တေန သမယေနာတိ ကုဋိကာရသိက္ခာပဒံ၊
တတ္ထ၊ ထိုသိက္ခာပုဒ်၌။
အာဠာဝကာတိ၊ ကား။
အာဠဝိရဋ္ဌေ၊ ဝီတိုင်း၌။
ဇာတာ၊ မွေးဖွားကုန်သော။
ဒါရကာ၊ သူငယ််တို့သည်။
အာဠဝကာနာမ၊ ကတို့မည်၏။
["အာဠဝိယံ+ဇာတာအာဠဝကာ" ဟု ပြု။ ]
တေ၊ ထိုသူငယ်တို့သည်။
ပဗ္ဗဇိတကာလေပိ၊ ရှင်ရဟန်းပြုပြီးရာ အခါ၌လည်း။
အာဠာဝကာတွေဝ၊ ဟူ၍သာလျှင်။
ပညာယိံသု၊ ထင်ရှားကုန်ပြီ။ [အတွင်ရုဋ္ဌှီ ဘူတပုဗ္ဗဂတိကနည်း။ ]
တေ၊ ထိုအာဠဝီတိုင်းသားရဟန်း တို့ကို။
သန္ဓာရ၊ ၍။
အာဠာဝကာဘိက္ခူတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂီတိကာရေဟိ)ဝုတ္တံ။
သညာစိကာယောတိ၊ ကား။
သယံ၊ တိုင်။
ယာစိတွာ၊ ၍။
ဂဟိတူပကရဏာယော၊ ယူအပ်သော အဆောက်အဦရှိကုန်သော။
(ကုဋိကာယော၊ တို့ကို)။
[ယာစီယန္တေ တိ ယာစိကာ။ ဏျပစ္စည်း, ဣအာဂုံ, ယကို ကပြု။ သယံ+ယံစိကာသညာစိကာ။ သညာစိကာ (ကိုယ်တိုင်တောင်းအပ်သော အဆောက်အဦတို့သည်။) ဧတာသံ အတ္ထီတိ သညာစိကာယော။]
ကာရောပေန္တီ တိ၊ ကား။
ကရောန္တိ ပိ၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဆောက်လုပ်ကြကုန်၏။
ကာရာပေန္တိပိ၊ န်၏။
တေ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။
သာသနေ၊ ၌။
ဝိပဿနာဓုရဉ္စ၊ ဝိပဿနာဓုရလည်းကောင်း။
ဝါ၊ ထမ်းဆောင်အပ်သော ဝိပဿနာတာဝန် လည်းကောင်း။
ဂန္ထ ဓုရဉ္စ၊ ရလည်းကောင်း။
ဝါ၊ ထမ်းဆောင်အပ်သော ကျမ်းစာတာဝန် လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဒွေပိ၊ န်သော။
ဓုရာနိ၊ တာဝန်တို့ကို။
ဆဍ္ဍေတွာ၊ စွန့်လွှတ်၍။
နဝကမ္မမေဝ၊ အသစ်အလုပ်ကိုသာလျှင်။
မုရံ၊ တာဝန််ကို။
ကတွာ၊ ၍။
ပဂ္ဂဏှိံသု၊ ချီးမြှောက်ကြကုန်ပြီ။ (ကြိုးစားကြကုန်ပြီ။)
အဿာမိကာယောတိ၊ ကား။
အနိဿရာယော၊ အစိုးရသူ မရှိကုန်သော။
ကာရေတရာ၊ ပြုလုပ်စေတတ်သော။
ဒါယကေန၊ ကျောင်းဒါယကာမှ။
ဝိရဟိတာယော၊ ကင်းကုန်သော။
ဣတိအတ္ထော။
[အနိဿရာယောကိုပင် "ကာရေတရာဒါယကေန ဝိရဟိတာယော" ဟုထပ်ဖွင့်သည်။
ဒါယကာ မရှိသောကျောင်းသည် "အနိဿရ" မည်၏၊ ဟူလို။
ကရ+ဏေ+တု ပစ္စည်းဖြစ်၍ နာဝိဘတ်ဖြင့် ပိတရာကဲ့သို့ "ကာရေတရာ" ဟု ပါဌ်မှန်ရှိစေ။]
