ဣဒါနိ၊ ၌။
အာယသ္မာဥပါလိ၊ သည်။
**ဝိနယပညတ္တိယာ**၊ ဝိနည်းပညတ်တော်၏။
ဝိနယပညတ္တိယာ။ ။ ဝိနည်းပညတ်ဖို့ရန် တောင်းပန်ချိန်၍ တိချို့သိက္ခာပုဒ်များ ပညတ်တော်မူပြီးလေပြီ၊ တစ်ချို့ပညတ်တော်မူပြီးကြောင်းကိုလည်း "သာမံပါက ပရိမောစနဉ္စ, ရတ္တိစ္ဆေဒေါ, ဝဿစ္ဆေဒေါ" ဟူသော ရှေ့စကားတို့ဖြင့် သိသာ၏၊ ထို့ကြောင့် မပညတ်ရသေးသော သိက္ခပုဒ်တချို့ကို ရည်ရွယ်၍ "ဝိနယညတ္တိယာ"ဟု ဆိုသတတ်။
မူလတော၊ အရင်းအစမှ။
ပဘုတိ၊ စ၍။
နိဒါနံ၊ ကို။
ဒဿေတုံ၊ ငှာ။
သာရိပုတ္ထတ္တေရဿ၊ ၏။
သိက္ခာပဒပ္ပဋိသံယုတ္တံ၊ သိက္ခာပုဒ်နှင့် စပ်ယှဉ်သော။
ဝိတက္ကုပ္ပါဒံ၊ အကြံဖြစ်ခြင်းကို။
ဒဿေန္တော၊ လိုသည်။
(ဟုတွာ) အထခေါ။
ပေ။
အာဒိံ၊ ကို။
အာဟ၊ လျှောက်ပြီ။
တတ္ထ၊ ထို အထခေါ အစရှိသောစကားရပ်၌။
ရဟောဂတဿာတိ၊ ကား။
ရဟသိ၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌။
ဂတဿ၊ ရောက်သည်ဖြစ်၍။
[မနောဂိုဏ်းဖြစ်၍ "ရဟော"ဟု သမာသ်အလယ်ထားသည်။]
ပတိသလ္လီနဿာတိ၊ ကား။
သလ္လီနဿ
သလ္လီနဿာ။ ။ ပတိအနက်မရှိဟု ပြလို၍ "သလ္လီနဿ"ဟု ဖွင့်၊ "သံ+လီန"ဟူသည် စိတ်ကို အမျိုးမျိုးအာရုံ၌ မဖြစ်စေဘဲ တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ "သံ-သမ္မဒေဝ- ကောင်းစွာသာလျှင်+လီန- ငြိကပ်နေခြင်းတည်း"၊ ထိုသို့ တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ ငြိကပ်နေလျှင် တစ်ပါးတည်းမဟုတ်သော်လည်း တစ်ပါးတည်းနေသူနှင့် သဘောတူပင်ဖြစ်သောကြောင့် "ဧကီဘာဝံ ဂတဿ" ဟု အဓိပ္ပယ်ဖွင့်သည်၊ "ပတိသလ္လီနဿ- တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ ငြိကပ်စဉ်၊ ဝါ- တစ်ပါးတည်းကိန်းအောင်းစဉ်"ဟုပေး။
၊ တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ ကောင်းစွာငြိကပ်စဉ်။
ဝါ၊ ကိန်းအောင်းစဉ်။
ဧကီဘာဝံ၊ တစ်ပါးတည်းအဖြစ်သို့။
ဂတဿ၊ ရောက်စဉ်။
(ဥဒပါဒိ ၌ စပ်။)
ကတမေသာနန္တိ၊ ကား။
အတီတေသု၊ လွန်ပြီးကုန်သော။
ဝိပဿီအာဒီသု၊ ဿီ အစရှိကုန်သော။
ဗုဒ္ဓေသု၊ တို့တွင်။
ကတမေသံ၊ အဘယ်ဘုရားရှင်တို့၏။
(ဗြဟ္မစရိယံ ၌ စပ်။)
အဿ၊ ထို ဗြဟ္မစရိယ၏။
စိရံ
စိရံဌိတိ။ ပေ။ စိရဋ္ဌိတိကံ။ ။ စိရန္တိ ကာလာပေက္ခံ အစ္စန္တသံယောဂေ ဥပယောဂ ဝစနံ၊ စိရာတိ စိရကာလယုတ္တာ- သော၊ ဌိတိ- ကို၊ အဘေဒေန- ကာလနှင့် ကာလ၌ တည်ခြင်းကို မခွဲခြားသော အဘေဒေါပစာရအားဖြင့်၊ ဝုတ္တာ- ဤနည်း၌ "စိရာ-ကြာမြင့်သော+ဌိတိ-တည်ခြင်း"ဟု ပေး၊ "တည်ရာကာလ"ဟု မပေးနှင့်။
၊ ကြာမြင့်စွာသောကာလပတ်လုံး။
ဌိတိ၊ တည်ခြင်းသည်။
(အတ္ထိ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တံ၊ ထို ဗြဟ္မစရိယသည်။
စိရဋ္ဌိတိကံ၊ မည်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
အဿ၊ ယ၏။
စိရာ၊ ကြာမြင့်သော။
ဌိတိ၊ တည်ခြင်းသည်။
(အတ္ထိ။) ဣတိ (တံ) စိရဋ္ဌိတိကံ။
ဧတ္ထ၊ ဤ ကတမေသာနံ အစရှိသော ဝါကျ၌။
သေသံ၊ ကြွင်းသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။
ဥတ္တာနပဒတ္ထမေဝ၊ ပေါ်လွင်သော ပုဒ်နက်ရှိသည်သာ။
ပန၊ ပရိဟာရပက္ခ။
ပေ။
အံ့။
ထေရော၊ သည်။
အတ္တနော၊ ၏။
ဣမံ ပရိဝိတက္ကံ၊ ဤအကြံကို။
သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။
ဝိနိစ္ဆိနိတုံ၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်းငှာ။
န သက္ကောတိကိံ၊ နိုင်သလော။
ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
(ပရိဟာရော မယာ။) ဝုစ္စတေ။
သက္ကောဘိစ၊ တချို့လည်း စွမ်းနိုင်၏။
န သက္ကောတိစ၊ တချို့လည်း မစွမ်းနိုင်။
ဟိ၊ ချဲ့။
အယံ၊ ဤ အရှင်သာရိပုတ္တရာသည်။
ဣမေသံ နာမ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဤမည်သော ဘုရားရှင်တို့၏။
သာသနံ၊ သည်။
စိရဋ္ဌိတိကံ၊ ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး တည်ခြင်းရှိသည်။
န အဟောသိ၊ မဖြစ်။
ဣမေသံ နာမ ဗုဒ္ဓါနံ၊ တို့၏။
သာသနံ၊ သည်။
စိရဋ္ဌိတိကံ၊ သည်။
အဟောသိ၊ ပြီ။
ဣတိ ဧတ္တကံ၊ ဤမျှလောက်ကို။
ဝိနိစ္ဆိနိတုံ၊ ငှာ။
သက္ကောတိ၊ ၏။
ဣမိနာ ကာရဏေန၊ ကြောင့်။
စိရဋ္ဌိတိကံ၊ သည်။
န အဟောသိ။
ဣမိနာ ကာရဏေန စိရဋ္ဌိတိကံ န အဟောသိ။
ဣတိ ဧကံ ပန၊ ဤအရာကိုကား။
(ဝိနိစ္ဆိတုံ) န သက္ကောတိ၊ နိုင်။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
မဟာပဒုမတ္ထေရော၊ သည်။
အာဟ၊ မိန့်ပြီ။
(ကိံ)။
ဧတမ္ပိ၊ ဤအကြောင်းအရာကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည်လည်း။
သောဠသဝိဓာယ
သောဠသဝိဓပညာ။ ။ မဟာပညာ- အာရုံများစွာသို့ ပျံ့နှံ့သောပညာ, ပုထုပညာ- (ပါးပါးလှပ်လှပ် မဟုတ်) ထုထည် (ဒုဒည်) ကောာင်းသော ပညာ, ဟာသပညာ(ခြောက်ကပ်ကပ် မဟုတ်) ရွှင်ပျသောပညာ, ဇဝနပညာ- (ထုံထိုင်းထိုင်းမဟုတ်) လျင်မြန်သောပညာ, တိက္ခပညာ- (တုံးတိတိမဟုတ်) ထက်မြက်သောပညာ, နိဗ္ဗေဓိကပညာ- (မထွင်းနိုင် မဖောက်နိုင်မဟုတ်) တကယ့် အခက်အခဲကို ဖျက်ခွဲနိုင်သော ပညာ၊ ဤ ၆ ပါးနှင့်တကွ အနုပုဗ္ဗဝိဟာရမည်သော သမာပတ် ၉ ပါး နှင့် အရဟတ္တမဂ်ပညာတည်း။
၊ ၁၆ပါး အပြား ရှိသော။
ပညာယ၊ ၏။
မတ္ထကံ၊ အထွတ်အထပ်သို့။
ပတ္တဿ၊ ရောက်ပြီးသော။
အဂ္ဂသာဝကဿ၊ ၏။
ဘာရိယံ၊ ဝန်လေးဖွယ်သည်။
န၊ မဟုတ်။
ပန၊ ထိုသို့ပင် ဝန်လေးဖွယ်မဟုတ်ပါသော်လည်း။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန၊ နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ တကွ။
ဧကဋ္ဌာနေ၊ တစ်နေရာတည်း၌။
ဝသန္တဿ၊ နေပါလျက်။
ဝါ၊ နေသော။
(ထေရဿ၊ ၏)
သယံ။
ဝိနိစ္ဆယကရဏံ၊ ဆုံးဖြတ်မှုကို ပြုခြင်းသည်။
တုလံ၊ ချိန်ခွင်ကို။
ဆဋ္ဋေတွာ၊ စွန့်၍။
ဟတ္ထေန၊ ဖြင့်။
တုလနသဒိသံ၊ ချိန်ဆခြင်းနှင့် တူသည်။
ဟောတိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဘဂဝန္တံယေဝ၊ ကိုသာ။
ဥပင်္ကမိတွာ၊ ၍။
ပုစ္ဆိ၊ လျှောက်ပြီ။
ဣတိ၊ သို့။
(အာဟ၊ ပြီ။)
အထ၊ လျှောက်ရာ ထိုအခါ၌။
အဿ၊ ထို အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏။
ဘဂဝါ၊ သည်။
တံ၊ ထို အမေးကို။
ဝိသဇ္ဇေန္တော၊ လိုသည်။
(ဟုတွာ) ဘဂဝတောစ။
ပေ။
အာဒိမာဟ။
တံ၊ ထို ဝိပဿိဿ အစရှိသော စကားသည်.
ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ နက်ရှိသည်သာ။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ထေရော၊ သည်။
ကာရဏံ၊ အကြောင်းကို။
ပုစ္ဆန္တော၊ မေးလျှောက်လိုသည်။
(ဟုတွာ)။
ကောနုခေါ ဘန္တေ ဟေတူတိအာဒိံ၊ ကို။
အာဟ၊ ပြန်ပြီ။
တတ္ထ၊ ထို ကောနုခေါ အစရှိသော စကားရပ်၌။
ကောနုခေါ ဘန္တေတိ၊ န္တေ ဟူသော ပုစ္ဆာသည်။
ကာရဏပုစ္ဆာ၊ အကြောင်းကို မေးကြောင်း ပုစ္ဆာတည်း။
တဿ၊ ထိုကောနုခေါ ဘန္တေ ဟူသောပါဌ်၌။
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။
ကတမောနုခေါ၊ အဘယ်ပါနည်း။
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ဟေတု, ပစ္စယောတိ
ဟေတု, ပစ္စယော။ ။ တချို့အရာ၌ "အသာဓာရဏအကြောင်းသည် ဟေတု, သာဓာရဏ အကြောင်းသည် ပစ္စယ" ဟုလည်းကောင်း, "ဇနကအကြောင်းသည် ဟေတု, ဥပတ္ထမ္ဘကအကြောင်းသည် ပစ္စယ"ဟုလည်းကောင်း ဤသို့စသည်ဖြင့် ဟေတု နှင့် ပစ္စယသဒ္ဒါတို့မှာ အနက်ထူးရှိသော်လည်း ဤ၌ ဝိပဿီစသောဘုရားရှင်တို့၏ ဗြဟ္မစရိယ ကြာရှည်စွာ တည်ခြင်း- မတည်ခြင်း၏ အကြောင်းကိုပင် ဟေတု- ပစ္စယဟု ၂ မည်ခွဲ၍ ပြသည်- ဟု သိစေလို၍ "ဥဘယမေတံ ကာရဏာဓိဝစနံ"ဟု မိန့်။
၊ ယောဟူသော။
ဧတံ ဥဘယံ၊ ဤ ၂ ပါးသော သဒ္ဒါသည်။
ကာရဏာဓိဝစနံ၊ အကြောင်းကို ဟောသောသဒ္ဒါတည်း။
ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း)ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ကာရဏံ
ကာရဏံ ဟိ (ယသ္မာ)။ ။ ရှေ့စကားကို ခိုင်မြဲစေလို၍ "ကာရဏံဟိ" စသည်မိန့်၊ ဟိနောက်၌ "ယသ္မာ"ဟု စာအုပ်များ၌ တွေ့ရ၏၊ သို့သော် "ဟိ"နိပါတ်သည်ပင် ရှေ့ကို ထောက်လျှင် ဒဠှီဇောတက, တသ္မာပါသော နောက်ဝါကျထောက်လျှင် ကာရဏဇောတက ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် "ယသ္မာ"သည် အပိုဖြစ်ဟန်တူ၏၊ ကာရဏံကိုလည်း နောက် ဝုစ္စတိ ၂ ပုဒ် စပ်နိုင်ရကား ဒုတိယ ဝုစ္စတိတိုင်အောင် ဒဠှီဝါကျတစ်ရပ်ဟု မှတ်၊ ထို့နောက်မှ အတွင်းဝါကျများကို ပက္ခ+ပက္ခန္တရ, ကာရဏ+ဖလဟု ခွဲ။
၊ အကြောင်းကို။
(ဝုစ္စတိ တို့၌ စပ်။)
တေန
တေန၊ ပေ၊ ဟေတုတိ ဝုစ္စတိ။ ။ ဤဝါကျဖြင့် "ဟိနောတိ ပဝတ္တတိ ဖလံ ဧတေနာတိ ဟေတု"ဟု ကရဏသာဓနကို ပြ၏၊ ဟိဓာတ်သည် ဂတိအနက်ကို ဟော၏၊ ထိုဂတိလည်း ပဝတ္တိအနက်ဟောတည်း- ဟု သိစေလို၍ "ပဝတ္တတိ"ဟု ဖွင့်သည်၊ "အကျိုးတရား၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော အကြောင်း"ဟူလို။ [ဋီကာ၌ "ဂတိ"အရ ဥပဂမန (ကပ်ရောက်ခြင်း)ကိုယူ၍ "ဟိတောတိ (ဖလဿ ဟေတုဘာဝံ ဥပဂစ္ဆတိ)- အကျိုး၏ အကြောင်းအဖြစ်သို့ ရောက်တတ်၏၊ ဣတိ ဟေတု"ဟု ကတ္တုသာဓ်လည်း ပြုသေး၏]
၊ ထိုအကြောင်းကြောင့်။
တဿ၊ ထိုအကြောင်း၏။
ဖလံ၊ အကျိုးသည်။
ဟိနောတိ ပဝတ္တတိ၊ ဖြစ်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
(အကျိုး၏ ဖြစ်ကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။)
ဟေတူတိ၊ တုယူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ယသ္မာ
ယသ္မာ တံ ပဋိစ္စ၊ ပေ၊ ပစ္စယောတိ။ ။ [ရှေ့၌ ပါခဲ့သော ဟိ(ယသ္မာ)သည် ဤ ၌လည်း စပ်နိုင်သောကြောင့် ဤယသ္မာလည်း ပိုဟန်တူသည်။] ပစ္စယကို "ပတိ+အယ"ဟု ပုဒ်ခွဲအယ၌ ဣဓာတ်သည် ပဝတ္တန အနက်ဟော၊ "တံ ပတိစ္စ- ထိုအကြောင်းကို စွဲ၍"ဟု ဆိုသဖြင့် "ထိုအကြောင်းသည် အကျိုး၏ဖြစ်ခဲ့ရာအကြောင်းတည်း"ဟုသိသာ၏၊ ထို့ကြောင့် "ပတိစ္စ+ဧတသ္မာ ဧတီတိပစ္စယော"ဟု ပြုစေလိုသည်၊ ပဋ္ဌာန်းအဋ္ဌကထာ၌ တိုက်ရိုက်ရှိ၏၊ [ဧတသ္မာ- ဤအကြောင်းမှ ၊ ပတိစ္စ- ထိုအကြောင်းကို စွဲ၍၊ ဖလံ- သည်၊ ဧတိ (ပဝတ္တတိ)- ၏၊ ဣတိ- ဤသို့ အကျိုး၏ စွဲ၍ဖြစ်ရာ၏ အဖြစ်ကြောင့်၊ သော- ထိုအကြောင်းသည်၊ ပစ္စယော-မည်၏။]
၊ ကြောင့်။
တံ၊ ထိုအကြောင်းကို။
ပဋိစ္စ၊ စွဲ၍။
(ဖလံ) ဧတိ ပဝတ္တတိ၊ ဖြစ်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။(စွဲ၍ဖြစ်ရာ၏ အဖြစ်ကြောင့်။)
ပစ္စယောတိ၊ ယောဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ဧကံ၊ တစ်ခုတည်းသည်။
(သမာနံ) ပိ၊ သော်လည်း။
ဝေါဟာရဝသေနစ
ဝေါဟာရ-ဝစနသိလဋ္ဌတာ။ ။ ဟေတုနှင့်ပစ္စယ ၂ ပုဒ်လုံး၏ အရမှာ ကာရဏကိုချည်းကောက်ရသော်လည်း ထို ၂ ပုဒ်ကို ပူးတွဲ၍ ဟေတု, ပစ္စယ (အကြောင်း,အရာ)ဟု ပြောရိုးရှိသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ထိုသို့ ပူးတွဲ၍ ပြောမှလည်း စကားချောသောကြောင့်လည်းကောင်း, ထိုထို နေရာ၌ ၂ ပုဒ်တွဲ၍ ပြောလေ့ဟောလေ့ရှိကြသည်။
၊ ပြောဆိုရိုး၏ အစွမ်းဖြင့်လည်းကောင်း။
ဝစန သိလိဋ္ဌတာ ယစ၊ သဒ္ဒါ၏ ပြေပြစ်ညက်ညောသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း။
တတြတတြ၊ ထိုထိုပါဠိရပ်၌။
ဧတံ ဥဘယမ္ပိ၊ ဤ ၂ ပါးစုံကိုလည်း။
ဝုစ္စတိ- ၏။
ဧတ္ထ၊ ဤကောနုခေါ ဘန္တေ အစရှိသော ဝါကျ၌။
သေသံ၊ သည်။
ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ သာ။
ဣဒါနိ၊ ၌။
တံ ဟေတုဉ္စ၊ ထိုအကြောင်းကို လည်းကောင်း။
တံ ပစ္စယဉ္စ၊ ထိုအရာကိုလည်းကောင်း။
ဒဿေတုံ၊ ငှာ။
ဘဂဝါစ သာရိပုတ္တ ဝိပဿီတိ အာဒိမာဟ။
တတ္ထ၊ ထိုဘဂဝါစသော စကားရပ်၌။
ကိလာသုနော အဟေသုန္တိ
**ကိလာသုနော၊ ဂိလာသုနော**။ ။ သက္ကတအဘိဓာန်၌ "ဂ္လါသ္နူ- မကျန်းမာသော ပုဂ္ဂိုလ်"ဟု ရှိ၏၊ ဂ္လေဓာတ်သ္နူပစ္စည်း- ဟူ၏၊ ထိုကို ပါဠိပြန်လျှင် ဂိလေဓာတ်သူပစ္စည်းဖြင့် "ဂိလာသူ"ဟု ဖြစ်ဖွယ်ရှိ၏၊ ဂိလေဓာတ်ကား "ကိလမ- ပင်ပန်းခြင်း" အနက်ဟောတည်း၊ ထို့ကြောင့် ကိလာသုနော၏ ဆိုင်ရာဓာတ်ပစ္စည်းကို မတွေ့ရကား "ဂိလာသုနော"ကိုသာ ပါဌ်ရင်းဟု ဆရာတို့ယူဆတော်မူကြသည်။ [အချို့ကား "အပ္ပကံ- အနည်းငယ်ကို+လသန္တိ- အလိုရှိကြကုန်၏၊ ဣတိ ကိလာသုနော"ဟု ကြံကြသေး၏၊ ထိုအကြံ၌ အခြေအမြစ်ကို ရှာသင့်သည်။]
၊ ကား။
အလသိယ ကိလာသုနော၊ ပျင်းရိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပင်ပန်းရုံသာဟု သဘောထားတော်မူကြကုန်သည်။
ဝါ၊ ပျင်းရိ။
ပေ။
ကြောင့် အားထုတ်တော် မမူကြကုန်သည်။
နဟောန္တိ၊ မဟုတ်ကုန်။
ဟိ၊ မှန်။
ဗုဒ္ဓါနံ၊ တို့၏။
အလသိယံဝါ၊ ပျင်းရိကုန်သည်၏ အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။
ဩသန္နဝီရိယတာဝါ၊ ဆုတ်နစ်သော ဝီရိယ ရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။
န အတ္တိ၊ ကုန်။
ဟိ၊ ချဲ့။
ဗုဒ္ဓါ၊ တို့သည်။
ဧကဿဝါ၊ တစ်ယောက်အားသော်လည်းကောင်း။
ဒွိန္နံဝါ၊ လည်းကောင်း။
သလက စက္ကဝါဠဿဝါ၊ အလုံးစုံသော စကြဝဠာအားသော်လည်းကောင်း။
(စကြဝဠာ၌ နေသူ သတ္တဝါအပေါင်းကို အဘေဒေါပစာအားဖြင့် ဆိုသည်။)
ဓမ္မံ၊ ကို။
ဒေသေန္တာ၊ န်လသော်။
သမကေနေဝ၊ တူ မျှသည်သာလျှင်ဖြစ်သော။
ဥဿာဟေန၊ အားထုတ်ခြင်းဖြင့်။
ဒေသေန္တိ၊ န်၏။
ပရိသာယ၊ ၏။
အပ္ပဘာဝံ၊ နည်းသည်၏ အဖြစ်ကို။
ဒိသွာ၊ မြင်တော်မူ၍။
ဩသန္နဝီရိယာ၊ ရှိကုန်သည်။
န ဟောန္တိ၊ ကုန်။
မဟန္တဘာဝံပိ၊ များသည်၏ အဖြစ်ကိုလည်း။
ဒိသွာ, ဥဿန္နဝီရိယာ၊ များသော ဝီရိယ ရှိကုန်သည်။
န ဟောန္တိ၊ ကုန်။
ဟိ၊ ဥပမာဆောင် ထင်အောင်ပြအံ့။
မိဂရာဇာ၊ သားတို့၏ မင်းဖြစ်သော။
သီဟော၊ သည်။
သတ္တန္နံ ဒိဝသာနံ၊ ခုနှစ်ရက်တို့၏။
အစ္စယေန၊ လွန်ရာ အခါ၌။
ဂေါစရာယ၊ စားကျက်အလို့ငှာ။
ဝါ၊ ကျက်စားရာအရပ်သို့။
[ဂတျတ္ထဓာတ်၏ ကံ၌ သ ကို အာယပြု။]
ပက္ကန္တော၊ သွားလသော်။
ခုဒ္ဒကေဝါ၊ ငယ်သည်မူလည်း ဖြစ်ကုန်သော။
မဟန္တေဝါ၊ ကုန်သော။
ပါဏေ၊ တို့သို့။
ဧကသဒိသေနေဝ၊ တစ်ထပ်တည်းတူသည်သာလျှင် ဖြစ်သော။
ဝေဂေန၊ အဟုန်ဖြင့်။
ဓာဝတိ ယထာ၊ ပြေးသွားသကဲ့သို့။
ကိဿဟေတု၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်။
(ဧကသဒိသေနေဝ ဝေဂေန, ဓာဝတိ၊ နည်း။
တံ၊ အနက်မရှိ။)
မေ၊ ၏။
ဇဝေါ၊ လျင်မြန်သော အဟုတ်သည်။
မာ ပရိဟာယိ၊ မဆုတ်ယုတ်ပါစေလင့်။
ဣတိ၊ ဤသို့အကြံဖြစ်ခြင်းကြောင့်။
(ဧကသဒိသေနေဝ ဝေဂေန, ဓာဝတိ၊ ၏။)
ဧဝံ၊ တူ။
ဗုဒ္ဓါ၊ တို့သည်။
အပ္ပကာယဝါ၊ နည်းသည်မူလည်း ဖြစ်သော။
မဟတိယာဝါ၊ သော။
ပရိသာယ၊ အား။
သာမကေနေဝ၊ သော။
ဥဿာဟေန၊ ဖြင့်။
ဓမ္မံ၊ ကို။
ဒေသန္တိ၊ န်၏။
ကိဿဟေတု၊ ကြောင့်။
(သမကေနေဝ ဥဿာဟေန ဓမ္မံ, ဒေသေန္တိ၊ နည်း။)
နော၊ တို့၏။
ဓမ္မဂရုတာ၊ တရား၌လေးစားခြင်းရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်သည်။
မာ ပရိဟာယိ၊ လင့်။
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံတော်မူခြင်းကြောင့်။
(သမကေနေဝ ဥဿာဟေန ဓမ္မံ, ဒေသေန္တိ၊ န်၏။)
ဟိ (ကသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ဗုဒ္ဓါ၊ တို့သည်။
ဓမ္မဂရုနော၊ တရား၌ လေးစားခြင်း ရှိကုန်၏။
ဓမ္မဂါရဝါ၊ တရား၌ ရိုသေခြင်း ရှိကုန်၏။
[ဓမ္မေ+ဂရု ဧတေသန္တိ ဓမ္မဂရုနော။ ဓမ္မေ+ဂါရဝံ ဧတေသန္တိ ဓမ္မဂါရဝါ။]
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။
(နော ဓမ္မဂရုတာ, မာ ပရိဟာတိ၊ လင့်။
ဣတိ၊ မူပြီ။)
ပန၊ ဆက်။
အမှာကံ၊ တို့၏။
ဘဂဝါ၊ သည်။
မဟာသမုဒ္ဒံ၊ ကို။
ပူရယမာနောဝိယ၊ ပြည့်စေတော်မူသကဲ့သို့။
ဝိတ္ထာရေန၊ အကျယ်အားဖြင့်။
ဓမ္မံ၊ ကို။
ဒေသေတိယထာ၊ ဟောတော်မူသကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
တေ၊ ထို ဝိပဿီ အစရှိသော ဘုရားရှင်တို့သည်။
(ဝိတ္ထာရေန ဓမ္မံ။)
န ဒေသေသုံ၊ န်။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
(ဝိတ္ထာရေန ဓမ္မံ, နဒေသေသုံ၊ န်သနည်း။)
သတ္တာနံ၊ တို့၏။
အပ္ပရဇက္ခတာယ၊ ပညာမျက်စိ၌ နည်းသောကိလေသာမြူ ရှိကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
(ဝိတ္ထာရေန ဓမ္မံ န ဒေသေသုံ၊ န်။)
တေသံ၊ ထို ဝိပဿီအစရှိသော ဘုရားရှင်တို့၏။
ကာလေ၊ လက်ထက်တော်၌။
ဒီဃာယုကာ၊ ရှည်သော အသက်ရှိကုန်သော။
သတ္တာ၊ တို့သည်။
အပ္ပရဇက္ခာ၊ န်သည်။
အဟေသုံကိရ၊ သတတ်။
တေ၊ ထိုသတ္တဝါတို့သည်။
စတုဿစ္စပ္ပဋိသံယုတ္တံ၊ ၄ပါးသော သစ္စာနှင့် စပ်ယှဉ်သော။
ဧကဂါထမ္ပိ၊ တစ်ဂါထာကိုလည်း။
သုတွာ၊ ၍။
ဝါ၊ လျှင်။
ဓမ္မံ၊ ကို။
အဘိသမေန္တိ၊ ထိုးထွင်း၍ သိကြကုန်၏။
[ပဋိဝိဇ္ဈန္တိ။ အဘိ+သံ+ဣဓာတ်။ ပဋိဝိဇ္ဈနအနက်ဟော။]
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဓမ္မံ၊ ကို။
ဝိတ္ထာရေန၊ အားဖြင့်။
န ဒေသေသုံ၊ မမူကြကုန်။
တေနေဝကာရဏေန၊ ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင်။
(တရားအကျယ်ဟောတော် မမူကြသောကြောင့်ပင်။)
နေသံ၊ ထို ဝိပဿီအစရှိသော ဘုရားရှင်တို့၏။
သုတ္တံ၊ သုတ်သည်လည်းကောင်း။
ပေ။
ဝေဒလ္လံ၊ ဝေဒလ္လသည် လည်းကောင်း။
အပ္ပကဉ္စ၊ နည်းသည်သာလျှင်။
အဟောသိ။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
တတ္ထ၊ ထိုအပ္ပကဉ္စ နေသံ အစရှိသော ပါဌ်၌။
သုတ္တာဒီနံ၊ သုတ္တ အစရှိသည်တို့၏။
နာနတ္တံ၊ ထူးကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို.
