Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā

Āpattānāpattivāravaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၆၆။ ဣဒါနိ၊ ၌။ မနုဿိတ္ထိယာ။ ပေ။ ပဋိသေဝန္တဿာတိအာဒိ၊ သော။ ယံ၊ အကြင်စကားကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။ ဧတ္ထ၊ ဤမနုဿိတ္ထိယာ အစရှိသောစကားရပ်၌။ အသမ္မောဟတ္ထံ၊ မတွေဝေခြင်းအကျိုးငှာ။ မဂ္ဂေန မဂ္ဂန္တိအာဒိံ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုမဂ္ဂေန မဂ္ဂအစရှိသော စကားရပ်၌။ မဂ္ဂေနမဂ္ဂန္တိ၊ ကား။ ဣတ္ထိယာ၊ ၏။ တီသု မငွေသု၊ တို့တွင်။ အညတရေန၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော။ မငွေန၊ ဖြင့်။ အတ္တနော။ အင်္ဂဇာတံ၊ ကို။ ပဝေသတိ၊ အံ။ အထ ဝါ၊ ထို့ပြင် တစ်နည်းကား။ သမ္ဘိန္နသု၊ ရောစပ်ကုန်သော။ ဒွိသု, မဂ္ဂေသု၊ တို့တွင်။ ပဿာဝမဂ္ဂေန၊ ဖြင့်။ ဝစ္စမဂ္ဂံ၊ သို့ သော်လည်းကောင်း။ ဝစ္စမဂ္ဂေန ဝါ၊ ဖြင့် သော်လည်း။ ပဿာဝမဂ္ဂံ၊ သို့ သော် လည်းကောင်း။ ပဝေသတိ၊ အံ။
မဂ္ဂေန အမဂ္ဂန္တိ၊ ကား။ ပဿာဝါဒိမဂ္ဂန၊ ဖြင့်။ ပဝေသေတွာ၊ ပြီး၍။ တဿ၊ ထိုပဿာဝအစရှိသော မဂ်၏။ သာမန္တာ၊ အနီး၌။ ဝဏေန၊ အနာဖြင့်။ နီဟရတိ၊ နုတ်အံ့။
အမန မဂ္ဂန္တိ၊ ကား။ မဂ္ဂသာမန္တေ န၊ မဂ်၏ အနီးဖြစ်သော။ ဝဏေန။ ပေ။
အမဂ္ဂေနအမဂ္ဂ န္တိ၊ ကား။ ဦသု၊ န်သော။ သမ္ဘိန္နဝဏေသု၊ ဆက်စပ်နေသော အနာတို့တွင်။ ဧကေန ဝဏေန၊ ဖြင့်။ ပဝေသေတွာ၊ ပြီး၍။ ဒုတိယေန၊ သော။ (ဝဏေန) နီဟရတိ။
ဣမဿ သုတ္တဿ၊ ဤပါဠိတော်အား။ အနုလောမဝသေန၊ လျော်သည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော။ ဝဏသင်္ခေပေ၊ အနာဝယ် သွင်းယူအပ်သောအရာ၌။ [အနာအဖြစ်ဖြင့် ရေတွက်အပ်သော “ပတင်္ဂမုခဖား” အစရှိသော အရာ၌၊ ဟူလို။] ထုလ္လစ္စယံ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
ဣဒါနိ၊ ၌။ ပရတော၊ နောက်၌။ အနာပတ္တိ အဇာနန္တ ဿ အသာဒယန္တ ဿာတိ၊ ဟူသော။ ယံ၊ အကြင်စကားကို။ ဝက္ခတိ၊ မိန့်တော်မူလတ္တံ့။ တတ္ထ၊ ထိုအနာပတ္တိ အဇာနန္တဿ အစရှိသော စကားရပ်၌။ အသမ္မောဟတ္ထ၊ ငှာ။ ဘိက္ခု သုတ္တဘိက္ခုမှီတိ အာဒိံ၊ ကို။ အာဟ။