အတ္တုဒ္ဒေသိကာယောတိ၊ ကား။
အတ္တာနံ၊ ကို။
ဥဒ္ဒိဿ၊ ရည်စူး၍။
အတ္တာနော၊ ၏။
အတ္ထာယ၊ ငှာ။
အာရဒ္ဓါ ယော၊ အားထုတ်အပ်ကုန်သော။
ဣတိ၊ အတ္ထော။)
[အတ္တာနံ ဥဒ္ဒဿကို"အတ္တနော အတ္ထာယ" ဟူထပ်ဖွင့်သည်။
ဥဒ္ဒိသီယတေတိ ဥဒ္ဒေသော။
အတ္တာ+ဥဒ္ဒေသော ယာသန္တိ အတ္တုဒ္ဒေသိကာယော။
သမာသန္တ ကပစ္စည်း,အကိုဣပြု။]
အပ္ပမာဏိကာယောတိ၊ ကား။
ဧတ္တကေန၊ ဤမျှအတိုင်း အရှည်ရှိသောသစ်သားအစရှိသည်ဖြင့်။
[ဧတ္တကေနာတိ ဧတ္တကေန ဒါရုအာဒိနာ။]
နိဋ္ဌံ၊ ပြီးဆုံးခြင်းသို့။
ဂစ္ဆိဿန္တိ၊ န်လတ္တံ့။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
အပရိစ္ဆိန္နပ္ပမာဏာယော၊ မပိုင်းဖြတ် အပ်သော ပမာဏရှိကုန်သော။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဝုဒ္ဓိပ္ပမာဏာယော၊ တိုးပွားသော အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော။
မဟန္တပ္ပမာဏာယော၊ ကြီးကျယ်သောအတိုင်း အရှည်ရှိကုန်သော။
[ပါဠိတော် "ကုဋိကာယော" ၌စပ်။နောက်နည်း၌အသဒ္ဒါသည် ဝုဍ္ဎိအနက်ဟော။]ဣတိ အတ္ထော။
ဧတေသံ၊ ဤရဟန်းတို့၏။
ယာစနာဧဝ၊ တောင်းခြင်းသည်သာလျှင်။
ဗဟုလာ၊ များ၏။
အညံ၊ တောင်းခြင်းမှ အခြားသော။
ကမ္မံ၊ အလုပ်သည်။
မန္ဒံ၊ နည်း၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(တေ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။)
ယာစနဗဟုလာ၊ လတို့မည်၏။
["သဗ္ဗဝါကျံ သာဝဓာရဏံ" နှင့်အညီ ဧဝထည့်၍ "ယာစနာဧဝဗဟုလာ ဧတေသန္တိ ယာစနာဗဟုလာ" ဟု ပြု။ဧဝ၏ နိဝတ္တေတဗ္ဗတ္ထကိုပြုလို၍ "မန္ဒံ အညံ ကမ္မံ" ဟု မိန့်သည်။]
ဧဝံ၊ ဤအတူ။
ဝိညတ္တိ ဗဟုလာ၊ များသောသိစေခြင်း ရှိကုန်သော ရဟန်းတို့ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ ကုန်၏။
["တောင်းခြင်းကိုပင် မိမိအလိုရှိကြောင်း သိစေခြင်းဖြစ်၍ ဝိညတ္တိဟု ဆိုသည်။ဝိညာပနံ ဝိညတ္တိ။ ဝိညတ္တိဧဝ+ဗဟုလာ ဧတေသန္တိ ဝိညတ္တိဗဟုလာ" ဟုပြုပါ၊ ဟူလို။]
ပန၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ဤယာစနဗဟုလာ ဝိညတ္တိဗဟုလာပုဒ်တို့၌။
အတ္ထတော၊ အားဖြင့်။