ပဌမသင်္ဂီတိ ဝဏ္ဏနာယံ၊ ၌။
ဝုတ္တမေဝ၊ သာ။
အပညတ္တံ သာဝကာနံ သိက္ခပဒန္တိ၊ ကား။
သာဝကာနံ၊ တို့၏။
နိဒ္ဒေါသတာယ၊ ကျူးလွန်မှုအပြစ် မရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
[ဝီတိက္ကမဒေါသာနံ အဘာဝတော။]
ဒေါသာနုရူပတော၊ အပြစ်အားလျောသောအားဖြင့်။
ပညပေတဗ္ဗံ၊ ပညတ်ထိုက်သော။
သတ္တာပတ္တိက္ခန္ဓဝသေန၊ ခုနှစ်ပါးသော အာပတ် အစုတို့၏ အစွမ်းဖြင့်။
အာဏာသိက္ခာပဒံ၊ အာဏာ သိက္ခာပုဒ်တော်ကို။
အပညတ္တံ၊ ပညတ်တော် မမူအပ်။
အနုဒ္ဒိဋ္ဌံ ပါတိမောက္ခန္တိ၊ ကား။
အနွဒ္ဓမာသံ၊ အစဉ်အားဖြင့် လခွဲတိုင်း။
ဝါ၊ လခွဲတစ်ကြိမ်။
အာဏာပါတိမောက္ခံ၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
အနုဒ္ဒိဋ္ဌံ၊ မရွတ်ပြအပ်သည်။
အဟောသိ၊ ပြီ။
ဩဝါဒပါတိမောက္ခမေဝ၊ ကိုသာ။
တေ၊ ထို ဝိပဿီ အစရှိသော ဘုရားရှင်တို့သည်။
ဥဒ္ဒိသိံသု၊ ဟောပြတော်မူကုန်ပြီ။
စ၊ ဆက်။
တမ္ပိ၊ ထို ဩဝါဒပါတိမောက်ကိုလည်း။
အနွဒ္ဓမာသံ၊ တိုင်း။
ဝါ၊ လခွဲတစ်ကြိမ်။
နော ဥဒ္ဒိသိံသု၊ ဟောပြတော်မမူကုန်။
တထာဟိ၊ ထို စကားကို ချဲ့ဉီးအံ့။
ဝိပဿီ၊ မည်တော်မူသော။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ဆန္နံ ဆန္နံဝသာနံ
ဆန္နံ ဆန္နံဝသာနံ။ ။ အစ္စယေနာတိ ပါဌသေသော ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ အထဝါ ဆန္ဒံ ဆန္ဒံ ဝဿာနံ ဩသာနဒိဝသံ (အဆုံးနေ့) အပေက္ခိတွာ သက္ခိံ သကိန္တိ ဝုတ္တတ္တာ, တဒပေက္ခမိဒံ သာမိဝစနံ- ထို အဆုံးနေ့ကို ငဲ့သော သာမီဝိဘတ်ရှိသော သုဒ္ဒါတည်း။ ["မေ- တပည့်တော်၏+စကားကို"ဟု ပေးရသော ပုဒ်မျိုး ဖြစ်သည်။]
၊ ၆ နှစ် ၆ နှစ်တို့၏ အဆုံးနေ့၌။
(အစ္စယေန၊ လွန်ရာ အခါ၌။)
(တစ်နည်း) ဆန္နံ ဆန္နံဝဿာနံ၊ ၆ နှစ် ၆ နှစ်တို့၏ အဆုံးနေ့၌။
သကိံ သကိံ၊ တစ်ကြိမ် တစ်ကြိမ်။
ဩဝါဒပါတိမောက္ခံ၊ ကို။
ဥဒ္ဒိသိ၊ ဟောပြတော်မူပြီ။
တဉ္စ၊ ထိုဩဝါဒပါတိမောက်ကိုလည်း။
သာမံယေဝ၊ ကိုယ်တော်တိုင်သာ။
ဥဒ္ဒိသိ၊ ပြီ။
အဿ၊ ထို ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား၏။
သာဝကာပန၊ တို့သည်ကား။
အတ္တနော အတ္တနော၊ ၏။
ဝသနဋ္ဌာနေသု၊ နေရာအရပ်တို့၌။
နဥဒ္ဒိသိံသု၊ ကုန်။
သကလဇမ္ဗုဒီပေ၊ အလုံးစုံသော ဇမ္ဗူဒိပ်၌။
ဧကသ္မိံယေဝ ဌာနေ၊ တစ်ခုတည်းသော အရပ်၌သာ။
ဗန္ဓုမတိယာ၊ ဗန္ဓုမတီမည်သော။
ရာဇဓာနိယာ၊ မင်းနေပြည်၌။
ခေမေ၊ ခေမမည်သော။
မိဂဒါယေ၊ မိဂဒါယုံ၌။
[ဣသိပတန မိဂဒါယုံတောမျိုးတည်း။]
ဝိပဿိဿ၊ သော။
ဘဂဝတော၊ ၏။
ဝသနဋ္ဌာနေ၊ ၌။
သဗ္ဗောပိ၊ သော။
ဘိက္ခုသံဃော၊ သည်။
ဥပေါသထံ၊ ကို။
အကာသိ၊ ပြီ။
တဉ္စ၊ ထိုဥပုသ်ကိုလည်း။
သံဃုပေါသထမေဝ၊ ကိုသာ။
အကာသိ။
ဂဏုပေါသထံ၊ ဂဏဥပုသ်ကို။
န အကာသိ၊ ပြုသည်မဟုတ်။
ပုဂ္ဂလုပေါသထံ၊ ပုဂ္ဂလဥပုသ်ကို။
န အကာသိ။
ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ၊ ကို။
န အကာသိ။
အဓိဋ္ဌာနုပေါသထံ၊ ကို။
န အကာသိ။
တဒါ၊ ၌။
ဇမ္ဗုဒီပေ၊ ဇမ္ဇူဒိပ်၌။
တစုရာသီတိ ဝိဟာရ သဟဿာနိ၊ ရှစ်သောင်းလေးထောင်သော ကျောင်းတိုက်တို့သည်။
ဟောန္တိကိရ၊ န်သတတ်။
ဧကမေကသ္မသိံ၊ တစ်တိုက်တစ်တိုက်သော။
ဝိဟာရေ၊ ကျောင်းတိုက်၌။
အဗ္ဗောကိဏ္ဏာနိ
အဗ္ဗောကိဏ္ဏာနိ။ ။ [န+ဝေါကိဏ္ဏာနိ။] ဝိသဘာဂပုဂ္ဂလေဟိ အသံသဋ္ဌာနိ၊ ဤသို့ ဋီကာဖွင့်သော်လည်း ထိုအတိုင်း ဟုတ်မည်မထင်၊ ဘုရားရှင်၏ ဩဝါဒပါတိမောက်ပြသောခေတ်၌ ဝိသဘာဂပုဂ္ဂိုလ်အတွက် ယုံမှားဖွယ် မရှိသင့် "တစ်သောင်း ၂ သောင်း စသည်နေကြရာဝယ် အရောရေ နှောနှောနှင့် ကြပ်ကြပ် တည်းတည်းလား" ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "အဗ္ဗောကိဏ္ဏနိ"ဟု ဆိုဟန်တူသည်။
ထို့ကြောင့် ဒိဃနိကာယ် အဋ္ဌကထာ ဤနေရာ၌ "တေသဗ္ဗေပိ ဒွါဒသသဟဿ ဘိက္ခုဂဏှနကာ မဟာဝိဟာရာ အဘယဂိရိ စိတ္တလပဗ္ဗတဝိဟာရသဒိသာ စ အဟေသုံ"ဟု မိန့်သည်။
၊ ဝိသဘာဂ ရဟန်းတို့နှင့် မရောပြွမ်း ကုန်သော။
ဒသပိ ဘိက္ခုသဟဿာနိ၊ တစ်သောင်းသော ရဟန်းတို့သည်လည်းကောင်း။
ဝီသတိပိ ဘိက္ခုသဟဿာနိ၊ ၂ သောင်းသော ရဟန်းတို့သည်လည်းကောင်း။
ဝသန္တိ၊ နေကြကုန်၏။
ဘိယောျပိ၊ ထို့ထက် အလွန်လည်း။
ဝသန္တိ၊ န်၏။
ဥပေါသထာရောစိကာ၊ ဥပုသ်နေ့ကို လျှောက်ကြကုန်သော။
ဒေဝတာ၊ တို့သည်။
တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထို ကျောင်းတိုက်သို့။
ဂန္တွာ၊ သွား၍။
အာရောစေန္တိ၊ လျှောက်ကြကုန်၏။
(ကိံ) မာရိသာ၊ အရှင်ဘုရားတို့။
ဧကံ ဝဿံ၊ တစ်နှစ်သည်။
အတိက္ကန္တံ၊ လွန်ပါပြီ။
ဒွေ ဝဿာနိ၊ တို့သည်။
အတက္ကန္တာနိ၊ န်ပြီ။
ပေ။
ပဉ္စဝဿာနိ အတိက္ကန္တာနိ။
ဣဒံ၊ ဤနှစ်သည်။
ဆဋ္ဌံ၊ ၆ ခုမြောက်သော။
ဝဿံ၊ နှစ်ပါးတည်း။
အာဂါမိနိယာ၊ လာလတ္တံ့ဖြစ်သော။
ပုဏ္ဏာမာသိယာ၊ လပြည့်နေ့၌။
ဗုဒ္ဓဒဿနတ္ထံ၊ ဘုရားဖူးခြင်းအကျိုးငှာလည်းကောင်း။
ဥပေါသထကရဏတ္ထဉ္စ၊ ဥပုသ်ပြုခြင်းအကျိုးငှာ လည်းကောင်း။
ဂန္တဗ္ဗံ၊ သွားရာပါ၏။
ဝါ၊ သွားချိန်တန်ပါပြီ။
ဝါ၊ အရှင်ဘုရားတို့၏။
သန္နိပါတကာလော၊ စည်းဝေးရာ အခါသည်။
သမ္ပတ္တော၊ ရောက်ပါပြီ။
ဣတိ၊ သို့။
အာရောစေန္တိ၊ န်၏။
တတော၊ ထိုသို့ လျှောက်ခြင်းကြောင့်။
သာနုဘာဝါ၊ တန်ခိုးအာနုဘော်ရှိကုန်သော။
ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
အတ္တနော အတ္တနော၊ ၏။
အာနုဘာဝေန၊ ဖြင့်။
ဂစ္ဆန္တိ၊ န်၏။
ဣတရေ၊ အာနုဘော်ရှိသော ရဟန်းတို့မှ အခြားရဟန်းတို့သည်။
(တန်ခိုးမရှိသော ရဟန်းတို့သည်။)
ဒေဝတာနုဘာဝေန၊ ဖြင့်။
ဂစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။
ကထံ၊ အဘယ်သို့ သွားကြကုန်သနည်း။
ကိရ၊ ချဲ့။
တေ ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
ပါစိနသမုဒ္ဒန္တေ ဝါ၊ အရှေ့သမုဒ္ဒရာ၏ အစွန်၌သော်လည်းကောင်း။
ပစ္ဆိမသမုဒ္ဒန္တေ တွ၊ လည်းကောင်း။
ပေ။
ဌိတာ၊ တည်ကုန်လျက်။
ဂမိယဝတ္တံ၊ ခရီးသွားမည့် ရဟန်းတို့၏ ဝတ်ကို။
ပူရေတွာ၊ ၍။
ပတ္တစီဝရံ၊ ကို။
အာဒါယ၊ ယူ၍။
"ဂစ္ဆာမ၊ န်အံ့"။
ဣတိ၊ သို့။
စိတ္တံ၊ ကို။
ဥပ္ပါဒေန္တိ၊ ဖြစ်စေကြကုန်၏။
စိတ္တုပ္ပါဒါ၊ စိတ်ဖြစ်ခြင်းနှင့်။
သဟ၊ တကွ။
ဝါ၊ တစ်ပြိုင်နက်။
[သဟယောဂ၌ ကတ္တရိ စ၌ စဖြင့် ပဉ္စမီသက်။ တချို့အရာ၌ "သဟသစ္စေ ကတေမယှံ"ဟု သတ္တမီလည်း သက်၏။]
ဥပေါသထဂ္ဂံ၊ ဥပုသ်ယူရာအရပ်သို့။
ဝါ၊ ဿပုသ်ကျောင်းဆောင်သို့။
ဂတာဝ၊ ရောက်ပြီးကုန်သည်သာ။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
တေ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။
ဝိပဿီံ၊ မူသော။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ကို။
အဘိဝါဒေတွာ၊ ၍။
နိသီဒန္တိ၊ န်၏။
ဘဂဝါပိ၊ လည်း။
သန္နိသိန္နာယ၊ အညီအညွတ်ထိုင်နေပြီးသော။
ပရိသာယ၊ ၌။
ဣမံ ဩဝါဒပါတိမောက္ခံ၊ ကို။
ဥဒ္ဒိသတိ၊ မူ၏။
(ကိံ) ခန္တိ။ ပေ။ သာသနံတိ၊ ဟူ၍။
ဥဒ္ဒိသတိ၊ ၏။
တိတိက္ခာ၊ အရာရာဝယ်, အနာခံခြင်းဟူသော။
ခန္တိ
ခန္တိ။ ။ ပရူပဝါဒံ- သူတစ်ပါးတို့၏ စွပ်စွဲကဲ့ရဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သော၊ ပရာပကာရံ (ပရ+အပကာရံ) သူတစ်ပါးတို့၏ ကျေးဇူးမဲ့ပြုခြင်းလည်း ဖြစ်သော၊ သီတုဏှာဒိ ဘေဒေစ- သီတဥဏှ (အာဒိဖြင့် ဇိဃစ္ဆာ, ပိပါသ, ဍံသ, မကသ, သရီသပသမ္ဖဿကိုယူ၊) အစရှိသည်လည်း ဖြစ်သော၊ ဂုဏောပရောဓံ (ဂုဏ+ဥပရောဓံ)- အကောင်းဂုဏ်ကို နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးမှုကို၊ ခမတိ သဟတိ- သည်းခံတတ်၏၊ အဓိဝါသေတိ- ပြန်၍မပြော ပြန်၍ မပြုဘဲ သူတစ်ပါးက ပြောသမျှပြုသမျှကို (အဓိ) မိမိအပေါ်၌သာ+ဝါသေတိ- တည်နေစေ၏၊ (မိမိသာ အနာခံ၏- ဟူလို၊) ဣတိ ခန္တိ- ခန္တိ မည်၏။[ခမုဓာတ်+တိပစ္စည်း၊ ဆန်းကြောင့် ဒီဃပြု၍ "ခန္တီ"ဟု ဖြစ်သည်။]
၊ အဓိဝါသနခန္တီသည်။
ပရမံ
ပရမံ တပေါ တိတိက္ခာ။ ။ သီလာဒီနံ ပဋိပက္ခဓမ္မေ- သီလစသည်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် လောဘ ဒေါသစသော တရားတို့ကို (သဝိသေသံ- အထူးနှင့်တကွ၊) တပတိ- လောင်မြှိုက် (ပယ်ဖျောက် ဖျက်ဆီး) တတ်၏၊ ဣတိ တပေါ၊ ချဲ့ဉီးအံ့- ဆာလောင်မွတ်သိမ်ခြင်းကို သည်းမခံ နိုင်လျှင်, သည်းမခံနိုင်၍ စိတ်လည်း ဆင်းရဲလျှင် စားသောက်ချင်သော လောဘနှင့် လိုတာမရ၍ ဆင်းရဲသော ဒေါမနဿ ဒေါသဖြစ်၏၊ သူတစ်ပါးက စွပ်စွဲလျှင် ဒေါသဖြစ်၏၊ ဤသို့ လောဘဒေါသ တရားများဖြစ်လျှင် ပါဏာတိပါတစသော သီလပျက်မှုဖြစ်တော့၏၊ ထိုသီလ ပျက်ကြောင်း တရားတို့ကို လောင်မြှိုက်တတ်သောကြောင့် ခန္တီသည် အမြတ်ဆုံး အကျင့်ဖြစ်၏၊။ [ဥပနိဇ္ဈာယနခန္တိ- အာရုံ၌ ရှုဆင်ခြင်လျက် နှစ်သက်တတ်သော ဉာဏ်ကိုလည်း "ခန္တိ"ဟု ခေါ်ရကား ထို ဥပန်ဇ္ဈာယနခန္တိကို တားမြစ်လို၍ "တိတိက္ခာ"ဟု ဝိသေသန ကူ(မ)ရသည်။]
၊ မွန်မြတ်သော။
တပေါ၊ အကျင့်တည်း။
ဗုဒ္ဓါ၊ မြတ်ဘုရားတို့သည်။
နိဗ္ဗာနံ
နိဗ္ဗာနံ။ ပေ။ ဗုဒ္ဓါ။ ။ ဝါနု (တဏှာ)မှ ထွက်မြောက်သောကြောင့် သက္ကတလို "နိရ်ဝါဏ" ပါဠိလို "နိဗ္ဗာန"မည်သော တရားသည် သန္တ- ငြိမ်သက်, ပဏီတ-မွန်မြတ်, နိပုန-သိမ်မွေ့, သိဝ-အေးမြ, ခေမ-ဘေးမရှိဟူသော အားလုံးသော အခြင်းအရာဖြင့် (ဘယ်တရားနှင့် ယှဉ်ယှဉ်) အသာဆုံးဟု ဘုရားရှင်တို့ ဟောတော်မူကြသည်။
၊ နိဗ္ဗာန်ကို။
ပရမံ၊ အမြတ်ဆုံးဟူ၍။
ဝဒန္တိ၊ ဟောတော်မူကုန်၏။
ပရူပဃာတီ၊ သူတစ်ပါးကို ညှဉ်းဆဲတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
နဟိပဗ္ဗဇိတောနဟိ။ ပေ။ ပရူပဃာတီ။ ။ ပြခဲ့သော အဓိဝါသနခန္တိ မရှိသောကြောင့် သူတစ်ပါးကို ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်သူသည် ပဗ္ဗဇိတ မမည်နိုင်၊ မှန်၏- "ပရံ+ဉပဃာတေတီတိ ပရူပဃာတီ"နှင့်အညီ သူတစ်ပါးကို နှိပ်စက်သူသည် "ပဗ္ဗာဇေတီတိ- အကုသိုလ်တရားတို့ကို မိမိသန္တာန်မှ ထွက်သွားစေတတ်၏"ဟူသော ဝစနတ္ထနှင့် မကိုက်ညီရကား "ပဗ္ဗဇိတ"အစစ်မဖြစ်နိုင်ချေ၊ ဤ ဝစနတ္ထအလို "ပဗ္ဗဇိတ"၌ ကာရိတ်ပစ္စည်းကျေ၊ "န သမဏော၊ ပေ၊ ယန္တော"ဟူသော စတုတ္ထပါဒကား တတိယပါဒ၏ ဝေဝုစ် ပရိယာယ်တည်း၊ သူတစ်ပါးကို ညှဉ်းဆဲသူသည် "သမေတိ- ဒေါသစသော ကိလေသာတို့ကို ငြိမ်းစေတတ်"ဟူသော ဝစနတ္ထနှင့် မကိုက်ညီသောကြောင့် သမဏအစစ်မဖြစ်နိုင်- ဟူလို။ [န ဟိ ပဗ္ဗဇိတောတိ ဧတဿ ဟိ န သမဏော ဟောတီတိ ဝေဝစနံ ၊ ပရူပဃာတီတိ ဧတဿ ပရံ ဝိဟေဌယန္တောတိ ဝေဝစနံ။]
တစ်နည်း။ ။ ပရူပဃာတီ၌ ပရကို ဥတ္တမ (အမြတ်)ဟု အနက်ယူ၍ "ပရူပဃာတီ- မြတ်သော သီလကို ဖျက်ဆီးသူ"ဟု အနက်ပေး။ ["ပုဂ္ဂလပရောပရညူ- ပုဂ္ဂိုလ် အမြတ်အယုတ်ကို သိသူ" ဟူရာ၌ ပရပုဒ်ကဲ့သို့တည်း။ [ဤနည်းအလို "ယောစ သမဏော- သည်ကား၊ ပရံ- အခြားသတ္တဝါကို ၊ ဝိဟေဌယန္တော- ညှဉ်းဆဲလျက်၊ ပရူပဃာတီ- မိမိ၏ မြတ်သောသီလကို ဖျက်ဆီးတတ်၏၊ သော သမဏော- သည်၊ န ဟိ ပဗ္ဗဇိတော- ပဗ္ဗဇိတမဟုတ်"ဟု ပေး၊ ဤနည်း၌ န တစ်လုံးအနက်မရှိ၊ ["ရူပဃာတီဖြင့် သူတစ်ပါးကို သေအောင်သတ်သူ" ယူ၍ "ဝိဟေဌယန္တောဖြင့် အသေမသတ်ဘဲ ညှဉ်းဆဲရုံ ညှဉ်းဲသူ"ယူသော နောက်တစ်နည်းနှင့် ထို့နောက် အခြားတစ်နည်းကိုလည်း ဋီကာပြသေ၏။] ၊ ပဗ္ဗဇိတ အစစ် မဖြစ်နိုင်။
တစ်နည်း။ ။ ပရူပဃာတီ၌ ပရကို ဥတ္တမ (အမြတ်)ဟု အနက်ယူ၍ "ပရူပဃာတီ- မြတ်သော သီလကို ဖျက်ဆီးသူ"ဟု အနက်ပေး။ ["ပုဂ္ဂလပရောပရညူ- ပုဂ္ဂိုလ် အမြတ်အယုတ်ကို သိသူ" ဟူရာ၌ ပရပုဒ်ကဲ့သို့တည်း။ [ဤနည်းအလို "ယောစ သမဏော- သည်ကား၊ ပရံ- အခြားသတ္တဝါကို ၊ ဝိဟေဌယန္တော- ညှဉ်းဆဲလျက်၊ ပရူပဃာတီ- မိမိ၏ မြတ်သောသီလကို ဖျက်ဆီးတတ်၏၊ သော သမဏော- သည်၊ န ဟိ ပဗ္ဗဇိတော- ပဗ္ဗဇိတမဟုတ်"ဟု ပေး၊ ဤနည်း၌ န တစ်လုံးအနက်မရှိ၊ ["ရူပဃာတီဖြင့် သူတစ်ပါးကို သေအောင်သတ်သူ" ယူ၍ "ဝိဟေဌယန္တောဖြင့် အသေမသတ်ဘဲ ညှဉ်းဆဲရုံ ညှဉ်းဲသူ"ယူသော နောက်တစ်နည်းနှင့် ထို့နောက် အခြားတစ်နည်းကိုလည်း ဋီကာပြသေ၏။] ၊ ပဗ္ဗဇိတ အစစ် မဖြစ်နိုင်။
ပရံ၊ သူတစ်ပါးကို။
ဝိဟေဌယန္တော၊ ညှဉ်းဆဲတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
သမဏော၊ သာမဏအစစ်သည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်နိုင်။
**သဗ္ဗ**ပါပဿ၊
သဗ္ဗ။ ပေ။ ဿုပသမ္ပဒါ။ ။ "သဗ္ဗပါပ- အလုံးစုံအကုသိုလ်"ဟူသည် အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်တွင် ပါဝင်သော အပြစ်ရှိသော တရားအားလုံး တည်း။ ထိုတရားအားလုံးကို မိမိသန္တာန်၌ မဖြစ်အောင် ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကို "အကရဏံ"ဟု ဆိုသည်၊ "ကုသလ"အရ ကာမ-ရူပ-အရူပ-လောကုတ္တရာဟူသော စတုဘူမကကုသိုလ်ကို ယူ၊ ထို ကုသိုလ်ကို မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်စေခြင်းသည် ဥပသမ္ပဒါ မည်၏။
၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်ကို။
အကရဏံ၊ မပြု မကျင့် ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။
ကုသလဿ၊ စတုဘူမက ကုသိုလ်ကို။
ဥပသမ္ပဒါ၊ ပြီးစေခြင်းသည် လည်းကောင်း။
**သစိတ္တပရိယောဒါပနံ**၊
သစိတ္တပရိယောဒါပနံ။ ။ အဝုပုဗ္ဗ, ဒါဓာတ်ဖြင့် "ဩဒါန"ဖြစ်၍ ကာရိတ်ဏာပေပစ္စည်းဖြင့် "ဩဒါပနံ"ဟု ဖြစ်၏၊ သက္ကတ၌ "ပရ်ယ" ဟု ရှိသောကြောင့် ပရိနောက်၌ သရရှိလျှင် အမြဲ(ယ်)လာ၊ "ပရိယတ္တိ, ပရိယာပုဏာတိ, ပရိယောသာနံ" စသည်တည်း၊ "တံပန အရဟတ္တေန ဟောတိ- ထိုစိတ်ကို ဖြူစင်စေခြင်းသည် အရဟတ္တဖိုလ်ကျမှ ပြီးဆုံး၏"- ဋီကာ၊ ထို့ကြောင့် အစွမ်းကုန်ဖြူစင်သော အရဟတ္ထဖိုလ်ကို ရည်ရွယ်၍ "သစိတ္တပရိယောဒါပနံ"ဟု မိန့်သည်။
၊ မိမိစိတ်ကို ဖြူစင်စေခြင်းသည်လည်းကောင်း။
ဧတံ၊ ဤသုံးမျိုးသည်။
ဗုဒ္ဓါနံ၊ တို့၏။
သာသနံ၊ အဆုံအမတော်တည်း။
အနုပဝါဒေါ
အနုပဝါဒေါ အနုပဃာတော။ ။ ဝါစာယကဿစိအနုပဝဒနံ- နှုတ်ဖြင့် တစ်စုံတစ်ယောက်ကိုမျှ မစွပ်စွဲခြင်းသည် အနုပဝါုမည်၏၊ အနုပဃာတောတိ ကာယေနမနသာစ ကဿစိ ဥပဃာတာကရဏံ- ကိုယ်ဖြင့်လည်းကောင်း စိတ်ဖြင့်လည်းကောင်း တစ်စုံတစ်ယောက်ကိုမျှ မညှဉ်းဆဲ, ညှဉ်းဆဲဖို့ရန် မကြံခြင်းသည် အနုပဃာတမည်၏။
၊ နှုတ်ဖြင့် မစွပ်စွဲခြင်းသည် လည်းကောင်း။
အနုပဃာတော၊ ကိုယ်စိတ်တို့ဖြင့် မညှဉ်းဆဲ မနှိပ်စက်ခြင်းသည် လည်းကောင်း။
ပါတိမောက္ခ
ပါတိမောက္ခ သံဝရော။ ။ ပ အတိမောက္ခံ- အလွန်မြတ်သော၊ (တစ်နည်း) ပါတိသုဂတိဘယေဟိ- သုဂတိဘဝ၌ ဖြစ်တတ်သော အတ္တာနုဝါဒစသော ဘေးတို့မှ စောင့်ရှောက်တတ်, မောက္ခတိ ဒုဂ္ဂတိဘယေဟိ- ဒုဂ္ဂတိဘေးတို့မှ လွတ်စေတတ်သောကြောင့် ပါတိမောက္ခမည်သော သီလကို (ဝိနည်းပိဋက၌ လာသော သီလအားလုံးကို) ပါတိမောက္ခသီလဟု ခေါ်၏၊ ထိုသီလကို မလွန်ကျူးခြင်းသည် ပါတိမောက္ခသီလ၌ စောင့်စည်းခြင်းမည်၏။
၊ ပါတိမောက္ခသီလ၌။
သံဝရောစ၊ စောင့်စည်းခြင်းသည် လည်းကောင်း။
ဘတ္တသ္မိံ၊ ဆွမ်း၌။
မတ္တညုတာ စ
မတ္တညုတာစ ဘတ္တသ္မိံ။ ။ ဤ ပါဌ်ဖြင့် ဘောဇနမတ္တညုတာမည်သော စရဏ (အကျင့်)ကို ပြ၏၊ လှူသောအခါ မိမိအားမျှတလောက်ရုံ ခံယူခြင်းဟူသော ပဋိဂ္ဂဟဏမတ္တညုတာ, သုံးဆောင်သောအခါ မိမိနှင့်သင့်တော်သော အစာကို စားခြင်းဟူသော ပရိဘောဂမတ္တညုတာဟု ၂ မျိုးရှိ၏။
၊ ခံယူသုံးဆောင်ခြင်း၌ အတိုင်းအရှည်ပမာဏကို သိသူ၏ အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။
ပန္တံပန္တဉ္စသယနာသနံ။ ။ ပန္တ- ပ+အန္တ၊ ပရိယန္တနှင့် အနက်တူပုဒ်၊ ဇနသံဃဋ္ဋနဝိရဟိတံ- လူအများ၏ ရှုပ်ထွေး ထိပါးခြင်းမှကင်းသော ၊ နိဇ္ဇနသမ္ဗာဓံ- လူအပေါင်းဖြင့် ကျဉ်းမြောင်းခြင်းမရှိသော၊ ဝိဝိတ္တံ သေနာသနံ- လူတို့မှ ဆိတ်ငြိမ်သော ကျောင်းတည်း၊ ထိုကျောင်းမျိုး၌ နေခြင်း- ဟူလို။
မှတ်ချက်။ ။ မတ္တညုတာစ ဘတ္တသ္မိံ, ပန္တဉ္စသယနာသနံဖြင့် ဆွမ်း, ကျောင်း ဟူသော ပစ္စည်း ၂ ပါး၌ သန္တောသ (တင်းတိမ်ရောင့်ရဲမှု) အကျင့်ကို ပြ၏၊ ထို ၂ ပါး၌ သန္တောသဖြစ်ပုံကို တိုက်ရိုက်ပြသဖြင့် သင်္ကန်းဆေးဟူသော အခြား ၂ပါး၌ သန္တောသ ဖြစ်ပုံကိုလည်း၊ (သန္တောသ လက္ခဏာချင်းတူသောကြောင့် ဥပလက္ခဏနည်း, လက္ခဏဟာရနေတ္တိ နည်းအားဖြင့်) ပြပြီးဖြစ်တော့သည်။ [ဒွီဟိယေဝ ပစ္စယေဟိစ စတုပစ္စယသန္တောသော ဒီပိတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော, ပစ္စယသန္တောသသာမညေန ဣတရဒွယဿပိ လက္ခဏဟာရနေယေန ဇောတိတဘာဝတော.] ၊ အစွန်ဖျားကျ၍ ဆိတ်ငြိမ်သော။ သာယနာသနံစ၊ အိပ်ရာ နေရာကျောင်းသည် လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အိပ်ရာ နေရာကျောင်း၌ ကိန်းအောင်းခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ၊ အစွန်အဖျားကျ၍ ဆိတ်ငြိမ်သော။ သယနာသနံစ၊ အိပ်ရာ နေရာကျောင်းသည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အိပ်ရာ နေရာကျောင်း၌ ကိန်းအောင်းခြင်းသည်လည်းကောင်း။
မှတ်ချက်။ ။ မတ္တညုတာစ ဘတ္တသ္မိံ, ပန္တဉ္စသယနာသနံဖြင့် ဆွမ်း, ကျောင်း ဟူသော ပစ္စည်း ၂ ပါး၌ သန္တောသ (တင်းတိမ်ရောင့်ရဲမှု) အကျင့်ကို ပြ၏၊ ထို ၂ ပါး၌ သန္တောသဖြစ်ပုံကို တိုက်ရိုက်ပြသဖြင့် သင်္ကန်းဆေးဟူသော အခြား ၂ပါး၌ သန္တောသ ဖြစ်ပုံကိုလည်း၊ (သန္တောသ လက္ခဏာချင်းတူသောကြောင့် ဥပလက္ခဏနည်း, လက္ခဏဟာရနေတ္တိ နည်းအားဖြင့်) ပြပြီးဖြစ်တော့သည်။ [ဒွီဟိယေဝ ပစ္စယေဟိစ စတုပစ္စယသန္တောသော ဒီပိတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော, ပစ္စယသန္တောသသာမညေန ဣတရဒွယဿပိ လက္ခဏဟာရနေယေန ဇောတိတဘာဝတော.] ၊ အစွန်ဖျားကျ၍ ဆိတ်ငြိမ်သော။ သာယနာသနံစ၊ အိပ်ရာ နေရာကျောင်းသည် လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အိပ်ရာ နေရာကျောင်း၌ ကိန်းအောင်းခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ၊ အစွန်အဖျားကျ၍ ဆိတ်ငြိမ်သော။ သယနာသနံစ၊ အိပ်ရာ နေရာကျောင်းသည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အိပ်ရာ နေရာကျောင်း၌ ကိန်းအောင်းခြင်းသည်လည်းကောင်း။
အဓိစိတ္တေ
အဓိစိတ္တေစ အာယောဂေါ။ ။ ဝိပဿနာပါဒကံ အဋ္ဌသမာပတ္တိစိတ္တံ အဓိစိတ္တံ- (ဈာန်သမာပတ်ကို အခြေခံ၍ ဝိပဿနာအားထုတ်ရာ၌) ဝိပဿနာ၏ အခြေခံဖြစ်သော သမာပတ်ရှစ်ပါးစိတ်သည် အဓိစိတ္တ (လွန်ကဲ့သောစိတ်)၊ တတောပိစ မဂ္ဂဖလစိတ္တမေဝ အဓိစိတ္တံ၊ တသ္မိံ ယထာဝုတ္တေ အာယောဂေါ၊ အနုယောဂေါတိ အတ္ထော၊ အနုပဝဒန, အနုပဃာတန, ပါတိမောက္ခေသမဝရ, ပန္တသေနာသန သေဝန, အဓိစိတ္တာနုယောဂ, ဤ ၅ ပါးလည်း ဘုရားရှင်တို့၏ ဩဝါဒတော်တည်း။
၊ ဝိပဿနာ၏ အခြေခံဖြစ်သော လွန်ကဲ့သော သမာပတ်စိတ်၌။
ဝါ၊ မဂ်ဖိုလ်စိတ်၌။
အာယောဂေါစ၊ လွန်စွာကြိုးကုတ်, အားထုတ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။
ဧတံ၊ ဤ ၅ မျိုးသည်။
ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဘုရားရှင်တို့၏။
သာသနံ၊ အဆုံးအမတော်တည်း။
ဧတေနေဝ ဥပါယေန၊ ဤနည်းဖြင့်ပင်။
ဣတရေသမ္ပိ၊ ဝိပဿီဘုရားမှ အခြားလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဗုဒ္ဓါနံ၊ တို့၏။
ပါတိမေက္ခုဒ္ဒေသော၊ ဒ္ဒေသကို။
ဝေတိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်။
သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ၊ တို့၏။
တိဿောဝ၊ ၃ ဂါထာသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။
ဣမာဩဝါဒပါတိမောက္ခဂါထာယော၊ ဤ ဩဝါဒပါတိမောက်ဂါထာတို့သည်။
ဟောန္တိ၊ န်၏။
တာ၊ ထိုဂါထာတို့သည်။
ဒီဃာယုကဗုဒ္ဓါနံ၊ ရှည်သော သက်တော်ရှိသော ဘုရားရှင်တို့၏။
ယာဝ သာသနပရိယန္တာ၊ အဆုံးအမတော် ဆုံးသည့်တိုင်အောင်။
[ဓရမာနကဗုဒ္ဓါနံ အဣုသာသနပရိယန္တံ (ဆုံးမတော်မူခြင်း၏ အဆုံးကို) သန္ဓာယဝုတ္တံ၊ "ရဟန်းအသွင်ဟူသော လိင်္ဂသာသနာမှာ ထို့နောက် အကြာကြီးတည်သေးသောကြောင့် "သာသန ပရိယန္တာ"အရ အဆုံးအမကို "သာသန"ဟု ယူရသည်- ဟူလို။]
ဥဒ္ဒေသံ၊ ရွတ်ပြအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်သို့။
အာဂစ္ဆန္တိ၊ ရောက်ကုန်၏။
အပ္ပါယုကဗုဒ္ဓါနံ၊ နည်းသော (တိုသော) သက်တော်ရှိသော ဘုရားရှင်တို့၏။
ပဌမဗောဓိယံယေဝ
ပဌမဗောဓိယံ ယေဝ။ ။ "ပဌမဗောဓိယံ ဝီသတိဝဿဗ္ဘန္တရေ" ဟု ရှေ့၌ ဆိုခဲ့သောကြောင့် ပထမဗောဓိကို ဝါတော် ၂၀ အတွင်းဟု မဟာဂဏ္ဍပုဒ်၌ ဆို၏၊ သုတ္တန်ဋီကာတို့ကို ပြုသော အရှင်ဓမ္မပါလထေရ်ကား ၄၅ဝါကို ၃ ပိုင်း ပိုင်း၍ ပထမ ၁၅ ဝါကို ပထမဗောဓိ (သစ္စာ၄ ပါးကို သိကြရာ ပထမအပိုင်း)ဟုလည်းကောင်း, ဒုတိယ ၁၅ ဝါကို မဇ္ဈိမဗောဓိ, တတိယ ၁၅ ဝါကို ပစ္ဆိမဗောဓိဟုလည်းကောင်း မိန့်တော်မူ၏၊ "ပဌမဗောဓိယံ ဝီသတိ ဝဿဗ္ဘန္တေရေ"ဟူသော စကားကိုကား "ဝါ ၂၀ အတွင်း၌ ပထမဗောဓိ ပါဝင်သောကြောင့် ဆိုသည်"ဟု မိန့်သည်။
၊ ပထမဗောဓိ၌သာ။
ဥဒ္ဒေသံ၊ သို့။
အာဂစ္ဆန္တိ၊ န်၏။
ပန၊ ဆက်။
သိက္ခပဒ ပညတ္တိ ကာလတော
သိက္ခပဒ ပညတ္တိ ကာလတော။ ။ ဤစကားကား သိက္ခာပုဒ် မပညတ်ရသေးလျှင် အာဏာပါတိမောက်မရှိ၊ သိက္ခာပုဒ်မှ အာဏာပါတိမောက် ရှိကြောင်းကို ပြသောစကားတည်း၊ "သိက္ခာပုဒ် ပညတ်" ဟူရာ၌လည်း သိက္ခာပုဒ်တချို့ ပညတ်ပြီးရုံမျှဖြင့် အာဏာပါတိမောက် ခွင့်ပြုတော်မမူသေး, ဝါတော် ၂၀ ကျော်၍ ဩဝါဒပါတိမောက် ဟောပြတော်မူမည့် ပရိတ်သတ်တွင် ဒုဿီလ ပါဝင်နေမှ အာဏာပါတိမောက် ပြဖို့ရန် ခွင့်ပြုတော်မူသည်၊ အကျယ်ကို ပါတိမောက္ခတ္ထပနက္ခန္ဓကမှာ ရှု။
၊ သိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူပြီးရာ အခါမှ။
ပဘုတိ၊ စ၍။
အာဏာပါတိမောက္ခမေဝ၊ အာဏာပါတိမောက်ကိုသာ။
ဥဒ္ဒိသီယတိ၊ ရွတ်ပြအပ်၏။
တဉ္စ၊ ထိုအာဏာပါတိမောက်ကိုလည်း။
ဘိက္ခူ ဧဝ၊ ရဟန်းတို့သည်သာ။
ဥဒ္ဒိသန္တိ၊ န်၏။
ဗုဒ္ဓါ၊ တို့သည်။
န ဥဒ္ဒိသန္တိ၊ ရွတ်ပြတော်မမူကြကုန်။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။
အမှာကမ္ပိ၊ တို့၏လည်း။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ပဌမဗောဓိယံ၊ ဓိ၌။
ဝီသတိဝဿ မတ္တမေဝ၊ ဝါတော် ၂၀ မျှကာလပတ်လုံးသာ။
ဣမံဩဝါဒပါတိမောက္ခံ၊ ကို။
ဥဒ္ဒိသိ၊ တော်မူပြီ။
အထ၊ ထိုမှ နောက်၌။
ဧကဒိဝသံ၊ ၌။
ပုဗ္ဗာရာမေ၊ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းတိုက်တော်၌။
နိသိန္နော၊ နေတော်မူလျက်။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
အာမန္တေသိ၊ သိစေတော်မူပြီ။
ဝါ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
(ကိံ)။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အဟံ၊ သည်။
ဒါနိ၊ ၌။
ဣတော၊ ဤနေ့မှ။
ပရံ၊ ၌။
ဥပေါသထံ၊ ကို။
န ကရိဿာမိ၊ မပြုတော့အံ့။
ပါတိမောက္ခံ၊ ဩဝါဒပါတိမောက်ကို။
န ဥဒ္ဒိသိဿာမိ၊ ရွတ်ပြတော် မမူ တော့အံ့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဒါတိ၊ ၌။
တုမှေဝ၊ တို့ချည်းသာ။
ဣတော၊ ဤနေ့မှ။
ပရံ၊ ၌။
ဥပေါသထံ၊ ကို။
ကရေယျာထ၊ န်လော။
ပါတိမောက္ခံ၊ ကို။
ဥဒ္ဒိသေယျာထ၊ န်သော။
ဘိက္ခဝေ, ယံ၊ အကြင် အကြောင်းကြောင့်။
ဝါ၊ အကြင်အရာကြောင့်။
တထာဂတော၊ သည်။
အပရိသုဒ္ဓါယ၊ မစင်ကြယ်သော။
ပရိသာယ၊ ၌။
ပေ။
ဥဒ္ဒိသေယျ၊ ၏။
ဧတံ၊ ဤအကြောင်းသည်။
အဋ္ဌာနံ၊ သင့်သောအကြောင်းမဟုတ်။
ဧသော၊ ဤအရာသည်။
အနဝကာသော၊ သင့်သောအရာ မဟုတ်။
ဣတိ၊ သို့။
(အာမန္တေသိ၊ ပြီ)
တတော၊ ခါမှ။
ပဋ္ဌာယ၊ ၍။
ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
အာဏာပါတိမောက္ခံ၊ ကို။
ဥဒ္ဒိသန္တိ၊ န်၏။
ဣဒံ အာဏာပါတိမောက္ခံ၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
တေသံ၊ ထိုဘုရားရှင်တို့သည်။
အနုဒ္ဒိဋ္ဌံ၊ အပ်သည်။
အဟောသိ၊ ပြီ။
တေန၊ ကြောင့်။
အနုဒ္ဒိဋ္ဌံ ပါတိမောက္ခန္တိ၊ က္ခံဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။
တေသံ ဗုဒ္ဓါနန္တိ၊ ကား။
ဝိပဿီ အာဒီနံ၊ ဿီ အစရှိကုန်သော။
တိဏ္ဏံ၊ ၃ ဆုကုန်သော။
တေသံ ဗုဒ္ဓါနံ၊ တို့၏။
အန္တရဓာနေနာတိ၊ ကား။
ခန္ဓန္တရဓာနေန၊ ခန္ဓာတော်၏ ကွယ်လွန်တော်မူခြင်းကြောင့်။
ပရိနိဗ္ဗာနေန၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူခြင်းကြောင့်။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
ဗုဒ္ဓါနုဗုဒ္ဓါနန္တိ၊ ကား။
တေသံ ဗုဒ္ဓါနံ၊ တို့၏။
အနုဗုဒ္ဓါ၊ အတုလိုက်၍ သစ္စာ ၄ ပါးတရားကို သိကုန်သော။
ယေ သမ္မုခသာဝကာ၊ အကြင် မျက်မှောက်သာဝကတို့သည်။
(သန္တိ။)
တေသံ၊ ထိုမျက်မှောက်သာဝကတို့၏ ခန္ဓရဓာနေနစ= ကြောင့်လည်းကောင်း။
ယေတေပစ္ဆိမာ သာဝကာတိ၊ ကား။
တေသံ သမ္မုခသာဝကာနံ
သမ္မုခ။ ပေ။ ပဗ္ဗဇိတာတိ။ ။ သဗ္ဗန္တိမာနံ- သာဝကအားလုံးတို့၏ နောက်ဆုံးဖြစ်ကုန်သော၊ သုဘဒ္ဒသဒိသာနံ- (ဘုရားပရိနိဗ္ဗာန်စံမည့် ညဉ့်မှ တရားနာရ၍ တရားထူးရသော)သုဘဒ္ဒနှင့်တူကုန်သော၊ သမ္မုခသာဝကာနံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတေသန္ဓာယဝဒတိ (သမ္မုခသာဝကာနံ သန္တိကေပဗ္ဗဇိတာဟူသော စကားကို ဆိုသည်။)
၊ တို့၏။
သန္တိကေ၊ ၌။
ပဗ္ဗဇိတာ၊ ရှင်ရဟန်းပြုကြကုန်သော။
ပစ္ဆိမာ၊ နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော။
ယေ သာဝကာ၊ တို့သည်။
(သန္တိ။)
နာနာနာမာတိ၊ ကား။
ဗုဒ္ဓရက္ခိတော၊ က္ခိတ။
ဓမ္မရက္ခိတော၊ တ။
ဣတိအာဒိ နာမဝသေန၊ ဤသို့ အစရှိသော အမည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝိဝိဓနာမာ၊ အထူးထူးသော အမည်ရှိကုန်သော။
နာနာဂေါတ္တာတိ၊ ကား။
ဂေါတမော၊ ဂေါတမ။
မောဂ္ဂလ္လာနော၊ လာန်။
ဣတိ အာဒိ ဂေါတ္တဝသေန၊ ဤသို့ အစရှိသော အနွယ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝိဝိဓဂေါတ္တာ၊ အထူးထူးသော အနွယ်ရှိကုန်သော။
နာနာဇစ္စာတိ၊ ကား။
ခတ္တိယော၊ ခတ္တိယ။
ဗြာဟ္မဏော၊ ဏ။
ဣတိ အာဒိ ဇာတိဝသေန၊ သောဇာတ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
နာနာဇစ္စာ၊ အထူးထူးသော ဇာတ်ရှိကုန်သော။
နာနာကုလာ ပဗ္ဗဇိတာတိ၊ ကား။
ခတ္တိယကုလာဒိဝသေနဝ၊ ခတ္တိယအမျိုးအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်ပင်။
[ခတ္တိယဟု ရှေ့၌ ပါပြီးဖြစ်သောကြောင့် သန္နိဋ္ဌာန ဧဝကိုထည့်သည်၊ အခြားမျိုးမဟုတ်, ဆိုအပ်ပြီးသော ခတ္တိယစသော အမျိုးပင်- ဟူလို။]
ဝိဝိဓကုလာ၊ အထူးထူးသော အမျိုးမှ။
နိက္ခမ္မ၊ ထွက်၍။
ပဗ္ဗဇိတာ၊ ရှင်ရဟန်းပြုကြကုန်သော။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဥစ္စနီစဥဠာရုဠာရဘောဂါဒိကုလဝသေနဥစ္စ။ ပေ။ ကုလဝသေန ဝါ။ ။ [ဝါ- ကား "ခတ္တိယကုလာဒိဝသေနေဝ"၏ ဝိကပ်တည်း။] ဥစ္စနီစကုလ, ဥဠာရဘောဒါဒိကုလ- ဟု ၂မျိုးခွဲ ၊ ခတ္တိယ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကုလကို ဥစ္စကုလ, ဝေဿ သုဒ္ဒကုလကို နီစကုလဟု ခွဲ၊ ဥဠာရ ဥဠာရ" ဟု အနက်တူသဒ္ဒါ ၂ ခုဖြင့် ဥဠာရတရတမဥပယောဂဝန္တ- အလွန့်အလွန် မြတ်သော အသုံးအဆောင် စည်းစိမ်ရှိသော အမျိုးဟု သိစေသည်။ [ဥဠာရာတိသယဇောတနတ္ထံ ဟိ ပုန ဥဠာရဂ္ဂဟဏံ, ဒုက္ခဒုက္ခန္တိအာဒီသု ဝိယ။]
ဘောဂါဒိ။ ။ အာဒိဖြင့် ဥဠာရ-သာမညစည်းစိမ်ရှိသော အမျိုး, အနုဠာရ- မမြတ်သော (အောက်တန်းကျသော) စည်းစိမ်ရှိသော အမျိုးကို ယူ။[ အာဒိသဒ္ဒေန ဥဠာရအနုဠာရာနံ ဂဟဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ။] ၊ မြင့်သောအမျိုး, နိမ့်သောအမျိုး, အလွန် မွန်မြတ်သော စည်းစိမ်ရှိသောအမျိုး အစရှိသော အမျိုး၏ အစွ်းအားဖြင့်။ ဝိဝိဓကုလာ၊ မှ။ နိက္ခမ္မ၊ ၍။ ပဗ္ဗဇိတာ၊ န်သော။ (ယေတေသာဝကာ၌စပ်။)
ဘောဂါဒိ။ ။ အာဒိဖြင့် ဥဠာရ-သာမညစည်းစိမ်ရှိသော အမျိုး, အနုဠာရ- မမြတ်သော (အောက်တန်းကျသော) စည်းစိမ်ရှိသော အမျိုးကို ယူ။[ အာဒိသဒ္ဒေန ဥဠာရအနုဠာရာနံ ဂဟဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ။] ၊ မြင့်သောအမျိုး, နိမ့်သောအမျိုး, အလွန် မွန်မြတ်သော စည်းစိမ်ရှိသောအမျိုး အစရှိသော အမျိုး၏ အစွ်းအားဖြင့်။ ဝိဝိဓကုလာ၊ မှ။ နိက္ခမ္မ၊ ၍။ ပဗ္ဗဇိတာ၊ န်သော။ (ယေတေသာဝကာ၌စပ်။)
တေ တံ ဗြဟ္မစရိယန္တိ၊ ကား။
ပစ္ဆိမာ၊ န်သော။
တေ သာဝကာ၊ တို့သည်။
[ဝိဟေဌေန္တာ၊ စသော အရတူပုဒ်များနှင့်တကွ "အန္တရဓာပေသုံ"၌ စပ်။]
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧကနာမာ၊ တူသောအမည်ရှိကုန်သော။
ဧကဂေါတ္တာ, ဧကဇာတိကာ, ဧကကုလာ၊ တူသောအမျိုးမှ။
(နိက္ခမိတွာ၊ ၍။)
ပဗ္ဗဇိတာ၊ န်သော။
(သာဝကာ၊ တို့သည်။)
အမှာကံ၊ တို့၏။
သာသနံ၊ သာသနာတော်တည်း။
တန္တိ၊ အစဉ်တော်တည်း။
ပဝေဏီ၊ အဆက်တော်တည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။
အတ္တနော၊ ၏။
ဘာရံ၊ တာဝန်ကို။
ကတွာ၊ ၍။
ဗြဟ္မစရိယံ၊ သာသနဗြဟ္မစရိယကို။
ရက္ခန္တိ၊ န်၏။
စိရံ၊ စွာ။
ပရိယတ္တိဓမ္မံ၊ ပရိယတ်တရားတော်ကို။
ပရိဟရန္တိ၊ ဆောင်ရွက်ကြကုန်၏။
ဣမေစ၊ ဤ သာဝက တို့သည်ကား။
[နာနာ နာမ စသည်ဖြစ်ကြသော ဤသာဝကတို့သည်ကား၊ ဟူလို။]
တာဒိသာ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။
န ဟောန္တိ၊ မဟုတ်ကြကုန်။
[သာသနာတော်ကို မိမိတို့ တာဝန်ဟု ယူဆ၍ စောင့်ရှောက်သူများ မဟုတ်ကြ၊ ဟူလို။]
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အညမညံ၊ အချင်းချင်း။
ဝါ၊ တစ်ယောက် တစ်ယောက်ကို။
ဝိဟေဌေန္တာ၊ ညှဉ်းဆဲကုန်လျက်။
ဝိလောမံ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို။
ဂဏှာန္တာ၊ န်လျက်။
အသုကောထေရော၊ ထိုမည်သောထေရ်သည်။
ဇာနိဿတိ၊ သိလတ္တံ့။
ဝါ၊ သိလိမ့်မည်ပေါ့။
အသုကော ထေရော၊ သည်။
ဇာနိဿတိ၊ လတ္တံ့။
ဝါ၊ ပေါ့။
[သု+သိလိမ့်မပေါ့။
ငါတို့နှင့်မဆိုင်ပါ၊ ဟူလို။]
ဣတိ၊ ဤသို့ ပြော၍။
သိထိလံ၊ ပေါ့ပေါ့လျော့လျော့ကို။
ကရောန္တာ၊ ပြုကုန်လျက်။
တံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ထို သာသနဗြဟ္မစရိယကို။
ခိပ္ပညေဝ၊ သာလျှင်။
အန္တရဓာပေသုံ၊ ကွယ်ပစေကြကုန်ပြီ။
သင်္ဂဟံ၊ သင်္ဂါယနာသို့။
အာရောပေတွာ၊ ၍။
န ရက္ခိံသု၊ မစောင့်ရှောက်ကြကုန်။
သေယျထာပီတိ၊ ပိ ဟူသော သဒ္ဒါသည်။
တဿတ္ထဿ၊ ထို အလျင်အမြန် ကွယ်ပခြင်းဟူသော အနက်အဓိပ္ပာယ်၏။
ဩပမ္မနိဒဿနံ၊ ဥပမာကို ညွှန်ပြကြောင်း သဒ္ဒါတည်း။
ဝိကိရတီတိ
ဝိကိရတိ စသည်။ ။ တည်ရာပတ်လည်၌ ကြဲဖြန့်ခြင်းကို ဝိကိရတိ, အခြားနေရာရောက်သွားအောင် မှုတ်လွင့်ခြင်းကို ဝိဓမတိ, နဂိုနေရာ ၌ မရှိအောင် ဖယ်ရှားခြင်းကို ဝိဒ္ဓံသေတိဟု ဆိုသည်။ [ယခုစာတို့၌ "ဝိကိရိယန္တိ"ဟု ကမ္မရုပ်ဗဟုဝုစ်ရှိသော်လည်း ပါဠိတော်၌ "တာနိဝါတော ဝိကိရတိ"ဟု ရှိရကား ထိုပါဠိတော်ကို အဖြောင့်ဖွင့်သော အဋ္ဌကထာ၌လည်း ဝါတောဟု ကတ္တားထည့်၍ "အသင်္ဂဟိတာနိ တိကိရတိ"ဟုသာ ရှိသင့်၏၊ သို့မှလည်း "ဧဝံ ဝိကိရတိ"ဟု ဥပမေယျ ဝါကျရှိပုံနှင့် လျော်သည်၊ "ဩပမ္မနိဒဿနံ"ဟု ဆိုသောကြောင့် ယထာ ဧဝံ တို့၌လည်း အာကာရ အနက်မပေးသင့်။]
၊ ကား။
ဝိက္ခိပတိ၊ အထူးထူး အပြားပြား ပစ်လွှင့်၏။
ဝါ၊ ကြဲဖြန့်၏။
ဝိဓမတီတိ၊ ကား။
ဌာနန္တရံ၊ အရပ်တစ်ပါးသို့။
နေတိ၊ ဆောင်၏။
ဝါ၊ ရောက်အောင် မှုတ်လွင့်၏။
ဝိဒ္ဓံသေတီတိ၊ ကာ။
ဌိတဌာနတော၊ တည်ရာအရပ်မှ။
အပနေတိ၊ ဖယ်ရှား၏။
ဝါ၊ ဖယ်သောအားဖြင့် ဖျက်ဆီး၏။
ယထာ တံ သုတ္တေန အသင်္ဂဟိတ္တာတိ၊ ကား။
သုတ္တေန၊ ချည်ဖြင့်။
အသင်္ဂဟိတ္တာ၊ မသိမ်းယူအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
အဂန္ထိတ္တာ၊ မသီကုံးအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
အဗဒ္ဓတ္တာ၊ မဖွဲ့အပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဝိကိရတိယထာ၊ ကြဲဖြန့်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။
ဝိကိရိတိ၊ ၏။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
ဧဝမေဝခေါတိ၊ ခေါ ဟူသော သဒ္ဒါသည်။
ဩပမ္မသမ္ပဋိပါဒနံ၊ ဥပမာနကို ဥပမေယျနှင့် ကောင်းစွာပြီးစေကြောင်း သဒ္ဒါတည်း။
ဝါ၊ ဥပမာနကို ဥပမေယျနှင့် နှီးနှောတိုက်ဆိုင်ကြောင်း သဒ္ဒါတည်း။
အန္တ ရဓာပေ သုန္တိ၊ ကား။
ဝဂ္ဂသင်္ဂဟပဏ္ဏာသသင်္ဂဟာဒီဟိ၊ ဝဂ္ဂသင်္ဂဩ ပဏ္ဏာသသင်္ဂဩ အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
[ထိုသင်္ဂဟတို့ကို ပဌမသံဂါယနာအခန်း၌ ပြခဲ့ပြီ။]
အသင်္ဂဏှန္တာ၊ မသိမ်းယူကုန်ဘဲ။
(ဝိနာသေသုံ ၌ စပ်။)
ယံယံ၊ အကြင် အကြင် တရားသည်။
အတ္တနော၊ အား။
ရုစ္စတိ၊ နှစ်သက်၏။
(ရောစနတ္ထသမ္ပဒါန်။)
တံတဒေဝ၊ ထိုနှစ်သက်အပ်သော တရားကိုသာ။
ဂဟေတွာ၊ ၍။
ဒဿေသုံ၊ ပြကြကုန်ပြီ။
သေသံ၊ ကြွင်းသောတရားကို။
(မနှစ်သက်အပ်သော တရားကို၊ ဟူလို။)
ဝိနာသေသုံ၊ ဖျက်ဆီးကြကုန်ပြီ။
အဒဿနံ၊ မမြင်အပ်သည်၏ အဖြစ်သို့။
(ဘာဝပ္ပဓာန။)
နယိံသု၊ န်ပြီ။
အကိလာသုနောစ။ ပေ။ ဩဝဒိတုန္တိ၊ ကား။
အပိစ၊ ထိုမှ တစ်ပါးကား။
["အပိစ"သည် ပါဠိတော်လာ အကိလာသုနောစ၌ စ၏ အဖွင့်တည်း။]
သာရိပုဝ္တ၊ ရာ။
တေ ဗုဒ္ဓါ၊ ထိုဝိပဿီအစရှိသော ဘုရားရှင်တို့သည်။
အတ္တနော၊ ၏။
စေတသာ၊ တော်ဖြင့်။
သာဝကာနံ၊ တို့၏။
စေတော၊ ကို။
ပရိစ္စ၊ ပိုင်းခြားကာ သိ၍။
[ပရိ၊ ပိုင်းခြားကာ+ဣစ္စ= သိ၍။
ဣစ္စ၌ ဣဓာတ်, တွာပစ္စည်း။
ဣ၊ ဂတိမှိ။
ယေ ဂတျတ္ထာ, တေ ဗုဓျတ္ထာ။]
ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ၊ ပိုင်းခြား၍။
[မည်သည့်စိတ်ဖြစ်နေသည်၊ ဟု ပိုင်းပိုင်းခြားခြားသိ၍။]
ဩဝဒိတုံ၊ ငှာ။
အကိလာသုနော၊ ပင်ပန်းရုံသာဟု သဘောထားတော် မမူကြကုန်သည်။
အဟေသုံ၊ န်ပြီ။
ပရိစိတ္တံ
ပရိစိတ္တံ။ ပေ။ အဒ္ဒသံသု။ ။ [ပရစိတ္တံဉတွာ"သည် စေတောပရိစ္စ၏ အနက်ဖွင့် (ဥဇုကတ္ထ)တည်း၊ အနုသာသနိံသည် ဩဝဒိတုံ၏ အနက်ဖွင့်၊ "န ဘာရိယတော အဒ္ဒသံသု"သည် "အကိလာသုနော အဟေသုံ"၏ ၊ အဓိပ္ပာယတ္ထတည်း၊ န ဘာရိယတောကို "န ပပဉ္စတော"ဟု ထပ်ဖွင့်သည်၊ တချို့စာ၌ "အဒံသု"ဟု ရှိ၏၊ မကောင်း၊ သာဝကတို့၏ စိတ်ကိုသိ၍ သွန်သင်ဖို့ရန်ကိုကား ထိုဘုရားရှင်တို့သည် ဝန်လေးဖွယ်ဟု ရှုတော်မမူကြ၊ ကိစ္စလုပ်ငန်းကို ချဲ့ရာရောက်သည်ဟု ရှုတော်မမူကြ- ဟူလို။
၊ သူတစ်ပါးတို့၏ စိတ်ကို။
ဉတွာ၊ ၍။
အနုသာသနိံ၊ ဆုံးမတော်မူခြင်းကို။
ဘာရိယတော၊ ဝန်လေးသည်၏ အဖြစ်အားဖြင့်။
န အဒ္ဒသံသု၊ ရှုတော်မမူကြကုန်။
ဘူတပုဗ္ဗံ သာရိပုတ္တာတိအာဒိ၊ တ္တအစရှိသော စကားကို။
တေသံ၊ ထို ဝိပဿီအစရှိသော ဘုရားရှင်တို့၏။
အကိလာသုဘာဝပ္ပကာသနတ္ထံ၊ အကိလာသုအဖြစ်ကို ထင်ရှားပြခြင်း အကျိုးငှာ။
ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။
ဘိသနကေတိ
ဘိသနကေ။ ။ "ဘိသိ"ဟု ဣကာရန္တဓာတ်ဖြစ်၍ နိဂ္ဂဟိတ်လာလျက် "ဘိံသ"ဟု သဒ္ဒနီတိ ဆို၏၊ သက္ကတ၌ ဘီဓာတ်ကို ဘီသပြုသောကြောင့် "ဘီသ"ဟု ရှိစေလို၏၊ "ဘီသယ တီတိ ဘီသနကော"ဟု သွတ္ထ၌ ကပစ္စည်းသက်၊ ဘယာနကေ၌ကား "ဘီဓာတ်+အာနကပစ္စည်း" ဟုဆို၍ "ဝိဘေတိ ဧတသ္မာတိ ဘယာနကော"ဟု ထောမနိဓိ ဝိဂြိုဟ်ပြု၏ "ဘယဇနနကေကား" ဘယာနကေ၏ အဓိပ္ပာယတ္ထ အဖွင့်တည်း။
၊ ကား။
ဘယာနကေ၊ ကြောက်စရာကောင်းသော။
ဘယဇနနကေ၊ ကြောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော။
(ဝနသဏ္ဍေ၌ စပ်။)
ဧဝံ ဝိတက္ကေထာတိ
ဧဝံ။ ။ ဧဝံသည် အာကာရအနက်ရှိ၏၊ ယထာနုသိဋ္ဌာယ အနုသာသနိယာ- ဆုံးမအပ်တိုင်းသော အနုသာသနီကို၊ ဝိဓိသေန- (ဧဝံ ဝိတက္ကေထ စသည်ဖြင့်) စီမံခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပဋိသေဓနဝသေနစ- (မာ ဧဝံဟု) တားမြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပဝတ္တိတာကာရပရာသမနံ- ဖြစ်စေအပ်သော အခြင်းအရာကို သုံးသပ်ကြောင်း သဒ္ဒါ။
၊ ကား။
နေက္ခမ္မဝိတက္ကာဒယော၊ နေက္ခမ္မဝိတက် အစရှိကုန်သော။
(အာဒိဖြင့် အဗျာပါဒ အဝိဟိံသတို့ကိုယူ။)
တယော၊ န်သော။
ဝိတက္ကေ၊ တို့ကို။
ဝိတက္ကေထ၊ ကြံကြကုန်လော။
မာ ဧဝံ ဝိတက္ကယိတ္ထာတိ၊ ကာ။
ကာမဝိတက္ကာဒယော၊ န်သော။
(အာဒိဖြင့် ဗျာပါဒဝိဟိံသ ကို ယူ။)
တယော အကုသလဝိတက္ကေ, မာဝိတက္ကယိတ္ထ၊ န်လင့်။
ဧဝံ မနသိကရောထာတိ၊ ကား။
အနိစ္စံ၊ အနိစ္စ။
ဒုက္ခံ၊ ဒုက္ခ။
အနတ္တာ၊ အနတ္တ။
အသုဘံ၊ အသုဘ။
ဣတိ၊ သို့။
မနသိ၊ ၌။
ကရောထ၊ န်လော။
(တစ်နည်း။)
မနသိကရောထ၊ နှလုံးသွင်းကြကုန်လော။
မာ ဧဝံ မနသာကရိတ္ထာတိ၊ ကား။
နိစ္စံ၊ စ္စ။
သုခံ အတ္တာသုဘံ, ဣတိ၊ သို့။
မနသိ၊ ၌။
မာ အကရိတ္ထ၊ ကုန်လင့်။
ဣဒံ ပဇဟထာတိ၊ ကား။
အကုသလံ၊ သိုလ်ကို။
ပဇဟထ၊ ပယ်စွန့်ကြကုန်သော။
ဣဒံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရထာတိ၊ ကား။
ကုသလံ၊ ကို။
ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ရ၍။
ဝါ၊ ပြီးစေ၍။
ပဋိလဘိတွာ၊ ရ၍။
နိပ္ဖါဒေတွာ၊ ပြီးစေ၍။
ဝိဟရထ၊ န်လော။
အနုပါဒါယ။ ပေ။
ဝိမုစ္စိံသူတိ၊ ကား။
အဂ္ဂဟေတွာ
အဂ္ဂဟေတွာ ဝိမုစ္စိံသု။ ။ [အနုပါဒါယ- န+ဥပ+အာဒါယ။] ဥပ အနက်မရှိ- ဟု သိစေလို၍ "အဂ္ဂဟေတွာ"ဖွင့်၊ "ဝိမုစ္စိံသု"၌ကား ကတ္တုရုပ်ဟု ဆိုလျှင် ဒိဝါဒိဂိုဏ်းသွင်း၍ "လွတ်ကုန်ပြီ"ဟု အကမ္မကအနက်ဖြစ်၏၊ ကမ္မရုပ်ဆိုလျှင် ရုဓာဒိဂိုဏ်းသွင်း၍ "လွှတ်အပ်ကုန်ပြီ"ဟု သကမ္မအနက် ဖြစ်၏၊ ထိုတွင် ရုဓာဒိဂိုဏ်း ကမ္မရုပ်ဟု ပြလို၍ "တေသံ ဟိစိတ္တာနိ ယေဟိသာသဝေဟိ ဝိမုစ္စိံသု"ဟု မိန့်သည်။
၊ အာရုံပြုသောအားဖြင့် မယူမူ၍။
ဝိမုစ္စိံသု၊ လွှတ်အပ်ကုန်ပြီ။
သာရတ္ထသာရတ္ထ။ ။ အာသဝေဟီတိ ကတ္တုအတ္ထေ ကရဏနိဒ္ဒေသော၊ စိတ္တာနီတိ ပစ္စတ္တဗဟုဝစနံ၊ ဝိမုစ္စိံသူတိ ကမ္မသာဓနံ၊ တသ္မာ အာသဝေဟိ ကတ္တုဘူတေဟိ အနုပါဒါယ (အာရမဏ ကရဏဝသေန အဂ္ဂဟေတွာ) စိတ္တာနိ ဝိမောစိတာနီတိ ဧဝမေတ္ထအတ္ထောဂဟေတဗ္ဗောတိ အာဟ တေသံဟိ စိတ္တာနီတိ အာဒိ၊ ဝိမတိလည်း ဤအတိုင်းပင်။
