုပဂဉာဏ်မှာသာ သီးခြားပရိကံ မရှိသည်မဟုတ်သေး၊ ဤဉာဏ်မှာလည်း သီးခြား ပရိကံ မရှိဟု ပေါင်းသည်။
ကာယဒုစ္စရိတေနာတိ
ကာယဒုစ္စရိတေနာတိ။ ။ ဒုစ္စရိတံ၌ ဒုသည် ဒုဋ္ဌု အနက်ဟောဟု သိစေလို၍ "ဒုဋ္ဌု+စရိတံ ဒုစ္စရိတံ"ဟု မိန့်၊ ဒုဋ္ဌံဝါဖြင့် ဒုသဒ္ဒါသည် ဒုဋ္ဌ (ပျက်စီး) အနက်ဟော၊ ထိုသို့ပျက်စီးခြင်းမှာလည်း ကိလေသာတို့ဖြင့် ပုပ်နေသောကြောင့်တည်းဟု ပြလို၍ "ဒုဋ္ဌံဝါ ကိလေသ ပူတိက္တာ"ဟု မိန့်၊ ["ဒုဋ္ဌုံဝါ"ဟု ရှိသည်ကား မကောင်း။] ဒုဋ္ဌု+စရိတံကို ကာယေနနှင့် တွဲ၊ "ကာယဒုစ္စရိတံ- ကာယဒွါရဖြင့် မကောင်းသဖြင့်ကျင့်အပ်သော အကျင့်"ဟု ပေး၊ ဒုဋ္ဌံ+စရိတံ ကိုကာယတော ဥပ္ပန္နနှင့်တွဲ၍ ဥပ္ပန္နအလယ်ပုဒ်ကျေဟု ကြံ၊ "ကာယဒွါရကြောင့်+ဖြစ်သော+ပျက်သော အကျင့်" ဟုပေး။
ဧဝံ၊ ဤ အတူ။
ဝစီ မနော ဒုစ္စရိတာနိပိ၊ ဝစီဒုစရိုက်, မနောဒုစရိုက် တို့ကိုလည်း။
ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ၊ ကုန်၏။
သမန္နာဂတာတိ၊ ကား။
သင်္မဂီဘူတာ
သင်္မဂီဘူတာ။ ။ သံ+အနု+အာပုဗ္ဗ ဂမုဓာတ်ဖြင့်ပြီးသော သမန္နာဂတာပုဒ်သည် "အညီအညွတ်+လျော်စွာ+ရောက်"ဟူသော အနက်ကို မဟော၊ "ပြည့်စုံ"ဟူသော အနက်ကို ဟော၏- ဟု သိစေလို၍ "သင်္မဂီဘူတာ"ဟု ဖွင့်သည်၊ အဝိဇ္ဇာတဏှာဟူသော အကြောင်းရင်းအမြစ်ကို မဖြတ်နိုင်သေးသမျှ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်၌ အကျိုးပေးနိုင်သော ကမ္မသတ္တိမကင်းသေး သည်ကို "ထိုဒုစရိုက်နှင့် ပြည့်စုံနေသည်" ဟု ဆိုသည်။ [သမံ- အညီအမျှတကွ+ဂစ္ဆန္တိ ပဝတ္တန္တိ- ဖြစ်ကုန်၏၊ ဣတိ သမင်္ဂါ၊ သမင်္ဂါ ဟုတွာ ဘူတာ သင်္မဂီတူတာ- ကာယဒုစရိုက် စသည်တို့နှင့် အညီအမျှတကွ ဖြစ်၍ ဖြစ်သူတို့ (သဒ္ဒတ္ထ)၊ ပြည့်စုံသူတို့ (သင်္ကေတတ္ထ)။]
၊ ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်၏။
အရိယာနံ ဥပဝါဒကာတိ၊ ကား။
ဗုဒ္ဓ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ ဗုဒ္ဓသာဝကာနံ၊ ဘုရား, ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ, ဗုဒ္ဓါသာဝက ဖြစ်ကုန်သော။
အရိယာနံ၊ အရိယာတို့ကို။
(ဥပဝါဒကာ၌ စပ်) ဝါ၊ တို့၏။
(အနတ္ထကာမ စပ်) အန္တမသော၊ အားဖြင့်။
ဂိဟိသော တာပန္နာနမ္ပိ၊ လူဝတ်ကြောင်သောတာပန်တို့ကိုလည်း။
ဝါ၊ တို့၏လည်း။
အနတ္ထကာမာ၊ စီးပွားမဲ့ကို လိုလားကုန်သည်။
ဟုတွာ, အန္တိမဝတ္ထုနာဝါ၊ အဆုံး၌ဖြစ်သော ပါရာဇိကဝတ္ထုဖြင့်သော် လည်းကောင်း။
ဂုဏပရိဓ့သနေနဝါ၊ ဈာန်စသော ဂုဏ်ကို ဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ဥပဝါဒကာ၊ စွပ်စွဲတတ်ကုန်၏။
အက္ကောသကာ၊ ဆဲရေးတတ်ကုန်၏။
ပရဟကာ၊ ကဲ့ရဲ့တတ်ကုန်၏။
ဣတိ၊ ဝုတ္တံဟောတိ။
တတ္ထ၊ ထိုအန္တိမဝတ္ထု, ဂုဏပရိဓ့သနတို့တွင်။
ဣမေသံ၊ ဤသူတို့၏။
သမဏဓမ္မော၊ ရဟန်းတရားသည်။
နတ္ထိ။
ဧတေ၊ တို့သည်။
အဿမဏော၊ ရဟန်းစစ် မဟုတ်ကုန်။
ဣတိ၊ သို့။
ဝဒန္တော၊ ပြောဆိုသူသည်။
အန္တိမဝတ္ထုနာ၊ ဖြင့်။
ဥပဝဒတိ၊ စွမ်စွဲသည် မည်၏။
ဝါ၊ စွပ်စွဲရာရောက်၏။
ဣမေသံ၊ တို့၏။
ဈာနံဝါ၊ ဈာန်သည်လည်းကောင်း။
ဝိမောက္ခေါဝါ, မဂ္ဂေါဝါ, ဖလံဝါ နတ္ထိ။
ဣတိဝဒန္တော, ဂုဏပရိဓ့သနေန၊ ဖြင့်။
ဥပဝဒတိ။
ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗော။
သောစ၊ ထိုစွပ်စွဲသူသည်လည်း။
ဇာနံ၊ အရိယာ့အဖြစ်ကိုသိသည်။
[အရိယဘာဝံ ဇာနန္တော။]
ဟုတွာ ဝါ၊ သော်လည်း။
ဥပဝဒေယျ၊ စွပ်စွဲရာ၏။
အဇာနံ၊ အရိယာအဖြစ်ကို မသိသည်။
ဟုတွာ ဝါ (ဥပဝဒေယျ) ဥဘယထာပိ၊ အားဖြင့်လည်း။
အရိယူပဝါဒေဝ၊ အရိယာကို စွပ်စွဲခြင်းသည်သာ။
ဟောတိ၊ ၏။
အတိဘာရိယံ၊ အလွန် ထမ်းဆောင်ထိုက်သော။
ဝါ၊ အလွန်ဝန်လေးသော။
ကမ္မံ၊ သည်။
(ဟုတွာ) သဂ္ဂါဝရဏံ၊ နတ်ပြည်ကို တားမြစ်နိုင်သည်လည်းကောင်း။
မဂ္ဂါဝရဏဉ္စ၊ မဂ်ကို တားမြစ်နိုင်သည် လည်းကောင်း။
(ဟောတိ)။
စ၊ ဆက်။
တဿ၊ ထိုဝန်လေးသည်၏ အဖြစ်စသော သဘောကို။
အာဝိဘာဝတ္ထံ၊ ထင်စွာပြခြင်းအကျိုးငျာ။
[ဘာရိယာဒိသဘာဝဿ ပကာသနတ္ထံ။]
ဣဒံ ဝတ္ထုံ၊ ဤဝတ္ထုကို။
ဥဒါဟရန္တိ၊ ထုတ်ဆောင်ကြကုန်၏။
ကိရ၊ ချဲ့ဉီးအံ့။
အညတရသ္မိံ ဂါမေ၊ တစ်ခုသော ရွာ၌။
ဧကော၊ တစ်ပါးသော။
ထေရောစ၊ ထေရ်သည်လည်းကောင်း။
ဒဟရဘိက္ခုစ၊ ရဟန်းငယ်သည် လည်းကောင်း။
ပိဏ္ဍာယ၊ ဆွမ်းအလို့ငှာ။
စရန္တိ၊ လှည့် လည်ကြကုန်၏။
တေ၊ ထိုထေရ်, ရဟန်းငယ်တို့သည်။
ပထမဃရေယေဝ၊ ပထမအိမ်၌ပင်။
ဥဠုင်္ကမတ္တံ၊ တစ်ယောက်ချိုအတိုင်း အရှည်ရှိသော။
ဥဏှယာဂုံ၊ ပူသော ယာဂုကို။
လဘိံသု၊ ရကြကုန်ပြီ။
ထေရဿစ၊ ၏လည်း။
ကုစ္ဆိဝါတော၊ ဝမ်း၌ လေနာသည်။
အတ္ထိ။
သော၊ ထိုထေရ်သည်။
စိန္တေသိ၊ ကြံပြီ။