တတြ၊ ထိုစကားရပ်၌။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ ကား။ အဓိပ္ပာယော၊ ဘုရားရှင်၏အလိုတော်တည်း။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်ပဋိဗုဒ္ဓေါ နိုးသည်။ (သမာနော) သာဒယတိ၊ ၏။ သော၊ သည်။ သုတ္တမှိ၊ အိပ်ပျော်နေသော။ မယိ၊ တပည့်တော်၌။ ဧ သော၊ ဤရဟန်းသည်။ ဝိပ္ပဋိပဇ္ဇိ၊ ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်ကျင့်ပါပြီ။ အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။ န ဇာနာမိ၊ မသိလိုက်ပါ။ ဣတိ၊ ဤသို့ပြောသော်လည်း။ န မုစ္စတိ၊ အာပတ်မှ မလွတ်။
စ၊ ဆက်။ ဥဘော နာသေတဗ္ဗာတိ ဧတ္ထ၊ ဤပါဌ်၌။ ဒွေပီ၊ ၂ယောက်လုံးတို့ကိုလည်းေ လိင်္ဂနာသနေန၊ အသွင်ကို ဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့်။ နာသေတဗ္ဗာ၊ ဖျက်ဆီးထိုက်ကုန်၏။
တတြ၊ ထို ၂ ယောက်တို့တွင်။ ဒူသကဿ၊ ဖျက်ဆီးတတ်သော ရဟန်း၏။ ပဋိညာကရဏံ ပဋိညာဏံ နတ္ထိ။ ။ “ဝန်ခံတိုင်း ဆုံးဖြတ်မှု” ဟူသည်မှာ “မေးမှ-ဝန်း ထို ဝန်ခံ သည့်အတိုင်း ဆုံးဖြတ်” ဟု မေးခြင်း ကိစ္စနှင့်ဆိုင်ရကား ဖျက်ဆီးသူမှာ “ဘယ်စိတ်ဖြင့် ပြုသလဲ, သိလျက်နှင့် ပြုသလား မသိပဲနှင့် ပြုမိသလား” ဟု မေးဖွယ်ပင် မလိုရကား "ပဋိညာကရဏမလိုတော့"ဟု ဆိုသည်။ ၊ ဝန်ခံခြင်းဖြင့် ပြုဖွယ်သည်။ [ဝန်ခံသည့်အတိုင်း ဆုံးဖြတ်ဖွယ်သည်။] နတ္ထိ။ ဒူသိတော၊ ဖျက်ဆီးအပ်သော ရဟန်းကို။ ပုစ္ဆိတွာ၊ သာယာသလော, မသာယာ သလောဟု စစ်ကြောမေးမြန်းပြီး၍။ ပဋိညာယ၊ ဝန်ခံခြင်းဖြင့်။
နာသေတဗ္ဗော။ ပေ။
သာမဏေရဝါရေပိ၊ သာမဏေရဝါရ၌လည်း။ ဧသ နယော၊ ဤနည်းတည်း။
ဧဝံ၊ သို့။ တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုဝါရ၌။ တံ တံ အာပတ္တိဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ အနာပတ္တိဉ္စ၊ အနာပတ်ကို လည်းကောင်း။ [ အာပတ်က ပါရာဇိက သံဃာဒိသေသ် ထုလ္လစ္စည်းစသောအားဖြင့် များစွာရှိသောကြောင့် “တံ တံ အာပတ္တိဉ္စ” ဟု ထား၍, အနာပတ်ကား တစ်မျိုးသာ ရှိသောကြောင့် တံ တံမပါဘဲ “အနာပတ္တိဉ္စ” ဟု ထား သည်။] ဒဿေတွာ‌။ ပေ။
တတ္ထ၊ ထို အနာပတ္တိ အဇာနန္တဿ အစရှိသော ပါဠိရပ်၌။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ ဝေသာလိယံ၊ ၌။ မဟာဝနေ၊ မဟာဝုန်တော၌။ ဒိဝါ ဝိဟာရဂတော၊ နေနေရာ၌ ရောက်သော။ ဘိက္ခု ဝိယ၊ သည်ကဲ့သို့။ [ဝိနီတဝတ္ထုခန်း၌ ပါ လိမ့်မည်။] မဟာနိဒ္ဒံ၊ ကြီးစွာသော အိပ်ပျော်ခြင်းသို့။ သြက္ကမန္တော၊ သက်ရောက်စဉ်။ ပရေန၊ သူတစ်ပါးသည်။ ကတံ၊ သော။ ဥပက္ကမမ္ပိ၊ လုံ့လကိုလည်း။ န ဇာနာတိ၊ မသိလိုက်။ (သော၊ ထိုရဟန်းသည်။) အဇာနန္တော နာမ၊ အဇာနန္တ မည်၏။