မှတ်ချက်။ ။ ဥပလက္ခဏမတ္တဉ္စေတံ၊ တဒေကဋ္ဌတာယ ဟိ သဗ္ဗေဟိပိ ကိလေသေဟိ သဗ္ဗေဟိပိ ပါပဓမ္မေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိယေဝ၊ (သီ-ဋီသစ်- အရှင်အာနန္ဒာ ရဟန္တာဖြစ်ခန်း) ၊ အာသဝေါတရားတည်း ဟူသော အစိတ်ကို မှတ်၍ ဆိုသဖြင့် အလုံးစုံသော ကိလေသာအပေါင်းကိုလည်းရသောကြောင့် အာသဝေဟိ၌ ဥပလက္ခဏနည်း, ဧကဒေသူပစာ- ဟု မှတ်၊ [သာမညဖလသုတ်၌ကား "အာသဝဝိမုတ္တသီသေနေဝ သဗ္ဗကိလေသဝိမုတ္တိ ဝုတ္တာ"ဟု ဖွင့်ပြန်သောကြောင့် ပဓာန နည်းလည်း ရသည်။]
မှတ်ချက်။ ။ ဥပလက္ခဏမတ္တဉ္စေတံ၊ တဒေကဋ္ဌတာယ ဟိ သဗ္ဗေဟိပိ ကိလေသေဟိ သဗ္ဗေဟိပိ ပါပဓမ္မေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိယေဝ၊ (သီ-ဋီသစ်- အရှင်အာနန္ဒာ ရဟန္တာဖြစ်ခန်း) ၊ အာသဝေါတရားတည်း ဟူသော အစိတ်ကို မှတ်၍ ဆိုသဖြင့် အလုံးစုံသော ကိလေသာအပေါင်းကိုလည်းရသောကြောင့် အာသဝေဟိ၌ ဥပလက္ခဏနည်း, ဧကဒေသူပစာ- ဟု မှတ်၊ [သာမညဖလသုတ်၌ကား "အာသဝဝိမုတ္တသီသေနေဝ သဗ္ဗကိလေသဝိမုတ္တိ ဝုတ္တာ"ဟု ဖွင့်ပြန်သောကြောင့် ပဓာန နည်းလည်း ရသည်။]
ဟိ၊ ချဲ့။
တေသံတေသံ ဟိ။ ပေ။ ဝိမုစ္စိံသု။ ။ ယေဟိ အာသဝေဟီတိ ဧတ္တာပိ ကတ္တုအတ္ထေဧဝ ကရဏနိဒ္ဒေသော၊ ဝိမုစ္စိံသူတိ ကမ္မသာဓနံ၊ [ဤ အဖွင့်အတိုင်း နိဿယ ပေးထားသည်။] န တေ တာနိဂဟေတွာ ဝိမုစ္စိံသူတိ တေ အာသဝါတာနိ စိတ္တာနိ အာရမဏဝသေန န ဂဟေတွာ ဝိမုစ္စိံသု မောစေသုံ၊ ဤဝါကျ၌ကား "တေ"ဟု ပဌမာကတ္တားရှိသောကြောင့် တာနိကို အဝုတ္တကံ, ဝိမုစ္စိံသုကို ကတ္တုသာဓနဟု ဖွင့်ရသည်၊ "မောစေသုံ (လွတ်စေကုန်ပြီ)"ဟု ဖွင့်သောကြောင့် ဝိမုစ္စိံ သု၌ ကာရိတ်ပစ္စည်း ကျေသည်ဟု ဆိုလိုဟန်တူသည်၊ သို့မဟုတ် "ဝိမုစ္စိံသု-လွှတ်ကုန်ပြီ" ဟူသော သကမ္မကကြိယာကို "မောစေသုံ"ဟု အကမ္မကကြိယာနောင် ကာရိတ်သွင်း၍ ဖွင့်ဟန်တူသည်၊ ဤအုတိင်းမှန်လျှင် ဤဝါကျနှင့် နောက်ဝါကျ၌ "ဝိမုစ္စိံသု"ဟု ရှိရလိမ့်မည်။
မှတ်ချက်။ ။ "အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသု"၌ အာသဝဟိကို ကတ္တားလုပ်၍ ကံဟောဝါကျ အနေအားဖြင့် ဋီကာ ၂ စောင်လုံး ဖွင့်ရခြင်းမှာလည်း "နတေ"စသော ၂ ဝါကျ၌ အာသဝေါတရားတို့ကို "တေ"ဟု ကတ္တားအဖြစ်ဖြင့် အဋ္ဌကထာဆိုထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်၊ အဋ္ဌကထာဆရာက အာသဝတို့ကို ကတ္တားအနေအားဖြင့် ပြရခြင်းမှာလည်း "အနုပါဒါယ-စိတ်တို့ကို အာရုံပြုသောအားဖြင့် အာသဝေါတို့က မယူမူ၍" ဟူသော ဝိသေသန ကြိယာကြောင့်ဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် ဤ အဋ္ဌကထာအတိုင်းဆိုလျှင် ဋီကာတို့ဖွင့်ပုံမှတစ်ပါး ကြံစရာ မရှိတော့ပြီ။
သို့ရာဝယ် "ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ" စသည်ဖြင့် ပါဠိတော်၌ပင် အာသဝတို့ကို ဝိမုစ္စကြိယာ၏ အပါဒါန်, စိတ္တံကို ကတ္တားအဖြစ်ဖြင့် တိုက်ရိုက်ပြသောကြောင့် အဋ္ဌကထာဖွင့်ပုံကိုပင် အားရပုံ မရသော ဝိမတိဋီကာဆရာသည် "အထဝါ- အာသဝေဟီတိ နိသက္ကဝစနံ (အပါဒါန်)၊ ဝိမုစ္စိံသူတိ ကတ္တုသာဓနံ၊ တသ္မာ ကိဉ္စိသင်္ခတဓမ္မံ တဏှာ ဒိဋ္ဌိဝသေန အနုပါဒိယိတွာ (တစ်စုံတစ်ခုသော သင်္ခတကို တဏှာဒိဋ္ဌိအစွမ်းဖြင့် ငါ့ဥစ္စာ အတ္တဟု မယူမူ၍) စိတ္တာနိ ဝိမုတ္တဝန္တာနိ အဟေသုံတိ တဏှာဒိဋ္ဌိအစွမ်းဖြင့် ငါ့ဥစ္စာ အတ္တဟု မယူမူ၍) စိတ္တာနိ ဝိမုတ္တဝန္တာနိ အဟေသုံတိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော"ဟု အဋ္ဌကထာနည်းမှ တစ်မျိုးဖွင့်ပြလေသည်၊ "ဝိမုတ္တဝန္တော"ကား ဝိမုစ္စိံ သု၏ ကတ္တားဟောဖြစ်ကြောင်း သိသာအောင် ဖွင့်ခြင်းတည်း။ ၊ ထို တစ်ထောင်သော ရဟန်းတို့၏။ စိတ္တာနိ၊ တို့ကို။ ယေဟိ အာသဝေဟိ၊ တို့သည်။ ဝိမုစ္စိံသု၊ န်ပြီ။ တေ၊ ထိုအာသဝေါတို့သည်။ တာနိ၊ ထိုစိတ်တို့ကို။ ဂဟေတွာ၊ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ယူပြီး၍။ ဝါ၊ ယူပြီးမှ။ န ဝိမုစ္စိံသု၊ လွတ်စေကုန်သည် မဟုတ်။
မှတ်ချက်။ ။ "အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသု"၌ အာသဝဟိကို ကတ္တားလုပ်၍ ကံဟောဝါကျ အနေအားဖြင့် ဋီကာ ၂ စောင်လုံး ဖွင့်ရခြင်းမှာလည်း "နတေ"စသော ၂ ဝါကျ၌ အာသဝေါတရားတို့ကို "တေ"ဟု ကတ္တားအဖြစ်ဖြင့် အဋ္ဌကထာဆိုထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်၊ အဋ္ဌကထာဆရာက အာသဝတို့ကို ကတ္တားအနေအားဖြင့် ပြရခြင်းမှာလည်း "အနုပါဒါယ-စိတ်တို့ကို အာရုံပြုသောအားဖြင့် အာသဝေါတို့က မယူမူ၍" ဟူသော ဝိသေသန ကြိယာကြောင့်ဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် ဤ အဋ္ဌကထာအတိုင်းဆိုလျှင် ဋီကာတို့ဖွင့်ပုံမှတစ်ပါး ကြံစရာ မရှိတော့ပြီ။
သို့ရာဝယ် "ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ" စသည်ဖြင့် ပါဠိတော်၌ပင် အာသဝတို့ကို ဝိမုစ္စကြိယာ၏ အပါဒါန်, စိတ္တံကို ကတ္တားအဖြစ်ဖြင့် တိုက်ရိုက်ပြသောကြောင့် အဋ္ဌကထာဖွင့်ပုံကိုပင် အားရပုံ မရသော ဝိမတိဋီကာဆရာသည် "အထဝါ- အာသဝေဟီတိ နိသက္ကဝစနံ (အပါဒါန်)၊ ဝိမုစ္စိံသူတိ ကတ္တုသာဓနံ၊ တသ္မာ ကိဉ္စိသင်္ခတဓမ္မံ တဏှာ ဒိဋ္ဌိဝသေန အနုပါဒိယိတွာ (တစ်စုံတစ်ခုသော သင်္ခတကို တဏှာဒိဋ္ဌိအစွမ်းဖြင့် ငါ့ဥစ္စာ အတ္တဟု မယူမူ၍) စိတ္တာနိ ဝိမုတ္တဝန္တာနိ အဟေသုံတိ တဏှာဒိဋ္ဌိအစွမ်းဖြင့် ငါ့ဥစ္စာ အတ္တဟု မယူမူ၍) စိတ္တာနိ ဝိမုတ္တဝန္တာနိ အဟေသုံတိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော"ဟု အဋ္ဌကထာနည်းမှ တစ်မျိုးဖွင့်ပြလေသည်၊ "ဝိမုတ္တဝန္တော"ကား ဝိမုစ္စိံ သု၏ ကတ္တားဟောဖြစ်ကြောင်း သိသာအောင် ဖွင့်ခြင်းတည်း။ ၊ ထို တစ်ထောင်သော ရဟန်းတို့၏။ စိတ္တာနိ၊ တို့ကို။ ယေဟိ အာသဝေဟိ၊ တို့သည်။ ဝိမုစ္စိံသု၊ န်ပြီ။ တေ၊ ထိုအာသဝေါတို့သည်။ တာနိ၊ ထိုစိတ်တို့ကို။ ဂဟေတွာ၊ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ယူပြီး၍။ ဝါ၊ ယူပြီးမှ။ န ဝိမုစ္စိံသု၊ လွတ်စေကုန်သည် မဟုတ်။
ပန၊ အနွယကား။
အနုပ္ပါဒနိရောဓေန၊ နောင်တစ်ဖန်ဖြစ်ခြင်းမရှိသော် ချုပ်ခြင်းဖြင့်။
နိရုဇ္ဈမာနာ၊ ချုပ်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ)။
အဂ္ဂဟေတွာ၊ အာရုံပြုသောအားဖြင့် မယူမူ၍။
ဝိမုစ္စိံသု၊ လွတ်စေကုန်ပြီ။
တေန၊ ကြောင့်။
အနုပါဒါယ။ ပေ။
ဝိမုစ္စိံသူတိ၊ သုဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။
သဗ္ဗေပိ၊ န်သော။
တေ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။
အရဟတ္တံ၊ သို့။
ပတွာ၊ ၍။
သူရိယရသ္မိသမ္ဖုဋ္ဌံ၊ နေရောင်ခြည်သည် ကောင်းစွာ ထိအပ်သော။
ပဒုမဝနံဣဝ၊ ပဒမ္မာကြာတောကဲ့သို့။
ဝိကသိတစိတ္တာ၊ ပွင့်လင်းသော စိတ်ရှိကုန်သည်။
အဟေသုံ၊ န်ပြီ။
တတြ သုဒံ။ ပေ။
ဟောတီတိ (ဧတ္ထ)၊ ဟောတိ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
တတြာတိ၊ တတြဟူသော သဒ္ဒါသည်။
ပုရိမဝစနာပေက္ခံ၊ ရှေ့စကားကို ငဲ့သော သဒ္ဒါတည်း။
[အညတရသ္မိံ ဘီသနကေ ဝနသဏ္ဍေတိ ဝုတ္တဝစနာပေက္ခံ။]
သုဒန္တိ၊ သုဒံသဒ္ဒါသည်။
ပဒပူရဏမတ္တေ၊ ပုဒ်၏ပြည့်ကြောင်းမျှ၌။
(ပဝတ္တော) နိပါတော၊ တည်း။
သာရိပုတ္တာတိ၊ သဒ္ဒါသည်။
အာလပနံ၊ ရှေးရှုခေါ်ဝေါ်ကြောင်း သဒ္ဒါတည်း။
ပန၊ ဆက်။
(တစ်နည်း) ပန၊ ထင်ရှားအောင်ပြဉီးအံ့။
(တပ္ပါကဋီကရဏ။)
အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။
ဧတ္ထ၊ ဤ တတြသုဒံသာရိပုတ္တအစရှိသော ဝါကျ၌။
အတ္ထယောဇနာ၊ အနက်ကို ယှဉ်စေခြင်းတည်း။
တတြာတိ၊ ကား။
အညတရသ္မိံ ဘီသနကေ ဝနသဏ္ဍောတိ၊ ဏ္ဍေဟူသော။
ယံ၊ အကြင်စကားကို။
ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။
တတြ၊ ထို အညတရသ္မိံ ဘီသနကေ ဝနသဏ္ဍေဟူသော စကားရပ်၌။
ယော သော ဝနသဏ္ဍော၊ အကြင် တောအုပ်ကို။
ဘီသနကောတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
ဘီသနကဿ၊ ကြောက်စေတတ်သော။
တဿဝနသဏ္ဍဿ၊ ၏။
ဘီသနကတသ္မိံ၊ ကြောက်စေမှုကို ပြုခြင်း၌။
ဟောတိ။
ဘီသနကြိယာယ၊ ကြောက်စေမှုကို ပြုခြင်း၌။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
[ကရဏံ၊ ပြုခြင်း။
ကတံ၊ ခြင်း။
ဘီသနဿ၊ ကို။
ကတံ, ဘီသနကတံ။
ဤသို့သိစေလို၍ "ဘီသနကြီယာယ"ဟု ဖွင့်သည်။]
ကိံ၊ အဘယ်သည်။
ဟောတိ၊ သနည်း။
ဣဒံ၊ ဤ ပြောစမှတ် စကားရပ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
[ပါဠိတော်လာ ဟောတိ ကြိယာအတွက် ဣဒံ ကတ္တားထည့်သည်။]
(ကိံ၊ အဘယ်သို့ ဖြစ်သနည်း။)
ယောကောစိ၊ အကြင်အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ယောက်သော။
အဝီတရာဂေါ၊ မကင်းသော ရာဂရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
တံ ဝန သဏ္ဍံ၊ ထိုတောအုပ်သို့။
ပဝိသတိ၊ ဝင်အံ့။
(တဿ၊ ထို အဝီတရာဂ ပုဂ္ဂိုလ်၏။)
ယေဘုယျေန၊ အားဖြင့်။
လောမာနိ၊ အမွေးတို့သည်။
ဟံသန္တိ၊ ရွှင်ကုန်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ဖြစ်၏။
အထဝါ
အထဝါ။ ။ ဤ အထဝါတက်သော ဝိကပ်ဝယ် တတြာ၌ တြပစ္စည်း၏ သာမိအနက်၌ သက်ခြင်း, "သုဒံ"ဟု နိပါတ်တစ်ပုဒ်တည်း မကြံဘဲ "သု"နိပါတ်နှင့် "ဣဒံ"နာမ်ပုဒ် ၂ ခုကို သန္ဓိစပ်ထားသည်ဟု ကြံခြင်း, "ဘီသနကတ္တသ္မိံ"ဟု ဘာဝတ္ထ-တ္တပစ္စည်းနှင့် တ တစ်လုံး အကျေကြံ၍ (သို့မဟုတ် တာပစ္စည်းကြံ၍) သတ္တမီဝိဘတ်ကိုလည်း နိမိတ်အနက်၌ သက်စေခြင်းသည် ရှ့ဝိကပ်မှ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ထူးခြားပုံတည်း။
၊ ထို့ပြင် တစ်နည်းကား။
တတြာတိ၊ တတြသဒ္ဒါသည်။
သာမိအတ္ထေ၊ ၌။
ဘုမ္မံ၊ သတ္တမီဝိဘတ်ရှိသော သဒ္ဒါတည်း။
သု ဣတိ၊ သုသဒ္ဒါသည်။
နိပါတော၊ တည်း။
(ကတ္ထဝိယ၊ အဘယ်၌ ကဲ့သို့နည်း။)
ကိံသု နာမတေ ။ ပေ။
ဗြာဟ္မဏာတိအာဒီသုဝိယ၊ ကိံသု။ ပေ။ ဗြာဟ္မဏာ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌ကဲ့သို့တည်း။
ဣဒန္တိ၊ သဒ္ဒါသည်။
အဓိပ္ပေတမတ္ထံ၊ အလိုရှိအပ်သော အနက်ကို။
ပစ္စက္ခံဝိယ၊ မျက်မှောက်ကို ကဲ့သို့။
(ဣမသဒ္ဒါ အနီးဟောဖြစ်သောကြောင့် ပစ္စက္ခံဝိယဟုဆိုသည်။)
ကတွာ၊ ၍။
ဒဿနဝစနံ၊ ပြကြောင်းသဒ္ဒါတည်း။
သု+ဣဒန္တိ၊ သု+ဣဒံဟူသော ပုဒ် ၂ခုသည်။
သုဒံ၊ သုဒံဟုဖြစ်၏။
သန္ဓိဝသေန၊ သန္ဓိစပ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဣကာရလောပေါ၊ ဣ အက္ခရာကျေခြင်းကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
(ကတ္ထဝိယ၊ နည်း။)
စက္ခုန္ဒြိယံ၊ စက္ခုန္ဒြေ။
ဣတ္ထိန္ဒြိယံ၊ န္ဒြေ။
အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ၊ န္ဒြေ။
ဣဓ၊ ဤ လောက၌။
ဝိတ္တံ၊ ဥစ္စာကား။
ကိံ၊ အဘယ်နည်း။
ဣတိ အာဒီသုဝိယ၊ သို့တည်း။
ပန၊ ဆက်။
(တစ်နည်း) ပန၊ ထင်ရှားအောင် ပြဉီးအံ့။
အယံ၊ ဤ ဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။
ဧတ၊ ဤ တတြသုဒံအစရှိသော ပါဌ်၌။
အတ္ထယောဇနာ၊ တည်း။
သာရိပုတ္တ၊ ပုတ္တရာ။
ဘီသနကဿ၊ ကြောက်စေတတ်သော။
တဿ ဝနသဏ္ဍဿ၊ ၏။
ဘီသနကတသ္မိံ၊ ကြောက်စေတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဣဒံ၊ ဤ ပြောစမှတ် စကားရပ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
(ဣတိ၊ ဤကား အတ္ထယောဇနာတည်း။)
ဘီသနကတသ္မိန္တိ၊ ကား။
ဘီသနကဘာဝေ
ဘီသနကဘာဝေတျာဒိ။ ။ "ဘာဝေ"သည် တ္တ(သို့မဟုတ်-တာ) ပစ္စည်း၏ အနက်ဖွင့်တည်း၊ နိမိတ္တံ, ဟေတု, ပစ္စယာတို့ကား သ္မိံဝိဘတ်၏ နိမိတ်အနက်ဖွင့်တည်း၊ နိမိတ္တံဖြင့် နိမိတ်အနက်ကို ပြ၍ ထို "နိမိတ္တ"အတွက် "အမှတ်အသား"ဟူသော အနက်ကို ယူမည်စိုး၍ "ဟေတု"ဟုလည်းကောင်း, ထို ဟေတုအတွက် ဟိတ်စသော အနက်ကို ယူမည်စိုး၍ "ပစ္စယာ"ဟုလည်းကောင်း ပရိယာယ်ဖွင့်သည်။
၊ ဖြစ်ကြောင့်။
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ဧကဿ၊ တစ်လုံးသော။
တကာရဿ၊ ၏။
လောပေါ၊ ကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဘီသနကတ္တသ္မိန္တိယေဝ၊ သ္မိံဟု၍ပင်။
ပါဌော၊ ပါဌ်ရှိ၏။
["တ- တစ်လုံးမကျေဘဲလည်း၊ ပါဌ်ရှိ၏"ဟု မူကွဲပြသည်။]
ဝါ၊ နည်း။
ဘိသနကတာယာတိ၊ တာယ ဟူ၍။
ဝတ္တဗ္ဗေ၊ တာပစ္စည်းဖြင့် ဆိုထိုက်လျက်။
လိင်္ဂဝိပလ္လာသော၊ ဣတ္ထိလိင်၏ နပုလ္လိင် ဖောက်ပြန်ခြင်းကို။
ကတော၊ ပြုအပ်ပြီ။
[ဤနည်း၌ တ တစ်လုံးချေဖွယ်မလို။]
စ၊ ဆက်။
ဧတံ၊ ဤ ဘီသနကတသ္မိံ ဟူသော သဒ္ဒါသည်။
နိမိတ္တတ္ထေ၊ နိမိတ်အနက်၌။
ဘုမ္မဝစနံ၊ သတ္တမီဝိဘတ်ရှိသော သဒ္ဒါတည်း။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧဝံ၊ သို့။
သမ္ဗန္ဓော၊ ပုဒ်တို့၏ စပ်ခြင်းကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဘီသနကဘာဝေ၊ ကြောက်စေတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဣဒံ၊ ဤ ပြောစမှတ် စကားရပ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
(ကိံ)။
ဘီသနကဘာဝနိမိတ္တံ, ဘီသနကဘာဝဟေတု, ဘီသနကဘာဝပစ္စယာ၊ ကြောက်စေတတ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့်။
[နိမိတ္တံနှင့် ဟေတုတို့၌ ပဌမာဝိဘတ် မိမိတ်အနက်၌ သက်ထားသည်။]
ဣဒံ၊ ဤ ပြောစမှတ် စကားရပ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
(ဣတိ၊ သို့။
သမ္ဗန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော။)
ယောကောစိ။ ပေ။
ဟံသန္တီတိ၊ ကား။
ဗဟုတရာနိ၊ များစွာကုန်သော။
လောမာနိ
ယေဘုယျေန လောမာနိ။ ။ ဤနည်း၌"ယေဘုယျေန"ကို လောမ နှင့် အဓိပ္ပာယ် စပ်ရ၏၊ "များသောအားဖြင့် အမွေးတို့သည် (များစွာကုန်သော အမွေးတို့သည်) ရွှင်ကုန်၏" ဟူလို၊ "အမွေးတို့+ရွှင်"ဟူသည် အမွေးတွ အပ်ကလေးများလို ဆူးကလေးများကို ထောင်လာခြင်းတည်း၊ ထိုသို့ ထောင်လာသောအခါ ကြက်သတ္တဝါတို့၏ အမွေးရင်းက အသီးကလေးများနှင့် တူသောကြောင့် "ကြက်သီးမွေးညင်းထ"ဟု ခေါ်ကြသည်။
၊ အမွေးတို့သည်။
ဟံသန္တိ၊ ရွှင်ကုန်၏။
ဥဒ္ဓံမုခါနိ၊ အထက်၌ အဖျားရှိကုန်သည်။
သူစိသဒိသာနိ၊ အပ်နှင့် တူကုန်သည်လည်းကောင်း။
ကဏ္ဍကသဒိသာနိစ၊ ဆူးနှင့် တူကုန်သည်လည်းကောင်း။
ဟုတွာ၊ ၍။
တိဋ္ဌန္တိ၊ တည်ကုန်၏။
အပ္ပါနိ၊ အနည်းငယ်ကုန်သော။
(လောမာနိ၊ တို့သည်။)
န ဟံသန္တိ၊ န်၏။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဗဟုတရာနံ
ဗဟုတရာနံဝါ။ ။ ဤနည်းကား "ယေဘုယျေန"ကို လောမဝန္တ (ကြက်သီးမွေးညင်းထသော) ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် စပ်၍ အဓိပ္ပာယ်ယူရသော နည်းတည်း၊ [ယေဘုယျဂ္ဂဟဏံ လောမဝန္တ ဝသေနာပိ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ န လောမဝသေနေဝါတိ အာဟ- ဗဟုတရာနံ ဝါတိ အာဒိ။] "များစွာသော သတ္တဝါတို့၏ အမွေးတို့သည် ရွှင်ကုန်၏"ဟု ဆိုလိုကြောင်း ပြလို၍ "ဗဟုတရာနံဝါသတ္တာနံ"ဟု မိန့်သည်၊ ဗဟုတရာနံသည်ယဘေုယျေနအတွက် အဓိပ္ပာယ်အနက်သာ၊ မူလအနက်မှာ "များသောအားဖြင့်" ဟူသော ဝိသေသန အနက်သာတည်း။ [ဝိမတိ၌ကား "ဗဟုတရာနံသည် ယေဘုယျေန၏ အနက်"ဟု ဆို၏။
၊ န်သော။
သတ္တာနံ၊ တို့၏။
(လောမာနိ) ဟံသန္တိ၊ န်၏။
အပ္ပကာနံ၊ န်သော။
အတိသူရပုရိသာနံ၊ အလွန်ရဲရင့်သော ယောက်ျားတို့၏။
(လောမာနိ) န ဟံသန္တိ၊ န်။
ဣဒါနိ၊ ၌။
အယံ ခေါ သာရိပုတ္တ ဟေတူတိ အာဒိ၊ တု အစရှိသော ဝါကျသည်။
နိဂမနံ၊ နိဂုံး ဝါကျတည်း။
စ၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ဤ ဘဂဝါ စ သာရိပုတ္တဝိပဿီ အစရှိသော ဝါကျ၌။
ယံ၊ အကြင်ပုဒ်ကို။
အန္တရန္တရာ၊ အကြား အကြား၌။
န ဝုတ္တံ၊ မဖွင့်ဆိုအပ်။
တံ၊ ပုဒ်သည်။
ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ နက်ရှိသည်သာ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ပါဠိက္ကမေနေဝ၊ ပါဠိအစဉ်အားဖြင့်သာလျှင်။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
န စိရဋ္ဌိတိကံ အဟောသီတိ၊ သိဟူသော။
ယံ၊ အကြင် စကားကို။
ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။
တံ၊ စကားကို။
ပုရိသယုဂဝသေနပုရိသယုဂဝသေန။ ။ "ယုဂေါ ကပ္ပမှိ-ယုဂသဒ္ဒါသည် ကပ္ပအနက်၌ ဖြစ်၏" ဟု အဘိဓာန် (၈၈၂)၌ဆိုသောကြောင့် ဤ၌ ကပ္ပ (ကာလ)အနက်ကို ယူ၍ "ပုရိသကာလဝသေန"ဟု လည်းကောင်း, ထိုကာလတည်း "အသက်ရှည်ရာကာလ- အသက်တမ်း အတိုင်းအရှည်ကာလ"ဟု သိစေလို၍ "အာယုပ္ပမာဏဝသေနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ"ဟုလည်းကောင်း ဋီကာဖွင့်သည်။ [ပုရိသာနံ-တို့၏+ယုဂံ- အသက်ရှည်ရာ ကာလတည်း၊ ပုရိသယုဂံ-လ။]
မှတ်ချက်။ ။ ထိုခေတ်က သုံးစွဲရိုး စကားအတိုင်း "ပုရိသယုဂံ"ဟု သုံးစွဲထားသည်၊ အစစ်အမှန်အားဖြင့်ကား ပုရိသမှတစ်ပါး၊ "ပုရိသယုဂံ"ဟု မရှိ၊ ထို့ကြောင့် "ပုရိသဝသေန- ယောက်ျားတို့၏ အစွမ်းဖြင့်"ဟုသာ ဆိုလိုရင်းဟုမှတ်၊ [အဘိလာပမတ္တမေဝ စေတံ၊ အတ္ထတော ပန ပုရိသောဝ ပုရိသယုဂံ။] ၊ ယောက်ျားတို့၏ ဖြစ်ရာကာလ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
မှတ်ချက်။ ။ ထိုခေတ်က သုံးစွဲရိုး စကားအတိုင်း "ပုရိသယုဂံ"ဟု သုံးစွဲထားသည်၊ အစစ်အမှန်အားဖြင့်ကား ပုရိသမှတစ်ပါး၊ "ပုရိသယုဂံ"ဟု မရှိ၊ ထို့ကြောင့် "ပုရိသဝသေန- ယောက်ျားတို့၏ အစွမ်းဖြင့်"ဟုသာ ဆိုလိုရင်းဟုမှတ်၊ [အဘိလာပမတ္တမေဝ စေတံ၊ အတ္ထတော ပန ပုရိသောဝ ပုရိသယုဂံ။] ၊ ယောက်ျားတို့၏ ဖြစ်ရာကာလ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဟိ၊ ချဲ့။
ဝဿဂဏနာယ၊ နှစ်အရေအတွက်အားဖြင့်။
ဝိပဿိဿ၊ သော။
ဘဂဝတော၊ ၏။
အသီတိ ဝဿသဟဿာနိ၊ အနှစ်ရှစ်သောင်းတို့သည်။
အာယု၊ အသက်တော်တည်း။
ဝါ၊ သက်တော်ရှည်ရာကာလတည်း။
အဿ၊ ထို ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား၏။
သမ္မုခသာဝကာနမ္ပိ၊ မျက်မှောက်သာဝကတို့၏ လည်း။
တတ္တကမေဝ၊ ထိုမျှလောက် အတိုင်းအရှည်ရှီသည်သာလျှင်ဖြစ်သော။
(အာယု၊ အသက်တည်း။
ဝါ၊ အသက်ရှည်ရာကာလတည်း။)
ဧဝံ၊ ဤသို့လျှင်။
ဝါ၊ ဤနည်းအားဖြင့်။
အဿ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏။
သဗ္ဗပစ္ဆိမကော၊ အလုံးစုံသော သာဝကတို့၏ နောက်၌ဖြစ်သော။
ယွာသံ သာဝကော၊ သည်။
(အတ္ထိ။) [ငါတို့ဘုရားလက်ထက်၌ အရှင်သုဘဒ္ဒကဲ့သို့ နောက်ဆုံးရဟန်းပြုသူကို "သဗ္ဗပစ္ဆိမက"ဟုခေါ်သည်။]
တေန၊ ထိုနောက်ဆုံး သာဝကနှင့်။
သဟ၊ ကွ။
ဃဋေတွာ၊ ပေါင်းစပ်၍။
["ဃဋဓာတ်သာ သင်္ဃာတ- ပေါင်းစပ်ခြင်းအနက်ကို ဟော၏၊ ထို့ကြောင့် "ဃဋ္ဋေတွာ"ဟု မရှိစေရ၊]
သတသဟဿံ၊ တစ်သိန်းပတ်လုံး လည်းကောင်း။
