အထခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနောတိ အာဒီသု၊ နော အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။
အာယသ္မာတိ ဧတံ၊ အာယသ္မာဟူသော ဤစကားသည်။
**ပိယဝစနံ**၊ ချစ်ဖွယ်သော စကားတည်း။
ပိယဝစနမေတံ။ ။ ပိယာယိတဗ္ဗံ- ချစ်ခင်မြတ်နိုးဖွယ်တည်း၊ ဣတိ ပိယံ၊ ပိယံစ+ တံ+ ဝစနံစာတိ ပိယဝစနံ၊ "ဝိညုဇာတိကာ ဟိ ပရံ ပိယေန သမုဒါစရန္တာ- ပညာရှိသဘောရှိသူတို့သည် သူတစ်ပါးကို ချစ်ဖွယ်စကားဖြင့် ပြောဆိုကြကုန်လသော်၊ ဘဝန္တိဝါဒေဝါနံ ပိယာတိဝါအာယသ္မာတိဝါ သမုဒါစရန္တိ၊ တသ္မာသမ္မုခါ (မျက်မှောက်၌) သမ္ဗောဓနဝသေန (သိစေခြင်း, ခေါ်ဝေါ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်) အာဝုသောတိ (အရှင်ဘုရား+ငါ့ရှင်) တိရောက္ခံ (မျက်ကွယ်၌) အာယသ္မာတိ သမုဒါစာရော၊ ဋီကာ။
အာယသ္မာတိ ဧတံ၊ သည်။
**ဂရုဂါရဝသပ္ပတိယာ ဓိဝစနံ**၊ အလေးပြုအပ်သူတို့၌ ရိုသေခြင်းအားဖြင့် မှီရာနှင့်တကွဖြစ်သူ၏ ပြေဆိုအပ်သောစကားတည်း။ဂရုဂါရဝ။ ပေ။ ဝစနံ။ ။ "အာယသ္မာတိ ပီယဝစနမေတံ" ဖြင့် အထက်တန်းအောက်တန်း မခွဲခြားဘဲ "ချစ်ဖွယ်သောစကား"ဟု သာမညအားဖြင့် ပြပြီး၍ တစ်ဖန် အထက်တန်းပုဂ္ဂိုလ်ခေါ်ရာ အတွက်သာဟု ပြလိုသောကြောင့် "ဂရု၊ ပေ၊ ဝစနေမေတံ"ဟု မိန့်ပြန်သည်။["အာယသ္မာတိ ပိယဝစန မေတန္တိ ဥစ္စနီစသာမညဝသေန ဝတွာ ပုန ဥစ္စဇနာဝေဏိကဝသေနေဝ ဒဿန္တော- ဂရု၊ ပေ၊ ဓိဝစနန္တိ အာဟ၊ တတ္ထ သဟပတိဿေန (နိဿယေနာ)တိ သပ္ပတိဿော (သနိဿယော)၊ တဿ (၏) ဂရုဂုဏယုတ္တေသု ဂါရဝဝစနန္တိ အတ္ထော၊ ဣဓ ပန ဝစနမေဝ အဓိဝစနံ"- ဝိမတိ။]
မှတ်ချက်။ ။ ဤဋီကာအလိုအားဖြင့် "သဟ+ပတိဿေန (နိဿယေန) ယော ဝတ္တတီတိ သပ္ပတိဿော- မှီရာ အကြီးအကဲနှင့် တကွဖြစ်သော (မိမိအထက်၌ အကြီးအကဲရှိသော) ငယ်သားပုဂ္ဂိုလ်၊ သပ္ပတိဿဿ- ၏+အဓိဝစနံ- မှိရာအကြီးအကဲရှိသူ၏ စကားတည်း၊ ဂရုဂါရဝသပ္ပတိဿာဓိဝစနံ" ဟု ဝစနတ္ထပြု။ [သာရတ္ထ၌ "သပ္ပတိဿဝ"ဟု ပါဌ်ရှိ၏၊ "ရှေးရှုနားထောင်ခြင်းနှင့် တကွ ဖြစ်သူ"ဟု ပေး၊ ဝိမတိ အလို ပတိပုဗ္ဗ+သိဓာတ်, သာရတ္ထအလို "ပတိပုဗ္ဗ+သုဓာတ်"ဟု မှတ်။]
မှတ်ချက်။ ။ ဤဋီကာအလိုအားဖြင့် "သဟ+ပတိဿေန (နိဿယေန) ယော ဝတ္တတီတိ သပ္ပတိဿော- မှီရာ အကြီးအကဲနှင့် တကွဖြစ်သော (မိမိအထက်၌ အကြီးအကဲရှိသော) ငယ်သားပုဂ္ဂိုလ်၊ သပ္ပတိဿဿ- ၏+အဓိဝစနံ- မှိရာအကြီးအကဲရှိသူ၏ စကားတည်း၊ ဂရုဂါရဝသပ္ပတိဿာဓိဝစနံ" ဟု ဝစနတ္ထပြု။ [သာရတ္ထ၌ "သပ္ပတိဿဝ"ဟု ပါဌ်ရှိ၏၊ "ရှေးရှုနားထောင်ခြင်းနှင့် တကွ ဖြစ်သူ"ဟု ပေး၊ ဝိမတိ အလို ပတိပုဗ္ဗ+သိဓာတ်, သာရတ္ထအလို "ပတိပုဗ္ဗ+သုဓာတ်"ဟု မှတ်။]
မဟာမောဂ္ဂလ္လနောတိ၊ ကား။