(ကိံ၊ နည်း။)
အယံယာဂု၊ သည်။
မယှံ၊ အား။
သပ္ပယာ၊ လျောက်ပတ်၏။
ယာဝ၊ လောက်။
သီတလာ၊ အေးသည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်သေး။
တာဝ၊ ထိုမအေးမီ။
နံ၊ ထိုယာဂုကို။
ပိဝါမိ၊ သောက်အံ့။
ဣတိ (စိန္တေသိ)။
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံပြီး၍။
(ဣတိတစ်လုံးကျေ။)
သော၊ ထိုမထေရ်သည်။
မနုဿေဟိ၊ တို့သည်။
ဥမ္မာရတ္ထာယ၊ တံခါးခုံအကျိုးငှာ။
အာဟဋေ၊ ဆောင်ယူအပ်သော။
ဒါရုက္ခန္ဓေ၊ သစ်တုံးပေါ်၌။
နိသီဒိတွာ၊ ထိုင်၍။
တံ၊ ထိုယာဂုကို။
ပိဝိ၊ သောက်ပြီ။
ဣတရော၊ အခြားသော ရဟန်းငယ်သည်။
တံ၊ ထိုထေရ်ကို။
ဝါ၊ ထိုထေရ်၏ အပြုအမူကို။
[တံ ထေရံ, တံ ဝါ ကိရိယံ။]
ဇိဂုစ္ဆိ၊ စက်ဆုပ်ပြီ။
(ကိံ။)
အယံ မဟလ္လကော
မဟလ္လကော။ ။ မဟလ္လကောတိ (ဝုတ္တတ္တာ၌ စပ်) သမာဏနံ သာရုပ္ပါ သာရုပ္ပံ (လျောက်ပတ်, မလျောက်ပတ်ကို) လောက သမုဒါစာရမတ္တံ ဝါ (လောကထုံးစံကိုမျှ) နဇနာတီတိ အဓိပ္ပာယေန ဝုတ္တတ္တာ ဂုဏပရိဓံသနေန ဂရဟတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
၊ ဤသက်ကြီးအိုသည်။
အတိစ္ဆာတော ဝတ၊ အလွန် ဆာတတ်လေစွ တကား။
အမှာကံ
အမှာကံ လဇ္ဇိတဗ္ဗကံ။ ။ သမဏေန နာမ ဧဝံ ကတံ (ရဟန်းဆိုတာ ဒီလို လူသွားလမ်းအနီး တံခါးခုံးပေါ်၌ စားသောက်မှုကို လုပ်အပ်တာပဲ) ဣတိ ဝုတ္တေ- (လူအများက ပြောဆိုအပ်သော်) သီသံ ဥက္ခိပိတုံ န သက္ကောမာတိ အဓိပ္ပာယော- ဉီးခေါင်းတောင် မမော်ဝံ့တော့ဘူး, ဟူလို။
၊ ငါတို့၏။
လဇ္ဇိတဗ္ဗကံ၊ ရှက်ဖွယ်ကို။
အကာသိ၊ ပြုဘိ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ ပြော၍။
(ဇီဂုစ္ဆိ။)
ထေရော ဂါမေ, စရိတွာ၊ ပြီး၍။
ဝိဟာရံ၊ သို့။
ဂန္တာ၊ ၍။
ဒဟရ ဘိက္ခုံ အာဟ။
အာဝုသော, တေ၊ ၏။
ဣမသ္မိံ သာသနေ၊ ၌။
ပတိဋ္ဌာ၊ ထောက်တည်ရာသည်။
အတ္ထိကိံ၊ လော။
ဣတိ(အာဟ)။
ဘန္တေ။
အာမ၊ မှန်ပါ။
အဟံ, သောတာပန္နော၊ ပန်ပါတည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ လျှောက်ပြီ။
အာဝုသော, တေနဟိ၊ ထိုသို့ သောတာပန်ဖြစ်လျှင်။
ဥပရိမဂ္ဂတ္ထာယ၊ အထက်မဂ်အကျိုးငှာ။
ဝါယာမံ၊ လုံ့လမှုကို။
မာ အကာသိ၊ မပြုလင့်တော့။
တယာ၊ သည်။
ခီဏာသဝေါ၊ ရဟန္တာကို။
ဥပဝဒိတော၊ စွပ်စွဲအပ်ပြီ။
သော၊ ထိုရဟန်းငယ်သည်။
တံ၊ ထိုထေရ်ကို။
ခမာပေသိ၊ သည်းခံစေပြီ။
ဝါ၊ ကန်တော့ တောင်းပန်ပြီ။
တေန၊ ထိုသို့ ကန်တော့ တောင်းပန်ခြင်းကြောင့်။
အဿ၊ ထိုရဟန်းငယ်၏။
တံ၊ ထိုအရိယူပဝါဒကံသည်။
ပါကတိကံ
တံ ပါကတိကမေဝ။ ။ အရိယူပဝါဒကံသည် သဂ္ဂ- မဂ္ဂကို တားမြစ်နိုင်သော သတ္တိရှိ၏၊ ကန်တော့တောင်းပန်လိုက်သောအခါ ထိုကန်တော့တောင်းပန်မှုဟူသော ပယောဂသမ္ပတ္တိ၏ တားမြစ်မှုကြောင့် သဂ္ဂ- မဂ္ဂကို တားမြစ်နိုင်သော သတ္တိ ပြယ်လေရကား ပင်ကိုအတိုင်း ဖြစ်တော့၏၊ "တံ ပါကတိကံ- ထိုကံ ပင်ကိုအတိုင်းဖြစ်"ဟူရာ၌ "ပင်ကိုက ထိုပုဂ္ဂိုလ်မှာ ထိုကံမရှိတဲ့အတိုင်း ဖြစ်သည်၊ အဟောသိကံ ဖြစ်သွားသည်"ဟု ဆိုလိုသည်။
၊ ပင်ကိုအတိုင်း ဖြစ်သည်။
အဟောသိ၊ ပြီ။
ဣတိ၊ သို့။
(ဥဒါဟရန္တိ၊ န်၏။
အဟောသီတိဟု ဣတိပါလျှင် ကောင်း၏။)
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
(ကန်တော့ တောင်းပန်သည့်အတွက် ပင်ကိုအတိုင်း ဖြစ်ခြင်းကြောင့်။)
အညောပိ၊ လည်းဖြစ်သော။
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။
အရိယံ၊ ကို။
ဥပဝဒတိ၊ ၏။
တေန၊ ထိုရဟန်းသည်။
ဂန္တာ, အတ္တနာ၊ သည်။
ဝါ၊ က။
ဝုဍ္ဎတရော၊ အရိယာထက် ကြီးသည်။
သစေဟောတိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ၊ သော်။)
အဟံ၊ သည်။
အာယသ္မန္တံ, ဣဒဉ္စိဒဉ္စ၊ ဤမည် ဤမည်သော စကားကိုလည်း။
အဝစံ၊ ပြောဆိုမိပါပြီ။
မေ၊ ၏။
တံ၊ ထိုအပြစ်ကို။
ခမာဟိ၊ ပါလော။
ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။
ခမာပေတဗ္ဗော၊ ၏။
ဝါ၊ ၏။
နဝကတရော၊ အရိယာအောက်ငယ်သည်။
သစေ ဟောတိ။
(ဧဝံသတိ) ဝန္ဒိတွာဥက္ကုဋိကံ။ ပေ။ ခမာပေတဗ္ဗေ၊ ၏။
သော၊ ထို အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
သစေနက္ခမတိ၊ အကယ်၍ သည်းမခံအံ့။
(ဧဝံသတိဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။)
ဒိသာပက္ကန္တော၊ အရပ်တစ်ပါးသို့ ဖဲသွားသည်။
သစေ ဟောတိ။
ဧဝံသတိဝါ၊ လည်းကောင်း။
တသ္မိံဝိဟာရေ၊ ၌။
ယေ ဘိက္ခု, ဝသန္တိ၊ န်၏။
တေသံ သန္တိကံ ဂန္တွာ, အတ္တနာ၊ မိမိသည်။
ဝါ၊ မိမိက။
ဝုဍ္ဎတရော သစေ ဟောတိ, (ဧဝံသတိ။) ဌိတကေနေဝ၊ ရပ်လျက်သာလျှင်။
(ခမာပေတဗ္ဗော၊ ၏။)
သစေ နဝကတရော။
ပေ။
ဣတိဧဝံ၊ သို့။
ဝဒန္တေန၊ လျက်။
ခမာပေတဗ္ဗော၊ ၏။