နာနာကရဏံ၊ အသီးအခြားပြုတတ်သော အထူးသည်။
နတ္ထိ။
ဧတံ၊ ဤ ယာစနဗဟုလာ ဝိညတ္တိဗဟုလာ သဒ္ဒါသည်။
အနေကက္ခတ္တုံ၊ စွာ။
(ယာစန္တာနံ၌စပ်။)
ပုရိသံ၊ ကို။
ဒေထ၊ န်။
ပုရိသတ္တကရံ၊ ယောကျ်ားပြုအပ်သောအလုပ်ကို။
ဒေထ၊ န်။
ဣတိ၊ သို့။
ယာစန္တာနံ၊ တောင်းကုန်သော ရဟန်းတို့ကို။
အဓိဝစနံ၊ ဟောသောသဒ္ဒါတည်း။
တတ္ထ၊ ထိုသို့တောင်းရာ၌။
မူလစ္ဆဇ္ဇာယ၊ အရင်းမူလကို ဖြတ်ခြင်းအားဖြင့်။
ပုရိသံ ယာစိတုံ န ဝဋ္ဋတိ။
သဟာယတ္ထာယ၊ အဖော်အကျိိုးငှာလည်းကောင်း။
ကမ္မကရဏတ္ထာယ၊ အလုပ်လုပ်ခြင်း အကျိူးငှာလည်းကောင်း။
ပုရိသံ ဒေထာတိ ယာစိတုံ ဝဋ္ဋတိ။
[ဥစ္စာရှင်၌ ထိုဥစ္စာမရှိအောင် အပိုင်တောင်းခြင်း ကို 'မူလစ္ဆဇ္ဇာ" ဟု ဆိုသည်။]
ပုရိသေန၊ သည်။
ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်သော။
ဟတ္ထကမ္မံ၊ ဟတ္ထကမ်ကို။
ဝါ၊ လက်ဖြင့်ပြုထိုက်သောအလုပ်ကို။
ပုရိသတ္တကရန္တိ၊ ရံဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
("တံ၊ ထို ဟတ္ထကမ်ကို။
ယာစိတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏" ဟု အချို့စာ၌ပါ၏။ ပိုဟန်တူသည်။)
ဟတ္ထကမ္မံနာမ၊ မည်သည်။
ကိဉ္စိ၊ သော။
ဝတ္ထု၊ အထည်ကိုယ်ဝတ္ထုသည်။
နဟောတိ၊ မဟုတ်။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
မိဂလုဒ္ဒက မစ္ဆဗန္ဓကာဒီနံ၊ သားမုဆိုး, ငါးတို့ကိုနှောင်ဖွဲ့တတ်သော တံငါအစရှိသူတို့၏။
သကကမ္မံ၊ မိမိတို့၏ဥစ္စာဖြစ်သော အလုပ်ကို။
ထပေတွာ၊ ၍။
အဝသေသံ၊ သော။
သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံးသောလက်အမှုသည်။
ကပ္ပိယံ၊ အပ်၏။
ဘန္တေ၊ တို့။
ကိံ၊ အဘယ်ကကျိုးငှာ။
အာဂတာ၊ ကြွလာကုန်သည်။
အတ္ထ၊ ဖြစ်ပါကုန်သနည်း။
ကေန၊ အဘယ်ဖြင့်။
ကမ္မံ၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စသည်။
(ဟောတိ၊ ရှိပါသနည်း။)
ဣတိ၊ ဤသို့။
ပုစ္ဆိတေဝါ၊ မေးအပ်သော် လည်းကောင်း။
အပုစ္ဆိတေဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ယာစိတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ဝိညတ္တိပစ္စယာ၊ မိမိအလိုရှိသည်၏ အဖြစ်ကိုသိစေခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။