**ဂုဏမဟန္တ တာယ**၊ ဂုဏ်အားဖြင့် မြတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဂုဏမဟန္တ တာယ။ ။ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော၌ စူဠမောဂ္ဂလ္လာန် တစ်ပါးရှိသေးသောကြောင့် "မဟာ"ဟု ဝိသေသနပြုသည်မဟုတ်, ဂုဏ်အားဖြင့် မြတ်သောကြောင့် "မဟာ"ဟု ဝိသေသနပြုသည်- ဟု ပြလို၍ "ဂုဏမဟန္တတာယ"ဟု မိန့်သည်၊ ဤစကားဖြင့် "မဟီယတေ- ပူဇော်အပ် မြတ်၏၊ ဣတိ မဟန္တော"ဟု ပြု။ [ပူဇာဝစနော ဟေတ္ထ မဟန္တသဒ္ဒေါ၊ မဟာပုရိသောတိ အာဒီသုဝိယ"- ဗုဒ္ဓပ္ပဏာမအဖွင့် သာရတ္ထ။]
မဟာစ၊ မြတ်သောပုဂ္ဂိုလ်လည်းဟုတ်၏။
သော၊ ထို မြတ်သောပုဂ္ဂိုလ်ဟူသည်။
ဂေါတ္တေန၊ အနွယ်အားဖြင့်။
မောဂ္ဂလ္လာနောစ၊ လ္လာနလည်း မည်၏။
ဣတိ၊ ဤ နှစ်ပါးသော သတ္တိကြောင့်။
မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော၊ န မည်၏။
ဧတဒဝေါစာတိ၊ ကား။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။
အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ။
ဣမိနာ၊ ဤ ဧတဒဝေါစဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။
(ဒဿေတိ၏ ကရိုဏ်းထည့်သည်။)
ဣဒါနိ၊ ၌။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ လျှောက်ထိုက်သော။
ဧတရဟိဘန္တေ တိ အာဒိဝစနံ၊ န္တေ အစရှိသော စကားကို။
ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
အဝေါစ၊ နည်း။
ကိရ၊ ချဲ့။
ထေရော၊ ကို။
ဝါ၊ သည်။
ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ရှင်ရဟန်းပြုပြီး၍။
သတ္တမေ ဒိဝသေ၊ ၌။
သာဝကပါရမိ ညာဏဿ၊ ဏ်၏။
မတ္ထကံ၊ အထွတ်အထိပ်သို့။
ပတ္ထော၊ ရောက်ပြီ။
သတ္ထာရာပိ၊ သည်လည်း။
မဟိဒ္ဓိကတာယ၊ ကြီးသောတန်ခိုးရှိသူ၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဧတဒဂ္ဂေ၊ ဧတဒဂ်အရာ၌။
ထပိတော၊ ထားတော်မူအပ်ပြီ။
သော၊ ထို အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်သည်။
အတ္တနော၊ ၏။
တံမဟိဒ္ဓိကတံ၊ ဖြစ်ကို။
နိဿာယ၊ ၍။
စိန္တေသိ၊ ပြီ။
ပေ။
ဘိက္ခူစ၊ တို့သည်လည်း။
ကိလမန္တိ၊ ပင်ပန်းကုန်၏။
အဟံ၊ သည်။
ပထဝိံ၊ ကို။
ပရိဝတ္တေတွာ၊ ထက်အောက်လှန်၍။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
ပပ္ပဋကောဇံ (ပပ္ပဋက+ဩဇံ)၊ မြေလွှာ မြေဩဇာကို။
ယန္နူန ဘောဇေယျံ၊ အကယ်၍ ဘုဉ်းပေးစေရပါမူကား ကောင်းလေစွ။
ဣတိ၊ ဤသို့ အကြံဖြစ်ပြီ။
အထ၊ အကြံဖြစ်ပြီးရာ ထိုအခါ၌။
အဿ၊ လာန်၏။
ဧတံ၊ ဤအကြံသည်။
အဟောသိ၊ ပြန်ပြီ။
(ကိံ)။
အဟံ, ဘဂဝတော၊ ၏။
သန္တိကေ၊ အနီး၌။
ဝိဟရန္တော၊ နေပါလျက်။
ဘဂဝန္တံ၊ ကို။
အယာစိတွာ၊ ခွင့်မတောင်း မူ၍။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝါ၊ ဤမြေလှန်မှုကို ပြုခြင်းသည်။
ပဋိရူပံ၊ လျောက်ပတ်သည်။
န အဿ၊ မဖြစ်ရာ။
ဘဂဝတာ၊ နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
ယုဂဂ္ဂါဟော ဝိယ၊ အစုံယူခြင်းကဲ့သို့။
ဝါ၊ အပြိုင်ပြုခြင်းကဲ့သို့။
ကတော၊ ပြုအပ်သည်။
ဝါ၊ ပြုရာရောက်သည်။