ဧဝရူပဿ၊ ဤသို့ သဘောရှိသော မသိသောရဟန်း၏။ အနာပတ္တိ၊ အနာပတ်သည်။ (ဟောတိ)။
စ၊ သာဓကကား။ နာဟံ။ ပေ။
အဇာနန္တဿာတိ၊ ဟူသော။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ (သံဂီတိကာရေဟိ) ပိ၊ တို့သည်လည်း။ ဝုတ္တံ။ [ဘဂဝါ၊ ရား။ အဟံ၊ သည်။ နဇာနာမိ၊ မသိလိုက်ပါ။ ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်ပြီ။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ အဇာနန္တ ဿ၊ မသိသောရဟန်း ၏။ အနာပတ္တိ၊ အနာပတ်သည်။ (ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ဆုံးဖြတ်တော်မူပြီ။]
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ တတ္ထိဝ၊ ထိုမဟာဝုန်တော၌ပင်။ သဟသာ၊ အဆော တလျင်။ ဝုဋ္ဌိတ ဘိက္ခုဝိယ၊ ထသော ရဟန်းသည်ကဲ့သို့။ ဇာနိတွာပိ၊ သိ၍လည်း။ ဝါ၊ သိပါသော်လည်း။ န သာဒယတိ၊ မသာယာ။ (သော၊ သည်။) အသာဒယန္တော နာမ၊ မည်၏။
စ၊ ကား။
နာဟံ ဘဂဝါ။ ပေ။ အသာဒယန္တဿာတိ၊ ဟူသော။ ဧတံ၊ ကို။ (သံဂီတိကာရေဟိ)ပိ၊ လည်း။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ [ဘန္တေ၊ ရား။ အဟံ၊ သည်။ န သာဒယိံ၊ မသာယာပါ။
ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်ပြီ။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ အသာဒယန္တ ဿ၊ ၏။ အနာပတ္တိ၊ သည်။ (ဟောတိ)။ ဣတိ၊ ဤသို့ ဆုံးဖြတ်တော်မူပြီ။]
ဥမ္မတ္တကော နာမ၊ ကမည်သည်ကား။ ပိတ္တုမ္မတ္တကော၊ သည်းခြေကြောင့် ရူးသူ တည်း။
ဟိ၊ ချဲ့။ ပိတ္တံ၊ သည်။ ဗဒ္ဓပိတ္တံ၊ ဗဒ္ဓသည်းခြေလည်းကောင်း။ ဝါ၊ အိမ်ဖြင့် ဖွဲ့ထားအပ်သောသည်းခြေလည်းကောင်း။ အဗဒ္ဓပိတ္တဉ္စ၊ လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အိမ်ဖြင့် မဖွဲ့အပ်သော သည်းခြေလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဒုဝိဓံ၊ ၏။
တတ္ထ၊ တို့တွင်။ အဗဒ္ဓပိတ္တံ၊ သည်။ လောဟိတံ ဝိယ၊ ကဲ့သို့။ သဗ္ဗင်္ဂဂတံ သဗ္ဗင်္ဂဂတံ။ ။ သဗ္ဗအင်္ဂေသု+ဂတံ (ဌိတံ) သဗ္ဗင်္ဂဂတံ၊ အသားမှလွတ်နေသော ဆံပင်, မွေးညင်း, သွား, လက်သည်းတို့ကို လည်းကောင်း, ခြောက်သော အရေကို လည်းကောင်း, ချန်လှပ်၍ ရေပေါ်ဝယ် ဆီပြန်သကဲ့သို့ ကိုယ်အင်္ဂါ အားလုံး၌ ပျံ့နှံ့၍တည်၏။ ၊ အလုံးစုံသော ကိုယ်အင်္ဂါတို့၌ ရောက်သည်။ ဝါ၊ အလုံးစုံသော ကိုယ်အင်္ဂါတို့၌တည်သည်။ (ဟောတိ၊ ၏)။ တမှိ၊ ထိုအဗဒ္ဓသည်းခြေသည်။ ကုပိတေ၊ ပျက်လသော်။ သတ္တာနံ၊ တို့၏။ ကဏ္ဍကစ္ဆု သရီရကမ္ပာဒီနိ၊ ယားနာ, ဝဲနာ, ကိုယ်တုန်လှုပ်ခြင်းအစရှိသော ရောဂါတို့သည်။ ဟောန္တိ၊ န်၏။ [ အာဒိသဒ္ဒေန အကွီနံ ပီတဝဏ္ဏာဒိ(မျက်စိဝါခြင်း စသည်ကို) သင်္ဂဏှာတိ။]