ဝါ၊ တောင်းခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။
ဒေါသော၊ (သူပေါဒနဝိညတ္တိဒုက္ကဋ်) အပြစ်သည်။ နတ္ထိ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
မိဂလုဒ္ဒကာဒယော၊ တို့ကို။
သကကမ္မံ၊ ကို။
န ယာစိတဗ္ဗာ၊ ကုန်။
ဟတ္ထကမ္မံ၊ ကို။
ဒေထ၊ န်။
ဣတိ၊ သို့။
အနိယမေတွာပိ၊ မည်သည့်ဟတ္တကမ်ဟု မသတ်မှတ်မူ၍လည်း။
န ယာစိတဗ္ဗာ၊ န်။
[အနိယမေတွာပိ နယာစိတဗ္ဗာတိ မနုဿနံ အညထာ ဂါဟဿာပိ (ရည်ရွယ်အပ်သော ကိစ္စမှတစ်ပါးသော အသတ်အဖြတ် ခိုင်းခြင်းစသော အခြင်းအရာအားဖြင့်မှတ်ယူခြင်း၏လည်း။) သမ္ဘဝတော ဝုတ္တံ။ သုဒ္ဓစိတ္တေန ပန ဟတ္ထကမ္မံယာစန္တဿ အာပတ္တိနာမ နတ္ထိ၊ ဋီကာ။]ပုရိသတ္တကရံ ။ ။"ပုရိသေန+ကာတဗ္ဗံ" ထောက်၍ "ပုရိသော ယေဝ ပုရိသတ္တံ" ဟု သွတ္ထတဒ္ဓိတ်ပြု၊ ကာတဗ္ဗံတိ ကရံ၊ ပုရိသတ္တေန-ယောကျာ်းသည်၊ ကရံ-ပြုထိုက် သောကိစ္စတည်း၊ ပုရိသတ္တကရံ၊ ဤပုရိသတ္တေကရကိုပင် " ဟတ္ထကမ္မ" ဟုလည်းခေါ် ၏၊ ဟတ္ထေန- လက်ဖြင့်+ကာတဗ္ဗံ-ပြုထိုက်သော+ကမ္မံ-အလုပ်ကိစ္စတည်း၊ ဟတ္ထကမ္မံ-လက်ဖြင့်ပြုထိုက်သော လက်သမားကိစ္စ စသည်၊ ဟတ္ထကမ် (လက်အလုပ်)ကို တောင်းပြီးမှသူတို့က "ဘာလုပ်ရမှာပါလဲ" ဟု မေးလျှင် ပိုင်ရှင်မရှိသော တောမှ သစ်ပင်ကို ညွှန်ပြ၍ "သစ်သားကို ကပ္ပိပေးပါ, ညောင်ခေါက်ကို ကပ္ပိပေးပါ" ဤသို့ စသည်ဖြင့် ခိုင်းကောင်း၏။
သကကမ္မံ။ ။ မုဆိုးစသူတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်သော သတ်ဖြတ်မှုကို "သက-မိမိဥစ္စာ ဖြစ်သော+ကမ္မံ-အလုပ်ဟု ဆိုသည်၊ မုဆိုးစသူထံ ဟတ္ထကမ် တောင်းလိုလျှင်ကိစ္စကို ပြောပြ၍ "ကျောင်းမှာ မည်သည့်အလုပ်ရှိ၏ ၊ ထိုအလုပ်အတွက် ဟတ္ထကမ်ကိုပေးပါ" ဟု တောင်းရမည်၊ ထိုသို့ ကိစ္စကို မပြောလျှင် သူတို့လုပ်နေကျ "ဟတ္ထကမ်ဖြစ်သောသတ်မှုကို ပြုပေးလိမ့်မည်" ဟူလို။ [သကကမ္မံ န ယာစိတဗ္ဗာတိ ပါဏာတိပါတ သိက္ခာပဒ ရက္ခဏတ္ထံ ဝုတ္တံ။]