ဘဝေယျ၊ ရာ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ အကြံ ဖြစ်ပြန်ပြီ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ယာစိတုကာမော၊ သည်။
(ဟုတွာ။)
အာဂန္တာ၊ ၍။
ဘဂဝန္တံ၊ ကို။
ဧတံ၊ ကို။
အဝေါစ၊ ပြီ။
ဟေဋ္ဌိမတလံ သမ္ပန္နန္တိ၊ ကား။
ပထဝိယာ၊ ၏။
ဟေဋ္ဌိမတလေ၊ အောက်အပြင်၌။
**ပထဝိမဏ္ဍော**၊ မြေအဆီသည်။
ပထဝိမဏ္ဍော။ ပေ။ ပပ္ပဋကော။ ။ မဏဓာတ်ဍပစ္စည်းဖြင့် ပြီးသောမဏ္ဍကို "သဗ္ဗန္နာနံ- အစာ အားလုံးတို့၏+အဂ္ဂရသေ- အမြတ်ဆုံး အရသာ၌"ဟု ထောမနိမိ၌ အနက်ပြ၏၊ ထို့ကြောင့် မြေ၏ အဆီအနှစ်ကို "ပတဝီမဏ္ဍော"ဟု ခေါ်သည်၊ ထိုအဆီကိုပင် "ပထဝေါဇ- မြေဩဇာ"ဟု ခေါ်၏၊ ပထဝိပပ္ပဋကကို "မဟာပထဝိယာ ဟေဋ္ဌိမတလေ သမုဋ္ဌိတံ- မြေ၏အောက်အပြင်၌ နွားနို့ပေါ်ဝယ် မလိုင်တက်သကဲ့သို့ ပေါ်ထွက်သော (ဥဒကောဃေန အဇ္ဈောတ္ထတေ ဘူမိပဒေသေ သဉ္ဇာ တကဒ္ဒပမဋလသဒိသံ- ရေလွှမ်းမိုးထားသော မြေပြင်ဝယ် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရွံ့ညွန်လွှာနှင့် တူသော) ဟု ဖွင့်သောကြောင့် မြေလွှာဟု အနက်ပေးကြသည်၊ ထိုမြေဆီ မြေဩဇာ မြေလွှာသည် တစ်မျိုး တည်းပင်တည်း။
ပထဝေါဇော၊ မြေဩဇာသည်။
ပထဝိပပ္ပဋကော၊ မြေအလွှာသည်။
အတ္ထိကိရ၊ ရှိသတတ်။
တံ၊ ထိုမြေဆီမြေလွှာမြေဩဇာကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
ဝဒတိ၊ လျှောက်၏။
တတ္ထ၊ ထိုဟေဋ္ဌိမတလံ သမ္ပန္နံဟူသော ပါဌ်၌။
**သမ္ပန္န**န္တိ၊ ကား။
**သမ္ပန္န**။ ။ "သမ္ပန္နံ သာလိကေဒါရံ" ဟူရာ၌ ပရိပုဏ္ဏ- ထက်ဝန်းကျင် ပြည့်နေသော အလွန်ကောင်းသော သလေးခင်းကို သမ္ပန္နဟု ခေါ်၏၊ "သမန္တတော၊ ပတ်ဝန်းကျင်မှ+ပန္နံ- ရောက်သည်တည်း၊ သမ္ပန္နံ- ထက်ဝန်းကျင် ရောက်သည်"ဟု ပြု၊ "ဣမိနာပါတိမောက္ခသံဝရေန သမ္ပန္နော သမန္နာဂတော"ဟူရာ၌ ပါတိမောက္ခသီလသို့ ကောင်းစွာရောက်သည်ကို "သမ္ပန္န-ပြည့်စုံသည်"ဟုခေါ်သည်၊ "သံ (သမ္မဒေဝ)- ကောင်းစွာသာလျှင်+ပန္နော- ရောက်သည်တည်း၊ သမ္ပန္နော"ဟု ပြု၊ "တတြာဿရုက္ခော သမ္ပန္နဖလော ဥပပန္နဖလော"ဟူရာ၌ ချိုမြိန်သော အရသာ နှင့် ပြည့်စုံသော အသီးကို "သမ္ပန္န"ဟု ခေါ်၏၊ [သမ္မန္နန္တိ မဓုရရသေနဥပေတံ၊ တေနာဟ သာဒုရ သန္တိ၊ ဥပပန္နဖလောတိ ဗဟုဖလော၊ ဝိမတိ။]
မဓုရံ၊ ချိုဆိမ့်ပါ၏။
သာဒုရသံ၊ သာယာအပ်သော အရသာရှိပါ၏။
ဣတိအတ္ထော။
ဟိ၊ ဥပမာဆောင်, ထင်အောင်ပြအံ့။
တတြာဿ ရုက္ခော သမ္ပန္နဖလော စ ဥပပန္နဖလောစာတိ ဧတ္ထ၊ လောစဟူသော ဤပါဌ်၌။
မဓုရဖလောတိ အတ္ထော၊ မဓုရဖလောဟူသော အနက်ကို။
(ဝေဒိတဗ္ဗော) ယထေဝ၊ သိထိုက်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။
ဣဓာပိ၊ ဤဟေဋ္ဌိမတလံ သမ္ပန္နံဟူသော ပါဌ်၌လည်း။
သမ္ပန္နန္တိ၊ န္နံဟူသော ပုဒ်၏။
မဓုရံ၊ ချိုဆိမ့်၏။
သာဒုရသံ၊ သာယာအပ်သော အရသာရှိ၏။
ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
[တတြ၊ ထိုအရပ်၌။