တာနိ၊ ထိုရောဂါတို့သည်။ ဘေသဇ္ဇကိရိယာယ၊ ဆေးကုခြင်းဖြင့်။ ဝူပသမ္မန္တိ၊ ငြိမ်းအေးနိုင်ကုန်၏။
ဗဒ္ဓပိတ္တံ ပန၊ သည်ကား။ ပိတ္တကောသကေ၊ သည်းခြေ အိတ်၌။ ဌိတံ၊ တည်၏။
တမှိ၊ ထို ဗဒ္ဓသည်းခြေသည်။ ကုပိတေ၊ သော်။ [သည်းခြေ အိတ်မှ အပြင်ထွက်လာသည်ကို “ကုပိတ”ဟု ခေါ်သည်။] သတ္တာ၊ တို့သည်။ ဝိပလ္လတ္ထသညာ၊ ဖောက်ပြန်သော သညာ ရှိကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ န်၏။ ဟိရောတ္တပ္ပံ၊ ကို။ ဆဋေတွာ၊ ၍။ အသာရုပ္ပစရိယံ၊ မလျောက်ပတ်သောအကျင့်ကို။ စရန္တိ၊ န်၏။
လဟုကဂရုကာနိ၊ လဟုက ဂရုကဖြစ်ကုန်သော။ သိက္ခာပဒါနိ၊ တို့ကို။ မဒ္ဒန္တာပိ၊ လွန်ကျူးမိကုန်သော်လည်း။ န ဇာနန္တိ၊ န်။
ဘေသဇ္ဇကိရိယာယပိ၊ ဆေးကုခြင်းဖြင့်လည်း။ အတေကိစ္ဆာ၊ မကုစားအပ်မကုစားနိုင်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ န်၏။
ဧဝရူပဿ၊ သော။ ဥမ္မတ္တကဿ၊ သည်းခြေရူးသော ရဟန်း၏။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ဝိသဋ္ဌစိတ္တော၊ စွန့်လွှတ်အပ်သောစိတ်ရှိသော။ ယက္ခုမ္မတ္တကော၊ ဘီလူးကြောင့် ရူးသူကို။ ခိတ္တစိတ္တော နာမ၊ တ္တမည်၏ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ကိရ၊ ချဲ့။ ယက္ခာ၊ တို့သည်။ ဘေရဝါနိ၊ ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းကုန်သော။ အာရမဏာနိ၊ အာရုံတို့ကို။ ဒဿတွာ ဝါ၊ ၍သော်လည်း။ (သတ္တေ ဝိက္ခိတ္တစိတ္တေ ဝိပလ္လတ္ထသညေ ကရောန္တိ။) မုခေန၊ ပါးစပ်ဖြင့်။ ဟတ္ထံ၊ ကို။ ပဝေသေတွာ၊ ၍။ ဟဒယရူပံ၊ ဟဒယရုပ်ကို။ မဒ္ဒန္တာဝါ၊ နှိပ်ချေကုန်လျက်သော်လည်း။ သတ္တေ၊ တို့ကို။ ဝိက္ခိတ္တစိတ္တေ၊ ပစ်လွှတ်အပ်သောစိတ်ရှိ သည်တို့ကို။ ဝိပလ္လတ္ထသညေ ဝိပလ္လတ္ထသညာ။ ။ ဝိ+ပရိပုဗ္ဗ အသဓာတ်နောက် ဏပစ္စည်း သက်လျှင် "ဝိပလ္လာသ" ဟု ဖြစ်၍, တပစ္စည်း သက်လျှင် “အတ္တော” ပုဒ်ကဲ့သို့ “ဝိပလ္လတ္ထ” ဟုဖြစ်၏၊ ဝိပရိယသတီတိ ဝိပလ္လာ၊ ဝိပတ္ထာ + သညာ တေသံတိ ဝိပလ္လတ္ထသညာ။ [ ပရိ နောက်၌ ယ လာ၍ “ပရိယသတိ” ဟု အာချာတ်ရုပ် ဖြစ်၏။ ၊ ဖောက်ပြန်သောသညာရှိသည်တို့ကို။ ကရောန္တိ၊ န်၏။ [ယောဇနာ၌ “ဒဿေတွာ ဝါ ပဝေသေတွာ ဝါ”ဟု ယောဇနာ၏။ လက်ကိုသွင်းရုံဖြင့် ဝိက္ခိတ္တမဖြစ်သေး။ ဟဒယမဒ္ဒန ပြုမှ ဝိက္ခိတ္တ ဖြစ်သောကြောင့် ထို ယောဇနာပုံကို စဉ်းစားပါ။]