သကကမ္မံ။ ။ မုဆိုးစသူတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်သော သတ်ဖြတ်မှုကို "သက-မိမိဥစ္စာ ဖြစ်သော+ကမ္မံ-အလုပ်ဟု ဆိုသည်၊ မုဆိုးစသူထံ ဟတ္ထကမ် တောင်းလိုလျှင်ကိစ္စကို ပြောပြ၍ "ကျောင်းမှာ မည်သည့်အလုပ်ရှိ၏ ၊ ထိုအလုပ်အတွက် ဟတ္ထကမ်ကိုပေးပါ" ဟု တောင်းရမည်၊ ထိုသို့ ကိစ္စကို မပြောလျှင် သူတို့လုပ်နေကျ "ဟတ္ထကမ်ဖြစ်သောသတ်မှုကို ပြုပေးလိမ့်မည်" ဟူလို။ [သကကမ္မံ န ယာစိတဗ္ဗာတိ ပါဏာတိပါတ သိက္ခာပဒ ရက္ခဏတ္ထံ ဝုတ္တံ။]
ဟိ၊ လဒ္ဓဒေါသ ထင်ရှားပြအံ့။
ဧဝံ၊ သို့။
(မည်သည့်ဟတွထကမ်ဟုမသတ်မှတ်ဘဲ)။
ယာစိတာ၊ န်သော။
တေ၊ ထို ဒါယကာတို့သည်။ ယန္တေ သာဓု။
ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်၍။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
ဥယျောဇေတွာ၊ ပြန်လွှတ်လိုက်၍။
မိဂေပိ၊ တို့ကိုလည်း။ မာရေတွာ အာဟရေယျုံ။
ပန၊ အနွယကား။
နိယမေတွာ၊ ၍။
ဝိဟာရေ၊ ၌။
ကိဉ္စိ၊ သော။
ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စသည်။
အတ္ထိ။
တတ္ထ၊ ထိုကျောင်း၌။
ဟတ္ထကမ္မံ ဒေထ။
ဣတိ၊ သို့။
ယာစိတဗ္ဗာ၊ န်၏။
ဖာလနင်္ဂလာ ဒီနိ၊ ထွန်သွား ထွန်တုံး အစရှိကုန်သော။
ဥပကရဏာနိ၊ အဆောက်အဦတို့ကို။
ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။
ကသိတုံဝါ၊ လယ်ထွန်ခြင်းငှာသော်လည်းကောင်း။
ဝပိတုံဝါ၊ စိုက်ပျိုးခြင်းငှာသော်လည်းကောင်း။
လာယိတုံဝါ၊ ရိတ်ခြင်းငှာသော်လည်းကောင်း။
ဂစ္ဆန္တံ၊ သော။
သကိစ္စပသုတံပိ၊ မိမိကိစ္စ၌အားထုတ်သည်လည်းဖြစ်သော။
ကဿကံဝါ၊ လယ်သမားကိုသော်လည်းကောင်း။
အညံဝါ၊ အခြား သူကိုသော် လည်းကောင်း။
ကိဉ္စိဟတ္ထကမ္မံယာစိတုံ ဝဋ္ဋတေဝ။
ပန၊ ဆက်။
ယော၊ အကြင်သူသည်။ (ဝိဟရတိ၌စပ်။)
ဝိဃာသာဒေါ၊ စားကြွင်းစားသည်။
(ဟုတွာ) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
အညောကောစိ, နိက္ကမ္မော၊ အလုပ်မရှိသူသည်။
(ဟုတွာ) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
နိရတ္ထကကတံ၊ အကျိုးမရှိသော စကားကို။
ကထေန္တော၊ လျက်။
နိဒ္ဒါယန္တော၊ အိပ်နေသူသည်။
(ဟုတွာ) ဝါ,ဝိဟရတိ၊ ၏။
