Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā

Nigamanavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ။ ပေ။ ဓာရယာမီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ (အတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗော)။ ဧတေသံ(ဓမ္မာနံ)၊ ဤအာပတ်တို့၏။ [ပါဠိတော်၌လာသော "တေရသ သံဃာဒိသေသော ဓမ္မာ" မှ ဓမ္မာကို ဝိဘတ်ပြင်၍ စွဲသည်။] ပဌမံ၊ စွာ။ အာပတ္တိ၊ ရောက်ခြင်းသည် (အတ္ထိ)။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ ရှေးဦးစွာ သင့်ရောက်ခြင်းရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တေ ဓမ္မာ၊ တို့သည်။) ပဌမာပတ္တိကာ၊ ကာတို့မည်၏။ ပဌမံ၊ စွာ။ ဝီတိက္ကမက္ခဏေယေဝ၊ လွန်ကျူးရာ ခဏ၌ပင်။ "ဧဝ"ဖြင့် သမနုဘာသနကံ ပြုရာခဏကို တားမြစ်သည်။) အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာ၊ ရောက်ထိုက်သော အာပတ်တို့တည်း။ ဣတိ အတ္ထော။
ပန၊ ကား။ ဣတရေ၊ ပဌမာပတ္တိကာအာပတ်တို့မှ တစ်ပါးသော အာပတ်တို့ကို။ တတိယေ ဒိဝသေ၊ ၃ ရက်မြောက်နေ့၌လည်းကောင်း။ စတုတ္ထေစ ဒိဝသေ၊ ၌လည်းကောင်း။ (ဇရော၊ အဖျားသည်။) ဟောတိ။ ဣတိ (ဧတ္ထ)၊ ဤစကားရပ်၌။ ဇရော၊ ကို။ တတိယကောတိ၊ တတိယကဟူ၍လည်းကောင်း။ စတုတ္ထကောတိစ၊ ကဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုစ္စတိ ယထာ၊ ကဲ့သို့။သိက္ခာပုဒ် မှတ်ချက်။ ။သိက္ခာပုဒ်ပါဠိတော်၌ "ပက္ကမတာ ယသ္မာ" စသော ဝါကျ၂ ထပ်ပါ၏၊ ထိုတွင် ပထမဝါကျဖြင့် ပဗ္ဗာဇနီယကံပြုပုံကိုပြ၍, ဒုတိယ ဝါကျဖြင့် ပဗ္ဗာဇနီယကံအပြုခံရသောရဟန်းတို့၏ ကျင့်ဝတ်ကိုပြသည်။ [ပက္ကမတာယသ္မာတိ ဣဒံပဗ္ဗာဇနီယကမ္မဝသေန ဝုတ္တံ၊ ပုန ပက္ကမတာယသ္မာတိ ဣဒံ ပန ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မ ကတဿဝတ္တဝသေန ဝုတ္တံ၊-သာရတ္ထ။]
သိက္ခာပုဒ်ပညတ်ရကျိုး။ ။ဤသိက္ခာပုဒ်၌ အဿဇိနပုနဗ္ဗသုကတို့ ပြုအပ်သောနစ္စနစသော အမှု, ပုပ္ဖသြစိနနစသော အမှုများရှိသေးသော်လည်း ထိုပါပသမာစာရတို့အတွက်ပညတ်အပ်သော အခြား‌သိက္ခာပုဒ်များ ရှိပြီးဖြစ်သောကြောင့် အထူးအညတ်တော်မမူဘဲ, ပဗ္ဗာဇနီယကံ ပြုဖို့ရန်လည်းကောင်း, ထိုကံ၏ ကျင့်ဝတ်ကို မကျင့်ဘဲ ကံပြုသော သံဃာတို့ကို စွပ်စွဲသည့်အတွက် ပြောဆိုဆုံးမ၍ မရသူတို့အား သံဃာဒိသေသိ အာပတ်သို့တင်ဖို့ရန်လည်းကောင်း ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူသည်၊-ဝိမတိ။
ပဌမံ၊ ပေ၊ ဝုစ္စတိ။ ။သုက္ကဝိသဋ္ဌိ အာပတ်သည် ပထမလွန်ကျူးတုန်းကပင်သင့်ရောက်သကဲ့သို့, ထို့အတူ ပထမလွန်ကျူးတုန်း၌ သင့်ရောက်အပ်သော ဒုတိယဒုဋ္ဌဒေါသတိုင်အောင် အာပတ် ၉ ပါးတို့သည် ပဌမာပတ္တိက အာပတ်တို့တည်း၊ ဣတရေကို"ယာဝတတိယကာ ဝေဒိတဗ္ဗာ" ၌ စပ်၊ အခြားသော အာပတ် ၄ ပါးကို "‌ယာဝတတိယအာပတ်" ဟု သိပါ-ဟူလို။