ဧဝရူပဿ၊ သော။ ခိတ္တစိတ္တဿ၊ ပစ်လွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိသော ရဟန်း၏။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ပန၊ ဆက်။ (တစ်နည်း) ပန၊ အထူးကား။ ဥဘိန္နံ၊ န်သော။ တေသံ၊ ထိုပိတ္တုမ္မတ္တက, ယက္ခုမ္မတ္တကတို့၏။ အယံ၊ ကား။ ဝိသေသော၊ တည်း။ ပိတ္တုမ္မတ္တကော၊ သည်။ နိစ္စမေဝ၊ အမြဲသာ။ ဥမ္မတ္တကော၊ သည်။ ဟောတိ။ ပကတိသည်၊ ပကတိသညာကို။ န လဘတိ၊ မရတော့။
ယက္ခုမ္မတ္တကော၊ သည်။ အန္တ ရန္တ ရာ၊ အကြားအကြား၌။ ပကတိသညံ၊ ကို။ ပဋိလဘတိ၊ ရသေး၏။ ဣတိ (အယံ)၊ ကား။ (ဝိသေသော)။
ပန၊ ဆက်။ ဣဓ၊ ဤအနာပတ္တိဝါရ၌။ ပိတ္တုမ္မတ္တကော ဝါ၊ သည်မူလည်း။ ဟောတု၊ စေ။ ယက္ခုမ္မတ္တကော ဝါ၊ လည်း။ (ဟောတု)။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ သဗ္ဗသော၊ ဖြင့်။ မုဋ္ဌဿတိ၊ သည်။ (ဟုတွာ)။ ကိဉ္စိ၊ ဘာကိုမျှ။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။ အဂ္ဂိမ္ပိ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ပေ။ ဧကသဒိသံ၊ တစ်ထပ်တည်းတူစွာ။ မဒ္ဒန္တောဝ၊ နင်းချေလျက်သာ။ ဝိစရတိ၊ ၏။ ဧဝရူပဿ၊ ဤသို့သဘောရှိသော ရဟန်း၏။ အနာပတ္တိ။
အန္တ ရန္တ ရာ၊ ၌။ သညံ၊ ကို။ ပဋိလဘိတွာ၊ ၍။ ဉတွာ၊ ၍။ ဝါ၊ လျက်။ ကရောန္တဿပန၊ ၏ကား။ အာပတ္တိယေဝ၊ သည်သာ။ (ဟောတိ)။
ယော၊ သည်။ အဓိမတ္တာယ၊ လွန်ကဲသော အတိုင်းအရှည်ရှိသော။ ဒုက္ခဝေဒနာယ၊ ဖြင့်။ အာတုရော၊ နာကျင် ကိုက်ခဲသည်။ (ဟုတွာ) ကိဉ္စိ၊ ဘာကိုမျှ။ န ဇာနာတိ။ (သော) ဝေဒနာဋော နာမ။ [ဝေဒနာယ+အဋ္ဋော (နှိပ်စက်အပ်သူတည်း။) ဝေဒနာဋ္ဋော။] ဧဝရူပဿ၊ ၏။ အနာပတ္ထိ။
ယော၊ သည်။ တသ္မိံ တသ္မိံ'ကမ္မေ၊ ထိုထိုအမှု၌။ [ ထိုထိုကျူးလွန်မှု၌။] အာဒိဘူတော၊ အစဖြစ်၍ ဖြစ်၏။ (သော) အာဒိကမ္မိကော နာမ။ [အာဒိကမ္မေ+နိယုတ္တော အာဒိကမ္မိကော။]
ဣဓ ပန၊ ဤ သိက္ခာပုဒ်၌ကား။ သုဒိန္န တ္ထေရော၊ သည်။ အာဒိကမ္မိကော၊ ကတည်း။ တဿ၊ ထိုအရှင်သုဒိန်၏။ အနာပတ္တိ။
အဝသေသာနံ၊ အရှင်သုဒိန်မှကြွင်းကုန်သော။ မက္ကဋိသမဏဝဇ္ဇီပုတ္တကာဒီနံ၊ မျောက်မကို မှီဝဲသော ရဟန်း, ဝဇ္ဇီပုတ္တကရဟန်းများ အစရှိသူတို့၏။ အာပတ္တိယေဝ၊ သည်သာ။ (ဟောတိ)။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။ ပဒဘာဇနီယဝဏ္ဏနာ၊ ပဒဘာဇနီယအဖွင့်သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။