ဧဝရူပံ၊ ဤသို့ သဘောရှိသူကို။အလုပ်လက်မဲ့သူကို။)
အယာစိတွာပိ၊ လည်း။
ရေး၊ ဟေ့ဒကာ။
ဧဟိ၊ လာလော့။
ဣဒံဝါ ဣဒံဝါ၊ ဤအလုပ် ဤအလုပ်ကိုလည်း။
ကရောဟိ၊ လုပ်ပေးလော့။
ဣတိ၊ သို့။
ယဒိစ္ဆကံ၊ တိုင်း။ ကာရောပေတုံ ဝဋ္ဋတိ။)
[သူ့အလုပ်နှင့်သူ နေသူကိုကားရှေးဦးစွာ ဟတ္ထကမ်ကို မတောင်းဘဲ မခိုင်းကောင်း။]
ပန၊ ဆက်။
ဟတ္ထကမ္မဿ၊ ၏။
သဗ္ဗကပ္ပိယဘာဝဒီပနတ္ထံ၊ အလုံးစုံအပ်သည်၏ အဖြစ်ကိုပြခြင်းအကျိုးငှာ [သဗ္ဗသော ကပ္ပိယဘာဝဒီပနတ္ထံ။ဋီကာ။]ဣမံ နယံ ကထေန္တိ (ကိံ)။
ဟိ၊ ချဲ့။
ဘိက္ခူ၊ သည်။
ပါသာဒံ၊ ပြာသာဒ်ကို။
ကာရေတုကာမော၊ သည်။သစေ ဟောတိ။
(ဧဝံသတိ) ထမ္ဘတ္ဌာယ၊ တိုင်အကျိုးငှာ။
ပါသာဏကောဋ္ဋကာနံ၊ ကျောက်ဆစ်သမားတို့၏။ ဃရံ ဂန္တွာဝတ္တ ဗ္ဗံ။(ကိံ)။
ဥပါသက၊ ကာ။ ဟတ္ထကမ္မံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတိ။ ဣတိဝတ္တဗ္ဗံ။ ဘန္တေ,။
ကိံ၊ ကို။
ကာတဗ္ဗံ၊ နည်း။
ဣတိ၊ လျှောက်အံ့။
ပါသာဏထမ္ဘော၊ တို့ကို။
ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ထုတ်ဆောင်၍။
(ကျောက်တိုင် ထွက်ရာအရပ်မှ ထုတ်ဆောင်၍။)
ဒါတဗ္ဗာ၊ န်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ ပြောထိုက်၏။
တေ၊ ထိုဒါယကာတို့သည်။
ဥဒ္ဓရိတွာ, သစေ ဒေန္တိဝါ၊ ကုန်အံ့။
ဥဒ္ဓရိတွာ,နိက္ခိတ္တေ၊ န်သော။
အတ္တနော,ထမ္ဘေ၊ ကျောက်တိုင်တို့ကို။
သစေ ဒေန္တိဝါ၊ န်အံ့။
ဝဋ္ဋတိ၊ [မူလက တောမှထုတ်ဆောင်ပေးစေလိုသော စိတ်စင်ကြယ်မှုကြောင့် သူတို့ပိုင် တိုင်တို့ကို ပေးသော်လည်း အပ်ပါ၏= ဟူလို။
အထာပိ ဝဒန္တိ၊ အကယ်၍မူလည်းလျှောက်ကုန်အံ့။
ဘန္တေ, အမှာကံ၊ တို့၏။
ဟတ္ထကမ္မံ,ကာတုံ, ခဏော၊ အခွင့်အခါသည်။
နတ္ထိ၊ မရှိပါ။
အညံ၊ အခြားသောဒါယကာကို။
ဥဒ္ဓရာပေထ၊ ထုတ်ဆောင်စေပါကုန်။
တဿ၊ ထိုသူ့အား။
မူလံ၊ အဖိုးအခကို။ဒဿာမ။
ဣတိ-သို့။
(ဧဝံသတိ) ဥဒ္ဓရာပေတွာ၊ ၍။
ပါသာဏထမ္ဘေ၊ တို့ကို။
ဥဒ္ဓဋမနုဿာနံ၊ ထုတ်ဆောင်သော လူတို့အား။
မူလံဒေထာတိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ။
ဧတေနေဝ ဥပါယေန, ပါသာဒ ဒါရူနံ၊ ပြာသာဒ်အလို့ငှာ သစ်သားတို့၏။