ရုက္ခော၊ သည်။
သမ္ပန္နဖလော စ၊ ချိုဆိမ့်သော အသီးရှိသည်လည်းကောင်း။
ဥပပန္နဖလော စ၊ များသော အသီးရှိသည်လည်းကောင်း။
အဿ၊ ၏။]
ပန၊ ကား။
သေယျထာပိ ခုဒ္ဒမဓုံ အနီဠကန္တိ ဣဒံ၊ ကံဟူသော ဤစကားကို။
အဿ၊ ထိုမြေ၏ အောက်အပြင်၏။
ဝါ၊ မြေအောက်အပြင်၌ ရှိသော မြေလွှာ၏။
မဓုရတာယ၊ ချိုဆိမ့်သည်၏ အဖြစ်၌။
ဩပမ္မနိဒဿနတ္ထံ၊ ဥပမာကို ညွှန်ပြခြင်းအကျိုးငှာ။
ဝုတ္တံ၊ လျှောက်အပ်ပြီ။
**ခုဒ္ဒမဓု**န္တိ၊ ကား။
ခုဒ္ဒမဓု။ ။ ခုဒ္ဒါဟိ- ပျားငယ်တို့သည်+ကတံ-ပြုအပ်သော+မဓု-ပျားရည်တည်း၊ (အလယ်ပုဒ်ကျေသော မဇ္ဈေလောပီတပ္ပုရိသ်၊) ဝါစာသိလိဋ္ဌနိဂ္ဂဟိတ်လာ၍ "မဓုံ"ဟု ရှိသည်၊ မဟာမက္ခိက (ပျားကြီး) ဘမရမက္ခိကာဒိ (ပျားပိတုန်းစသည်တို့) ကတေဟိ- ပြုအပ်သော ပျားရည်တို့ထက်၊ အဂ္ဂံ- အကောင်းဆုံး အမြတ်ဆုံးအရသာ ဩဇာအရှိဆုံး ဖြစ်၏။
ခုဒ္ဒကမက္ခိကာဟိ၊ ပျားငယ်တို့သည်။
ကတမဓု၊ ပြုအပ်သော ပျားရည်ကို။
(အဿာဒံ၌ စပ်။)
**အနီဠကန္တိ**၊ ကား။
အနီဠကံ။ ။ ဧဠာ ဝုစ္စတိ ဒေါသော- အပြစ်ကို "ဧဠာ"ဟု ဆိုအပ်၏၊ နတ္ထိ+ဧဠာ ယဿာတိ အနေဠကံ (သမာသန္တကပစ္စည်းသက်)၊ "နိဒ္ဒေါသံ"ဟု ဋီကာဖွင့်သည်၊ ထိုသို့ အပြစ်မရှိ၍ သန့်ရှင်းသောကြောင့် "ပရိသုဒ္ဓံ"ဟု အဋ္ဌကထာဖွင့်သည်၊ ထိုအပြစ်ဟူသည် ပျားရည်၌ ပါတတ်သော "ပျားကောင်, ပျားဥတည်း"ဟု သိစေလို၍ "နိမ္မက္ခိကံ နိမ္မက္ခိကဏ္ဍကံ"ဟု မိန့်သည်၊ ဤပုဒ်ပြီးပုံ အလိုအားဖြင့် "အနေဠကံ"ရှိလျှင် ကောင်း၏၊ ယခုစာအုပ်များ၌ အနီဠကံ"ဟု ရှိသောကြောင့် ဧကို သုတ်ကြီးဖြင့် ဤပြု။ [မက္ခိက+အဏ္ဍံ- အဥ ၊ နတ္ထိ+ မက္ခိကဏ္ဍံ ယတ္ထာတိ နိမ္မက္ခိကဏ္ဍကံ။]
နိမ္မက္ခိကံ၊ ပျားကောင်းမရှိသော။
နိမ္မက္ခိကဏ္ဍတံ၊ ပျားဥ မရှိသော။
ပရိသုဒ္ဓံ၊ ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သော (ခုဒ္ဒမဓု၌ စပ်။)
ဧတံ မဓု၊ ဤများငယ်ရည်သည်။
သဗ္ဗမဓူဟိ၊ အလုံးစုံသော ပျားရည်တို့ထက်။
အဂ္ဂဉ္စ၊ မြတ်သည် လည်းကောင်း။
သေဋ္ဌဉ္ဏ၊ အထူးသဖြင့် ချီးမွမ်းအပ်သည်လည်းကောင်း။
သုရသဉ္စ၊ ကောင်းသော အရသာရှိသည် လည်းကောင်း။
ဩဇဝန္တဉ္စ၊ ဩဇာရှိသည် လည်းကောင်း။
ဟောတိကိရ၊ တတ်။
တေန၊ ကြောင့်။
သေယျထာပိ။
ပေ။
ဿာဒန္တိ၊ ဟူ၍။
အာဟ၊ ပြီ။
သာဓာဟံ ဘန္တေ တိ၊ ကား။
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။
အဟံ၊ တော်သည်။
သာဓု၊ တောင်းပန်ပါ၏။
ဧတ္ထ၊ ဤသာဓာဟံ ဘန္တေဟူသော စကားရပ်၌။
သာဓူတိ ဧတံ၊ ဓုဟူသော ဤသဒ္ဒါသည်။
အာယာစနဝစနံ၊ တောင်းပန်ကြောင်း သဒ္ဒါတည်း။
[အာယာ စန ဝစနမေတန္တ ဣမိနာ သမ္ပဋိစ္ဆန (ကောင်းပါပြီဟု ဝန်ခံခြင်း) သမ္ပဟသနာဒိ အတ္ထံ နိဝတ္တေတိ။]
ဟိ၊ မှန်။
ပထဝိပရိဝတ္တနံ၊ မြေကို ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းကို။
အာယာစန္တော၊ ခွင့်တောင်းလိုသည်။
(ဟုတွာ။)
ထေရော၊ သည်။
ဘဂဝန္တံ၊ ကို။
ဧဝံ၊ ဤသို့သာဓာဟံ ဘန္တေဟူ၍။