သဋ္ဌိမတ္တာနိ၊ ခြောက်ဆယ်အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော။
ဝဿသဟဿာနိစ၊ နှစ်အထောင်တို့ပတ်လုံးလည်းကောင်း။
(တစ်နည်း) သဋ္ဌိမတ္တာနိ ဝဿသဟဿာနိစ၊ အနှစ်ခြောက်သောင်းတို့ပတ်လုံးလည်းကောင်း။
ဗြဟ္မစရိယံ၊ သာသနာ ဗြဟ္မစရိယသည်။
အဋ္ဌာသိ၊ တည်ပြီ။
ပန၊ ထိုသို့ပင် အနှစ်တစ်သိန်းခြောက်သောင်းပတ်လုံး တည်ပါသော်လည်း။
ပုရိသယုဂဝသေန၊ ယောက်ျားတို့၏ ဖြစ်ရာကာလ၏ အစွမ်းဖြင့်။
ယုဂပရမ္ပရာယ၊ ယုဂ အဆက်ဆက်ဖြင့်။
အဂန္တွာ၊ မသွားမူ၍။
ဒွေယေဝ၊ ၂ ဆက်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။
ပုရိသယုဂါနိ၊ ယောက်ျားတို့၏ ဖြစ်ရာကာလတို့ပတ်လုံး။
အဋ္ဌာသိ၊ ပြီ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
န စိရဋ္ဌိတိကန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။
ပန၊ ကား။
သိခိဿ၊ သိခီ မည်တော်မူသော။
ဘဂဝတော၊ ၏။
သတ္တတိဝဿ သဟဿာနိ၊ အနှစ် ၇သောင်းတို့သည်။
အာယု၊ တည်း။
ဝါ၊ တည်း။
အဿ၊ ထို သိခီမြတ်စွာဘုရား၏။
သမ္မုခသာဝကာနမ္ပိ၊ တို့၏လည်း။
တတ္တကမေဝ၊ သော။
(အာယု။)
ဝေဿဘုဿ၊ သော။
ဘဂဝတော၊ ၏။
သဋ္ဌိဝဿသဟဿာနိ၊ အနှစ်ခြောက်သောင်းတို့သည်။
အာယု၊ တည်း။
ဝါ၊ တည်း။
အဿ၊ ထို သိခီမြတ်စွာဘုရား၏။
သမ္မုခသာဝကာနမ္ပိ၊ တို့၏လည်း။
တတ္တကမေဝ၊ သော။
(အာယု။)
ဧဝံ၊ လျှင်။
ဝါ၊ အားဖြင့်။
တေသမ္ပိ၊ ထိုသိခီ, ဝေဿဘူ ဘုရားရှင်တို့၏လည်း။
သဗ္ဗပစ္ဆိမကာ၊ န်သော။
ယေ သာဝကာ၊ တို့သည်။
(သန္တိ။)
တေဟိ၊ ထိုသာဝကတို့နှင့်။
သဟ၊ ကွ။
ဃဋေတွာ၊ ၍။
သတသဟဿတော၊ တစ်သိန်းမှ။
ဥဒ္ဓံ၊ အထက်၌။
စတ္တာလီသမတ္တာနိ၊ လေးဆယ်အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော။
ဝဿသဟဿာနိ၊ နှစ်အထောင်တို့ ပတ်လုံးလည်းကောင်း။
(တစ်နည်း) စတ္တာလီသမတ္တာနိ ဝဿသဟဿာနိ၊ အနှစ်လေးသောင်း တို့ပတ်လုံးလည်းကောင်း။
ဝီသတိမတ္တာနိ၊ ၂၀ အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော။
ဝဿသဟဿာနီစ၊ တိုပတ်လုံးလည်းကောင်း။
(တစ်နည်း) ဝီသတိမတ္တာနိ ဝဿသဟဿာနိစ၊ အနှစ် ၂သောင်းတို့ပတ်လုံးလည်းကောင်း။
ဗြဟ္မစရိယံ၊ သည်။
အဋ္ဌာသိ၊ ပြီ။
ပန၊ ထိုသို့ပင် အနှစ်တစ်သိန်းလေးသောင်း, တစ်သိန်းနှစ်သောင်းပတ်လုံး တည်ပါသော်လည်း။
ပုရိသယုဂဝသေန၊ ဖြင့်။
ယုဂပရမ္ပရာယ
ယုဂပရမ္ပရာယ အဂန္တွာ။ ။ "ဒွေယေဝ ယုဂါနိ" ထောက်လျှင် "အာဂန္တွာ"ဟု မရှိဘဲ "အဂန္တွာ"ဟုသာ ရှိသင့်၊ မှန်၏-ဆက်ကာဆက်ကာ အတော်များများ သွားမှ "ပရမ္ပရာ"ခေါ်၏၊ ၂ဆက်မျှသွားသည်ကို "ပရမ္ပရာ"ဟု မခေါ်သင့်။[ဘုရားလက်ထက်တော်၌ တစ်ဆက်, ပစ္ဆိမ သာဝကတို့လက်ထက်၌ တစ်ဆက်, ဤသို့အားဖြင့် ဒွေယုဂါနိ ဖြစ်သည်။]
၊ ဖြင့်။
အဂန္တွာ၊ မသွားမူ၍။
ဒွေ ဒွေ ယေဝ၊ ၂ ဆက် ၂ ဆက် သာလျှင်ဖြစ်ကုန်သော။
ပုရိသယုဂါနိ၊ တို့ပတ်လုံး။
အဋ္ဌာသိ၊ ပြီ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
န စိရဋ္ဌိတိကန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ဧဝံ၊ သို့။
အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော၊ သည်။
တိဏ္ဏံ၊ န်သော။
ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဝိပဿီ, သိခီ, ဝေဿဘူ ဘုရားရှင်တို့၏။
ဗြဟ္မစရိယဿ၊ ၏။
နစိရဋ္ဌိတိကာရဏံ၊ ကြာမြင့်စွာမတည်ခြင်း၏ အကြောင်းကို။
သုတွာ၊ ၍။
ဣတရေသံ၊ ဝိပဿီ, သီခီ, ဝေဿဘူ ဘုရားရှင်တို့မှ အခြားကုန်သော။
တိဏ္ဏံ၊ န်သော။
(ဗုဒ္ဓါနံ၊ ကကုသန်, ကောဏာဂုံ, ကဿပ ဘုရားရှင်တို့၏။)
ဗြဟ္မစရိယဿ၊ ၏။
စိရဋ္ဌိတိကာရဏံ၊ ကြာမြင့်စွာသော တည်ခြင်း၏အကြောင်းကို။
သောတုကာမော၊ သည်။
(ဟုတွာ) ပုန၊ တစ်ဖန်။
ဘဂဝန္တံ၊ ကို။
ကော ပန ဘန္တေ ဟေတူတိ အာဒိနာ၊ ဟေတု အစရှိသော။
နယေန၊ ဖြင့်။
ပုစ္ဆိ၊ ပြီ။
ဘဂဝါပိ၊ သည်လည်း။
အဿ၊ ထိုအရှင်သာရိပုတ္တရာအား။
ဗျာကာသိ၊ ဖြေတော်မူပြီ။
တံသဗ္ဗံ၊ ထိုအလုံးစုံသော စကားရပ်ကို။
ဝုတ္တ ပဋိပက္ခဝသေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသော စကားရပ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
[ကိလာသုနော၌ အကိလာသုနော, န စိရဋ္ဌိတိကံ၌ စိရတိဋ္ဌိကံဟု ဆန့်ကျင်ဘက် သိလေ- ဟူလို။]
စ၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ဤ ဘဂဝါစ သာရိပုတ္တ ကကုသန္ဓော အစ ရှိသော ဝါကျ၌။
စိရဋ္ဌိတိကဘာဝေပိ၊ ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး တည်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်၌လည်း။
တေသံ ဗုဒ္ဓါနံ၊ တို့၏။
အာယုပရိမာဏတောပိ၊ အသက်အတိုင်းအရှည်အားဖြင့် လည်းကောင်း။
ပုရိသယုဂတောပိ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဥဘယထာ၊ နှစ်ပါးစုံကုန်သောအပြားအားဖြင့်။
စိရဋ္ဌိတိကတာ၊ ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံးတည်ခြင်း ရှိသည်၏အဖြစ်ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။
ဟိ၊ ချဲ့။
ပေ။
စတ္တာလီသဝဿသဟဿာနိ၊ အနှစ်လေးသောင်းတို့သည်။
ပေ။
တိံသ ဝဿ သဟဿာနိ၊ အနှစ်သုံးသောင်းတို့သည်။
ပေ။
ဝီသဘိ ဝဿသဟဿာနိ၊ အနှစ် နှစ်သောင်းတို့သည်။
ပေ။
စ၊ ဆက်။
နေသံ၊ ထိုဘုရားရှင်တို့၏။
ဗဟူနိ၊ များစွာကုန်သော။
သာဝက-ယုဂါနိ၊ သာဝကတို့သည်။
[သာဝကဧဝ သာဝကယုဂါနိ၊ သာဝကတို့မှ တစ်ပါး "ယုဂ"ဟု အနက်သီးခြားမရ။]
ပရမ္ပရာယ၊ ဖြင့်။
ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကို။
ပဝတ္တေသုံ၊ ဖြစ်စေကြကုန်ပြီ။
ပေ။
["ဧဝံ တေသံ အာယုပရိမာဏတောပိ သာဝကယုဂတောပိ" ဟု စာရှိ၏။
အထက်၌ ပုရိသယုဂတောပိ ဟု ရှိခဲ့သောကြောင့် ပုရိသ နှင့် သာဝကကို သဘောတူဟုမှတ်။]
ပန၊ ကား။
အမှာကံ၊ တို့၏။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
["အမှာကံ ဘဂဝတာ" ဟု တချို့စာရှိ၏။
အသမ္ဘုဏန္တေနနှင့် အတရတူဖြစ်၍ "ဘဂဝတာ" ဟုသာ တတိယန္တ ရှိရမည်။]
ပေ။
ဥပဍ္ဎာယုကပ္ပမာဏေ၊ ထက်ဝက်အသက်တမ်းအတိုင်း အရှည်ရှိသော။
ဒသဝဿသဟဿာယုကကာလေ၊ အနှစ်တစ်သောင်း အသက်တမ်းရှိရာအခါ၌။
ဥပ္ပဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်တော်မူထိုက်သည်။
သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။
တံ၊ ထိုအနှစ်တစ်သောင်း သက်တမ်းရှိရာ အခါကို။
အသမ္ဘုဏန္တေန၊ မရောက်လသော်။
ဝါ၊ မမီလသော်။
["သံပုဗ္ဗ+ဘူ၊ ပတ္တိယံ" ဟူသော ဓာတ်။
ဥဏာပစ္စည်း။]
ပဉ္စဝဿသဟဿာယုကကာလေဝါ၊ အနှစ်ငါးထောင် အသက်တမ်းရှိရာ အခါ၌သော်လည်းကောင်း။
ကေဝဿသဟဿာယုကကာလေ ဝါ၊ အနှစ်တစ်ထောင် အသက်တမ်းရှိရာ အခါ၌သော်လည်းကောင်း။
ပဉ္စဝဿသတာယု က ကာလေပိဝါ၊ အနှစ်ငါးရာ အသက်တမ်းရှိရာ အခါ၌သော်လည်းကောင်း။
ဥပ္ပဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ သည်။
သိယာ၊ ၏။
ပန၊ ထိုသို့ပင် ဖြစ်ထိုက်ပါသော်လည်း။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
အဿ၊ ထို ငါတို့ဘုရားရှင်၏။
ဗုဒ္ဓတ္တကာရကေ၊ ဘုရားအဖြစ်ကို ပြုတတ်ကုန်သော။
ဓမ္မေ၊ ပါရမီတရားတို့ကို။
ဧသန္တဿ- ပရိယေသန္တဿ၊ ရှာမှီးတော်မူစဉ်။
ဉာဏံ၊ ကို။
ပရိပါစေန္တဿ၊ ရင့်ကျက်စေတော်မူစဉ်။
ဂဗ္ဘံ၊ ဉာဏ်တည်းဟူသော ကိုယ်ဝန်ကို။
ဂဏှာပေန္တဿ၊ ယူစေတော်မူစဉ်။
[သဗ္ဗညုတညာဏဿ ဝိဇာယနတ္ထံ ဉာဏဂဗ္ဘံ ဂဏှာပေန္တဿ။]
ဝဿသတာယုကကာလေ၊ အနှစ်တစ်ရာ အသက်တမ်းရှိရာ အခါ၌။
ဉာဏံ၊ ဉာဏ်တော်သည်။
ပရိပါကံ၊ သို့။
အဂမာသိ၊ ပြီ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အတိ ပရိတ္တယုကကာလေ၊ အလွန်နည်းသော အသက်တမ်းရှိရာအခါ၌။
ဥပ္ပန္နော၊ ဖြစ်တော်မူရပြီ။
ဝါ၊ ပွင့်တော်မူရပြီ။
တေန၊ ထို့ကြောင့်။
အဿ၊ ထိုငါတို့ဘုရားရှင်၏။
သာဝက ပရမ္ပရာဝသေန၊ သာဝက အဆက်ဆက်၏ အစွမ်းဖြင့်။
စိရဋ္ဌိတိကံ၊ ကြာမြင့်စွာ တည်ခြင်းရှိသည်။
(သမာနံ၊ သော်လည်း။)
ဗြဟ္မစရိယံ၊ သည်။
အာယုပရိမာဏဝသေန၊ ဖြင့်။
ဝဿဂဏနာယ၊ အားဖြင့်။
နစိရဋ္ဌိတိကမေဝ၊ သာ။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတ္တုံ၊ ဆိုခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်၏။
အထခေါ အာယသ္မာသာရိပုတ္တောတိ၊ ပုတ္တောဟူသော ဝါကျ၌။
အနုသန္ဓိ၊ ရှေ့နောက်စကားတို့၏ အဆက်သည်။
ကော၊ နည်း။
[ပုဗ္ဗာပရကထာနံ ကိံ အနုသန္ဓာနံ။ ကော သမ္ဗန္ဓောတိ အတ္ထော။]
ပေ။
သိက္ခပဒ ပညတ္တိယေဝ၊ သိက္ခာပုဒ်ပညာတ်တော်မူခြင်းသည်သာလျှင်။
စိရဋ္ဌိတိကဘာဝဟေတု၊ ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး တည်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်၏ အကြောင်းတည်း။
ဣတိ၊ သို့။
နိဋ္ဌာနံ၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသို့။
ဂန္တွာ၊ ရောက်၍။
ဘဂဝတောပိ၊ ၏လည်း။
ဗြဟ္မစရိယဿ၊ ၏။
စိရဋ္ဌိတိကဘာဝံ၊ ကို။
ဣစ္ဆန္တော၊ အလိုရှိသော။
အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော၊ သည်။
ဘဂဝန္တံ၊ ကို။
သိက္ခာပဒပညတ္တိံ၊ မူခြင်းကို။
ယာစိ၊ ပြီ။
တဿာ၊ ထို သိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူခြင်း၏။
ယာစနဝိဓိဒဿနတ္ထံ၊ တောင်းပန်ပုံ အစီအရင်ကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။
အထခေါ။ ပေ။
စိရဋ္ဌိတိကန္တိ၊ ဟူသော။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။
(အာယသ္မတာ ဥပါလိတ္ထေရေန၊ သည်။
ဝုတ္တံ၊ လျှောက်အပ်ပြီ။
တတ္ထ၊ ထို အထခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အစရှိသော ဝါကျ၌။
အဒ္ဓနိယန္တိ၊ ကား။
အဒ္ဓါနက္ခမံ၊ ရှည်သော ကာလပတ်လုံး ခံနိုင်သည်။
[အဒ္ဓါနံ၊ ရှည်သော ကာလပတ်လုံး+ဘဝံ= ဖြစ်သည်တည်း (ခံနိုင်သည်တည်း။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အဒ္ဓနိယံ။
အဒ္ဓနောင် ဣယပစ္စည်း(န်)အာဂုံ။]
ဒီဃကာလံ၊ ရှည်သောကာလပတ်လုံး ဖြစ်တည်နိုင်သည်။
(အဿ၊ ဖြစ်ရာ၏။)
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
သေသံ၊ ကြွင်းသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။
ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ ပေါ်လွင်သော အနက်ရှီသည်သာ။
အထ၊ တောင်းပန်ရာ ထိုအခါ၌။
အဿ၊ ထို အရှင်သာရိပုတ္တရာအား။
ဘဂဝါ၊ သည်။
အယံ၊ ဤအခါသည်။
န တာဝ သိက္ခာပဒပညတ္တိကာလော၊ သိက္ခာပုဒ်ပညတ်ခြင်း၏ အခါမဟုတ်သေး။
ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။
ပကာသေန္တော၊ ထင်ရှားပြတော်မူလိုသည်။
(တိုက်ရိုက် မပြဘဲ "အာဂမေဟိ" စသည်ဖြင့် သွယ်ဝိုက်၍ ပြတော်မူလိုသည်။ ဟုတွာ)
အာဂမေဟိ တွံ သာရိပုတ္တာတိ အာဒိံ၊ ကို။
အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုအာဂမေဟိ တွံ သာရိပုတ္တ အစရှိသော ဝါကျ၌။
အာဂမေဟိ တွန္တိ၊ သည်ကား။
တွံ၊ သည်။
တာဝ အဓိဝါသေဟိ၊ သည်းခံဉီးလော။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
စ၊ ဆက်။
ဧတံ၊ ဤ အာဂမေဟိ တွံ သာရိပုတ္တဟူသော စကားကို။
အာဒရဝသေန၊ လေးစာခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။
(လေးနက်အောင်၊ ဟူလို)
ဒွိက္ခတ္တုံ၊ ကြိမ်။
ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။
ဧတေန၊ ဤ အာဂမေဟိ တွံ သာရိပုတ္တဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။
ဘဂဝါ၊ သည်။
သိက္ခပဒပညတ္တိယာ၊ သိက္ခာပုဒ်ပညတ်ခြင်း၏။
သာဝကာနံ၊ တို့၏။
ဝိသယဘာဝံ၊ အရာ၏ အဖြစ်ကို။
ပဋိက္ခိပိတွာ၊ ပယ်မြစ်တော်မူ၍။
သိက္ခာပဒပညတ္တိ၊ သိက္ခာပုဒ်ပညတ်ခြင်းသည်။
ဗုဒ္ဓဝိသယောဝ၊ ဘုရာ့ အရာတော်သာ။
ဣတိ၊ ဤ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။
အာဝိကရောန္တော၊ ထင်စွာပြုတော်မူလိုသည်။
[သွယ်ဝိုက်၍ ပြတော်မူလိုသည်။]
(ဟုတွာ) တထာဂတော ဝါတိ အာဒိံ၊ ကို။
အာဟ၊ ပြီ။
စ၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ဤ တထာဂတောဝ တတ္ထ ကာလံ ဇာနိဿတိ ဟူသော ဝါကျ၌။
တတ္ထာတိ၊ တတ္ထဟူသော သဒ္ဒါသည်။
သိက္ခာပဒ ပညတ္တိယာစနာပေက္ခံ၊ တောင်းပန်အပ်သော သိက္ခာပုဒ် ပညတ်ခြင်းကို ရှုငဲ့သော။
ဘုမ္မဝစနံ၊ သတ္တမီဝိဘတ် ရှိသောသဒ္ဒါတည်း။
[သိက္ခာပဒပညတ္တိယေဝ+ယာစနာ သိက္ခာပဒပညတ္တိယာစနာ။]
တတြ၊ ထို တထာဂတောဝ တတ္ထကာလံ ဇာနိဿတိဟူသော ဝါကျ၌။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။
ယောဇနာ၊ ပုဒ်အနက်တို့ကို ယှဉ်စေခြင်းတည်း။
သိက္ခာပဒံ ပညပေယျာတိ၊ ယျဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။
**ယံ**၊ အကြင်သိက္ခာပုဒ် ပညတ်ခြင်းကို။
ယံ ဝုတ္တံ။ ။ သိက္ခာပဒံ ပညပေယျာတိ ဣမိနာ ယံ သိက္ခာပဒံ ဝုတ္တံ၊ ယာစိတန္တိ အတ္ထော၊ တတ္ထ တဿာ သိက္ခာပဒပညတ္တိယာတိ တဿံ ယာစိယမာနသက္ခာပဒပညတ္တိယန္တိ အတ္ထော၊ "တဿာ သိက္ခာပဒပညတ္တိယာ"သည် တတ္ထ၏ အဖွင့်ဖြစ်၍ "၌"ဟု ပေးပါ- ဟူလို၊ [တတ္ထာတိပဒဿ ဝိဝရဏံ တဿာ၊ ပေ၊ ယာတိ၊ ယောဇနာ။]
ဝုတ္တံ၊ လျှောက်အပ်ပြီ။
ဝါ၊ တောင်းပန်အပ်ပြီ။
တတ္ထ- တဿသိက္ခာပဒပညတ္တိယာ၊ ထိုသိက္ခာပုဒ်ပညတ်ခြင်း၌။
ကာလံ၊ ကို။
တထာဂတောဝ၊ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်သာလျှင်။
ဇာနိဿတိ၊ သိတော်မူလိမ့်မည်။
ဣတိ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။
(ယောဇနာ၊ တည်း။)
ဧဝံ၊ သို့။
ဝတွာ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
တာဝ၊ ကာလမှ ရှေးဉီးစွာ။
အကာလံ၊ ကို။
ဝါ၊ သိက္ခာပုဒ် ပညတ်သင့်ရာ မဟုတ်သောအခါကို။
ဒဿေတုံ၊ ငှာ။
နတာဝ သာရိပုတ္တာတိ အာဒိံ၊ ကို။
အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုနတာဝသာရိပုတ္တ အစရှိသောပါဠိရပ်၌။
(အတ္ထော ဧဝံ ဝေိုတဗ္ဗော။)
ဧတေသု၊ ဤကျူးလွန်မှုတို့၌။
အာသဝါအာသဝါ။ ပေ။ ဋ္ဌာနီယာ။ ။ "တိဋ္ဌန္တိဧတေသူတိ ဌာနီယာ၊ အာသဝါနံ+ဌာနီယာ အာသဝဋ္ဌာနီယာ"ဟု ပြု၊ "အနီယပစ္စည်းသည် ဘော- ကံကို အဟောများသော်လည်း ဤ၌ အဓိကရဏသာဓနဟောတည်း။
အာသဝ။ ။ အာသဝန္တိ တေန တေန ပစ္စယေန ပဝတ္တန္တီတိ- ထိုထိုအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် "အာသဝ" တို့မည်၏၊ ထိုအာသဝတို့ ဟူသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပရူပဝါဒ (သူတစ်ပါးတို့၏ ကဲ့ရဲ့ခံရမှုဟူသော ပရာနုဝါဒဘေး) ဝိပ္ပဋိသာရ (ပြုပြီးနောက် နှလုံးမသာမယာဖြစ်မှု အတ္တာနုဝါဒဘေး) ဝဓ (ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်ခံရမှု) ဗန္ဓ (အချုပ်အနှောင်ခံရမှု ဟူသော ဒဏ္ဍဘေး), နောက်ဘဝဝယ် အပ္ပါယ်၌ဖြစ်သော ဒုက္ခ, အထူးဟူသော ဒုဂ္ဂတိဘေးများနှင့် အာသဝေါဟု ခေါ်အပ်သော ကိလေသာများတည်း၊ ["ပရူပဝါဒ၊ ပေ၊ ဗန္ဓနာဒယော"သည် ဒိဋ္ဌဓမ္မိကအာသဝ၏ သရုပ်ပြတည်း၊ "အပါယဒုက္ခဝိသေသဘူတာ"သည် သမ္ပရာယိက၏ သရုပ်ပြတည်း၊] ကိလေသာသဝ အတွက်ကား "အာသဝေါတရား ၄ ပါး ဟု ထင်ရှားပြီးဖြစ်၍ သရုပ်မပြတော့။ ၊ အာသဝတို့သည်။ တိဋ္ဌန္တိ၊ တည်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဝါ၊ ထိုသို့ အာသဝတို့၏ တည်ရာ၏အဖြစ်ကြောင့်။ (တေ၊ ထို ကျူးလွန်မှုတို့သည်။) အာသဝဋ္ဌာနီယာ၊ ယတို့မည်၏။
အာသဝ။ ။ အာသဝန္တိ တေန တေန ပစ္စယေန ပဝတ္တန္တီတိ- ထိုထိုအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သောကြောင့် "အာသဝ" တို့မည်၏၊ ထိုအာသဝတို့ ဟူသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပရူပဝါဒ (သူတစ်ပါးတို့၏ ကဲ့ရဲ့ခံရမှုဟူသော ပရာနုဝါဒဘေး) ဝိပ္ပဋိသာရ (ပြုပြီးနောက် နှလုံးမသာမယာဖြစ်မှု အတ္တာနုဝါဒဘေး) ဝဓ (ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်ခံရမှု) ဗန္ဓ (အချုပ်အနှောင်ခံရမှု ဟူသော ဒဏ္ဍဘေး), နောက်ဘဝဝယ် အပ္ပါယ်၌ဖြစ်သော ဒုက္ခ, အထူးဟူသော ဒုဂ္ဂတိဘေးများနှင့် အာသဝေါဟု ခေါ်အပ်သော ကိလေသာများတည်း၊ ["ပရူပဝါဒ၊ ပေ၊ ဗန္ဓနာဒယော"သည် ဒိဋ္ဌဓမ္မိကအာသဝ၏ သရုပ်ပြတည်း၊ "အပါယဒုက္ခဝိသေသဘူတာ"သည် သမ္ပရာယိက၏ သရုပ်ပြတည်း၊] ကိလေသာသဝ အတွက်ကား "အာသဝေါတရား ၄ ပါး ဟု ထင်ရှားပြီးဖြစ်၍ သရုပ်မပြတော့။ ၊ အာသဝတို့သည်။ တိဋ္ဌန္တိ၊ တည်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဝါ၊ ထိုသို့ အာသဝတို့၏ တည်ရာ၏အဖြစ်ကြောင့်။ (တေ၊ ထို ကျူးလွန်မှုတို့သည်။) အာသဝဋ္ဌာနီယာ၊ ယတို့မည်၏။
ယေသု၊ အကြင်ကျူးလွန်မှုတို့၌။
(တိဋ္ဌန္တိယေဝ ၌ စပ်။)
ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကာ၊ မျက်မှောက်ဘဝ၌ ဖြစ်ကုန် တမလွန်ဘဝ၌ ဖြစ်ကုန်သော။
ဒုက္ခာသဝါစ၊ ဒုက္ခဟူသော အာသဝတို့သည် လည်းကောင်း။
ကိလေသာသဝါစ၊ ကိလေသာဟူသော အာသဝတို့သည်လည်းကောင်း။
(ပရူပါဝါဒဝိပ္ပဋိသာရဝဓဗန္ဓနာဒယော၊ သူတစ်ပါးတို့၏ စွပ်စွဲခြင်း, နှလုံးမသာမယာဖြစ်ခြင်း, ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း, ချုပ်နှောင်ခြင်း အစရှိကုန်သော။
(အာသဝါ) စေဝ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
အပါယဒုက္ခဝိသေသဘူတာ၊ အပါယ်ဆင်းရဲ အထူးဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။
အာသဝါစ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
တိဋ္ဌန္တိယေဝ၊ န်သည်သာ။)
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
နေသံ၊ ထို အာသဝတို့၏။
တေ
တေကာရဏာ။ ပေ။ ဓမ္မာ။ ။ ကာရဏာဖြင့် "ဌာနီယာ"၏ အနက်ကို ပြ၏၊ "တည်ရာ"ဟူသည် ဌာန(ဝတ္ထု)မဟုတ်, အကြောင်း- ဟူလို၊ "ဝီတိက္ကမဓမ္မာ"ဖြင့် "မေထုန်မှီဝဲခြင်း"စသော ကျူးလွန်မှုကို အရကောက်ပါဟု ပြသည်။
၊ ထို ကျူးလွန်မှုတို့သည်။
ကာရဏာ၊ တို့သည်။
ဟောန္တိ၊ န်၏။
(တသ္မာ၊ ကြောင့်။)
အာသဝဋ္ဌာနီယာ၊ ယတို့မည်၏။)
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
အာသဝဋ္ဌာနီယ၊ အာသဝ၏ တည်ရာဖြစ်ကုန်သော။
တေ ဝီတိက္ကမဓမ္မာ၊ ထို ကျူးလွန်မှုတရားတို့သည်။
ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။
သဃေ၊ ၌။
န ပါတုဘဝန္တိ၊ ထင်ရှားမဖြစ်ကုန်သေး။
တာဝ၊ ထိုမျှလောက်။
သတ္ထာ၊ သည်။
သာဝကာနံ၊ တို့အား။
သိက္ခာပဒံ၊ ကို။
န ပညပေတိ၊ ပညတ်တော် မမူသေး။
ဣတိ အယံ၊ ဤ ဆိုအပ်ပြီးကား။
ဧတ္ထ၊ ဤ န တာဝ သာရိပုတ္တ အစရှိသော ဝါကျ၌။
ယောဇနာ၊ ပုဒ် အနက်တို့ကို ယှဉ်စေခြင်းတည်း။
ဟိ၊ ဆက်။
ယဒိ ပညပေယျ၊ အကယ်၍ ပညတ်တော်မူအံ့။
(ဧဝံသတိ) ပရူပဝါဒါ
ပရူပ။ ပေ။ န မုစ္စေယျ။ ။ ပရမ္မုခါ အက္ကောသနံ ပရူပဝါဒေါ- မျက်ကွယ်၌ ဆဲရေးခြင်းသည် ပရူပဝါဒမည်၏၊ ပရေဟိ- သူတစ်ပါးတို့သည်၊ ဝါ- တို့က၊ ဝစနေသု- မိမိပြာအပ်သမျှ စကားတို့၌၊ ဒေါသာရောပနံ- အပြစ်တင်ခြင်းသည်၊ ပရူပါရမ္ဘော (ပရ+ဥပါရမ္ဘော)- မည်၏။ သမ္မုခါဂရဟဏံ- မျက်မှောက်ကဲ့ရဲ့ခြင်းသည်၊ ဂရဟဒေါသော- မည်၏။