[ပါသာဒဿ+ဒါရု ပါသာဒဒါရု။] အတ္ထာယ, ဝဍ္ဎကီနံ၊ လက်သမားတို့၏။
သန္တိကံ၊ သို့လည်းကောင်း။
ဣဋ္ဌကတ္ထာယ၊ အုတ်အကျိုးငှာ။
ဣဋ္ဌကဝဍ္ဎကီနံ၊ ပန်းရံသမားတို့၏။
(သန္တိကံ) ဆဒနတ္ထာယ၊ အမိုးအကျိုးငှာ။
ဂေဟစ္ဆာဒကာနံ၊ အိမ်မိုးတတ်သူတို့၏။
(သန္တိကံ) စိတ္တကမ္မတ္ထာယ၊ ဆန်းကြယ်စွာ ပြုလုပ်အပ်သောပန်းချီဆေးရုပ်အကျိုးငှာ။
စိတ္တကာရာနံ၊ ပန်းချီသမားတို့၏။
(သန္တိကံ) ဣတိ၊ သို့။
ယေန ယေန၊ အကြင်အကြင် အလုပ်ဖြင့်။
အတ္ထော ဟောတိ တဿ တဿ၊ ထိုထိုအလုပ်၏။
အတ္ထာယ, တေသံ တေသံ သိပ္ပကာရကာနံ၊ ထိုထိုအတတ်သည်တို့၏။သန္တိကံ ဂန္တွာ ဟတ္ထကမ္မံ ယာစိတုံ ဝဋ္ဋတိ။
စ၊ ဆက်။
ဟတ္ထကမ္မယာစနဝသေန၊ ဟတ္ထကမ်ကို တောင်းခြင်းအစွမ်းဖြင့်။
မူလစ္ဆေဇ္ဇာယဝါ၊ အမြစ်အရင်း၏ ပြတ်ခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ဘတ္တဝေတနာနုပ္ပဒါနေနဝါ၊ ထမင်းရိက္ခာကို ပေးခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
[မူလတောင်းခံရသူတို့က သူတို့မအား၍ "အခြားသူကိုခိုင်းပါ, အဖိုးအခပေးလိုက်ပါမည်" ဟု လျှောက်၏။ ပြီးသောအခါ သူတို့က ထမင်းရိက္ခာပေးခြင်းတည်း။]
လဒ္ဓမ္ပိ၊ ရအပ်သည်လည်းဖြစ်သော။
သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော အဆောက်အဦကို။
ဂဟေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ။
စ၊ ဆက်။
အရညတော၊ မှ။
အာဟရာပေန္တေ န၊ ဆောင်စေသော ရဟန်းသည်။
သဗ္ဗံ၊ သော။
အနဇ္ဈာဝုတ္တကံ၊ သူတစ်ပါးတို့မစိုးအုပ် မသိမ်းပိုက်အပ်သော သစ်ဝါး စသည်ကို။
အာဟရောပေတဗ္ဗံ၊ ဆောင်ယူစေထိုက်၏။
[အနဇ္ဈာဝုတ္ထကန္တိ အပရိဂ္ဂဟိတံ (သူတစ်ပါးတို့ မသိမ်းပိုက်အပ်သော သစ်ဝါးစသည်)။]
မူလံ ဒေထ။ ။ယသ္မာ မူလံ ဒဿာမာတိ တေဟိ ပဌမံဝုတ္တတ္တာ ဝိညတ္တိနဟောတိ၊ယသ္မာစ မူလန္တိ ဘဏိတံ (အဖိုးဟု ပြောအပ်သော စကားသည်) သာမညဝစနတော-သာမညစကား၏ အဖြစ်ကြောင့်၊ (ငွေ, ဆန်, စပါး အားလုံးနှင့် ဆက်ဆံသောစကားဖြစ်သောကြောင့်)၊ အကပ္ပိယဝစနံ နဟောတိ၊ တသ္မာ မူလံ ဒေထာတိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ။
စ၊ ဆက်။