အာဟ၊ ပြီ။
ပရိဝတ္တေယျန္တိ၊ ကား။
ဥက္ကုဇ္ဇေယျံ၊ လှန်လိုပါ၏။
ဝါ၊ လှန်ပါရစေ။
ဟေဋ္ဌိမတလံ၊ ကို။
ဥပရိမံ၊ အထက်၌ ဖြစ်သည်ကို။
ဝါ၊ အောင်။
ကရေယျံ၊ ပြုလိုပါ၏။
ဝါ၊ စေ။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
(ဧဝံ၊ ဤသို့။
အာဟ၊ နည်း။)
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ဧဝံ၊ မြေလှန်မှုကို။
ကတေ၊ ပြုအပ်သော်။
သုခေန၊ လွယ်ကုသဖြင့်။
ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
ပ္ပဋကောဇံ၊ မြေအလွှာ မြေဩဇာကို။
ပထဝိမဏ္ဍံ၊ မြေဆီကို။
ပရိဘုဉ္ဇိဿန္တိ၊ န် လတ္တံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ အကြံဖြစ်ခြင်းကြောင့်။
ဧဝံ၊ ကို။
အာဟ၊ ပြီ။
("ကသ္မာ ကရေ ယျံ"ဟု မေး၍ "ဣတိ ကရေယျံ"ဟုလည်း ဖြေနိုင်၏။)
အထ၊ လျှောက်ပြီးရာ ထိုအခါ၌။
အနနုဇာနာတုကာမော၊ ခွင့်ပြုတော် မမူလိုသည်။
(သမာနော) ပိ၊ လည်း။
ထေရံ၊ ကို။
သီဟနာဒံ၊ ခြင်္သေ့ဟောက်ဟန် ရဲရင့်သော အသံကို။
နဒါပေတုံ၊ မြည်စေခြင်းငှာ။
ယေပန တေ။ ပေ။
ကရိဿတီတိ၊ ဟူ၍။
ပုစ္ဆိ၊ တော်မူပြီ။
ပထဝိနိဿိကာ၊ မြေ၌မှီကုန်သော။
ဂါမ**နိဂမာ**ဒီသု၊ ရွာနိဂုံး အစရှိသော အရပ်တို့၌။
နိဂမော။ ။ နိဗန္ဓဝိပုလာဂမော- အမြဲများစွာသော အခွန်အတုပ်၏ လာရာဖြစ်သော ရွာကြီးသည်၊ နိဂမော- နိဂုံးမည်၏၊ [နိ- နိဗန္ဓအနက်ဟော၊ "နိအာဂမော"ဟု ဆိုလိုလျက် အာချေ၍ "နိဂမော"ဟု ပြီးသည်၊ ပဝတ္တိတ မဟာအာယော- ဖြစ်စေအပ်သော များသော အခွန်အတုပ်ရှိသော၊ မဟာဂါမော- ရွာကြီးတည်း၊ ဣတိဝုတ္တံဟောတိ။ -(သာရတ္ထ)။ ဝိမတိ၌ကား "ခုဒ္ဒကော ဂါမော- ငယ်လျှင်ရွာ၊ မဟန္တောသာပဏေ နိဂမော- ကြီး၍ ဈေးရှိလျှင် နိဂုံး"ဟု ခွဲခြား၏။
ယေပါဏာ၊ အကြင်သတ္တဝါတို့သည်။
(သန္တိ။)
တေ၊ ထို သတ္တဝါတို့ကို။
ပထဝိယာ၊ မြေကို။
ပရိဝတ္တိယမာနာယ၊ လှန်အပ်သော်။
အာကာသေ၊ ၌။
သဏ္ဍာတုံ၊ ကောင်းစွာ တည်ခြင်းငှာ။
အသက္ကောန္တေ၊ မစွမ်းနိုင်သူတို့ကို။
ကထံ၊ အဘယ်အရပ်၌။
ကရိဿသိ၊ နည်း။
ကတ္ထ၊ အဘယ်အရပ်၌။
ထပေဿသိ၊ ထားလတ္တံ့နည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ မေးတော်မူပြီ။
အထ၊ မေးတော်မူရာ ထိုအခါ၌။
ထေရော၊ သည်။
ဘဂဝတော၊ သည်။
ဧတဒဂ္ဂေ၊ ၌။
ထပိတဘာဝါနုရူပံ၊ ထားအပ်သူ၏ အဖြစ်အားလျော်သော။
အတ္တနော၊ ၏။
ဣဒ္ဓါနုဘာဝံ၊ တန်ခိုးအာနုဘော်ကို။
ပကာသေန္တော၊ ထင်ရှားပြလိုသည်။
(ဟုတွာ)။
ဧကာဟံ ဘန္တေတိ အာဒိံ၊ အစရှိသော စကားကို။
အာဟ၊ လျှောက်ပြီ။
တဿ၊ ထိုဧကာဟံဘန္တေ အစရှိသော စကားရပ်၏။
အတ္ထော၊ ကား။
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။
အဟံ၊ သည်။
ဧကံ၊ တစ်ဖက်သော။
ဟတ္ထံ၊ ကို။
[အဘိနိမ္မိနိဿာမိ ကရိဿာမိတို့၌ စပ်။]
အယံ ပထဝီယထာ၊ ဤပကတိ မြေကြီးကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။
အဘိနိမ္မိနိဿာမိ၊ ဖန်ဆင်းပါအံ့။