သော၊ ထိုအရိယာပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ပရိနိဗ္ဗုတော၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီးသည်။
သစေ ဟောတိ။
(ဧဝံ သတိ) ပရိနိဗ္ဗုတမဉ္စဋ္ဌာနံ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံရာ ညောင်စောင်း၏ တည်ရာအရပ်သို့။
[ပူဇာကရဏဌာနံ သန္ဓာယာဟ၊ အလောင်းတော်ကို ပူဇော်မှုပြုရာ ဌာနကို ရည်ရွယ်သည်။]
ဂန္တွာ, ယာဝ သိဝထိကံ၊ သင်္ချိုင်းတိုင်အောင်။
ဂန္တွာပိ၊ လည်း။
ခမာပေတဗ္ဗော၊ ၏။
ဧဝံ၊ သို့။
ကတေ၊ ပြုအပ်သော်။
(တံ ကမ္မံ၊ သည်)
သဂ္ဂါဝရဏဉ္စ၊ သည်လည်းကောင်း။
မဂ္ဂါဝရဏဉ္စ၊ လည်းကောင်း။
န ဟောတိ၊ တော့။
ပါကတိကမေဝ၊ ပင်ကိုယ်အတိုင်း ဖြစ်သည်သာ။
ဟောတိ၊ ၏။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာတိကာတိ၊ ကား။
ဝိပရီတ ဒဿနာ၊ ဖောက်ပြန်သော အမြင်ရှိကုန်၏။
ဝါ၊ မှားသောအယူရှိကုန်၏။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာတိ၊ ကား။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝသေန
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝသေန၊ ပေ၊ သမာဒါပေန္တိ။ ။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာကို ၂ နည်းဖွင့်ထား၏၊ ထိုတွင် ပထမနည်းဖြင့် "သမာဒီယန္တေ တိ သမာဒါနာနိ၊ ကမ္မနိ+သမာဒါနာနိ ယေသံတိ ကမ္မသမာဒါနာ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ- ကြောင့်၊ ကမ္မသမာဒါနာ- ဆောက်တည်အပ်သော အမျိုးမျိုးသော ကံရှိသူတို့တည်း၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ- တို့၊ ဒုတိယနည်း၌ "အညေသမာဒါပေန္တိ" ဖြင့် "သမာဒါပေန္တီတိ သမာဒါနာ" ဟု ဟေတုကတ္တုသာဓ်ပြ၏၊ "ကာယကမ္မာဒီသု" ဖြင့် "ကမ္မေသု+သမာဒါနာကမ္မသမာဒါနာ" ဟု ပြ၏။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ- ကြောင့်၊ ကမ္မသမာဒါနာ- ကံတို့၌ သူတစ်ပါးတို့ကို ဆောက်တည်စေတတ်သူတို့တည်း၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ- တို့၊ ဆိုလိုရင်းကား မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအရင်းခံ ရှိသဖြင့် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း အကုသိုလ်ကို ပြုတတ်ကြ, သူတစ်ပါးတို့ကိုလည်း ပြုဖို့ရန် တိုက်တွန်းဟောပြောတတ်ကြသည်- ဟူလို ၊ ယခုကာလ မိစ္ဆာအယူရှိသူတို့ဖြစ်ပုံမှာ ဤအတိုင်းပင်တည်း၊ [မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိမူလကာသု ထောက်၍ "မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယေသံတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနိ- မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအရင်းခံရှိသော ကံတို့၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနိစ+တာနိ+ကမ္မာနိ စာတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မာနိ" ဟုလည်း ဝိဂ္ဂဟပြုသင့်၏၊ ဋီကာ၌ နိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝသေန ဟု ရှိသောကြောင့် "မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ+ကမ္မသမာဒါနာ" ဟု ပြုလိုက်သည်။
၊ ဖြင့်။
သမာဒိန္နနာနာဝိဓကမ္မာ၊ ဆောက်တည်အပ်သော အထူးထူးအပြားပြားသော ကံရှိကုန်၏။
စ၊ တစ်နည်းကား။
ယေ၊ အကြင်သူတို့သည်။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ မူလကေသု၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အရင်းခံ ရှိကုန်သော။
ကာယကမ္မာဒီသု၊ ကာယကံ အစရှိသည်တို့၌။
အညေပိ၊ အခြားသူတို့ကိုလည်း။
သမာဒါပေန္တိ၊ ဆောက်တည်စေကြကုန်၏။
(တေ၊ တို့သည်။
မိစ္ဆာ ဒိဋ္ဌိကမ္မ သမာဒါနာ၊ ဒါနတို့မည်၏။)
တတ္ထ၊ ထို အရိယူပဝါဒ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကံတို့တွင်။
ဝစီ ဒုစ္စရိတဂ္ဂဟဏေနေဝ၊ ဝစီဒုစ္စရိတ သဒ္ဒါဖြင့်ပင်။
အရိယူပဝါဒေ၊ အရိယူပဝါဒကံကို။
(သင်္ဂဟိတေပိ၊ သိမ်းယူအပ်ပြီးပါသော်လည်းကောင်း။)
မနော ဒုစ္စရိတဂ္ဂဟဏေနစ၊ ဖြင့်လည်း။
မိစ္ဆဒိဋ္ဌိယာ၊ ဋ္ဌိကံကို။
သင်္ဂဟိတာယပိ၊ သော်လည်းကောင်း။
ဣမေသံ ဒွိန္နံ၊ ဤအရိယူပဝါဒ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကံ ၂ ပါးတို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ဝစနံ၊ ဆိုခြင်းသည်။
မဟာသာဝဇ္ဇဘာဝဒဿနတ္ထံ၊ ကြီးသောအပြစ် ရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြရခြင်း အကျိုးရှိ၏။
ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
ဟိ၊ ချဲ့။
အရိယူပဝါဒေါ၊ အရိယူပဝါဒကံသည်။
မဟာသာဝဇ္ဇော၊ ကြီးသောအပြစ်ရှိ၏။
အာနန္တရိယသဒိသော၊ အာနန္တရိယကံနှင့်တူ၏။
ယထာဟ၊ နည်း။
သေယျထာပိ သာရိပုတ္တ။ ပေ။ နိရယေတိ၊ ယေဟူ၍။
(အာဟ။)
[သာရိပုတ္တ၊ ရာ။
သေယျထာပိ၊ ဿပမာ မည်သည်ကား။
သီလသမ္ပန္နော
သီလသမ္ပန္နော။ ။ သီလသမ္ပနေနာတိ အာဒိ- ကို ပရိပက္ကိန္ဒြိယဿ- အရဟတ္တဖိုလ် ရလောက်အောင် ရင့်ကျက်ပြီး ဣန္ဒြေရှိသော၊ မဂ္ဂသမင်္ဂိနော ဝသေန- အောက်မဂ်နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်အတွက် ၊ ဝုတ္တံ ၊ အဂ္ဂမဂ္ဂဋ္ဌေ ပန ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ၊ -အရဟတ္တမဂ်၌ တည်သော သီလ စသည်နှင့် ပြည့်စုံသူမှာ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ယခုဘဝ ပြီးစေရာ၌ ဆိုဖွယ်ပင် မရှိတော့ (သာ၍ ပြီးစေနိုင်သည်- ဟူလို)၊ အထဝါ- အဂ္ဂမဂ္ဂပရိယာပန္နာဧဝ သီလာဒယော ဝေဒိတဗ္ဗာ- တစ်နည်း, သီလ သမ္ပန္နော စသည်၌ သီလ သမာဓိ ပညာ တို့ကို အရဟတ္တမဂ်မှာပါသည့် တရားများဟု သိပါ။ (ဋီကာ)။
၊ သီလနှင့်ပြည့်စုံသော။
သမာဓိ သမ္ပန္နော၊ သော။
ပညာသမ္ပန္နော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
ဒိဋ္ဌေဝဓမ္မေ၊ မျက်မှောက်ဘဝ၌ပင်။
အညံ
အညံ။ ။ အာပုဗ္ဗ+ဉာဓာတ်, အပစ္စည်း ၊ အာ (မရိယာဒံ) ဇာနာတိ- မဂ် ၄ ပါးနှင့် အောက်ဖိုလ်တရားတို့ သိအပ်ပြီးသော သစ္စာ ၄ ပါး အပိုင်းအခြားအတိုင်း သိတတ်၏၊ ဣတိ- အညံ [အညိန္ဒြေ ဟူရာ၌ အလယ် မဂ်ဖိုလ်ဉာဏ် ၆ ပါးကို ယူရသော်လည်း ဤနေရာ၌ကား အရဟတ္တဖိုလ်ကို "အညာ"ဟု ယူပါ။ [အညန္တိအရဟတ္တံ၊ ဋီကာ။]
၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို။
အာရေဓေယျ သေယျထာပိ၊ ပြီစေနိုင်ရာသကဲ့သို့။
သာရိပုတ္တ, ဣဒံ၊ ဤ အရိယူပဝါဒကံကို။
ဧဝံ သမ္ပဒံ
ဧဝံ သမ္ပဒမိဒံ။ ။ သမ္ပဇ္ဇနံ သမ္ပဒါ, နိပ္ဖတ္တိ (ပြီးစေခြင်း) ဧဝံ အဝိရဇ္ဈနက နိပ္ဖတ္တိ ကံတိ အတ္ထော ၊ ယထာတံ အဝဿံဘာဝိ- သီလ စသည်နှင့် ပြည့်စုံသူ၏ မျက်မှောက် ဤဘဝ၌ပင် ထိုအရဟတ္တဖိုလ်ကို ပြီးစေခြင်းသည် မချွတ်ဖြစ်လတ္တံ့ကဲ့သို့၊ ဧဝမိဒမ္ပိ- ဤဆိုအပ်လတ္တံ့သော အဖြစ်သည်လည်း (အရိယူပဝါဒကံ၏ ငရဲ၌ချခြင်းသည်လည်း) ဤအတူ (မချွတ်ဖြစ်လတ္တံ့) ပင်တည်း၊ ဋီကာ။ [သမ္ပဒါဟု မူလ လိင်မလိုက်ဘဲ အညပုဒ်လိင်လိုက်၍ "သမ္ပဒံ"ဟု ရှိသောကြောင့်လည်းကောင်း, "ဧဝံ အဝိရဇ္ဈနနိပ္ဖတ္တိကံ"ဟု ဗဟုဗ္ဗီဟိ ဖွင့်သောကြောင့် လည်းကောင်း "ဧဝံသမ္ပဒံ" သည် ဗဟုဗွီဟိ သမာသိပုဒ်တည်းဟု သိပါ၊ ဧဝံ+သမ္ပဒါ ယဿာတိ ဧဝံသမ္ပဒံ။]
၊ ဤသို့ မချွတ်မယွင်း ပြီးစီးခြင်းရှိ၏ ဟူ၍။
ဝဒါမိ။
တံဝါစံ၊ ထိုစွပ်စွဲကြောင်းစကားကို။
အပ္ပဟာယ၊ မပယ်စွန့်မူ၍။
တံ စိတ္တံ၊ ထိုစွပ်စွဲကြောင်း စိတ်ကို။
အပ္ပဟာယ၊ ၍။
တံ ဒိဋ္ဌိံ၊ ထိုစွပ်စွဲကြောင်း အယူကို။
အပ္ပဋိ နိသဇ္ဇိတွာ၊ မပယ်စွန့်မူ၍။
ဝါ၊ လျှင်။
(နိရယပါလေဟိ၊ ငရဲထိန်းတို့သည်။)
အာဘတံ၊ ဆောင်ယူ၍။
နိရယေ၊ ငရဲ၌။
နိက္ခိတ္တောယ၊ ချထားအပ်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။
(အရိယူပဝါဒကမ္မေန၊ ကံသည်။)
နိရယေ, နိက္ခိတ္တော၊ ပြီ။
[မူလပဏ္ဏာသ, မဟာသီဟနဒသုတ်။]
စ၊ သည်သာမကသေး။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတော၊ ထက်။
မဟာသာဝဇ္ဇတရံနာမ၊ သာ၍ ကြီးသောအပြစ်ရှိသည်မည်သော။
အညံ၊ အခြားသော ကံသည်။
နတ္ထိ၊ မရှိတော့။
ယထာဟ၊ သနည်း။
နာဟံ ဘိက္ခဝေ။
ပေ။
ဝဇ္ဇာနီတိ၊ ဟူ၍။
(အာဟ၊ ပြီ။
ဧကင်္ဂုတ္တရ, ဧကဓမ္မဝဂ်။)
[ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယထာ၊ ကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ဝါ၊ ဤမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိလောက်။
မဟာသာဝဇ္ဇ တရံ၊ သော။
အညံ၊ အခြားသော။
ဧက ဓမ္မမ္ပိ၊ ကိုလည်း။
အဟံ၊ သည်။
န သမနုပဿာမိ၊ မမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဝဇ္ဇာနိ၊ တို့သည်။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပရမာနိ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဟူသော လွန်ကဲသော အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်၏။]
ကာယဿ ဘေဒါတိ၊ ကား။
ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓ ပရိစ္စာဂါ၊ ဥပါဒိန္န ခန္ဓာကိုစွန့်ခြင်း ဟူသော။
(မရဏာ၊ သေခြင်းမှ)
ပရံမရဏာတိ၊ ကား။
တဒနန္တရံ၊ ထိုသေခြင်း၏ အခြားမဲ့။
အဘိနိဗ္ဗတ္တက္ခန္ဓဂ္ဂဟဏေ၊ အသစ်ဖြစ်သော ခန္ဓာကို ယူခြင်း၌။
ယထာဘတံ။ ပေ။ နိရယေ