ဧဝံ၊ တူ။ ယာဝတတိယေ၊ ၃ ကြိမ်မြောက်တိုင်အောင်သော။ သမနုဘာသနကမ္မေ၊ သမနုဘာသနကံ၌။ (ဓမ္မာ၊ အာပတ်တို့သည်။) ဟောန္တိ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ယာဝတာတိယကာတိ၊ ကတို့ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ န်၏။
ယာဝတီဟံ ဇာနံ ပဋိစ္ဆာဒေတီတိ၊ ကား။ ယတ္တကာနိ၊ န်သော။ အဟာနိ၊ ရက်တို့ပတ်လုံး။ ဇာနန္တော၊ လျက်။ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ်ကို ဖုံးထား၏။ အဟံ, ဣတ္ထန္နာမံ၊ သော။ အာပတ္တိံ၊ သို့။ အာပန္နော၊ ပါပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ သဗြဟ္မစာရီနံ၊ သီတင်းသုံးဖော်တို့အား။ နာရောစေတိ၊ မပြောအံ့။ (ဒေသနာမပြော၊ ဟူလို။)
တာဝတီဟန္တိ၊ ကား။ တတ္တကာနိ အဟာနိ၊ တို့ပတ်လုံး။ [ဤယာဝတီဟံစသောပုဒ်များ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ကင်္ခါဘာသာဋီကာ၌ပြထားပြီ။]
အကာမာ ပရိဝတ္ထဗ္ဗန္တိ၊ ကား။ ကာမေန၊ အလိုအားဖြင့်။ န (ပရိတ္ထဗ္ဗံ)။ အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။ အကာမေန၊ အလိုမဟုတ်သဖြင့်။ အဝသေန၊ အလိုမဟုတ်သဖြင့်။ ပရိဝါသံ၊ ကို။ သမာဒါယ၊ ၍။ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ နေရာ၏။ [အကာမာကို "အဝသေန" ဟု ဖွင့်သောကြောင့် "ကာမ" အရ ကာမဂုဏ်ကိုမယူရ။ အလိုကိုယူပါ‌ဟုသိစေ၏။ အာလည်း နာဝိဘတ်၏ ကာရိယဟု သိစေသည်။]
ဥတ္တရိ ဆာရတ္တန္တိ၊ ကား။ ပရိဝါသတော၊ ပရိဝါသ်ထက်။ ဥတ္တရိ၊ အလွန်။ ဆရတ္တိယော၊ ပတ်လုံး။
ဘိက္ခုမာ‌နတ္ထာယာတိ၊ ကား။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။ မာနနဘာဝါယ၊ မြတ်နိုးကုန်သည်၏အဖြစ် အကျိုးငှာ။ အာရာဓနတ္ထာယ၊ နှစ်သက်စေခြင်းအကျိုးငှာ။ ဣတံ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ယထာ၊ပေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ ။အဖျား‌ရောဂါတစ်ခုသည် ပထမနေ့၌ဖြစ်ပြီး၍ကျသွား၏၊ ဒုတိယနေ့၌ မတက်လာ၊ တတိယနေ့ကျမှ တက်လာပြန်၏၊ ထိုအဖျားရောဂါသည် "တတိယေ-၃ ရက်မြောက်နေ့၌+ပဝတ္တော-ဖြစ်သော (တစ်ရက်ခြား) အဖျားတည်း၊ တတိယကော-ဖျား၊[ ပဝတ္တတဒ္ဓိတ်, ကပစ္စည်း၊ စတုတ္ထကော- ၂ ရက်ခြားဖျားသောအဖျားလည်း နည်းတူ၊] ထို့အတူ လွန်ကျူးရာခဏ၌လည်းကောင်း, ပထမ ဒုတိယကမ္မဝါစာအဆုံး၌‌လည်းကောင်း မဖြစ်ဘဲ, တတိယကမ္မဝါစာ အဆုံးမှဖြစ်သော အာပတ်တို့သည် "ယာဝတတိယေ-၃ကြိမ်မြောက်တိုင်အောင်သော သမနုဘာသနကံ၌+ပဝတ္တာ-ဖြစ်သော အာပတ်တို့တည်း" နှင့်အညီ "ယာဝတတိယက" တို့မည်၏။
ဘိက္ခုမာနတ္တာယ။ ။"ဘိက္ခူနံ မာနနဘာဝါယ" ဟု ပထမဖွင့်၍ မာနနအတွက်"ချစ်ခြင်း" အနက်ကို ယူမည်စိုးသောကြောင့် "အာရာဓနတ္ထာယ" ဟု ထပ်ဖွင့်သည်၊ ["သံဃာဒိသေဿ်အာပတ်သင့်သူဖြစ်၍ သံဃာက မကြည်ညို မကျေနပ်ဘဲရှိခဲ့၏၊ ယခုအခါ ကျေနပ်စေဖို့ရာ မာနတ် ၆ ညဥ့် ကျင့်ပါဦး" ဟူလို။]