ပထဝိသဒိသံ၊ မြေနှင့်တူသည်ကို။
ဝါ၊ အောင်။
ကရိဿာမိ၊ ပါအံ့။
ဧဝံ၊ သို့။
ကတွာ၊ ပြီး၍။
ပထဝိနိဿိတာ၊ န်သော။
ယေ ပါဏာ၊ တို့သည်။
(သန္တိ။)
ဧကသ္မိံ၊ သော။
ဟတ္ထတလေ၊ လက်အပျဉ်၌။
ဌိတေ၊ တည်ကုန်သော။
တေပါဏေ၊ တို့ကို။
တတော၊ ထိုလက်မှ။
ဒုတိယဟတ္ထတလေ၊ နှစ်ခုမြောက် လက်အပျဉ်၌။
သင်္ကာမေန္တောဝိယ၊ ပြောင်းရွှေ့ပါအံ့။
ဣတိ (အတ္ထော)၊ နက်။
အထ၊ လျှောက်ထားရာ ထိုအခါ၌။
အဿ၊ ထို အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်၏။
အာယာစနံ၊ တောင်းပန်ခြင်းကို။
ပဋိက္ခိပန္တော၊ ပယ်မြစ်တော်မူလိုသည်။
(ဟုတွာ) အလံ မောဂ္ဂလ္လာနာတိ အာဒိံ၊ အစရှိသော စကားကို။
အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထို အလံ မောဂ္ဂလ္လာန အစရှိသောစကားရပ်၌။
အလန္တိ၊ အလံ ဟူသော သဒ္ဒါသည်။
ပဋိက္ခေပဝစနံ၊ ပယ်မြစ်ကြောင်းသဒ္ဒါတည်း။
ဝိပလ္လာသမ္ပိ သတ္တာ ပဋိလဘေယျုန္တိ၊ ကား။
သတ္တာ၊ တို့သည်။
ဝိပရီတဂ္ဂါဟမ္ပိ၊ ဖောက်ဖောက် ပြန်ပြန် ယူခြင်းသို့လည်း။
သမ္ပာပုဏေယျုံ၊ န်ရာ၏။
ကထံ၊ အဘယ်သို့ ရောက်ကုန်ရာသနည်း။
အယံ
အယံနုခေါ။ ပေ။ န အယံ။ ။ ဖန်ဆင်းအပ်သောမြေကို လည်းကောင်း, ပကတိမြေကိုလည်းကောင်း, မြေ ၂ မျိုးကို မြင်နေကြရသောကြောင့်"ဤမြေက ငါတို့နေရာ နဂိုမြေလား, သို့မဟုတ် အခြားမြေတစ်မျိုးလား"ဟု ကုက္ကုစ္စ (သံသယ)ဖြစ်စရာ ရှိသည်။
၊ ဤမြေသည်။
ပထဝီနုခေါ၊ နဂိုမြေလေလော။
ဥဒါဟု၊ သို့မဟုတ်။
အယံ၊ ဤမြေသည်။
န ပထဝီနုခေါ၊ နဂိုမြေ မဟုတ်လေသလော။
ဣတိ၊ သို့။
သမ္ပာပုဏေယျုံ၊ ရာ၏။
အထဝါ၊ ကား။
အယံ၊ ဤရွာသည်။
အမှာကံ၊ တို့၏။
ဂါမောနုခေါ၊ ရွာလေလော။
ဥဒါဟု၊ သို့မဟုတ်။
အညေသံ၊ အခြားသူတို့၏။
ဂါမောနုခေါ၊ ရွာလေလော။
ဣတိ၊ သို့။
သမ္ပပုဏေယျုံ၊ န်ရာ၏။
နိဂမဇနပဒခေတ္တာရာမာဒီသု၊ နိဂုံး, ဇနပုဒ်, အာရမ် အစရှိသည်တို့၌။
ဧဝံ၊ ဤအတူတည်း။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဧသဝိပလ္လာသော၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော ဝိပလ္လာသသည်။
န၊ မဖြစ်နိုင်။
(ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ န= နိုင်သနည်း)ဟိ (ယသ္မာ)= ကြောင့်။
ဣဒ္ဓိမတော၊ တန်ခိုးရှင်။
ဣဒ္ဓိဝိသယော၊ တန်ခိုးအရာကို။
အစိန္တေယျော၊ မကြံအပ်, မကြံနိုင်။
(တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧသ ဝိပလ္လာသော၊ သည်။
န၊ နိုင်။)
ပန၊ စင်စစ်ကား။
**ဧဝံ**၊ သို့။
ဧဝံ ပန ဝိပလ္လာသံ။ ။ ဤကား "အခြား ဝိပလ္လာသ တစ်မျိုးဖြစ်စရာရှိ၏" ဟု ပြသော စကားတည်း၊ ထိုဝိပလ္လာသကား အရိယာပုဂ္ဂိုလ် တို့အပေါ်၌ "အရိယာမဟုတ်" ဟု အထင်မှာခြင်းတည်း၊ ဝိ- ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်+ပရိ (ပရိဝတ္တိတွာ)- ပြောင်းလွဲ၍ (အရိယာရှိလျက် အရိဘာမရှိဟု ပြောင်းပြန်ပြု၍) အာသော- ဖြစ်ခြင်း။