ယထာဘတံ။ ပေ။ နိရယေ။ ။ ယထာ နိရယပါလေဟိ အာဟရိတွာ နိရယေထပိတော၊ ဧဝံ နိရယေ (ဝသာပိတောယေဝ- အရိယူပဝါဒကံက နေစေအပ်တော့သည်သာ)၊ ဤဋီကာ၌ အာဟရိတွာသည် အာဘတံ၌ ဒုတိယာဝိဘတ်၏ ကြိယာဝိသေသနဖြစ်ကြောင်း ပြသောအဖွင့်တည်း၊ ထိုစကား၏ ဆိုလိုရင်းကား- ငရဲသားတို့ကဆောင်ယူ၍ ငရဲ၌ချထားရာဝယ် သေချာသကဲ့သို့, အရိယူပဝါဒကံကလည်း ငရဲ၌ချဖို့ရန် သေချာသည်- ဟုဆိုလိုသည်၊ ထို့ကြောင့် "နာဿနိရယူပပတ္တိယာ ကောစိ ဝိဗန္ဓော- ငရဲရောက်ဖို့ရာ တစ်စုံတစ်ရာမျှ အတားအဆီးမရှိတော့၊ တတြာယံ ယုတ္တိ- နိရယူပဂေါ အရိယူပဝါဒီ, တဒါဒါယဿ (တံ+အာဒါယဿ- ထိုအယူကို) အဝိဇဟနတော၊ သေယျထာပိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတိ (နိယတမိစ္ဆာအယူ မစွန့်သမျှ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိက ငရဲချဖို့ သေချာသကဲ့သို့") ဟု ဆက်၍ ဖွင့်သည်။
ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓ ပရိစ္စာဂါ
ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓ ပရိစ္စာဂါ။ ။ "အယဉ္စေဝကာယော ဗဟိဒ္ဓါစ နာမရူပံ" ဟူသော ပါဠိတော်၌ ကာယသဒ္ဒါသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ဟောသကဲ့သို့ ဤကာယဿလည်း ဥပါဒိန္နခန္ဓာကိုယ်ကို ဟော၏- ဟု သိစေလို၍ "ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓ"ဟု ဖွင့်၏၊ "ပရိစ္စာဂါ"ကား ဘေဒါ၏ အဓိပ္ပာယတ္ထတည်း၊ [ဥပါဒိန္နက္ခပရိစွာဂ- ဟူရာ၌ ကမ္မဇရုပ်နှင့် ဝိပါက်စိတ်ကို ဥပဒိန္နဟု ခေါ်၏၊ စုတိခဏ၌ ကမ္မဇရုပ်နှင့် ဝိပါက်စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၏ ချုပ်ခြင်းကို ဥပါဒိန္နက္ခန္န ပရိစ္စာဂဟု ဆိုသည်။]
တဒနန္တရံ။ ပေ။ ဂဟဏေ
တဒနန္တရံ။ ပေ။ ဂဟဏေ။ ။ ကာယဿ ဘေဒါသည် မရဏာ၏ ဝိသေသနတည်း၊ "ပျက်ခြင်းဟူသော သေခြင်း" ဟူလို။ "သေခြင်း၏ နောက်"ဟူရာ၌ ရဟန္တာမဖြစ်သေးသမျှ အသစ်ခန္ဓာကို ယူရခြင်းပင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ပရံကို "အဘိနိဗ္ဗတ္တက္ခန္ဓဂ္ဂဟဏေ"ဟု သရုပ်ဖော်သည်၊ "ပရံ-နောက်ဖြစ်သော အသစ်ခန္ဓာကို ယူခြင်း၌"ဟုပေး။
ထို့ပြင်တစ်နည်းကား။
ကာယဿ ဘေဒါတိ၊ ကား။
ဇီဝိတိန္ဒြိယဿ
ဇီဝိတိန္ဒြိယဿုပစ္ဆေဒါ။ ။ ကာယဿကို "ဇီတိတိန္ဒြိယဿ"ဟု ဖွင့်သည်မဟုတ်။ ဇီဝိတိန္ဒြေပြတ်ခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ပျက်စီးကြောင်းဖြစ်ရကား ဘေဒါကိုသာ "ဇီဝိတိန္ဒြိယဿုပစ္ဆေဒါ"ဟု ဖွင့်သည်၊ ဘိဇ္ဇတိ ဧတေနာတိ ဘေဒေါ၊ ဧတေန- ဤဇီဝိတိန္ဒြေအဆက်ပြတ်ခြင်းကြောင့်၊ ဘိဇ္ဇတိ- ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံး သေဆုံးပျက်စီးရ၏၊ ဣတိ- ထိုသို့ ကာယ၏ ပျက်စီးကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်၊ သော- ထိုဇီဝိတိန္ဒြေ ပြတ်ခြင်းသည်၊ ဘေဒေါ- ၏။ [ယေန တိဋ္ဌတိ၊ တဿဥပစ္ဆေဒေနေဝကာယော ဘိဇ္ဇတီတိ အာဟ- ကာယဿ၊ ပေ၊ ဿုပစ္ဆေဒါတိ။]
၊ ၏။
ဥပစ္ဆေဒါ၊ ပြတ်စဲကြောင်းဖြစ်သော။
ပရံ မရဏာတိ၊ ကား။
စုတိစိတ္တတော
စုတိစိတ္တတော ဥဒ္ဓံ။ ။ ပရံ မရဏ၌ "မရဏ" အရ ဝေါဟာရတ္ထဖြစ်သော သေခြင်းအနက်ကို မယူဘဲ ပရမတ္တဖြစ်သော စုတိစိတ်ကို ယူစေလို၍ "စုတိစိတ္တတော" ဟု ဖွင့်၏၊ ပရံကို အထက် (လာလတ္တံ့)နောက်ကိုယူဟု သိစေလို၍ "ဥဒ္ဓံ"ဟု ဖွင့်၏၊ မရောက်အပ်သေးသည်ကို အထက်ဟု ခေါ်သော ရုက္ခာရုဠ (သစ်ပင်တက်)နည်းတည်း၊ "ပရံ-နောက်ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေစိတ္တက္ခဏ၌"ဟုပေး။ [ရှေးနည်းဖြင့် ပြောရိုးဝေါဟာရတ္ထကို ပြ၍, နောက်နည်းဖြင့် ပရမတ္ထအနက်ကို ပြသည်- ဟု နည်း ၂ မျိုး အထူးကြံ။]
၊ စုတိစိတ်မှ။
ဥဒ္ဓံ၊ အထက်ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေ စိတ္တက္ခဏ၌။
အပါယန္တိ ဧဝမာဒိ၊ အပါယံ ဤသို့ အစရှိသော။
သဗ္ဗံ
သဗ္ဗံနိရယဝေဝစနံ။ ။ "အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံဝိနိပါတံ" ဤ ၃ ပုဒ်ကို သဗ္ဗံဟု ဟုဆိုသည်၊ ထို ၃ပုဒ်လုံး နိရယံ၏ ပရိယာယ်ချည်းတည်း၊ ထို့ကြောင့် ပါဠိတော်အနက်ပေးသောအခါ အပါယ စသည်ကို နိရယ၏ ဝိသေသနအဖြစ်ဖြင့် ပေးကြသည်၊ ထိုသို့ဖွင့်ခြင်းမှာလည်း အရိယူပဝါဒကံနှင့် နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကံ ရှိသူတို့၏ ဂတိကို ပြရာဌာနဖြစ်သောကြောင့်တည်း၊ မှန်၏- ထိုသူတို့မှာ ငရဲမှတစ်ပါး တိရစ္ဆာန်စသည် ဖြစ်ခွင့် မရှိကြ။
၊ အလုံးစုံသော သဒ္ဒါသည်။
နိရယဝေဝစနံ၊ နိရယသဒ္ဒါ၏ ဝေဝုစ်ပရိယာယ် စကားလှယ်တည်း။
သဂ္ဂ။ ပေ။ အပေတတ္ထာ