၊ သူတစ်ပါးတို့ မျက်ကွယ် စွပ်စွဲခြင်းမှလည်းကောင်း။
ပရူပါ ရမ္ဘာ၊ ပြောအပ်သမျှစကားတို့၌ သူတစ်ပါးတို့၏ အပြစ်တင်ခြင်းမှလည်းကောင်း။
ဂရဟဒေါသာ၊ မျက်မှောက်ကဲ့ရဲ့ခြင်းအပြစ်မှ လည်းကောင်း။
န ပရိမုစ္စေယျ၊ မလွတ်ရာ။
ကထံ၊ အဘယ်သို့ မလွတ်ရာသနည်း။
ဟိ၊ ချဲ့။
ပညပေန္တေန၊ ပညတ်တော်မူလသော်။
ယော ပန ဘိက္ခု မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျာတိ အာဒိ၊ သေဝေယျ အစရှိသော။
သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော သိက္ခာပုဒ်သည်။
ဝါ၊ ကို။
ပညပေတဗ္ဗံ၊ ပညတ်တော်မူထိုက်သည်။
ဘဝေယျ၊ ရာ၏။
ဝီတိက္ကမဒေါသံ၊ ကျူးလွန်ကြောင်း အပြစ်ကို။
အဒိသွာဝ၊ မမြင်မူ၍သာ။
ဣမံ ပညတ္တိံ၊ ဤပညတ်တော်ကို။
ဉတွာ၊ သိ၍။
ဝါ၊ မြင်၍။
ပရေ၊ အခြားသူတို့သည်။
ဧဝံ၊ သို့။
ဥပဝါဒဉ္စ၊ မျက်ကွယ်စွပ်စွဲခြင်းကိုလည်းကောင်း။
ဥပါရမ္ဘဉ္စ၊ ပြောအပ်သမျှစကားတို့၌ အပြစ်တင်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။
ဂရဟဉ္စ၊ မျက်မှောက်ကဲ့ရဲ့ခြင်းကို လည်းကောင်း။
ပဝတ္တေယျုံ၊ ဖြစ်စေကုန်ရာ၏။
(ကိံ၊ န်ရာသနည်း။)
ကထံဟိ
ကထံဟိနာမ။ ။ ကထံဟိနာမ ပလိဝေဌေဿတီတိ သမ္ဗန္ဓော၊ ကထံသဒ္ဒယောဂေ- ကထံသဒ္ဒါနှင့် ယှဉ်ရာ၌၊ အနာဂတပ္ပယောဂေါ- အနာဂတ် "ဿတိ"ဝိဘတ်ကို သုံးစွဲခြင်းကို၊ ဒဋ္ဌဗ္ဗော-၏၊ အနက်မှာ ပြီးပြီး အတိတ် ဖြစ်သော်လည်း သဒ္ဒါကိုကား အနာဂတ်ဝိဘတ်ကို သုံးရသည်- ဟူလို၊ [အနွာယိကောတိ အနုဝတ္တကော၊ အနု+အယဓာတ်၊ ဏွုကို အကပြု အ ကို ဣ ပြု၊ "အနွယကော" ရှိလျှင် သာ၍ ကောင်း၏။ "အနုအယတီတိ အနွာယကော"ဟု ပြု။]
၊ အဘယ့်ကြောင့်။
သမဏေ ဂေါတမော၊ သည်။
ဘိက္ခုသံဃော၊ ရဟန်းအပေါင်းသည်။
မေ၊ ၏။
အနွာယိကော၊ နောက်လိုက်သည်။
ဝစနကရော၊ စကားကိုပြုရသည်။
ဝါ၊ စကားကို နားထောင်ရသည်။
(ဟောတိ၊ ၏။)
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။
ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော အစဉ်လိုက်ခြင်း နားထောင်ခြင်းဖြင့်။
သိက္ခာပဒေဟိ၊ ပုဒ်တို့ဖြင့်။
ပလိဝေဌေဿတိနာမ၊ ရစ်ပတ်ရတုံဘိသနည်း။
ပါရာဇိကံ၊ ကကို။
ပညပေဿတိနာမ၊ ပညတ်ရတုံဘိသနည်း။
ဣမေ ကုလပုတ္တာ၊ တို့သည်။
မဟန္တံ၊ များစွာသော။
ဘောဂက္ခန္ဓံ၊ စည်းစိမ်အစုကိုလည်းကောင်း။
[ဘောဂရာသိံ။]
မဟန္တံ၊ သော။
ဉာတိပရိဝဋ္ဋံစ
ဉာတိ ပရိဝဋ္ဋံ**။ ။ အမှာကံ ဧတေတိ ဉာယန္တီတိ ဉာတီ- ဤသူတို့သည် ငါတို့၏ ဥစ္စာတို့တည်းဟု သိအပ်ကုန်သောကြောင့် "ဉာတီ"တို့မည်၏၊ ပိတာမဟ, ပိတု, ပုတ္တာဒိ ဝသေန ပရိဝဋ္ဋနဋ္ဌေန-ဘိုး, အဘ, သား စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့် ဆက်ကာဆက်ကာ လည်တတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၊ ပရိဝဋ္ဋော- မည်၏၊ "ပရိဝဋ္ဋတီတိ ပရိဝဋ္ဋော"ဟု ပြု၊ ဉာတီယေဝ+ပရိဝဋ္ဋော ဉာတိ ပရိဝဋ္ဋော- အဆက်ဆက် လည်တတ်သော ဆွေမျိုးများ။
၊ အဆက်ဆက် လည်တတ်သော ဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းကိုလည်းကောင်း။
ဟတ္တဂတာနိ၊ လက်၌ရောက်ကုန်သော။
ရဇ္ဇနိပိစ၊ တိုင်းပြည်တို့ကိုသော်မှလည်းကောင်း။
(ပိ၊ သည် သမ္ဘာဝနာဇောတက။)
ပဟာယ၊ ၍။
ပဗ္ဗဇိတာ၊ ရှင်ရဟန်းပြုကုန်သည်။
(ဟုတွာ။)
ဃာသစ္ဆာဒနပရမတာယဃာသစ္ဆာဒနပရမတာယ။ ။ ဃသိတဗ္ဗောတိဃာသော- (စားအပ်သော)အစာ၊ အစ္ဆာဒီယတေ အနေနာတိ အစ္ဆာဒနံ- ကိုယ်ကိုဖုံးကြောင်း အဝတ်၊ ဃာသစ္ဆာဒနေ- အစားအဝတ်ကြောင့်၊ ပရမတာယ- (အပို မတောင်းတတ်သဖြင့်) မြတ်သူ၏ အဖြစ်၌၊ ဥက္ကဋ္ဌဘာဝေ သဏ္ဌိတာတိအတ္ထော။ [ပရမတာယကို "ဥက္ကဋ္ဌဘာဝေ"ဟု အာဓာရဖွင့်ပုံ "သဏ္ဌိတာ"ဟု ရှိပုံကို ထောက်၍ အဋ္ဌကထာ၌ "သန္တုဋ္ဌာ" မရှိဘဲ "သဏ္ဌိတာ"ဟု ရှိသင့်သည်။]
တစ်နည်း။ ။ ဃာသစ္ဆာဒနမေဝဝါ+ ပရမံ (ပရမာကောဋိ) ဧတေသံ (န တေ တတော ပရံကိဉ္စိ အာမိသဇာတံ ပရိယေသန္တိ ပစ္စာသီသန္တိစာ) တိ ဃာသစ္ဆာဒန ပရမာ-အစား အဝတ် ဟူသော (စားလောက်ရုံ ဝတ်လောက်ရုံသော) အလွန်ဆုံးအပိုင်းအခြားရှိကြသည်၊ စားလောက်ရုံ ဝတ်လောက်ရုံထက် ပို၍ မရှာကြ, တောင့်လည်း မတောင့်တကြ- ဟူလို၊ တေသံ+ဘာဂေါ ဃာသစ္ဆာဒနပရမတာ။ ၊ အစားအဝတ်ဟူသော လွန်သော အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်၌။ ဝါ၊ စားလောက်ရုံ ဝတ်လောက်ရုံဟူသော လွန်သော အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်၌။ သဏ္ဍိတာ၊ ကောင်းစွာ တည်ကြကုန်သည်။ သိက္ခာယ၊ သိက္ခာ၌။ တိဗ္ဗဂါရဝါ၊ ထက်သန်သော လေးစားခြင်းရှိကြကုန်သည်။ ကာယေစ၊ ၌လည်းကောင်း။ ဇီဝိတေစ၊ ၌လည်းကောင်း။ နိရပေက္ခာ၊ ငဲ့ညှာခြင်း မရှိကြကုန်သည်။ (ဟုတွာ။) ဝိဟရန္တိ နနု၊ နေရှာကြကုန်သည် မဟုတ်လော။
တစ်နည်း။ ။ ဃာသစ္ဆာဒနမေဝဝါ+ ပရမံ (ပရမာကောဋိ) ဧတေသံ (န တေ တတော ပရံကိဉ္စိ အာမိသဇာတံ ပရိယေသန္တိ ပစ္စာသီသန္တိစာ) တိ ဃာသစ္ဆာဒန ပရမာ-အစား အဝတ် ဟူသော (စားလောက်ရုံ ဝတ်လောက်ရုံသော) အလွန်ဆုံးအပိုင်းအခြားရှိကြသည်၊ စားလောက်ရုံ ဝတ်လောက်ရုံထက် ပို၍ မရှာကြ, တောင့်လည်း မတောင့်တကြ- ဟူလို၊ တေသံ+ဘာဂေါ ဃာသစ္ဆာဒနပရမတာ။ ၊ အစားအဝတ်ဟူသော လွန်သော အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်၌။ ဝါ၊ စားလောက်ရုံ ဝတ်လောက်ရုံဟူသော လွန်သော အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်၌။ သဏ္ဍိတာ၊ ကောင်းစွာ တည်ကြကုန်သည်။ သိက္ခာယ၊ သိက္ခာ၌။ တိဗ္ဗဂါရဝါ၊ ထက်သန်သော လေးစားခြင်းရှိကြကုန်သည်။ ကာယေစ၊ ၌လည်းကောင်း။ ဇီဝိတေစ၊ ၌လည်းကောင်း။ နိရပေက္ခာ၊ ငဲ့ညှာခြင်း မရှိကြကုန်သည်။ (ဟုတွာ။) ဝိဟရန္တိ နနု၊ နေရှာကြကုန်သည် မဟုတ်လော။
တေသု၊ ထို ဆိုအပ်ပြီးသော ဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းတို့တွင်။
ကော နာမ၊ အဘယ်မည်သော ရဟန်းသည်။
လောကာမိသဘူတံ
လောကာမိသဘူတံ။ ။ လောကပရိယာပန္နံဟုတွာ ကိလေသေဟိ အာမသိတတ္တာလောကာမိသဘူတံ၊ ကိလေသေဟိ အာမသိတဗ္ဗန္တိ အာမိသံ၊ လောကပရိယာပန္နံ+အာမိသံ လောကာမိသံ၊ ပရိယာပန္နပုဒ်ကျေ၊ လောက၌ ပါဝင်၍ ကိလေသာတို့သည် သုံးသပ်အပ်သောကြောင့် မေထုန်ကို "လောကအာမိသ"ဟု ဆိုသည်။
၊ လောကအာမိသ ဖြစ်၍ဖြစ်သော။
မေထုနံဝါ၊ မေထုန်ကိုမူလည်း။
ပဋိသေဝိဿတိ၊ မှီဝဲလတ္တံ့နည်း။
ပရဘဏ္ဍံ ဝါ၊ သူတစ်ပါးတို့၏ ဥစ္စာကိုမူလည်း။
ဟရိဿတိ၊ ဆောင်ယူလတ္တံ့နည်း။
ပရဿ၊ သူတစ်ပါး၏။
ဣဋ္ဌံ၊ အလိုရှိအပ်သော။
ကန္တံ၊ နှစ်သက်အပ်သော။
အတိမဓုရံ၊ အလွန်ချို့ဆိမ့်သော အရသာနှင့်တူသော။
ဇီဝိတံဝါ၊ ကိုမူလည်း။
ဥပစ္ဆိန္ဒိဿတိ၊ ဖြတ်လတ္တံ့နည်း။
အဘူတဂုဏကထာယ၊ မဟုတ်မမှန်သော ဂုဏ်စကားဖြင့်။
ဇီဝိတံ ဝါ၊ အသက်ကိုမူလည်း။
ကပ္ပေဿတိ၊ ပြုလတ္တံ့နည်း။
ဝါ၊ မွေးမြူလတ္တံ့နည်း။
ပါရာဇိကေ၊ ကကို။
အပညတ္တေပိ၊ မပညတ်အပ်ပါသော်လည်း။
ပဗ္ဗဇ္ဇာသင်္ခေပေနေဝ၊ ရှင့်အဖြစ်၌ ထည့်သွင်းကြောင်းဖြစ်သော ဆယ်ပါးသီလဖြင့်ပင်။
ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏီတိ အာဒိနာ ပဗ္ဗဇ္ဇာမုခေနေဝ၊ ရှင့်အဖြစ်၌ ပဓာနဖြစ်သော ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိ စသော သိက္ခာပုဒ်ဖြင့်ပင်။]
ဧတံ
ဧတံ။ ပေ။ ကတံ။ ။ ဧတန္တိ မေထုနာဒီနံ အကရဏံ၊ ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိဖြင့် တတိယပါရာဇိက, အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိဖြင့် ဒုတိယ, အဗြဟ္မစရိယာ ဝေရမဏိဖြင့် ပထမ, မုသာဝါဒ ဝေရမဏိဖြင့် စတုတ္ထပါရာဇိကများ ထင်ရှားပြီ- ဟိူလို။
၊ ဤ မေထုန်စသော အမှုတို့ကို မပြုရခြင်းကို။
ပါကဋံ၊ ထင်ရှားသည်ကို။
ကတံနနု၊ ပြုအပ်ပြီး မဟုတ်ပါလော။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(ဥပဝါဒဉ္စ ဥပါရမ္ဘဉ္စ ဂရဟဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ပဝတ္တေယျုံ၊ ဖြစ်စေကုန်ရာ၏။)
စ၊ သည်သာမကသေး။
တထာဂတဿ၊ ၏။
ထာမဉ္စ
ထာမဉ္စ ဗလဉ္စ။ ။ ထာမန္တိ သိက္ခာပဒါနံ ပညာပနကိရိယာယ သာမတ္ထိယံ (ပညတ်မှုကို ပြခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်) အစွမ်းသတ္တိကို၊ ဗလန္တိယာထာဝတော သဗ္ဗဓမ္မာနံ ပဋိဝေသေသမတ္ထံ ဉာဏဗလံ။
၊ သိက္ခာပုဒ် ပညတ်နိုင်သော အစွမ်းကိုလည်းကောင်း။
ဗလဉ္စ၊ ဉာဏ်တော်အားကိုလည်းကောင်း။
သတ္တာ၊ တို့သည်။
န ဇာနေယျုံ၊ မသိကုန်ရာ။
ပညတ္တမ္ပိ၊ ပညတ်အပ်ပြီးလည်း ဖြစ်သော။
သိက္ခာပဒံ၊ သည်။
ကုပ္ပေယျ
ကုပ္ပေယျ။ ။ ကုပ္ပ ဘဝေယျ၊ ဧတဿေဝ တ္ထဿ ပါကဋကရဏံ "န ယထာဌာနေ တိဋ္ဌေယျာ"တိ (န ယထာဌာနေ တိဋ္ဌေယျသည ်ကုပ္ပေယျကို ထင်ရှားအောင်ပြသော စကား၊) ပညတ္တိဋ္ဌာနေ န တိဋ္ဌေယျာတိ အတ္ထော။
၊ ပျက်ရာ၏။
ယထာဌာနေ၊ တည်မြဲတိုင်းသောအရပ်၌။
ဝါ၊ ပညတ်တိုင်းသောအရာ၌။
နတိဋ္ဌေယျ၊ မတည်ရာ။
သေယျထာပိနာမ၊ ဥပမာမည်သည်ကား။
အကုသလော၊ မကျွမ်းကျင်သော။
[တိကိစ္ဆိတုံ ယုတ္တကာလဿ အပရိဇာန နတော အကုသလော၊ ဆေးကုချိန်ကို နားမလည်သော၊]
ဝေဇ္ဇော၊ ဆေးဆရာသည်။
ကဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သော။
[ပုရိသံ၊ ဟူသော ပုလ္လိင်ကို ငဲ့၍ "ကဉ္ဏိ"ဟု ရှိစေလို၏။]
အနုပ္ပန္နဂဏ္ဍံ၊ မဖြစ်သေးသော အနာရှိသော။
ပုရိသံ၊ ကို။
ပက္ကောသာပေတွာ၊ ခေါ်စေ၍။
ဘောပုရိသ၊ အို ယောက်ျား။
ဧဟိ၊ လာပါလော။
ဝါ၊ ဆေးကုလည့်လော။
တေ၊ ၏။
ဣမသ္မိံ သရီရပ္ပဒေသေ၊ ဤ ကိုယ်အရပ်၌။
မဟာဂဏ္ဍော၊ ကြီးစွာသော အနာသည်။
ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ၍။
အနယဗျသနံ၊ မကြီးပွားခြင်း ဆင်းရဲခြင်းသို့။
[အဗုဒ္ဓိ၊ မကြီးပွားခြင်းသည်။
အနယော၊ မည်၏။
ဗျသနံ၊ ဟူသည်။
ဒုက္ခံ၊ တည်း။]
ပါပေဿတိ၊ ရောက်စေတလတ္တံ။
ပဋိကစ္စေဝ၊ စောစောကပင်။
နံ၊ ထိုအနာကို။
တိကိစ္ဆာပေဟိ၊ ဆေးကုစေလော။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတွာ၊ ၍။
အာစရိယ၊ ဆရာ။
သာဓု၊ ကောင်းပါပြီ။
တွံ ယေဝ၊ အရှင်ဆရာသည်သာ။
နံ၊ ထိုအနာကို။
တိကိစ္ဆဿု၊ ဆေးကုပါလော။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တေ၊ အပ်သော။
တဿ၊ ထိုယောက်ျား၏။
အရောဂံ၊ ရောဂါမရှိသော။
သရီရပ္ပဒေသံ၊ ကိုယ်အရပ်ကို။
ဖာလေတွာ၊ ခွဲ၍။
လောဟိတံ၊ သွေးကို။
နီဟရိတွာ၊ ထုတ်၍။
အာလေပနဗန္ဓန ဓောဝနာ ဒီဟိ၊ ေးဆလိမ်းခြင်း၊ ကြပ်စည်းခြင်း, ဖန်ဆေးခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
တံပဒေသံ၊ ကို။
သဉ္ဆဝိံ၊ တင့်တယ်သော အရေရှိသည်ကို။
[သုစ္ဆဝိံ၊ ဟုယောဇနာ၌ မူကွဲပြ၏။]
ကတွာ၊ ၍။
တံ ပုရိသံ၊ ကို။
ဝဒေယျ၊ ရာ၏။
(ကိံ၊ ရာသနည်း။)
တေ၊ ၏။
မဟာရောဂေါ၊ ကြီးစွာသော ရောဂါကို။
မယာ၊ သည်။
တိကိစ္ဆိတော၊ ဆေးကုအပ်ပြီ။
မေ၊ အား။
ဒေယျဓမ္မံ၊ ပေးထိုက်သော သဘောရှိသော ဝတ္ထုကို။
ဒေဟိ၊ ပေးပါလော။
ဣတိ၊ သို့။
(ဝဒေယျ။)
သော၊ ထိုယောက်ျားသည်။
တံ၊ ထိုဆေးဆရာကို။
အယံ ဗာလဝဇ္ဇော၊ ဤမိုက်သော ဆေးဆရာသည်။
မေ၊ ၏။
ကတရော၊ အဘယ်မည်သော။
ရောဂေါ၊ ကို။
တိကိစ္ဆိတော ကိရ၊ ဆေးကုအပ်သတဲ့နည်း။
အယံ၊ ဤဆေးဆရာသည်။
မေ၊ ၏။
ဒုက္ခဉ္စ၊ ဆင်းရဲကိုလည်း။
ဇနေတိ နနု၊ ဖြစ်စေသည် မဟုတ်လော။
(မံ၊ ကို။)
လောဟိ တက္ခယဉ္စ၊ သွေးတို့၏ ကုန်ခြင်းသို့လည်း။
ပါပေတိနနု၊ ရောက်စေသည် မဟုတ်လော။
[မေကို မံ ဟု ဝိဘတ်ပြင်၍ လိုက်စေ။ လောဟိတက္ခယဉ္စ မံ ပါပေတီတိ ဝိဘတ္တိ ဝိပရိဏာမံ ကတွာ ယောဇေတဗ္ဗံ။]
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ဥပဝဒေယျစေဝ၊ မျက်ကွယ်၌လည်းစွပ်စွဲရာ၏။
ဥပါရမ္ဘေယျစ၊ ဆရာ ပြောအပ်သမျှစကားတို့၌လည်း အပြစ်တင်ရာ၏။
ဂရဟေယျစ၊ မျက်မှောက်၌လည်း ကဲ့ရဲ့ရာ၏။
စ၊ သည်သာမကသေး။
အဿ၊ ထိုဆေးဆရာ၏။
[ယောဇနာ၌"နဝါဿ"ဟု ရှိ၏။ ထိုဝါလည်း သမုစ္စည်းပင်။]
ဂုဏံ၊ ကို။
န ဇာနေယျ၊ ရာ။
ဧဝမေဝ၊ ပင်။
ဝီတိက္ကမဒေါသေ၊ ကျူးလွန်မှုအပြစ်သည်။
အနုပ္ပန္နေ၊ မဖြစ်သေးမီ။
ပေ။
ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။
ဧဝံ၊ လျှင်။
အကာလံ၊ အကာလကို။
ဝါ၊ သိက္ခာပုဒ်ပညတ်သင့်ရာမဟုတ်သောအခါကို။
ဒဿေတွာ၊ ၍။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ကာလံ၊ ကာလကို။
ဝါ၊ သိက္ခာပုဒ်ပညတ်သင့်ရာအခါကို။
ဒဿေတုံ၊ တော်မူခြင်းငှာ။
ယတော စ ခေါ သာရိပုတ္တာတိအာဒိ၊ ကို။
အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထို။
ယာစခေါသာရိပုတ္တ၊ အစရှိသောပါဠိရပ်၌။
ယတောတိ၊ ကား။
ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။
ယသ္မိံ ကာလေ၊ ၌။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
သေသံ၊ ယတောမှ ကြွင်းသောပုဒ်အပေါင်း၏ ပဒယောဇနာပြခြင်းကို။
ဝုတ္တာနုသာရေနေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းကို အစဉ်လိုက်သဖြင့်သာလျှင်။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
[သေသံ ပဒယော ဧနဒဿနံ။ ဝိမတိ။ သေသန္တိ သေသံ ပဒံ၊ ယောဇနာ။]
ဟိ၊ ထင်ရှားအောင် ပြဉီးအံ့။
ဧတ္ထ၊ ဤ ယတောစ ခေါ အစရှိသော ဝါကျ၌။
အယံဝါ
အယံ ဝါဟေတ္ထ။ ။ ဣဒါနိ ယောဇနံ ဒဿေန္တော အာဟ အယံဝါဟေတ္ထာတိ အာဒိ၊ တတ္ထ ဝါသဒ္ဒေါ အဝဓာရဏေ၊ ဟိသဒ္ဒေါ ပသိဒ္ဓိယံ၊ အယမေဝ ဟေတ္ထာတိ အတ္ထော၊ (ဝိမတိ)။ [ယခုစာများ၌ "ဧတ္ထ"ဟုသာ ရှိ၏၊ ဟိ- မပါ။]ယောဇနာ၌ ကား "ဟေဋ္ဌာပန သေသံ ဝုတ္တာနုသာရေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံတိ ဝုတ္တတ္တာ အပရံ နယံ ဉာပေန္တော အယံ ဝါတိ အာဒိမာဟ၊ ဝါတိ အပရော နယော"ဟု ဝါကို ဝိကပ်ဖွင့်သည်။
၊ ဤ ဆိုအပ်လတ္တံ့သော အနက်သည်သာလျှင်။
သင်္ခေပတ္ထော၊ အကျဉ်းချုပ်အနက်တည်း။
(လိုရင်းမှာ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့သော အနက်ပါပဲဟူလို။)
ယသ္မိံ သမယေ၊ ၌။
အာသဝဋ္ဌာနီယာ ဓမ္မာတိ၊ ဓမ္မာဟူ၍။
သင်္ချံ၊ ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်၏ အဖြစ်သို့။
ဂတာ၊ ရောက်ကုန်သော။
ဝီတိက္ကမဒေါသာ၊ ကျူးလွန်မှုအပြစ်တို့သည်။
သံဃေ၊ ၌။
ပါတုဘဝန္တိ၊ ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏။
ပေ။
ပါတိမောက္ခံ၊ အာဏာပါတိမောက်ကို။
ဥဒ္ဒိသတိ၊ ဟောပြတော်မူ၏။
ကသ္မာ၊ အယ်ကြောင့်နည်း။
အာသဝဋ္ဌာနီယာ ဓမ္မာတိ၊ ဟူ၍။
သင်္ချံ၊ သို့။
ဂတာနံ၊ န်သော။
တေသံ ယေဝ ဝီတိက္ကမဒေါသာနံ၊ ထိုကျူးလွန်မှုအပြစ်တို့ကိုပင်။
ပဋိဃာတာယ၊ ပယ်ဖျောက်ခြင်း အကျိုးငှာတည်း။
ဧဝံ၊ လျှင်။
ပညပေန္တော၊ ပညတ်တော်မူလသော်။
ယထာနာမ၊ ဥပမာ တည်သည်ကား။
ကုသလော၊ ကျွမ်းကျင်သော။
ဝေဇ္ဇေ၊ ဆေးဆရာသည်။
ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်နေသော။
ဂဏ္ဍံ၊ အနာကို။
ဖာလန လေပန ဗန္ဓန ဓောဝနာဒီဟိ၊ ခွဲစိတ်ခြင်း, ဆေးလိမ်းခြင်း, ကြပ်စည်းခြင်း, ဖန်ဆေးခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
တိကိစ္ဆန္တော၊ ဆေးကုလျက်။
(ရောပေတွာ
ရောပေတွာ။ ။ ဖာလိတဋ္ဌာနေ နိန္နံ မံသံ သမံ ဝဍ္ဎေတွာ- ခွဲအပ်ပြီးသော အရပ်၌ နိမ့်နေသော အသားကို ညီမျှအောင်တိုးပွားစေ၍ (အသားနု တက်စေ၍)။ ဝိမတိ၊ သာရတ္ထ၌ "ဖာသုံ ကတွာ"ဟု ဖွင့်၏၊ ["ရောပေတွာ"ဟု မူကွဲရှိ၏။] ဤ ပါဌ် ၂ မျိုးလုံးပင် ယခုစာတို့၌ မတွေ့ရ၊ ရောဂံ ဝူပသမေတွာ၏ ရှေ့နား၌ ပါသင့်၏။
၊ အသားနု တက်စေ၍။)
ရောဂံ၊ ကို။
ဝူပသမေတွာ၊ ငြိမ်းပျောက်စေ၍။
သဉ္ဆဝိံ၊ ကို။
ကတွာ၊ ၍။
ဥပဝါဒါဒိရဟော၊ ဥပဝါဒ အစရှိသည်ကို ထိုက်သည်။
န တွေဝဟောတိ၊ မဖြစ်တော့သည်သာ။
သကေ၊ မိမိဥစ္စာဖြစ်သော။
အာစရိယကေစ၊ ဆရာ၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်း။
ဝါ၊ ဆရာ၏ ဆေးကုမှုကြောင့်လည်း။
[အာစရိယဿ+ဘာဝေါ, ကမ္မံဝါ အာစရိယကံ။ နိမိတ္တတ္ထေစေတံ ဘုမ္မဝစနံ။]
ဝိဒိတာနုဘာဝေါ၊ ထင်ရှားသော အာနုဘော်ရှိသည်။
ဝါ၊ နာမည်ကျော်သည်။
ဟုတွာ၊ ၍။
သက္ကာရံ၊ ပူဇော်သက္ကာရသို့။
ဝါ၊ ကို။
ပါပုဏာတိ၊ (ယထာ= ရာက်သကဲ့သို့။
ဝါ၊ ရသကဲ့သို့။)
ဧဝံ၊ ဤအတူ။
ဥပဝါဒါဒိရဟောစ၊ သည်လည်း။
နဟောတိ၊ မဖြစ်။
သကေ၊ သော။
သဗ္ဗညုဝိသယေ စ၊ သဗ္ဗညုအရာကြောင့်လည်း။
ဝိဒိတာနုဘာဝေါ၊ ရှိသည်။
ဟုတွာ၊ ၍။
သက္ကာရံ၊ သို့။
ပါပုဏာတိ၊ ၏။
အဿ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏။
တဉ္စ သိက္ခာပဒံ၊ ထို သိက္ခာပုဒ်သည်လည်း။
အကုပ္ပံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ယထာဌာနေ၊ ၌။
ဝါ၊ ၌။
တိဋ္ဌတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။
(သင်္ခေပတ္ထော။)
ဧဝံ၊ လျှင်။
အာသဝဋ္ဌာနီယာနံ၊ အာသဝတို့၏ တည်ရာဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
အနုပ္ပတ္တိံ၊ မဖြစ်ခြင်းကို။
သိက္ခာပဒပညတ္တိယာ၊ ၏။
အကာလံတိ၊ အကာလဟူ၍ လည်းကောင်း။
ဥပ္ပတ္တိံ၊ ဖြစ်ခြင်းကို။
ကာလန္တိ စ၊ ကာလဟူ၍လည်းကောင်း။
ဝတွာ၊ မိန့်တော်မူပြီး၍။
ဣဒါနိ၊ ၌။
တေသံ ဓမ္မာနံ၊ ထိုအာသဝဋ္ဌာနီယ တရားတို့၏။
အနုပ္ပတ္တိ ကာလဉ္စ၊ မဖြစ်ရာ အခါကိုလည်းကောင်း။
ဥပ္ပတ္တိကာလဉ္စ၊ ဖြစ်ရာအခါကိုလည်းကောင်း။
ဒဿေတုံ၊ ငှာ။
န တာဝ သာရိပုတ္တ ဣဓေကစ္စေတိ အာဒိံ-ကစ္စေ၊ အစရှိသောစကားကို။
အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထို နတာဝ သာရိပုတ္တ ဣဓေကစ္စေ အစရှိသောစကားရပ်၌။
ဥတ္တာနတ္ထာနိ၊ ကုန်သော။
ပဒါနိ၊ တို့ကို။
ပါဠိဝသေနေဝ၊ ပါဠိ၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင်။
ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ န်၏။
အယံ ပန၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။
အနုတ္တာနပဒဝဏ္ဏနာ၊ မပေါ်လွင်သော ပုဒ်တို့၏ အဖွင့်တည်း။
ရတ္တိယော၊ တို့ကို။
ဇာနန္တိ၊ သိကုန်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ရတ္တညူ၊ တို့မည်၏။
အတ္တနော၊ ၏။
ပဗ္ဗဇ္ဇိတဒိဝသတော၊ ရှင်ရဟန်းပြုရာနေ့မှ။
ပဋ္ဌာယ၊ ၍။
ဗဟုကာ၊ များစွာကုန်သော။
ရတ္တိယော၊ တို့ကို။
ဇာနန္တိ၊ န်၏။
စိရပဗ္ဗဇိတာ၊ ရဟန်းပြုပြီး၍ ကြာမြင့်သော ကာလရှိကုန်သော ထေရ်ကြီးဝါကြီးတို့။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
ရတ္တညူဟိ၊ ရဟန်းပြုရာ ကာလမှစ၍ များစွာသော ညဉ့်တို့ကို သိကုန်သော ထေရ်ကြီးဝါကြီးတို့ဖြင့်။
မဟတ္တံ၊ များသည်၏ အဖြစ်သို့။
ရတ္တညုမဟတ္တံ