အဿ၊ ထို ဘိက္ခုသံဃာ၏။ ဝီသတိ၊ နှစ်ကျိပ်ဟူသော။ သင်္ခါဂဏော၊ အရေအတွက်သည်။ (အတ္ထိ)။ ဣတိ(သော၊ ထို ဘိက္ခုသံဃာသည်။) ဝီသတိဂဏော၊ မည်၏။
တတြာတိ၊ ကား။ ယတြ၊ အကြင်သိမ်၌။ သဗ္ဗန္တိမေန၊ သော။ ပရိစ္ဆေဒေန၊ ဖြင့်။ ဝီသတိဂဏော၊ နှစ်ကျိပ်အရေအတွက်ရှိသော။ ဘိက္ခုသံဃော၊ သည်။ အတ္ထိ။ တတြ၊ ထိုသိမ်၌။
အဗ္ဘေတဗ္ဗောတိ၊ ကား။ အဘိဧတဗ္ဗော သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗော၊ လက်ခံထိုက်၏။ အဗ္ဘာနကမ္မဝသေန၊ အဗ္ဘာနကံ၏ အစွမ်းဖြင့်။ သြသာရေတဗ္ဗော၊ သံဃာ့ဘောင်သို့သက်ရောက်စေထိုက်၏။ ဝါ၊ သွင်းထိုက်၏။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ အဝှာတဗ္ဗော၊ ခေါ်ထိုက်၏။ ဣတိ အတ္ထော။
အနဗ္ဘိတောတိ၊ ကား။ န အဗ္ဘိတော အသမ္ပဋိစ္ဆိတော၊ လက်မခံအပ်။ အကတဗ္ဘာနကမ္မော၊ အပြုအပ်သော အဗ္ဘာနကံရှိ၏။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ အနဝှတော၊ မခေါ်အပ်။ ဣတိ အတ္ထော။
သာမီစီတိ၊ ကား။ အနုဓမ္မတာ၊ လောကုတ္တရာ တရားသို့ အစဥ်လိုက်သော အဆုံးအမတည်း။ "ဓမ္မံ+အနုဂတာ အနုဓမ္မံ။ အနုဓမ္မမေဝ အနုဂမ္မတာ" ဟုပြု။ လောကုတ္တရဓမ္မံ၊ သို့။ အနုဂတာ၊ သော။ သြဝါဒါနုသာသနီ၊ ဆုံးမ ကန့်မြစ်ခြင်းတည်း။ သာမီစိ၊ လောကုတ္တရာ တရားအားလျော်သော။ ဓမ္မတာ၊ ရှေ့ထုံးစံတည်း။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ ဧတ္ထ၊ ဤနိဂုံးဝါကျ၌။
သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။ဝိီသတိဂဏော။ ။ဤပုဒ်၏ ဝိဂြိုလ်ဝယ် ဝီသတိနောက်၌ "သံဃော" ဟုလည်းကောင်း "သင်္ခေါ" ဟုလည်းကောင်း မူကွဲရှိ၏၊ ထိုတွင် "ဝီသတိဂဏော ဘိက္ခုသံဃော" ဟု ပါဠိတော်ရင်းမှာပင် ဘိက္ခုသံဃော ပါပြီးဖြစ်၍ "သံဃော" ဟု ရှိခြင်းသည် မကောင်း၊ ဝီသတိသင်္ခေါဟု ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်ရှိခြင်းသည်လည်း မကောင်းသေး၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း-ဝီသတိနှင့် ဂဏောတွဲမှ ဗဟုဗ္ဗီဟိ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် 'ဝီသတိ+သင်္ခဂဏောအဿာတိ" ဟုသာ ပါဌ်မှန်ရှိသင့်၏၊ "သင်္ခါ" သည် ဂဏော၏ အနက်ဖွင့်တည်း၊ ထိုသို့ဖွင့်သဖြင့် "ဂဏ" အတွက် ဂိုဏ်း (အပေါင်း) အနက်ကို မယူရ ၊ အရေအတွက် အနက်ကိုယူပါ-ဟု သိစေသည်၊ မှန်၏၊ ၂ ပါး ၃ ပါးကိုသာ ဂိုဏ်းဟု ခေါ်သည်၊ ၂၀ ကိုကားဂိုဏ်းဟုမခေါ်ရ, သံဃာဟုသာ ခေါ်ရသည်။
အဝှာတဗ္ဗော။ ။အာပုဗ္ဗ+ဝှေဓာတ်ဖြစ်၍ ဣလာလျှင် "အဝှိတဗ္ဗော" ဟု ဖြစ်၏၊ ဧကို အယပြုလျှင် အဝှယိတဗ္ဗော" ဟု ဖြစ်၏၊ နောက်၌လည်း "အနဝှိတော (အနဝှယိတော)" ဟု ရှိလျှင် ကောင်းမည်။
။သမန္တ ပါသာဒိကာယ, ဝိနယသံဝဏ္ဏနာယ၊ ၌။
တေရသကဝဏ္ဏနာ၊ တစ်ဆယ့် ၃ ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့၏ အဖွင့်သည်။ နိဋ္ဌိတာ။