သဂ္ဂ။ ပေ။ အပေတတ္ထာ။ ။ အပါယ၌ "အပကို အပေတ, အယကို သဂ္ဂမောက္ခ ဟေတုဘူတာ ပုညသမ္မတာ"ဟု ဖွင့်၏၊ "အယာ+အပေတောတိ အပါယော"ဟု ပြု၊ အယကိုကား သဂ္ဂမောက္ခဟေတုကို ကြည့်၍ "ဧတိ ဣမသ္မာ သုခန္တိ အယော" ဟု ဋီကာ ဝိဂ္ဂဟပြု၏၊ ဣမသ္မာ- ဤကောင်းမှုမှ ၊သုခံ- လူနတ်ချမ်းသာ, နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာသည်၊ ဧတိ- ဖြစ်တတ်၏၊ ဣတိ အယော (ပုညံ)၊ "အပါယံ- သုခ၏ ဖြစ်ကြောင်း ကောင်းမှုမှ ကင်းသော" ဟုပေး၊ "ငရဲရောက်လျှင် ကောင်းမှုပြုခွင့်မရတော့သဖြင့် ကောင်းမှုမှ ကင်းရာဌာနဖြစ်သည်" ဟူလို။
ဟိ၊ ချဲ့။
နိရယော၊ ငရဲသည်။
(အပါယော, ဒုဂ္ဂတိ, ဝိနိပါတောတို့၌ စပ်။)
သဂမောက္ခဟေတုဘူတာ၊ နတ်ပြည်နိဗ္ဗာန်၏ အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော။
ပုညသမ္မတာ၊ ကောင်းမှုဟု သမုတ်အပ်သော။
အယာ၊ အယမှ။
အပေတတ္တာ၊ ကင်းသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
အပါယော၊ ယမည်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
သုခနံ
သုခနံ ဝါ အာယဿ အဘာဝါ။ ။ ဤနည်း၌ "အပ+အာယ"ဟုခွဲ ၊ ပုညကမ္မာဒီနံ သုခသာဓနံ- ကောင်းမှုစသည်တို့၏ သုခကို ပြီးစေနိုင်သော သတ္တိသည် အာယမည်၏ ၊ (ဋီကာ)၊ အာယန္တိ ဧတသ္မာ သုခါနီတိ အာယော၊ ဧတသ္မာ- ဤသုခသာဓနသတ္တိမှ၊ သုခါနိ- တို့သည်၊ အာယန္တိ- ဖြစ်လာရကုန်၏၊ ဣတိ အာယော၊ ဂတိဝိပ္ပတ္တိဖြစ်နေသော ငရဲရောက်လျှင် ရှေးဘဝက ပါလာသော ကောင်းမှုများသည် လည်းကောင်း, ဉာဏ်ဝီရိယစသော ပယောဂသမ္ပတ္တိသည်လည်းကောင်း, သုခအကျိုးကို ပြီးစေနိုင်သော သတ္တိမရှိကြတော့၊ ထို့ကြောင့် "အပါယ" ဟု ခေါ်သည်၊ အဋ္ဌကထာ၌ "အာယဿ+အဘာဝါ"ဟု ဆိုသော်လည်း မရှိခြင်း ကြိယာကို မယူရ၊ မရှိရာဘုံဌာနကို ယူရမည်ဖြစ်၍"အာယာ- သုခတို့၏ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ရာ ဖြစ်သော ကောင်းမှုစသည်တို့၏ သုခသာဓန သတ္တိမှ+အပေတော- ကင်းသောအရပ်တည်း၊ အပါယော "ပြု။ ["သုခတို့၏ ဖြစ်ပေါ်လာရာ ဖြစ်သော ကောင်းမှုစသည်တို့၏ သုခသာဓန သတ္တိမှ ကင်းသော"ဟုပေး။]
၊ သုခတို့၏။
အာယဿ၊ ဖြစ်ပေါ်လာရာ ကောင်းမှုစသည်တို့၏ သုခသာဓနသတ္တိ၏။
အဘာဝါ၊ မရှိခြင်းကြောင့်။
အပါယော၊ ၏။
ဒုက္ခဿ
ဒုက္ခဿ ဂတိ။ ။ "ဒုကို ဒုက္ခဿ, ဂတိကို ပဋိဿရဏံ"ဟု ဖွင့်၏၊ ဂတိကိုလည်း "ဂစ္ဆတိဧတ္ထာတိ- (ဒုက္ခ၏)ရောက်ရာ" ဟု ပြုသင့်၏၊ "ပဋိဿရဏံ"၌လည်း "ပဋိ- ရှေ့ရှု+ သရဏံ- ရောက်အပ်ရာ"ဟု သဒ္ဒတ္ထ၊ "လဲလျောင်းရာ" ကားဝေါဟာရတ္ထ။
၊ ၏။
ဂတိ၊ ရောက်ရာအရပ်တည်း။
ပဋိဿရဏံ၊ ရှေးရှုရောက်အပ်ရာ အရပ်တည်း။
ဝါ၊ လဲလျောင်းရာအရပ်တည်း။
ဣတိ, ဒုဂ္ဂတိ၊ ဒုဂ္ဂတိမည်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဒေါသဗဟုလတာယ
ဒေါသဗဟုလတာယဝါ။ ။ ကံပြုစဉ်က ဒေါသအားကြီးသည်ကို "ဒေါသဗဟုလတာယ"ဟု ဆိုသည်၊ ဒေါသအားကြီးသူသည် ငရဲ၌ ဖြစ်ရတတ်၏၊ ဤ "ဒုဂ္ဂတိ" အရလည်း ငရဲကိုအရကောက်ရသည်၊ ဒေါသဗဟုလတာယကို "ဒုဋ္ဌေန"၌ စပ်၍ "ဒုဋ္ဌေန-ဒေါသသည် ဖျက်ဆီးအပ်သော ကံကြောင့်+ဂတိ- ရောက်ထိုက်သောဂတိတည်း၊ ဒုဂ္ဂတိ" ဟုပြု၊ ["နိဗ္ဗတ္တာ" အလယ်ပုဒ်ကျေဟု ကြံသင့်သော်လည်း မကျေဘဲ တိုက်ရိုက် အနက်မှန်ရလျှင် မဇ္ဈေလောပလုပ်ဖွယ် မလိုပါ။]
၊ များသော ဒေါသရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဒုဋ္ဌေန၊ ပျက်သော။
ကမ္မုနာ၊ ကြောင့်။
နိဗ္ဗတ္တာ၊ ဖြစ်သော။
ဂတိ၊ ဂတိတည်း။
ဣတိ, ဒုဂ္ဂတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုငရဲ၌။
ဒုက္ကဋကာရိနော၊ မကောင်းပြုအပ်သော အမှုကို ပြုလေ့ရှိသူတို့သည်။
ဝိဝသာ
ဝိဝသာ။ ပေ။ ဝိနိပါတော။ ။ ဝိကို ဝိဝသာဟု ဖွင့်၏။ "နိပတန္တိ ဧတ္ထာပိ နိပါတော၊ ဝိဝသာနံ+နိပါတော ဝိနိပါတော"ဟု ဂရုကနည်းပြု၊ "ကျရောက်လိုသော ဆန္ဒမရှိဘဲ ကျရောက်ရာငရဲ"ဟူလို၊ နောက်နည်း၌ ဝိကို ဝိနဿန္တာဟု ဖွင့်၍, ဝိနဿန္တာကို "သမ္ဘိဇ္ဇမာနင်္ဂပစ္စင်္ဂါ"ဟုဖွင့် သည်၊ "ဝိနဿန္တိ- လက်ခြေအင်္ဂါအားဖြင့် ပျက်စီးကုန်၏၊ ဣတိ ဝိနဿန္တာ"ဟု ပြုပါ၊ [အန္တ ပစ္စယန္တဖြင့် ဖွင့်ရာ၌ အဿတ္ထိမကြံသင့်။] "ဝိနဿန္တာနံ- လက်ခြေအင်္ဂါအားဖြင့် ပျက်စီးကုန်သည်ဖြစ်၍၊ နိပါတော- ကျရောက်ရာ ငရဲတည်း၊ ဝိနိပါတော" ဟု ပြု၊ ပါဠိတော်၌ ဝိဂြိုဟ်အတိုင်း ၂ နက်ပေးပါ။
၊ ကင်းသောအလိုရှိကုန်သည်။
(ဟုတွာ။)
နိပတန္တိ၊ ကျရောက်ကြရကုန်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ထိုသို့ ကင်းသောအလိုရှိသည်ဖြစ်၍ ကျရောက်ရာ၏ အဖြစ်ကြောင့်။)
ဝိနိပါတော၊ တ မည်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဧတ္ထ၊ ဤအရပ်၌။