ရတ္တညုမဟတ္တံ။ ။ မဟန္တဿ- များသောသံဃာ၏+ဘာဝေါ- ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာများခြင်း ဂုဏ်တည်း၊ မဟတ္တံ-ခြင်းဂုဏ်၊ "မဟန္တတ္တံ"ဟု ဖြစ်သင့်လျက် (န္တ)ချေ၍ "မဟတ္တံ"ဟု ဖြစ်သည်။ [ပါဠိတော်၌ "ပတ္တော"ဟု စပ်ပုဒ်ရှိသောကြောင့် မဟတ္တံ မဟန္တဘာဝံတို့ကို ဒုတိယန္တ ဟုမှတ်။ ["ရဟန်းပြုရာကာလမှစ၍ များစွာသော ညဉ့်တို့ကိုသိ"ဟူသော စကားဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အသက်သိက္ခာ (ဝါ) ကြီးပုံကိုလည်းကောင်း, ဇနန္တိအရ "ထို ထေရ်ကြီးဝါကြီးတို့၏ အသိပညာ သတိကောင်းကြပုံကိုလည်းကောင်း ပြ၏၊ ထို့ကြောင့် ရတ္တညူအဖြစ်ကို ဂုဏ်တစ်မျိုး- ဟုမှတ်။]
၊ သို့။
စိရပဗ္ဗဇိတေဟိ၊ တို့ဖြင့်။
မဟန္တဘာဝံ၊ များသည်၏အဖြစ်သို့။
(ပတ္တော ၌စပ်)။
ဣတိ အတ္ထော။
တတြ၊ ထို န တာဝ သာရိပုတ္တအစရှိသော ဝါကျ၌။
သံဃေ၊ သည်။
ရတ္တညုမဟတ္တံ၊ သို့။
ပတ္တေ၊ ရောက်လသော်။
ဝင်္ဂန္တပုတ္တံ၊ ဝင်္ဂန္တပုဏ္ဏား၏ သားဖြစ်သော။
ဥပသေနံ၊ ဥပသေနကို။
အာရဗ္ဘ၊ ၍။
သိက္ခာပဒံ၊ ကို။
ပညတ္တံ၊ ပြီ။
ဣတိဝေဒိတဗ္ဗံ။
ဟိ၊ ချဲ့ဉီးအံ့။
သော အာယသ္မာ၊ ထို အရှင်သည်။
ဉီနဒသဝဿေ၊ ယုတ်လျော့သော ဆယ်ဝါရှိကုန်သော။
ဝါ၊ ဆယ်ဝါမရသေးကုန်သော။
ဘိက္ခူ၊ ရဟန်းတို့ကို။
ဥပသမ္ပာဒေန္တေ၊ မြင့်မြတ်သော ဉီးပဉ္စဇင်းအဖြစ်သို့ ရောက်စေသည်တို့ကို။
ဝါ၊ ဥပဇ္ဈာယ်လုပ်၍ ပဉ္စင်းခံပေးသည်တို့ကို။
ဒိသွာ၊ ၍။
ဧကဝဿော၊ တစ်ဝါသာ ရှိသည်။
(ဟုတွာ၊ လျက်။)
သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ၊ အတူနေ တပည့်သာမဏေကို။
ဥပသမ္ပဒေသိ၊ မြင့်မြတ်သောပဉ္စင်းအဖြစ်သို့ရောက်စေပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
ဘဂဝါ၊ သည်။
န ဘိက္ခဝေ။ ပေ။
ဒုက္ကဋသာတိ၊ ဒုက္ကဋဿ ဟူ၍။
သိက္ခာပဒံ၊ ကို။
ပညပေသိ၊ ပြီ။
[ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဉီနဒသဝဿေန၊ သောရဟန်းသည်။
န ဥသမ္ပာဒေတဗ္ဗော၊ မြင့်မြတ်သော ပဉ္စင်းအဖြစ်သို့ မရောက်စေထိုက်။
ဝါ၊ ဥပဇ္ဈာယ်လုပ်၍ ပဉ္စင်းခံ မပေးထိုက်။
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။
(ဉီနဒသ ဝဿာ ဟုတွာ) ဥပသမ္ပာဒေယျ၊ အံ့။
ဝါ၊ အံ့။
(တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။)
ဒုက္ကဋဿ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သို့။
အာပတ္တိ၊ ရောက်ခြင်းသည်။
(ဟောတိ၊ ၏။)
ဧဝံ၊ လျှင်။
သိက္ခာပဒေ၊ ပုဒ်ကို။
ပညတ္တေ၊ ပညတ်တော်မူအပ်ပြီးသော်။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
(မယံ၊ တို့သည်။)
ဒသဝဿာ၊ ဆယ်ဝါ ရှိကုန်သည်။
အမှ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
(မယံ) ဒသဝဿာ အမှ, ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။
ဗလာ၊ ဝိနည်းအရာတွင် မကျွမ်းကျင်ကုန်သည်။
အဗျတ္တာ၊ မထက်မြက်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ၊ ၍။)
ဥပသမ္ပာဒေန္တိ၊ န်၏။
အထ၊ ၌။
ဘဂဝါ၊ သည်။
န ဘိက္ခဝေ ဗာလေန။ ပေ။
အတိရေက ဒသဝဿေနဝါ ဥပသမ္ပာဒေတုန္တိ၊ တုံဟူ၍။
အပရမ္ပိ၊ လည်းဖြစ်သော။
သိက္ခာပဒံ၊ ကို။
ပညာပေသိ၊ ပြီ။
[ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဗာလေန၊ ဝိနည်းအရာတွင် မကျွမ်းကျင်သော။
အဗျတ္တေန၊ မထက်မြက်သော။
(ဘိက္ခုနာ၊ သည်။)
န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော၊ စေထိုက်။
ယော (ဗလာ အဗျတ္တော ဟုတွာ၊ လျက်။)
ဥပသမ္ပာဒေယျ။
(တဿ၊ ၏။)
ဒုက္ကဋဿ၊ သို့။
အာပတ္တိ၊ သည်။
(ဟောတိ၊ ၏။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဗျတ္တေန၊ ဝိနည်းအရာ၌ ထက်မြက်သော။
ပဋိဗလေန၊ သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့်တို့ကို စောင့်ရှောက်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော။
ဒသဝဿေနဝါ၊ ဆယ်ဝါရှိသည်မူလည်း ဖြစ်သော။
အတိရေကဒသ ဝဿေန ဝါ၊ ဆယ်ဝါထက် ပိုသော ဝါရှိသည်မူလည်း ဖြစ်သော။
ဘိက္ခူနာ၊ သည်။
ဥပသမ္ပာဒေတုံ၊ ငှာ။
အနုဇာနာမိ၊ ခွင့်ပြုတော်မူ၏။]
ဣတိ၊ သို့လျှင်။
(ဣတိ တစ်လုံးအကျေကြံ။)
ရတ္တညုမဟတ္တံ၊ ရဟန်းပြုရာ ကာလမှစ၍ များစွာသော ညဉ့်တို့ကို သိကုန်သော ထေရ်ကြီးဝါကြီးတို့ဖြင့် များသည်၏ အဖြစ်သို့။
ပတ္တကာလေ၊ ရောက်ရာ အခါ၌။
ဒွေ၊ ၂ပါးကုန်သော။
သိက္ခာပဒါနိ၊ တို့ကို။
ပညတ္တာနိ၊ မူအပ်ကုန်ပြီ။
ဝေပုလ္လမဟတ္တန္တိ၊ ကား။
ဝိပုလဘာဝေန၊ ပြန့်ပြောသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။
မဟတ္တံ၊ များသည်၏ အဖြစ်သို့။
("ပတ္တော န ဟောတိ"၌စပ်။)
ဟိ၊ ချဲ့။
သံဃော၊ သည်။
ယာဝ၊ လောက်။
ထေရနဝမဇ္ဈိမာနံ၊ မတို့၏။
ဝသေန၊ အပြားအားဖြင့်။
ဝေပုလ္လမဟတ္တံ
ဝေပုလ္လမဟတ္တံ။ ။ ဝိပုလဿ- ပြန့်ပြော များပြားသော သံဃာ၏+ဘာဝေါ ဝေပုလ္လံ၊ ဤ"ဝေပုလ္လ-ပြန့်ပြော"ဟူသည် ရတ္တညူတို့ဖြင့် များနေရုံမက, "ထေရ-နဝ-မဇ္ဈိမ" ပုဂ္ဂိုလ် ၃ မျိုးလုံး အသီးသီး ပြန့်ပြော များပြားနေခြင်းတည်း၊ ဤ ဝေပုလ္လပုဒ်သည် မဟတ္တံ၏ အဘိန္န ဝိသေသနတည်း၊ "ဝေပုလ္လန (ဝိပုလ ဘာဝေန)+ မဟတ္တံ ဝေပုလ္လမဟတ္တံ"ဟု ပြု၊ ထေရနဝ မဇ္ဈိမပုဂ္ဂိုလ်အားဖြင့် ကျယ်ပြန့်သည်ကို ဝေပုလ္လဟု ဆို၍, ထိုပုဂ္ဂိုလ် ၃ မျိုးလုံးများသည်ကို မဟတ္တဟု ဆိုသည်။
၊ ပြန့်ပြောသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် များသည်၏ အဖြစ်သို့။
ပတ္တော၊ သည်။
နဟောတိ၊ သေး။
တာဝ၊ ထို ဝေပုလ္လမဟတ္တသို့ မရောက်သေးသမျှ ကာလပတ်လုံး။
သေနာသနာနိ၊ ကျောင်း, အိပ်ရာ နေရာတို့သည်။
ပဟောန္တိ၊ လောက်ကုန်သေး၏။
သာသနေ၊ ၌။
ဧကစ္စေ၊ ကုန်သော။
အာသဝဋ္ဌာနီယာ၊ န်သော။
ဓမ္မာ၊ အာဝါသ မစ္ဆရိယစသော တရားတို့သည်။
["စသော" ဖြင့် ကျောင်းလုခြင်း စသည်တို့ကို ယူ။]
န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ကုန်သေး။
ပန၊ အနွယကား။
ဝေပုလ္လမဟတ္တံ၊ သို့။
ပတ္တေ၊ သော်။
တေ၊ ထို အာသဝဋ္ဌာနီယဓမ္မတို့သည်။
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ၏။
အထ၊ ၌။
သတ္ထာ၊ သည်။
သာဝကာနံ၊ တို့အား။
သိက္ခာပဒံ၊ ကို။
ပညပေတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိ နတာဝ သာရိပုတ္တအစရှိသော စကားရပ်၌။
သံဃေ၊ သည်။
ဝေပုလ္လမဟတ္တံ၊ သို့။
ပတ္တေ၊ သော်။
ပညတ္တသိက္ခာပဒါနိ၊ ပညတ်အပ်သော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို။
ယော ပန ဘိက္ခု။ ပေ။
ပါစိတ္တိယန္တိ၊ ပါစိတ္တိယံ ဟူသော။
ဣမိနာ နယေန၊ ဖြင့်။
ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ န်၏။
[သိက္ခာပုဒ်များကို အနက်ပေးပါ။
ဣမိနာ နယေနာတိ ဧတေန၊ ဖြင့်။
ပဒသော ဓမ္မသိက္ခာပဒါဒီနံ၊ တို့ကို။။
သင်္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။]
လာဘဂ္ဂမဟတ္တံ
လာဘဂ္ဂမဟတ္တံ။ ။ ဤ ပါဠိကို အဋ္ဌကထာ၌ ၂ နည်း ဖွင့်၏၊ ပဌမနည်း၌ "လာဘဿ+အဂ္ဂမဟတ္တံ"ဟု အကျဉ်းပြ၍ "ယော၊ ပေ၊ တံ"ဟု အကျယ်ပြ၏၊ ထိုအကျယ်၌ "အဂ္ဂေါ ဥတ္တမော" ဝယ် အဂ္ဂေါသည် လာဘဂ္ဂ၌ အဂ္ဂတည်း၊ ထိုအဂ္ဂ၏ ဥတ္တမအနက်ကို ယူစေလို၍ "ဥတ္တမော"ဟု ဖွင့်သည်၊ "မဟန္တဘာဝေါ" သည် မဟတ္တံ၏ အဖွင့်တည်း၊ ထို မဟန္တဘာဝေါကို "အဂ္ဂေါ ဥတ္တမော" ဟု ဝိသေသနပြုထား၏၊ ထို့ကြောင့် "လဘိတဗ္ဗောတိ လာဘော၊ မဟန္တဿ+ဘာဝေါ မဟတ္တံ၊ အဂ္ဂံ စ+တံ+မဟတ္တဉ္စာတိ အဂ္ဂမဟတ္တံ၊ လာဘဿ+အဂ္ဂမဟတ္တံ လာဘဂ္ဂမဟတ္တံ"ဟု ပြု၊ ဤနည်း၌ "လာဘ်တွေကောင်းခြင်း, မွန်မြတ်ခြင်း (တစ်နည်း- များခြင်း)ကို ပြ၏"ဟုမှတ်။
၊ ကား။
လာဘဿ၊ လာဘ်၏။
အဂ္ဂမဟတ္တံ၊ ကောင်းမြတ်သော မဟန္တ၏ အဖြစ်သို့။
(ပတ္တော န ဟောတိ, ပါဠိတော်၌ စပ်။)
လာဘဿ၊ ၏။
အဂ္ဂေါဥတ္တမော၊ ကောင်းမြတ်သော။
ယော မဟန္တဘာဝေါ၊ အကြင် မဟန္တ၏ အဖြစ်သည်။
(အတ္ထိ။)
တံ၊ ထို ကောင်းမြတ်သော မဟန္တ၏ အဖြစ်သို့။
ပတ္တော၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိအတ္ထော။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
လာဘေန
လာဘေနဝါ။ ပေ။ ပတ္တော။ ။ ဤနည်းဝယ် တချို့စာတို့၌ "အဂ္ဂံ မဟန္တံပိ"ဟု ရှိ၏၊ ယောဇနာ၌ "အဂ္ဂမဟတ္တံပိ"ဟု ရှိ၏၊ ထို အတိုင်း ကောင်းသည်၊ ပိသဒ္ဒါသည် ရှေ့နည်းကို ပေါင်းသော သမ္ပိဏ္ဍနတည်း၊ "အဂ္ဂမဟတ္တံ"ကို သေဋ္ဌတ္တဉ္စ မဟန္တတ္တဉ္စ"ဟု ဖွင့်သောကြောင့် အဂ္ဂနှင့် မဟန္တကို" အရတူ မယူဘဲ အရကွဲ ဒွန်ဟု ယူစေသည်၊ အဂ္ဂေါစ- အမြတ်လည်း+မဟန္တောစ- အများလည်း၊ အဂ္ဂမဟန္တံ၊ အဂ္ဂမဟန္တဿ+ဘာဝေါ အဂ္ဂမဟတ္တံ။ [တ္တကို "အဂ္ဂတ္တံ မဟတ္တံ]ဟု အဂ္ဂနှင့်လည်း တွဲ၊ "ဒွန်၏ နောက်၌, ရှိသောပိုဒ်, ယှဉ်လိုက်ပုဒ်တိုင်းသာ" ပင်တည်။] လာဘေန+အဂ္ဂမဟတ္တံ လာဘဂ္ဂ မဟတ္တံ၊ ဤနည်း၌ "လာဘ်အားဖြင့် မြတ်" ဟူသည် လာဘ်ပေါများသဖြင့် သံဃာတွေ အဆင့်အတန်း မြင့်နေခြင်း တည်း၊ "လာဘ်အားဖြင့်များ"ဟူသည် လာဘ်ပေါသဖြင့် (လာဘ်ပေါသောကြောင့်) ရဟန်းပြုသူတွေ များလာခြင်းတည်း။
၊ လာဘ်အားဖြင့်။
အဂ္ဂမဟတ္တံပိ၊ မြတ်သည်၏ အဖြစ်, များသည်၏ အဖြစ်သို့လည်း။
လာဘေန၊ အားဖြင့်။
သေဋ္ဌတ္တဉ္စ၊ မြတ်သည်၏ အဖြစ်သို့လည်းကောင်း။
မဟန္တတ္တဉ္စ၊ များသည်၏ အဖြစ်သို့လည်းကောင်း။
ပတ္တော၊ သည်။
( န ဟောတိ)။
ဣတိ အတ္ထော။
ဟိ၊ ချဲ့။
သံဃော၊ သည်။
ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။
လာဘဂ္ဂမဟတ္တံ၊ လာဘ်၏ အမြတ်ဟူသော မဟန္တ၏အဖြစ်သို့။
ဝါ၊ လာဘ်အားဖြင့် မြတ်သည်၏ အဖြစ်, များသည်၏အဖြစ်သို့။
ပတ္တော၊ ရောက်သည်။
န ဟောတိ၊ သေး။
တာဝ၊ ထို လာဘဂ္ဂမဟတ္တသို့ မရောက်သေးသမျှ ကာလပတ်လုံး။
လာဘံ၊ ကို။
ပဋိစ္စ၊ စွဲ၍။
အာသဝဋ္ဌာနီယာ၊ န်သော။
ဓမ္မာ၊ (ဣဿာ မစ္ဆိရယ အရင်းခံသော) ကျူးလွန်မှု တရားတို့သည်။
န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ န်သေး။
သာရတ္ထ
သာရတ္ထ။ ။ စီဝရာဒိလဘိတဗ္ဗပစ္စယော လာသော၊ တဿ(လာဘဿ) အဂ္ဂံ မဟတ္တံ၊ ပဏီတတာ, ဗဟုဘာဝေါဝါ၊ အဋ္ဌကထာ၌ "ယော လာဘဿ အဂ္ဂေါ ဥတ္တမော မဟန္တဘာဝေါ"ဟု အဂ္ဂကို မဟန္တဘာဝေါ၏ ဝိသသနအဖြစ်ဖြင့် ဖွင့်သောကြောင့် ဤဋီကာ၌လည်း အဂ္ဂံကို မဟတ္တံ၏ ဝိသေသနဟုပင် ယူရတော့မည်၊ မဟတ္တံကိုလည်း "ပဏီတတာ, ဗဟုဘာဝေါဝါ"ဟု ၂နည်းဖွင့်၏၊ ထိုတွင် "ပဏီတတာ"ဖြင့် လာဘ်၏ အထက်တန်းကျ၍ အဂ္ဂဖြစ်သည့်အပြင်, မွန်မွန်မြတ်မြတ် ဖြစ်ပုံကိုပြ၏၊ ဤ အလို "လာဘဂ္ဂမဟတ္တံ- လာဘ်၏ ကောင်းမွန်သည်၏ အဖြစ်သို့"ဟုပေး၊ ဗဟုဘာဝဖြင့် လာဘ်၏ကောင်း၍များသည်အဖြစ်ကို ပြ၏၊ ဤအလို"လာဘဂ္ဂမဟတ္တံ- လာဘ်၏ ကောင်းသော အများ၏ အဖြစ်သို့"ဟု ပေး၊ အညံ့စားတွေ များနေသည်မဟုတ်, အကောင်းတွေ များနေသည်- ဟူလို။
ပန၊ အနွယကား။
ပတ္တေ၊ သော်။
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ န်၏။
အထ၊ ၌။
သတ္ထာ သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညပေတိ။
(ကိံ၊ အဘယ်သို့ ပညတ်တော်မူသနည်း။)
ယော ပန ဘိက္ခု။ ပေ။
ပါစိတ္တိယန္တိ၊ ပါစိတ္တိယံဟူ၍။
(ပညပေတိ)။
ဟိ၊ မှန်၏။
ဣဒံ သိက္ခာပဒံ၊ ကို။
သံဃေ၊ သည်။
လာဘဂ္ဂမဟတ္တံ၊ လာဘဂ္ဂမဟတ္တသို့။
ပတ္တေ၊ သော်။
ပညတ္တံ၊ ပညတ်အပ်ပြီ။
ဗာဟုဿစ္စမဟတ္တန္တိ၊ ကား။
ဗာဟုဿစ္စဿ၊ များသော သုတရှိသော သံဃာ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ များစွာတတ်ကျွမ်းမှု၏။
မဟန္တဘာဝံ၊ ကြီးကျယ်သည်၏ အဖြစ်သို့။
(ပတ္တော န ဟောတိ။)
ဟိ၊ ချဲ့။
သံဃော၊ သည်။
ယာဝ၊ လောက်။
ဗဟုဿစ္စမဟတ္တံဗဟုဿစ္စမဟတ္တံ။ ။ ဗဟု+သုတံယေန (သံဃေနာ)တိ ဗဟုဿုတော၊ ဗဟုဿုတဿ+ဘာဝေါ ဗာဟုဿစ္စံ- များသော သုတရှိသော သံဃာ၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်ရာ (ပိဋက၌ တတ်ကျွမ်းမှု) ဂုဏ်တည်း၊ ထိုဂုဏ်၏ မဟတ္တဟူသည် တတ်ကျွမ်းမှုတွေ ကျယ်ဝန်းများပြား လာခြင်းတည်း။
ဆက်ဉီးအံ့။ ။ ပိဋကတော် နှင့် ဘာသန္တရပါ တတ်ကျွမ်းမှု များသောအခါ ယောနိသော မနသိကာရ ရှိ၍ သင့်တော်အောင် နှလုံးသွင်း တတ်လျှင် သာသနာတော်ကို တည့်တံ့ တိုးတက်အောင်ပြုနိုင်၏၊ ယောနိသော မနသိကာရ မရှိလျှင်ကား ပိဋကတော်၌ "ထိုတရားသည် လောကဓာတ်နည်းနဲ့ မကိုက်ညီ, ဤတရားကား ဘုရားဟော မဟုတ်, "ဘုရား"ဆိုသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်ပင် ထိုခေတ်က ပညာရှိတစ်ပါးသာ" ဟု ဝေဖန်လျက် ဘုရား အဆုံးအမတော်ကို ရှေ့ကဖျက် နောက်ကဖျက်နှင့် (သာမန် အာသဝဋ္ဌာနီယမျှ မကဘဲ) သာသနာပျက်လောက်သော အာသဝဋ္ဌာနီကဓမ္မများကို ဖြစ်စေကြပါလိမ့်မည်။ ၊ များသော သုတရှိသော သံဃာ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ များစွာတတ်ကျွမ်းမှု၏ ကြီးကျယ်သည်၏ အဖြစ်သို့။ ပတ္တော နဟောတိ။ တာဝ၊ ထို ဗာဟုဿစ္စ မဟတ္တသို့ မရောက်သေးသမျှ ကာလပတ်လုံး။ အာသဝဋ္ဌာနီယာ ဓမ္မာ, န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ န်သေး။
ဆက်ဉီးအံ့။ ။ ပိဋကတော် နှင့် ဘာသန္တရပါ တတ်ကျွမ်းမှု များသောအခါ ယောနိသော မနသိကာရ ရှိ၍ သင့်တော်အောင် နှလုံးသွင်း တတ်လျှင် သာသနာတော်ကို တည့်တံ့ တိုးတက်အောင်ပြုနိုင်၏၊ ယောနိသော မနသိကာရ မရှိလျှင်ကား ပိဋကတော်၌ "ထိုတရားသည် လောကဓာတ်နည်းနဲ့ မကိုက်ညီ, ဤတရားကား ဘုရားဟော မဟုတ်, "ဘုရား"ဆိုသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်ပင် ထိုခေတ်က ပညာရှိတစ်ပါးသာ" ဟု ဝေဖန်လျက် ဘုရား အဆုံးအမတော်ကို ရှေ့ကဖျက် နောက်ကဖျက်နှင့် (သာမန် အာသဝဋ္ဌာနီယမျှ မကဘဲ) သာသနာပျက်လောက်သော အာသဝဋ္ဌာနီကဓမ္မများကို ဖြစ်စေကြပါလိမ့်မည်။ ၊ များသော သုတရှိသော သံဃာ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ များစွာတတ်ကျွမ်းမှု၏ ကြီးကျယ်သည်၏ အဖြစ်သို့။ ပတ္တော နဟောတိ။ တာဝ၊ ထို ဗာဟုဿစ္စ မဟတ္တသို့ မရောက်သေးသမျှ ကာလပတ်လုံး။ အာသဝဋ္ဌာနီယာ ဓမ္မာ, န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ န်သေး။
ပန၊ အနွယကား။
ဗာဟုဿစ္စမဟတ္တံ၊ တ္တသို့။
ပတ္တေ၊ သော်။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧကမ္ပိနိကာယံ၊ နိကာယ်တစ်ရပ်ကိုလည်းကောင်း။
ဒွေပိ နိကာယေ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
တယောပိ နိကာယေ, စတ္တာရောပိ နိကာယေ, ပဉ္စပိ နိကာယေ၊ နိကာယ် ၅ ရပ်တို့ကိုလည်းကောင်း။
ဥဂ္ဂဟေတွာ၊ သင်ယူပြီး၍။
အယောနိသော၊ အယောနိသော ဥမ္မုဇ္ဇမာနာ။ ။ အနုပါယေန- စီးပွားချမ်းသာကို ရခြင်း၏ အကြောင်းမဟုတ်သောအားဖြင့်၊ အဘိနိဝိသမာနာ- နှလုံးသွင်း ကြကုန်သော၊ ဝိပရီတတော- ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်အားဖြင့်၊ ဇာနမာနာ- (အလွဲသိ) သိကြကုန်သော။ ၊ မသင့်သောအကြောင်းအားဖြင့်။
ဥမ္မုဇ္ဇမာနာ၊ မိမိကိုယ်ကို ဖော်ကြကုန်သော။
ဝါ၊ မော်ကြ မောက်ကြကုန်သော။
ပုဂ္ဂလာ၊ တို့သည်။
ရသေန၊ အနဝဇ္ဇသဘောနှင့်။
ရသံ၊ သာဝဇ္ဇသဘောကို။ [(တစ်နည်း။)
ရသေန၊ ရသေန ရသံ သံသန္ဒိတွာ။ ။ အနဝဇ္ဇသဘာဝေန သာဝဇ္ဇသဘာဝံ သံမိဿိတွာ၊ (ဝိမတိ၊) အနုညာတပစ္စတ္ထရဏာဒီသု- ခွင့်ပြုတော်မူအပ်သော အခင်းအခြုံ အစရှိသည်တို့၌၊ သုခသမ္ဖဿသာမညတော- ကောင်းသောအတွေချင်း တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၊ ဥပါဒိန္နက ဇဿရသေပိ- ဥပဒိန္နက ဖြစ်သော မာတုဂါမ၏ အတွေ့ဟူသော အရသာ၌လည်း၊ ဝါ- အရသာကို သာယာခြင်း၌လည်း၊ အနဝဇ္ဇသညိတာယ- အပြစ်မရှိဟုမှတ်ထင်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၊ အနုပါဒိန္နက ဇဿရသေန ဥပါဒိန္နက ဖဿရသံ သံသန္ဒိတွာ၊ သမာနဘာဝံ ဥပနေတွာတိ အတ္ထော၊ (သာရတ္ထ။) ၊ အပြစ်မရှိသော ဖဲမွေ့ရာ အစရှိသည်တို့၏ အတွေ့ကို သာယာခြင်းနှင့်။
ရသံ၊ အပြစ်ရှိသော မာတုဂါမ၏ အတွေကကို သာယာခြင်းကို။]
သံသန္ဒိတွာ၊ သဘောတူရောနှော၍။
သတ္ထု၊ ၏။
သာသနံ၊ တော်ကို။
ဥဒ္ဓမ္မံ၊ ဥဒ္ဓမ္မံ ဥဗ္ဗိနယံ။ ။ ဥဂ္ဂတဓမ္မံ ဥဂ္ဂတဝိနယဉ္စ၊ ဥသဒ္ဒါသည် ဥဂ္ဂတအနက်ဟောတည်း၊ ယထာ ဓမ္မောစ ဝိနယောစ ဝိနဿိဿတိ၊ ဧဝံကတွာတိ အတ္ထော- ဓမ္မဝိနယကို ပျက်အောင်လုပ်၍ ဟု အနက်မှတ်။ ၊ ထွက်သွားသော ဓမ္မရှိသည်ကို။
ဝါ၊ တရားမှ ထွက်သွားအောင်။
ဒီပေန္တိ၊ ပြုကြကုန်၏။
အထ၊ ၌။
သတ္တာ၊ သည်။
ယော ပန ဘိက္ခု။ ပေ။
ဧဝံ ဝဒေယျာတိ အာဒိနာ၊ ယျ အစရှိသော။
နယေန၊ ဖြင့်။
သိက္ခာ ပဒံ၊ ကို။
ပညပေတိ၊ မူ၏။
ဣတိ၊ ဤကား။
အနုတ္တာနပဒဝဏ္ဏနာ၊ တည်း။
(အယံ ပန အနုတ္တာနပဒဝဏ္ဏနာကို ပြန်အုပ်။)
ဧဝံ၊ လျှင်။
ဘဂဝါ၊ သည်။
အာသဝဋ္ဌာနီယာနံ၊ န်သော။
ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
အနုပ္ပတ္တိကာလဉ္စ၊ မဖြစ်ရာ အခါကိုလည်းကောင်း။
ဥပ္ပတ္တိကာလဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဒဿေတွာ၊ မူပြီး၍။
တသ္မိံ သမယေ၊ ၌။
(အရှင်သာရိပုတ္တရာ တောင်းပန်ရာ ထိုအခါ၌။)
သဗ္ဗသောပိ၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း။
တေသံ၊ ထို အာသဝဋ္ဌာနီယ ဓမ္မတို့၏။
အဘာဝံ၊ မရှိခြင်းကို။
ဒဿေန္တော၊ မူလိုသည်။
(ဟုတွာ) နိရဗ္ဗုဒေါ ဟိ သာရိပုတ္တာတိအာဒိံ၊ ကို။
အာဟ၊ မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထို နိရဗ္ဗုဒေါ အစရှိသော စကားရပ်၌။
နိရဗ္ဗုဒေါတိ၊ ကား။
အဗ္ဗုဒဝိရဟိတော၊ အဗ္ဗုဒမှ ကင်း၏။
စောရော၊ တို့ကို။
အဗ္ဗုဒါ
အဗ္ဗဒါပေစောရာ။ ။ ထောမနိမိ၌ အဗ္ဗဒသဒ္ဒါသည် “အဗ္ဗုဒအသားတစ်သဏ္ဌာန်ရှိ သော ရောဂါအထူးအဗ္ဗဒသင်္ချာ, အဗ္ဗဒမည်သောတောင်”ဟူသော အနက်များကို ဟော၏-ဟု ဆို၏၊ ရေမြှုပ်ပွက်ဟူသော အနက်ကို ဟောရာ၌“အဗ္ဗုဒ”ဟု မရှိ၊ “ဗုဒ်ဗုဒ”ဟုသာရှိ၏၊ ခိုးသူ အနက်ကို ဟောရာ၌ ပါဠိသုံးသက်သက် ဦးသဒ္ဒါဟု ကြသင့်၏၊ ထို့ကြောင့် အထင်ရှဋီသဒ္ဒါဖြစ်ကြောင်း သိစေလို၍ “အဗ္ဗဒါဝုစ္စန္တိစောရာ”ဟု ဝုစ္စန္တိသဒ္ဒါဖြင့် ဆိုဟန်တူသည်၊ [အချို့က အဗ္ဗဓာတ်၏ ဟံသာအနက်ကို ယူ၍" အန္တိ ဟိံသန္တိတိ အဗ္ဗဒါ”ဟု ကြံကြသေး၏၊ ဥဒကို ဘယ်ကရမည်တဲ့နည်း၊ ဤသို့ အနွတ္တအမည်ဖြစ်လျှင် “အဗ္ဗနတော ဟိံသနတောဟု ဟိတ်ပါဌ်ပါရာ၏၊ ထိုသို့ မပါသောကြောင့် အနွတ္ထလည်း မဖြစ်နိုင်။]
၊ ဒတို့ဟူ၍။
ဝုစ္စန္တိ၊ န်၏။
နိစ္စောရော၊ ခိုးသူမရှိ။
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
စ၊ ဆက်။
ဣမသ္မိံ အတ္ထေ၊ ဤ နိရဗ္ဗုဒေါ ဟိ သာရိပုတ္တ ဘိက္ခုသံဃေဟု ဆိုအပ်သော ဘိက္ခုသံဃာဟူသော အနက်၌။
[နိရဗ္ဗုဒေါ ဟိ သာရိပုတ္တ ဘိက္ခုသံဃောတိ ဧဝံ ဝုတ္တဘိက္ခု သံဃသညိတေ အတ္ထေ။]
ဒုဿီလာ၊ ဒုဿီလ ရဟန်းတို့ကို။
စောရာတိ၊ ရတို့ဟူ၍။
အဓိပ္ပေတာ၊ အလိုရှိအပ်ကုန်၏။
ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း။)
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
တေ၊ ထို ဒုဿီလရဟန်းတို့သည်။
အဿမဏာဝ၊ ရဟန်းအစစ်မဟုတ်ကုန် သည်သာလျှင်။
သည်သာလျှင်။
ဟုတွာ၊ ၍။