ဝိပလ္လာသံ၊ ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန် ဖြစ်ခြင်းကို။
ပဋိလဘေယျုံ၊ ရကုန်ရာ၏။
(ကိံ၊ အဘယ်သို့ ရကုန်ရာသနည်း။)
ဣဒံ ဒုဗ္ဘိက္ခံ နာမ၊ မည်သည်။
ဣဒါနိယေဝ၊ ယခုအခါ၌သာ။
န ဟောတိ၊ ဖြစ်သည် မဟုတ်သေး။
အနာဂတေပိ၊ ၌လည်း။
ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်ဉီးလတ္တံ့။
တဒါ၊ ထိုနောင် အခါ၌။
ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
တာဒိသံ၊ ထို အရှင် မဟာမောဂ္ဂလာန်ကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။
ဣဓ္ဓိမန္တံ၊ တန်ခိုးရှိသော။
သဗြဟ္မစာရိံ၊ သီတင်းသုံးဖော်ကို။
ကုတော၊ အဘယ်မှ။
လဘိဿန္တိ၊ ရကုန်လတ္တံ့နည်း။
တေ၊ ထိုအနာဂတ် ရဟန်းတို့သည်။
သောတာပန္န။ ပေ။
ခီဏာသဝါ၊ သောတာပန်, သကဒါဂါမ်, သုက္ခဝိပဿက ရဟန္တာ, ဈာနလာဘီ ရဟန္တာ, ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တ ရဟန္တာတို့သည်။
သမာနာပိ၊ ကုန်သော်လည်း။
ဣဒ္ဓိဗလာဘာဝါ၊ တန်ခိုးအစွမ်း၏ မရှိခြင်းကြောင့်။
ပရကုလာနိ၊ သူတစ်ပါးအိမ်တို့သို့။
ပိဏ္ဍာယ၊ ငှာ။
ဥပသင်္ကမိဿန္တိ၊ ချဉ်းကပ်ကြရကုန်လတ္တံ့။
တတြ၊ ထိုသို့ ချဉ်းကပ်ရာ၌။
မနုဿာနံ၊ တို့၏။
ဧဝံ၊ ဤအကြံသည်။
ဘဝိဿတိ (ကိံ)။
ဗုဒ္ဓကာလေ၊ ဘုရားလက်ထက်တော်၌။
ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
သိက္ခာသု၊ တို့၌။
ပရိပူရကာရိနော၊ ဖြည့်ကျင့်မှုကို ပြုလေ့ရှိကုန်သည်။
အဟေသုံ၊ န်ပြီ။
တေ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။
ဂုဏေ၊ ဈာန်အဘိညာဉ်ဂုဏ်တို့ကို။
နိဗ္ဗတ္တေတွာ၊ ဖြစ်စေ၍။
ပေ။
ဣဒါနိပန၊ ယခုအခါ၌ကား။
သိက္ခာယ၊ ၌။
(သိက္ခာတစ်ပါး၌သော်မှ, ဟူလို။)
ပရိပူရကာရိနော, နတ္ထိ၊ န်။
ယဒိ သိယုံ၊ အကယ်၍ ရှိကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ၊ သော်။)
တထေဝ၊ ထိုရှေးရဟန်းတို့အတိုင်းပင်။
ကရေယျုံ၊ န်ရာ၏။
အမှာကံ၊ တို့အား။
ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော။
ပက္ကံဝါ၊ အကျက်ကိုသော်လည်းကောင်း။
အာမံဝါ၊ အစိမ်းကိုသော်လည်းကောင်း။
ခါဒိတုံ၊ ခဲစားခြင်းငှာ။
န ဒဒေယျုံ၊ န်ရာ။
ဣတိ၊ ဤအကြံသည်။
ဘဝိဿတိ။
ဧတံ၊ သို့။
တေ၊ ထို အနာဂတ်လူတို့သည်။
[ပဋိလဘေယျုံ၌ စပ်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် တေသံဟု မရှိရ။]
တေသုယေဝ အရိယ ပုဂ္ဂလေသု၊ တို့၌ပင်။
အရိယပုဂ္ဂလာ၊ တို့သည်။
နတ္ထိ၊ န်။
ဣတိ၊ သို့။
ဣမံ ဝိပလ္လာသံ၊ ကို။
ပဋိလဘေယျုံ၊ န်ရာ၏။
[ကိံ အမေးကို ဖြေသည်။]
စ၊ ဆက်။
ဝိပလ္လာသ ဝသေန၊ ဖြင့်။
အရိယေ၊ တို့ကို။
ဂရဟန္တာ၊ ကဲ့ရဲ့မိကုန်သည်။
(ဟုတွာ) အပါယုပဝါ၊ အပါယ်သို့ ကပ်ရောက်ကြရကုန်သည်။
အဝေယျုံ၊ န်ရာ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
တေ၊ အား။
ပထဝိံ၊ ကို။
ပရိဝတ္တေတုံ၊ လှန်ခြင်းငှာ။