ဝိနဿန္တာ၊ ပျက်စီးကုန်သည်။
သမ္ဘိဇ္ဇမာနင်္ဂပစ္စင်္ဂါ၊ ပျက်စီးသော အင်္ဂါကြီးငယ်ရှိကုန်သည်။
(ဟုတွာ) နိပတန္တိ၊ န်၏။
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။
(ထိုသို့ ပျက်စီးသော အင်္ဂါကြီးငယ် ရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ ကျရောက်ရာ၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဝိနိပါတော၊ တ မည်၏။
ဧတ္ထ၊ ဤငရဲ၌။
အဿာဒသညိတော၊ သာယာဖွယ်ဟု, အသိအမှတ်ပြုအပ်သော။
အယော၊ အယသည်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ဣတိ, နိရယော၊ ယ မည်၏။
နိရယော
နိရယံ။ ။ [နိ+အယ၊ သက္ကတ၌ "နိရ်"ဟုရှိ၍ ကပ်ဖို့ရာ သရရှိသောကြောင့် (ရ်) လာသည်၊] ဣယတိ အဿာဒီယတိ-သာယာအပ်၏၊ ဣတိ- အယော။ [မဟာဋီကာ ဝိဂ္ဂဟ၊ ဣဓာတ် (ဓာတူနံ အနေကတ္ထတ္တာ- အရ အဿာဒအနက်ဟော၊ အယော၌ ကံဟော အပစ္စည်း။)] နတ္ထိ အယော ဧတ္တာတိ နိရယော၊ "အယ- အဿာဒ (သာယာအပ်)" ဟူသည် သုခ သောမနဿ ဝေဒနာနှင့် ဣဋ္ဌာရုံများတည်း၊ ထို့ကြောင့် "နိရယော- သာယာအပ်သော အဿာဒတရားတို့ မရှိရာ ငရဲ"ဟု သဒ္ဒတ္ထပေး။
အထဝါ၊ ထို့ပြင် တစ်နည်းကား။
အပါယဂ္ဂဟဏေန၊ အပါယ သဒ္ဒါဖြင့်။
တိရစ္ဆာနယောနိံ၊ တိရစ္ဆာန်တို့၏ ရောနှော နေထိုင်ရာအရပ်ကို။
ဝါ၊ တိရစ္ဆာန်ဘုံကို။
[ဘုံ သီးခြားမရှိသော်လည်း ပေးရိုးအတိုင်း ပေးလိုက်သည်။]
ဒီပေတိ၊ ပြ၏။
ဟိ၊ မှန်၏။
တိရစ္ဆာနယောနိ၊ တိရစ္ဆာန်တို့၏ ရောနှောနေထိုင်ရာ အရပ်သည်။
ဝါ၊ တိရစ္ဆာန်ဘုံသည်။
အပါယော၊ အပါယမည်၏။
(ကသ္မာ၊ နည်း။)
သုဂတိယာ၊ သုဂတိမှ။
အပေတတ္တာ၊ ကင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
န ဒုဂ္ဂတိ၊ ဒုဂ္ဂတိကား မဟုတ်။
ဝါ၊ ဒုက္ခအပေါင်း၏ လဲလျောင်းရာကား မဟုတ်။
(ကသ္မာ)။
မဟေသက္ခာနံ၊ ကြီးသော တန်ခိုးရှိကုန်သော။
နာဂရာဇဒီနံ၊ နဂါးမင်း အစရှိသူတို့၏။
သမ္ဘဝတော၊ ဖြစ်သင့်ခြင်းကြောင့်တည်း။
ဒုဂ္ဂတိဟဏေန၊ ဖြင့်။
ပေတ္တိဝိသယံ၊ ပြိတ္တာတို့၏ နယ်မြေကို။
ဝါ၊ ပြိတ္တာဘုံကို။
ဒီပေတိ၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်။
သော၊ ထိုပြိတ္တာတို့၏ နယ်သည်။
ဝါ၊ သည်။
အပါယောစေဝ၊ အပါယ်လည်းဟုတ်၏။
ဒုဂ္ဂတိစ
ဒုဂ္ဂတိ၊ ပေ၊ ဒုဂ္ဂတိစ။ ။ ဒုဂ္ဂတိပုဒ်၏ ဝစနတ္ထမှာ ပဌမနည်း၌ ပြခဲ့သော "ဒုဋ္ဌေနကမ္မုနာ နိဗ္ဗတ္တာ ဂတိ"ပင်တည်း၊ ဤ ဒုဂ္ဂတိသဒ္ဒါဖြင့် ပေတ္တိဝိသယကို ပြ၏၊ "သောဟိအပါယောစေဝ ဒုဂ္ဂတိစ- ပေတ္တိဝိသယသည် အပါယလည်းမည်, ဒုဂ္ဂတိလည်းမည်၏" ဟု ဆိုသော်လည်း ဒုဂ္ဂတိ အမည်က ပေတ္တိဝိသယကို ဟောသောကြောင့် (ပါရိသေသနည်း, ဂေါဗလိဗဒ္ဒနည်းအားဖြင့်) တိရစ္ဆာနယော နိကိုသာ အပါယသဒ္ဒါက ဟောရတော့သည်။ [ဝိသေသန+သေန္တိ ပဝတ္တန္တိဧတ္ထာတိ ဝိသယော- အထူးအားဖြင့် ဖြစ်ရာနယ်(ဘုံ)]
၊ လည်းဟုတ်၏။
(ကသ္မာ)။
သုဂတိတော၊ မှ။
အတေတ္တာ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။
ဒုက္ခဿ၊ ၏။
ဂတိဘူတ္တာ စ၊ လဲလျောင်းရာဖြစ်၍ ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
န တုဝိနိပါတော
န တုဝိနိပါတော၊ ပေ၊ နိဗ္ဗတ္တန္တိ။ ။ ပေတ္တိဝိသယသည် ပြိတ္တာအသူရာတို့ကဲ့သို့ သမ္ပတ္တိအပေါင်းမှ ဖောက်ပြန်ကျရောက်ရာ ဝိနိပါတအမျိုး မဟုတ်၊ တန်ခိုးကြီးသော တစ်ချို့ ပြိတ္တာတို့မှာ ဘုံဗိမာန်များပင် ရှိကြသေးသည်။
၊ ဝိနိပါတကား မဟုတ်။
(တသ္မာ)။
အသုရသဒိသံ၊ ပြိတ္တာအသူရာနှင့်တူစွာ။
အဝိနိပတိတ္တာ၊ ဖောက်ပြန်၍ ကျရောက်ရာမဟုတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ မှန်။
ပေတမဟိဒ္ဓိကာနံ၊ ကြီးသော တန်ခိုးရှိကုန်သော ပြိတ္တာတို့၏။
ဝိမာနာနိပိ၊ ဗိမာန်တို့သည်လည်း။
နိဗ္ဗတ္တန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ဝိနိပါတဂ္ဂဟဏေန
ဝိနိပါတဂ္ဂဟဏေန။ ။ ဝိနိပါတသဒ္ဒါဖြင့် ပြိတ္တာအကြီးစားဖြစ်သော အသူရကာယ်တို့ကို ယူရ၏၊ "သဗ္ဗသမုဿယေဟီတိ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသမုဿယေဟိ"- ဋီကာ၊ ဝိနိပတန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝိနိပါတော- သမ္ပတ္တိအပေါင်းတို့မှ ဖောက်ပြန်၍ ကျရောက်ရာဖြစ်သော အသူရာအပေါင်း၊ [ဤ အသူရကာယ်ကိုလည်း အပါယ- ဒုဂ္ဂတိသဒ္ဒါတို့က ဟောနိုင်ပါ၏၊ သို့သော် ဝိနိပါတသဒ္ဒါက သီးခြားဟောမည်ဖြစ်၍ ပါရိသေသ, ဂေါဗလိဗဒ္ဒနည်းအားဖြင့် ရှေ့၌ပြခဲ့သော သီးခြားအနက်ကိုသာ အပါယသဒ္ဒါ- ဒုဂ္ဂတိသဒ္ဒါတို့က ဟောကြရတော့သည်။]
၊ ဖြင့်။
အသုရကာယံ၊ အသူရာအပေါင်းကို။
ဒီပေတိ၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်။