သမဏပ္ပဋိညတာယ၊ ရဟန်းဟုဝန်ခံခြင်းရှိကုန်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။
[သမဏောဣတိပဋိညာယေသံတိသမဏပဋိညာ။
တေသံ+ဘာဝေါသမဏပဋိညတာ။]
ပရေသံ၊ အခြားသောလူဒါယကာတို့၏။
ပစ္စယေ၊ တို့ကို။
စောရေန္တိ၊ ခိုးရာရောက်ကုန်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
နိရဗ္ဗဒေါတိ(ဧတ္ထု)၊ ဤပါဌ်၌။
နိစ္စောရော၊ ခိုးသူ။
မရှိနိဒ္ဒဿီလော၊ ဒုဿီလမရှိ။
ဣတိဝုတ္တံဟောတိ။
[ခိုးသူနှင့်တူသောဒုဿီလတို့ကိုအမ္ဗုဒဟုခေါ်ရာ၌သဒိသူပစာ,ရန္နီနည်းတည်း။
တစ်နည်း၊ “အဗ္ဗဒါဝိယာတိအဗ္ဗဒါ”ဟုဥပမာတဒ္ဓိတ်ဆင့်ပါ.=ဟုပြသည်။]
နိရာဒီနဝေါတိ
နိရာဒီနဝေါ။ ။ အာပုဗ္ဗ-ဒီဓာတ်သည် ကုန်ခန်းခြင်း (ဓယ)အနက်ကို ဟော၏၊ အာဒီ နပုဗ္ဗ+ဝါဓာတ်၊ က (အနုဗန်"က်"ရှိသောအပစ္စည်းဖြင့် “အာဒီနဝ”ဟု ဖြစ်၏၊ သက္ကတအဘိဓာန် ၌ “အာဒိန်+ဝါတိ (ပါပုဏာတိ) ဧတေနာတိ”ဟု ပြု၏၊ ဆင်းရဲပင်ပန်းခြင်းသို့ ရောက်ကြောင်း ဘေးရန် ကို“အာဒီနဝ”ဟု ယူပြီးလျှင် ထိုဘေးရန်မရှိသည်ကို “နတ္ထိ+အာဒီနဝေါ ယဿတိ နိရာဒီနဝေါ" ဟု ပြုစေလို၍ “နိရုပဒ္ဒဝေါ, နိရူပသဂ္ဂေါ”ဟု ဖွင့်သည်။ [ဥပဒ္ဒဝနှင့် ဥပသဂ္ဂကား ပရိယာယ်။]
၊ ကား။
နိရုပဒ္ဒဝေါ၊ ဥပဒ္ဒဝေါမရှိ။
နိရပသဂ္ဂေါ၊ ဘေးရန်မရှိ။
ဒုဿီလာဒီနဝဝိရဟိတော၊ ဒုဿီလဟူသောဘေးရန်မှကင်း၏။
ဣတိယေဝ၊ ဤအနက်သည်သာ။
ဝါ၊ ကိုသာ။
ဝုတ္တံဟောတိ။
[ယေဝါတိ၌ဧဝကိုအဋ္ဌာနပယောဂကြံ၍“ဣတိဧဝ”ဟုတွဲ။
ဤ၌လည်းဒုဿီလတို့ကို
သဒိသူပစာဥပမာတဒိတ်အားဖြင့်အာဒိနဝဟုခေါ်။]
အပဂတကာဠကောတိ ဧတ္ထ၊ ပါဌ်၌။
ဒုဿီလာယေဝ၊ ဒုဿီလရဟန်းတို့ကိုပင်။
ကာဠကာ၊ ကာဠကတို့ဟူ၍။
ဝုစ္စန္တိ၊ ၏။
[အာဒီနဝကဲ့သို့ဒုဿီလချင်းတူ၍“ဝ”ဖြင့်ပြသည်။]
ဟိ၊ မှန်။
တေ၊ ထိုဒုဿီလရဟန်းတို့ကို။
သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာ၊ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသောအဆင်းရှိကုန်သည်။
သမာနာပိ၊ န်သော်လည်း။
ကာဠကဓမ္မယောဂါ၊ မည်းညစ်သောအကုသိုလ်တရားတို့နှင့်ယှဉ်ခြင်းကြောင့်။
[ဤပါဌ်ဖြင့်အကုသိုလ်၏အမည်းအနက်ဂုဏ်ကိုပုဂ္ဂိုလ်၌တင်စားသော“ဂုဏူပစာ”ဟုပြ၏။]
ကာဠကာတွေဝ၊ ကာဠကတို့ဟူ၍သာ။
ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
တေသံ၊ ထိုဒုဿီလဟူ,မည်းညစ်သူတို့၏။
အဘာဝါ၊ မရှိခြင်းကြောင့်။
အပဂတကာဠကော၊ ဠကမည်၏။
အပဟတကာဠကောတိပိ၊ ဋကဟူ၍လည်း။
ပါဌော၊ ပါဌ်ရှိသေး၏။
[ဟနလည်းဂတိအနက်ဟော ဖြစ်၍အပဂတနှင့်အနက်တူပင်။]
သုဒ္ဓေါတိ၊ ကား။
အပဂတ ကာဠကတ္တာယေဝ၊ ကင်းသောမည်းညစ်သူရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်ပင်။
သုဒ္ဓေါ၊ စင်ကြယ်၏။
ပရိယော ဒါတော၊ ထက်ဝန်းကျင်ဖြူစင်၏။
ပဘဿရော၊ ပြိုးပြိုးပြက်ပြက်ထွက်သောသီလရောင်ရှိ၏
[ပဘဿရသီလော။ ဝိမတိ၌ “ပဘာယနသီလော၊ တောက်ပသောသီလရှိ၏”ဟုရှိ၏။]
သာရေ ပတိဋ္ဌိတောတိ ဧတ္ထ၊ ဤပါဌ်၌။
သီလ သမာဓိ ပညာ ဝိမုတ္တိ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနဂုဏာ၊ သီလဂုဏ်။
ပေ။
ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနဂုဏ်တို့ကို။
သာရောတိ၊ သာရဟူ၍။
ဝုစ္ဆန္တိ၊ န်၏။
[သာသနဗြဟ္မစရိယဿသာရဘူတတ္တာသီလာဒယော ဂုဏာ သာရောတိဝုစ္စန္တိ။]
တသ္မိံသာရေ၊ ထို သီလဂုဏ်။
ပေ။
ဝိမုတ္တိညာဏဒဿန ဂုဏ်ဟူသော အနှစ်၌။
ပတိဋ္ဌိတတ္တာ၊ တည်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
သာရေပတိဋ္ဌိတော၊ သာရေပတိဋ္ဌိတော မည်၏။
ဧဝံ၊ လျှင်။
သာရေ၊ အနှစ်၌။
ပတိဋ္ဌိတဘာဝံ၊ တည်သည်၏ အဖြစ်ကို။
ဝတွ၊ မိန့်တော်မူပြီး၍။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
အဿ၊ ထိုဘိက္ခုသံဃာ၏။
သာရေ၊ ၌။
သော စ ပတိဋ္ဌိတဘာဝေါ၊ ထို တည်သည်၏အဖြစ်ကိုလည်း။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။
ဒဿေန္တော၊ သည်။
(ဟုတွာ။)
ဣမေသံ ဟိ သာရိပုတ္တာတိအာဒိံ၊ ကို။
အာဟ၊ ပြီ။
တတြ၊ ထို ဣမေသံ ဟိ သာရိပုတ္တအစရှိသောပါဠိရပ်၌။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။
သင်္ခေပဝဏ္ဏနာ၊ အကျဉ်းချုပ်အဖွင့်တည်း။
ဝေရဉ္စာယံ၊ ၌။
ဝဿာဝါသံ၊ မိုးလပတ်လုံးနေခြင်းသို့။
ဥပဂတာနိ၊ ကပ်ရောက်ကုန်သော။
ယာနိ ဣမာန် ပဉ္စဘိက္ခုသတာနိ၊ အကြင် ငါးရာသော ရဟန်းတို့သည်။
(သန္တိ)။
ဣမေသံ၊ ဤငါးရာသော ရဟန်းတို့တွင်။
ယော ဘိက္ခု၊ သည်။
ဂုဏဝသေန၊ ဂုဏ်၏အစွမ်းဖြင့်။
ပစ္ဆိမကော၊ နောက်ဆုံး၌ဖြစ်၏။
သဗ္ဗပရိတ္တဂုဏော၊ အလုံးစုံသော ရဟန်းတို့အောက် နည်းသောဂုဏ်ရှိ၏။
[သဗ္ဗေဟိ၊ နိဟီနဂုဏော,အပ္ပဂုဏော ဝါ။]
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။
သောတာပန္နော၊ သောတာပန်တည်း။
သောတာပန္နောတိ၊ ကား။
သောတံ၊ အရိယာမဂ်သို့။
အာပန္နော၊ ရောက်သူတည်း။
စ၊ ဆက်။
သောတောတိ ဧတံ၊ သော တောဟူသောဤအမည်သည်။
မဂ္ဂဿ
မဂ္ဂဿေတံ အဓိဝစနံ။ ။ ပဋိပက္ခဓမ္မာနံ- ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့ကို၊ အနဝသေသတော- ဖြင့်၊ သဝနတော ပေလနတော- ပယ်ရှားတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၊ သောတော အရိယမဂ္ဂေါ- သောတဟူသည် အရိယမဂ်တည်း၊ "သဝတိပေလတီတိ သောတော" ဟု ပြု၊ ဤနည်းအရ အရိယာမဂ်ကို မုချအားဖြင့် "သောတ"ဟု ခေါ်နိုင်သည်၊ [အခြားနေရာ၌ အရိယာမဂ်တည်းဟူသော ရေအလျဉ်ကို "သောတ"]ဟု ဖွင့်ကြ၏၊ ထိုနည်း၌ကား သဒိသူပစာတည်း၊ ထိုနည်းကိ်ု ဤနေရာ၌ မဖွင့်။]
၊ အရိယာမဂ်၏။
အဓိဝစနံ၊ အမည်တည်း။
သောတာပန္နောတိ ဧတံ၊ သောတာပန္နောဟူသော ဤအမည်သည်။
တေန၊ ထိုအရိယာမဂ်နှင့်။
သမန္နာဂတဿ၊ ပြည့်စုံသော။
ပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။
အဓိဝစနံ၊ တည်း။
[ရှေ့ဝါကျမှ“ဧတံအဓိဝစနံ”လိုက်စေ။]
ယထာ ဟ၊ အဘယ်သို့ ဟောတော်မူသနည်း။
သောတော သောတော တိ။
ပေ။
ဧဝံ ဂေါတ္တောတိ၊ ဟူ၍။
(အာဟ၊ ပြီ။)
[သာရိပုတ္တတ္တရာ။
သောတောသောတောတိ၊ သောတောသောတောဟူ၍။
ဣဒံ၊ ဤစကားကို။
ဝုစ္စတိ၊ ပ်၏။
သာရိပုတ္တ။
သောတော၊ သောတဟူသည်။
ကတမောနုခေါ၊ အဘယ်နည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့မေးတော်မူပြီ။
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။
အရိယော၊ မြတ်သော။
အဋ္ဌင်္ဂိကော၊ ရှစ်ပါးသော အင်္ဂါရှိသော။
အယမေဝ မဂ္ဂေါ၊ ဤမဂ်သာလျှင်ပါတည်း။
သေယျထိဒံ၊ ထိုမဂ်ဟူသည်အဘယ်နည်း။
သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ လည်းကောင်း။
ပေ။
သမ္မာသမာဓိ၊ လည်းကောင်းတည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်ပြီ။
သာရိပုတ္တ၊ တ္တရာ။
သောတာပန္နော သောတာပန္နော တိ၊ သောတာပန္နော သောတာပန္နောဟူ၍။
ဣဒံ၊ ဤစကားကို။
ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။
သာရိပုတ္တ၊ တ္တရာ။
သောတာပန္နော၊ သောတာပန္နောဟူသည်။
ကတမောနုခေါ၊ နည်း။
ဣတိ၊ ပြီ။
ဘန္တေ၊ ရား။
ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
အရိယေန၊ သော။
အဋ္ဌင်္ဂိကေန၊ ရှိသော။
ဣမိနာ မဂ္ဂေန၊ ဤမဂ်နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ သည်။
(ဟောတိ။)
အယံ၊ ဤပုဂ္ဂိုလ်ကို။
သောတာပန္နော၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ယောယမာယသ္မာ၊ အကြင်ကဲ့သို့သော ဤအရှင်သည်။
ဧဝံနာမော၊ ဤသို့သောတာပန်ဟူသော အမည်ရှိ၏။
ဧဝံ ဂေါတ္တော၊ ဤသို့ သောတာပန်အနွယ် ရှိ၏။
(သော အယံ အာယသ္မာ ထိုကဲ့သို့သော ဤအရှင်ကို။
သောတာပန္နော၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်ပါ၏။)
ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်ပြီ။
(မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်, ဝေဠုဒွါရဝဂ်, ပဉ္စမသုတ်။)]
ပန၊ မုချတ္ထမှတစ်ပါး ဥပစာရတ္ထကို ဆိုဦးအံ့။
ဣဓဣဓပန။ ပေ။ ဒိန္နံ။ ။ အာပန္နော၌ တ ပစ္စည်းသည် ပစ္စပ္ပန်အနက်ဟောတည်း၊ "ဖလသစ္ဆိကိရိယာယ- ဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှာ၊ ပဋိပန္နော- ကျင့်သူ" ဟူရာ၌ တပစ္စည်းသည် ပစ္စုပ္ပန်အနက်ဟောဖြစ်၍ မဂ္ဂဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်ကို ဟောသကဲ့သို့, ဤ သောတာပန္နောပုဒ်လည်း မဂ္ဂဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်ကို ဟောရင်းဖြစ်သည်၊ ဤ "ယော ပစ္ဆိမကော, သော သောတာပန္နော" ဝါကျ၌ကား ဖလဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ သောတာပန္နဟု မိန့်တော်မူ လိုရင်းဖြစ်သောကြောင့် မဂ်၏ သောတအမည်ကို ကာရဏူပစာရအားဖြင့် ဖိုလ်ပေါ်၌ တင်ပေးလိုက်ရကား ဖိုလ်လည်း သောတမည်တော့၏၊ ထိုနောက် "သောတံ+အာပန္နော" အရ ဖလဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်လည်း သောတာပန္နမည်တော့သည်- ဟူလို။ [ဣဓအာပန္နသဒ္ဒေါ ဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နောတိအာဒီသု ဝိယ ဝတ္တမာနကာလိကောတိ အာဟ- မဂ္ဂေန ဖလဿ နာမံ ဒိန္နံတိ။]
မုချနာမည်။ ။ အာပန္နော၌ တ ပစ္စည်းကို အတိတ်အနက်ဟောဟု ယူလျှင် "သောတံ- အရီယာမဂ်သို့+အာပန္နော- ရောက်ပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်"ဟု ဝိဂ္ဂဟ ပြု၍ ဖလဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်ကိုပင် သောတာပန္နဟု တိုက်ရိုက် ဆိုနိုင်သည်၊ ဤအလို ဥပစာရတ္ထမဟုတ်, မုချတ္ထသာ။ [အတီတကာလိကတ္တေ ပန သရသတောဝ နာမလာဘော သိယာ။] ၊ ဤ ဣမေသံ ဟိ သာရိပုတ္တ အစရှိသေပါဌ်၌။ မဂ္ဂန၊ အဋ္ဌင်္ဂိက (သတ္တင်္ဂက)မဂ်သည်။ [ပဌမဈာန်မဂ်ဖြစ်လျှင် အဋ္ဌင်္ဂိ ကမဂ်, ဒုတိယဈာန်စသည်ဖြစ်လျှင် သမ္မာသင်္ကပ္ပ မပါသော သတ္တင်္ဂိတမဂ်တည်း။] ဖလဿ၊ အဋ္ဌင်္ဂိကဖိုလ်အား။ ဝါ၊ သတ္တကဖိုလ်အား။ နာမံ၊ သောတဟူသောအမည်ကို။ ဒိန္န၊ ပေးအပ်ပြီ
မုချနာမည်။ ။ အာပန္နော၌ တ ပစ္စည်းကို အတိတ်အနက်ဟောဟု ယူလျှင် "သောတံ- အရီယာမဂ်သို့+အာပန္နော- ရောက်ပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်"ဟု ဝိဂ္ဂဟ ပြု၍ ဖလဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်ကိုပင် သောတာပန္နဟု တိုက်ရိုက် ဆိုနိုင်သည်၊ ဤအလို ဥပစာရတ္ထမဟုတ်, မုချတ္ထသာ။ [အတီတကာလိကတ္တေ ပန သရသတောဝ နာမလာဘော သိယာ။] ၊ ဤ ဣမေသံ ဟိ သာရိပုတ္တ အစရှိသေပါဌ်၌။ မဂ္ဂန၊ အဋ္ဌင်္ဂိက (သတ္တင်္ဂက)မဂ်သည်။ [ပဌမဈာန်မဂ်ဖြစ်လျှင် အဋ္ဌင်္ဂိ ကမဂ်, ဒုတိယဈာန်စသည်ဖြစ်လျှင် သမ္မာသင်္ကပ္ပ မပါသော သတ္တင်္ဂိတမဂ်တည်း။] ဖလဿ၊ အဋ္ဌင်္ဂိကဖိုလ်အား။ ဝါ၊ သတ္တကဖိုလ်အား။ နာမံ၊ သောတဟူသောအမည်ကို။ ဒိန္န၊ ပေးအပ်ပြီ
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဖလဋ္ဌော၊ ဖိုလ်၌တည်သောပုဂ္ဂိုလ်ကို။
သောတာပန္နော၊ ဟူ၍။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
အဝိနိပါတ ဓမ္မောတိ (ဧတ္ထ)၊ ၌။
(အဝယဝတ္တော၊ အစိတ်အစိတ်ဖြစ်သောအနက်ကို။
ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ သောနည်းဖြင့်။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။)
ဝိနိပါတော၊ တ မည်၏။
အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။
ဝိနိပါတော
ဝိနိပါတေတီတိ။ ။ "ဝိရူပံ- ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်၊ သဒုက္ခံ သဥပါယာသံ-ဒုက္ခ ဥပါယာသ (ဒေါသ)နှင့်တကွ၊ နိပါတေတိ- (အပါယ်၌)ကျရောက်စေတတ်၏၊ ဣတိ ဝိနိပါတော" ဟု ပြု၊ အပါယဒုက္ခေ ခေပနကော- အပါယ်ဒုက္ခ၌ ပစ်ချတတ်သော သဘော၊ ဝိကို "ဝိရူပံ"ဟု ဖွင့်၍ ဝိရူပအရကို "သဒုက္ခံ သဥပါယာသံ"ဟု ထပ်၍ပြသည်။ [ဓမ္မောတိ သဘာဝေါ။]
၊ ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန် ကျစေတတ်သော။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အဝိနိပါတဓမ္မော၊ ဓမ္မမည်၏။
အတ္တာနံ၊ မိမိကို။
အပါယေသု၊ တို့၌။
ဝိနိပါတန သဘာဝါ၊ ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန် ကျစေတတ်သော သဘောသည်။
န၊ မရှိ။
ဣတိဝုတ္တံဟောတိ။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
(အဝိနိပါတ ဓမ္မော၊ အပါယ်တို့၌ ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန် ကျစေတတ်သော သဘောမရှိသနည်း။)
ယေ ဓမ္မာ၊ အကြင် ဒိဋ္ဌိအစရှိသော အကုသိုလ် တရားတို့သည်။
အပါယဂမနီယာ၊ အပါယ်သို့ရောက်စေတတ်ကုန်၏။
[ဂမဂီနိယာ၌ အနီယပစ္စည်း, ကတ္တားဟော, ကာရိတ်ကျေ။]
တေသံ၊ ထိုအကုသိုလ်တရားတို့၏။
ပရိက္ခယာ၊ ကုန်ခြင်းကြောင့်။
(အဝိနိပါတဓမ္မော၊ မရှိ။)
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဝိနိပတနံ
ဝိနိပတနံဝါ။ ။ ဤ ဝါတတ်သော အဋ္ဌကထာနည်း၌ ရှေ့နည်းကဲ့သို့ ဟေတု ကတ္တုသာဓနမကြံဘဲ သုဒ္ဓဘာဝသာဓနကြံခြင်း, ဓမ္မအရလည်း ရှေ့နည်းကဲ့သို့ သဘာဝအနက် အကုသလဓမ္မအနက် ၂မျိုးမကြံဘဲ သဘာဝအနက်ဟော တစ်မျိုးသာ ကြံခွင့်ရှိတော့ခြင်းသည် ရှေ့နည်းမှ ထူး၏၊ သုဒ္ဓဘာဝသာဓနဖြစ်သောကြောင့်ပင် အဖြောင့်ပြဝါကျ၌ "အပါယေသု ဝိနိပတန သဘာဝေါ"ဟု ရှိစေရမည်၊ "ဝိနိပါတန" ဟု ပါ ၌ ဒီဃ မရှိစေရ။ [ဝိနိပတနသဘာဝေါတိ ဥပ္ပဇ္ဇန သဘာဝေါ-ဋီကာ။] ဤ အဖွင့်များကို ကြည့်၍ ပါဠိတော်၌ "အဝိနိပါတဓမ္မော- ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန် ကျစေတတ်သော သဘောမရှိ၊ ဝါ- ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန် ကျစေတတ်သော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ စသော အကုသိုလ်တရား မရှိ၊ ဝါ- ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန် ကျခြင်းသဘောမရှိ" ဟု ၃ နက်ပေးပါ။
၊ ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်ကျခြင်း။
ဝိနိပါတော၊ ခြင်း။
အဿ၊ ထိုသောတာပန် ရဟန်း၏။
ဝိနိပါတော၊ ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်ကျခြင်းဟူသော။
ဓမ္မော၊ သဘောသည်။
န၊ မရှိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အဝိနိပါတ ဓမ္မော၊ မည်၏။
အဿ၊ ၏။
အပါယေသု၊ တို့၌။
ဝိနိပတနသဘာဝေါ၊ ဖောက်ဖော်ပြန်ပြန် ကျခြင်းသဘောသည်။
နတ္ထိ။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
သမ္မတ္တနိယာမေန
သမ္မတ္တနိယာမေန မဂ္ဂေန။ ။ [သမ္မာဘာဝနိယာမကေန- မဖောက်မပြန်သည်၏ အဖြစ်ကို မှတ်သားတတ်သော၊ မဋိလဒ္ဓမဂ္ဂေန- မိမိရအပ်သော မဂ်သည်။] သမ္မတ္တကို "သမ္မာဘာဝ"ဟု ဖွင့်သောကြောင့် "သမ္မာ+ဘာဝေါ သမ္မတ္တံ"ဟု ပြုရ၏၊ နိယာမေနကို "နိယာမကေန"ဟု ကတ္တား ဟော ဏွုပစ္စည်းဖြင့် ဖွင့်ပြသောကြောင့် "နိယာမ၌ ကတ္တုသာဓနဟု သိရ၏၊ ထို"သမ္မတ္တနိယာမေန မဂ္ဂေန"ဟူသော ကတ္တားဖြင့် "နိယတော"ဝယ်ကမ္မသာဓနဟု ပြ၏၊ [သံဝဏ္ဏေကြုတ်, ရှိသည့်ပုဒ်ကို, အဝုတ်ကတ္တား, ဖွင့်ပြထားမူ, ပြုငြားကမ္မ, သာဓနတည်း။] နိပုဗ္ဗ ယမုဓာတ်လည်း "ဆုံးဖြတ်ခြင်း" အနက်ကို ဟော၏၊ "မှတ်သား"ဟူသည်လည်း ဆုံးဖြတ်ခြင်းပင်တည်း။
၊ မဖောက်မပြန်သည် ၏ အဖြစ်ကို မှတ်သားတတ်သော။
မဂ္ဂေန၊ မိမိရအပ်သော မဂ်သည်။
နိယ တတ္တာ၊ မှတ်သားအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဝါ၊ ပိုင်းခြားသတ်မှတ် ဆုံးဖြတ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
နိယတော
နိယတောတိဝါ။ ။ ဟေဋ္ဌိမန္တ တော သတ္တမဘဝတော ဥပရိ အနုပ္ပဇ္ဇနဓမ္မတာယ နိယတော- အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့် ခုနှစ်ဘဝမှ အထက်၌ မဖြစ်တော့ခြင်းသဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် မြဲ၏၊ ဤနည်းကား - အဋ္ဌကထာကို လိုက်၍ ဖွင့်သော နည်းမဟုတ်၊ အခြားနေရာ၌ အဋ္ဌကထာအဖွင့်မှ ယူ၍ ဋီကာသက်သက်ဖွင့်သော နည်းတည်း။ [ပဌမနည်းအလို "နိယတော- သမ္မတ္တနိယာမ မဂ်သည် (ခုနှစ်ဘဝမှ အထက်မဖြစ်ဖို့ရန်) ပိုင်းခြားသတ်မှတ် ဆုံးဖြတ်အပ်၏"ဟု ပေး၊ ဒုတိယဋီကာနည်းအလို "နိယတော- ခုနှစ်ဘဝမှအထက် မဖြစ်ခြင်းသဘောအားဖြင့် မြဲ၏"ဟု ပေး၊ ဤအဋ္ဌကထာဋီကာတို့ဖွင့်ပုံနှင့် အဋ္ဌသာလိနီ သမ္မတ္တနိယတပုဒ် ဖွင့်ပုံမှာ တစ်မျိုးစီသာ။]
၊ နိယတော မည်၏။
အဿ၊ ထိုသောတာပန်ရဟန်း၏။
သမ္ဗောဓိ၊ သစ္စာ ၄ပါးကို ကောင်းစွာသိတတ်သော အထက်မဂ်ဟူသော။
ပရံ၊ အလွန်။
အယနံ၊ ရောက်အပ်သော တရားသည်။
(ပရာ၊ အလွန်ဖြစ်သော။
ဂတိ၊ ရောက်အပ်သော တရားသည်။)
အတ္ထိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
သမ္ဗောဓိပရာယဏောသမ္ဗောဓိပရာယဏော။ ။ သမ္ဗုဇ္ဈိဿတီတိ သမ္ဗောဓိ-သစ္စာ ၄ပါးကို ကောင်းစွာ (ဆက်၍) သိလတ္တံ့သော အထက်မဂ် ၃ပါး၊ တစ်နည်း- "သမ္ဗုဇ္ဈတီတိ သမ္ဗောဓိ"ဟု ပစ္စုပ္ပန်ဝိဂြိုဟ် ပြု၍ အရိယာမဂ် ၄ ပါးလုံးရသော်လည်း ပထမ မဂ်ကို ရပြီးဖြစ်၍ ပါရိသေသနည်းအားဖြင့် အထက်မဂ် ၃ ပါးကိုသာ ယူ၊ ထို့ကြောင့် "ဥပရိမဂ္ဂတ္တယံ"ဟု သမ္ဗောဓိအရ ဖွင့်သည်၊ [သောစဣဓ ပဌမ မဂ္ဂဿ အဓိဂတတ္တာ အဝသိဋ္ဌောဧဝ အဓိဂန္တဗ္ဗဘာဝေန ဣစ္ဆိတဗ္ဗော။]
ပရာယဏံ၌ "ပရံ+အယနံ"ဟု ခွဲ၍ အယနံကို "ဂတိ"ဟု ဖွင့်သည်၊ "အယိတဗ္ဗံ- ရောက်ထိုက်၏၊ ဣတိ အယနံ"ဟု ပြု၊ ပရံ- သောတာပတ္တိမဂ်ထက် ပိုလွန်သော+အယနံ-ရောက်ထိုက်သောတရား။ [ပရံ+အယနံ ပရာယဏံ (ရကြောင့် ဏပြန်)၊ သမ္ဗောဓိ+ပရာယဏံ ယဿာတိ သမ္ဗောဓိ ပရာယဏော။] "ဥပရိမဂ္ဂတ္တယံ အဝဿံ သမ္ပာပကော"ကား အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သာ၊ "သမ္ပာပုဏာတီတိ သမ္ပာပကော"ဟု ဋီကာပြု၏၊ ဧကန်ရတော့မည် ဖြစ်ရကား"လက်ရှိရနေသော အဖြစ်မျိုးဖြင့် ပစ္စုပ္ပန် ဝိဂ္ဂဟ ပြုဟန်တူသည်၊ သမ္ပာပုဏိဿတီတိ သမ္ပာပကော"ဟုလည်း ပြုသင့်မည် ထင်သည်။ ၊ ယဏမည်၏။
ပရာယဏံ၌ "ပရံ+အယနံ"ဟု ခွဲ၍ အယနံကို "ဂတိ"ဟု ဖွင့်သည်၊ "အယိတဗ္ဗံ- ရောက်ထိုက်၏၊ ဣတိ အယနံ"ဟု ပြု၊ ပရံ- သောတာပတ္တိမဂ်ထက် ပိုလွန်သော+အယနံ-ရောက်ထိုက်သောတရား။ [ပရံ+အယနံ ပရာယဏံ (ရကြောင့် ဏပြန်)၊ သမ္ဗောဓိ+ပရာယဏံ ယဿာတိ သမ္ဗောဓိ ပရာယဏော။] "ဥပရိမဂ္ဂတ္တယံ အဝဿံ သမ္ပာပကော"ကား အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သာ၊ "သမ္ပာပုဏာတီတိ သမ္ပာပကော"ဟု ဋီကာပြု၏၊ ဧကန်ရတော့မည် ဖြစ်ရကား"လက်ရှိရနေသော အဖြစ်မျိုးဖြင့် ပစ္စုပ္ပန် ဝိဂ္ဂဟ ပြုဟန်တူသည်၊ သမ္ပာပုဏိဿတီတိ သမ္ပာပကော"ဟုလည်း ပြုသင့်မည် ထင်သည်။ ၊ ယဏမည်၏။
ဥပရိမဂ္ဂတ္တယံ၊ အထက်မဂ် ၃ ပါးအပေါင်းသို့။
အဝဿံ၊ မချွတ်။
သမ္ပာပကော၊ ရောက်တတ်သူတည်း။
ဣတိ အတ္ထော။
ကသ္မာ၊ နည်း။
ပဋိလဒ္ဓပဌမမဂ္ဂတ္တာ၊ ရအပ်ပြီးသော ပထမ မဂ်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဣတိ၊ ဤ ဆိုအပ်ပြီးကား။
(သင်္ခေပဝဏ္ဏာနာ၊ တည်း။
ဟုပြန်အုပ်။)