ဝါ၊ ခြင်းသည်။
မာရုစ္စိ၊ မနှစ်သက်လင့်။
ဣတိ၊ ဤသို့ မိန့်တော်မူပြီ။
အထ၊ မိန့်တော်မူရာ ထိုအခါ၌။
ထေရော၊ သည်။
ဣမံ ယာစနံ၊ ကို။
အလဘ မာနော၊ သည်။
(ဟုတွာ) အညံ၊ အခြားတစ်မျိုးကို။
ယာစန္တော (ဟုတွာ) သာဓု ဘန္တေ တိ အာဒိမာဟ။
အဿ၊ ထိုအရှင်မဟာ မောဂ္ဂလာန်၏။
တမ္ပိ၊ ထိုတောင်းပန်ခြင်းကိုလည်း။
ဘဂဝါ ပဋိက္ခိပန္တော(ဟုတွာ) အလံမောဂ္ဂလ္လာနာတိ အာဒိမာဟ။
တတ္ထ၊ လ္လာန အစရှိသော စကားရပ်၌။
ဝိပလ္လာသမ္ပိ သတ္တာ ပဋိလဘေယျုံတိ၊ ယျုံဟူ၍။
ကိဉ္စာပိ န ဝုတ္တံ၊ အကယ်၍ကား မိန့်တော်မမူအပ်။
အထေခေါ၊ ထိုသို့ မိန့်တော်မမူအပ်ပါသော်လည်း။
ပုဗ္ဗေ၊ ၌။
ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။
ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ယူရာ၏။
စ၊ ဆက်။
အဿ၊ ထို ဝိပလ္လာသမ္ပိ။
ပေ။
ယျုံဟူသော ပါဌ်၏။
အတ္ထောပိ၊ ကိုလည်း။
ဝုတ္တသဒိသမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အနက်နှင့် တူစွာသာ။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ပန၊ ပရိဟာရပက္ခ။
ပေ။
အံ့။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ယဒိ အနုဇာနေယျ၊ အကယ်၍ ခွင့်ပြုတော်မူအံ့။
(ဧဝံသတိ) ထေရော၊ သည်။
ကိံ၊ အဘယ်ကို။
ကရေယျ၊ ရာသနည်း။
ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့် ပြု၍ပြလသော်။
ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
ဂေါစရဂါမံဝိယ၊ ဆွမ်းခံရွာကို ကဲ့သို့။
ယထာသုခံ၊ ချမ်းသာသည်အားလျော်စွာ။
ပိဏ္ဍာယ၊ ငှာ။
ပဝိသိတွာ၊ ၍။
နိက္ခမေယျုံ၊ ပြန်ထွက်ကုန်ရာ၏။
(တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။)
မဟာသမုဒ္ဒံ၊ ကို။
**ဧကေန ပဒဝီတိဟာရေန**၊ ခြေတစ်လှမ်းဖြင့်။
ဧက ပဒဝီတိဟာရေန။ ။ ဧကပဒဝီတိဟာရေန- ခြေတစ်လှမ်းဖြင့်၊ အတိက္ကမိတဗ္ဗဋ္ဌာနဉ္စ- ကျော်လွန်ထိုက်သော အရပ်ဟူသည်လည်း သမဂမနေန- မှန်မှန်သွားခြင်းအားဖြင့်၊ ဒွိန္နံပဒါနံ အန္တရေ- ခြေ ၂ ဖက်တို့၏ အကြား၌၊ မုဋ္ဌိရတနဟတ္ထံ- တောင်ဆုပ်ခန့်ရှိ၏၊ ထိုကြောင့် "မာတိကာမတ္တံ"၌ တောင်ဆုပ်ခန့်ကျယ်သော မြောင်းငယ်ကလေး- ဟုမှတ်။
အတိက္ကမိတဗ္ဗံ၊ ကျော်လွန်ထိုက်သော။
မာတိကာမတ္တံ၊ မြောင်းငယ်မျှကို။
အဓိဋ္ဌဟိတွာ၊ အဓိဋ္ဌာန်၍။
နဠေရုပုစိမန္ဒတော၊ နဠေရု တမာပင်မှ။
ဥတ္တရကုရုံ၊ မြောက်ကျွန်းသို့။
အဘိမုခံ၊ ရှေးရှုဖြစ်သော။
မဂ္ဂံ၊ ကို။
နိဟရိတွာ၊ ထုတ်ဆောင်၍။
ဥတ္တရကုရုံ၊ ကို။
ဂမနာဂမနသမ္ပန္နေ၊ သွားလမ်း လာလမ်းနှင့် ပြည့်စုံသော။
ဌာနေ၊ အရပ်၌။
ဒဿေယျ၊ ပြရာ၏။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
စ၊ နိဂုံးကို ဆိုဉီးအံ့။
မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ၊ ၏။
သီဟနာဒကထာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။