သော၊ ထိုအသူရာ အပေါင်းကို။
ယထာဝုတ္တေန၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော။
အတ္ထေန၊ အနက်ကြောင့်။
(သုဂတိတော အပေတတ္တာ ဒုက္ခဿ စ ဂတိဘူတတ္တာ ဟူသော အနက်ကြောင့်)
အပါယော တိစေဝ၊ အပါယ ဟူ၍လည်းကောင်း။
ဒုဂ္ဂတီတိစ၊ တိ ဟူ၍ လည်းကောင်း။
သဗ္ဗသမုဿယေဟိ၊ အလုံးစုံ သမ္ပတ္တိအပေါင်းတို့မှ။
ဝိနိပတိတတ္တာ၊ ဖောက်ပြန်၍ကျရောက်ရာ၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဝိနိပါတောတိ စ၊ တ ဟူ၍လည်းကောင်း။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
နိရယဂ္ဂဟဏေန၊ ဖြင့်။
အဝီစိအာဒိအနေကပ္ပကာရံ၊ အဝီစိအစရှိသော တစ်ပါးမကများသောအပြားရှိသော။
နိရယမေဝ၊ ကိုသာ။
ဒီပေတိ၊ ၏။
ဥပပန္နာတိ၊ ကား။
ဥပဂတာ၊ ကပ်ရောက်ကြရကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုငရဲ၌။
အဘိနိဗ္ဗတ္တာ၊ ဖြစ်ကြရကုန်၏။
ဣတိ၊ ကား။
အဓိပ္ပာယော၊ တည်း။
ဝုတ္တဝိပရိယယေန
ဝုတ္တဝိပရိယယေန သုက္ကပက္ခော။ ။ "ဒုဠု+စရိတံ" စသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးမှ ပြောင်းပြန်ပြု၍ "သုဠု+စရိတံ, သောဘနံဝါ+ စရိတံ သုစရိတံ" စသည်ဖြင့် ကုသိုလ်ဘက်ကို သိပါလေ၊ ဝိ+ပရိ+ဣဓာတ်, အပစ္စည်းဖြင့် "ဝိပရိယယ" ဟု ထောမနိဓိ ရှိ၏။
၊ ဆိုအပ်ပြီး၏ ပြောင်းပြန်အာဖြင့်။
သုက္ကပက္ခော၊ သုက္ကပက္ခကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
အယံ ပန၊ ဤ ဆိုအပ်လတ္တံကား။
ဝိသေသော၊ အထူးတည်း။
ဧတ္ထ၊ ဤ သုက္ကပက္ခ၌။
သုဂတိဂ္ဂဟဏေန၊ ဖြင့်။
မနုဿဂတိပိ၊ လူ့ဂတိကိုလည်း။
သင်္ဂယှတိ၊ သိမ်းယူအပ်၏။
[ဂတိပိ၌ အပိဖြင့် ဒေဝဂတိကိုပေါင်း။]
သဂ္ဂဂ္ဂဟဏေန၊ ဖြင့်။
ဒေဝဂတိယေဝ၊ နတ်ဂတိကိုသာ။
သင်္ဂယှတိ။
[ဧဝဖြင့် မနုဿဂတိကိုကန့်။]
တတ္ထ၊ ထို "သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ" ဟူသောပါဌ်၌။
သုန္ဒရာ၊ ကောင်းသော။
ဂတိ၊ ဂတိတည်း။
ဣတိ သုဂတိ
သုဂတိ။ ။ "သုန္ဒရာ+ဂတိ"အရ လူ့ဘဝကိုလည်း ကောင်းသော ဂတိဖြစ်သောကြောင့် သုဂတိဟု ဆိုရာ၏၊ "ဣတော ဘော သုဂတိံ ဂစ္ဆ"ဟူရာ၌ သုဂတိအရ မနုဿဂတိပါ ယူရသကဲ့သို့တည်း။
၊ သုဂတိမည်၏။
ရူပါဒိဝိသယေဟိ၊ ရူပါရုံ အစရှိသော အာရုံတို့ဖြင့်။
သုဋ္ဌု၊ လွန်စွာ။
အဂ္ဂေါ၊ မြတ်သည်တည်း။
ဣတိ, သဂ္ဂေါ၊ သဂ္ဂမည်၏။
သော သဗ္ဗောပိ၊ ထိုအလုံးစုံသော လူ့ပြည် နတ်ပြည်သည်လည်း။
လုဇ္ဇန ပလုဇ္ဇနဋ္ဌေန၊ ပျက်တတ် အလွန်ပျက်တတ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော အနက်ကြောင့်။
လောကော၊ မည်၏။
ဣတိ အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။
ဝစနတ္ထော၊ သဒ္ဒါနက်တည်း။
ဝိဇ္ဇာတိ၊ ကား။
ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏဝိဇ္ဇာ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ် ဝိဇ္ဇာကို။
(အဓိဂတာ၌စပ်။)
အဝိဇ္ဇာတိ၊ ကား။
သတ္တာနံ၊ တို့၏။
စုတိ ပဋိသနွိ ပဋိစ္ဆာဒိကာ၊ စုတိ, ပဋိသန္ဓေကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော။
အဝိဇ္ဇာ၊ အဝိဇ္ဇာသည်။
(ဝိဟတာ၌ စပ်။)
သေသံ၊ ကြွင်းသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။
ဝုတ္တနယမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်း ရှိသည်သာ။
သဂ္ဂံ လောကံ
သဂ္ဂံ လောကံ။ ။ သဂ္ဂကို "သု+အဂ္ဂ"ဟု ဖြတ်၊ ရူပ- သဒ္ဒစသော ကာမဂုဏ်အာရုံတို့ဖြင့် "သုဋ္ဌု-လွန်စွာ+အဂ္ဂေါ- မြတ်သော လောကတည်း၊ သဂ္ဂေါ- က" [လုဇ္ဇန ပလုဇ္ဇနဋ္ဌေန လောကော၏ ဝစနတ္ထကို လောကဝိဒူအဖွင့် သင်္ခါရလောက၌ ပြခဲ့ပြီ။]
ဟိ၊ အထူးကား။
ဧတ္ထ၊ ဤ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏကထာ၌။
အယမေဝ၊ ဤ ဆိုအပ်လတ္တံ့သော အနက်သည်သာ။
ဝိသေသော၊ အထူးတည်း။
ပုဗ္ဗေနိဝါသကထာယံ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏကထာ၌။
ပုဗ္ဗေနိ ဝါသာနုတိဉာဏမုခတုဏ္ဍကေန။
ပေ။
ပဒါလေတွာဟိ၊ စုတူ။
ပေ။
တွာဟူ၍။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုထိုက်၏။
(ဣတိ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ ဝိသေသော။)
[စုတူပပါတညာဏမုခတုဏ္ဍကေန၊ စုတူပပါတညာဏ်တည်းဟူသော နှုတ်သီးဖြင့်။
စုတူပပါတပဋိစ္ဆာဒကံ၊ စုတိပဋိသန္ဓေကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော။
အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသံ၊ ကို။
ပဒါလေတွာ၊ ၍။]
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏကထာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။