ကေဝလံ၊ မဉ္စပီဌ စသည်မဖက် သက်သက်။
ပါသဒံ၊ ကို။
ကာရေတုကာမေန၊ ပြုစေလိုသော ရဟန်းသည် (သာ)။
(ဟတ္ထကမ္မံ၊ ကို။
ယာစိတဗ္ဗံ၊ တောင်းထိုက်သည်ကား။
န၊ မဟုတ်သေး။)
မဉ္စပိဌ။ ပေ။ စီဝရာဒီနိ၊ ညောင်စောင်း, အင်းပျဉ်, သပိတ်, ပဝါရေစစ်, ဓမကရိုဏ်ရေစစ်, သင်္ကန်းအစရှိသည်တို့ကို။
ကာရာပေတုကာမေနပိ၊ ရဟန်းသည်လည်း။
ဒါရုလောဟသုတ္တာဒီနိ၊ သစ်သား, သံ, အပ်ချည် အစရှိသည်တို့ကို။
လဘိတွာ၊ ၍။
တေတေသိပ္ပကာရကေ၊ တို့သို့။
ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ၍။
ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။
ဟတ္ထကမ္မံ၊ ကို။
ယာစိတဗ္ဗံ၊ ၏။
စ၊ ဆက်။
(တစ်ချို့စာအုပ်၌ စ မပါ။)
ဟတ္ထကမ္မယာစနဝသေန။
ပေ။
ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ယူကောင်း၏။
ပန၊ ဆက်။
ကာတုံ, သစေ န ဣစ္ဆန္တိ ။ ဘတ္တဝေတ့နံ၊ ကို။
သစေ ပစ္စာသီသန္တိ၊ အကယ်၍တောင့်တကြကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ) အကပ္ပိယကဟာပဏာဒိ၊ အကပ္ပိယငွေအစရှိသည်ကို။
န ဒါတဗ္ဗံ၊ မပေးရာ။
ဝါ၊ မပေးကောင်း။
[ လက်သမားစသူတို့က အခမရဘဲမလုပ်လိုကြလျှင် အကပ္ပိယငွေကို မပေးကောင်း၊ ဟူလို။]
ဘိက္ခာစာရဝတ္တေန၊ တောင်းခံလှည့်ခြင်းဟူသော ကျင့်ဝတ်ဖြင့်။
(ဆွမ်းခံသလို အိမ် ပေါက်သွား၍ ရပ်ခြင်း၊ ဟူသော ကျင့်ဝတ်ဖြင့်။)
တဏ္ဍုလာဒီနိ၊ တို့ကို။ပရိယေသိတွာ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ဟတ္ထကမ္မဝသေန၊ ဖြင့်။
ပတ္တံ၊ ကို။
ကာရေတွာ၊ ပြီး၍။
တထေဝ၊ ထိုဟတ္ထကမ်၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင်။
ပါစေတွာ၊ ဖုတ်စေပြီး၍။
နဝပက္ကဿ၊ ကျက်ပြီးခါစဖြစ်သော။
ပတ္တဿ၊ ကို။
ပုဉ္ဆနတေလတ္ထာယ၊ သုတ်ကြောင်းဆီအကျိုးငှာ။
အန္တောဂါမံ၊ သို့။
ပဝိဋ္ဌေန၊ ဝင်သောရဟန်းသည်။
ဘိက္ခာယ၊ ငှာ။
အာဂတော၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
သလ္လက္ခေတွာ၊ မှတ်ထင်၍။
ယာဂုယာဝါ၊ ကိုသော် လည်းကောင်း။
ဘတ္တေဝါ၊ ထမင်းကိုလည်းကောင်း။
အာနီတေ၊ အနီးသို့ ဆောင်အပ်သော်။
ဟတ္ထေန၊ ဖြင့်။
ပတ္တော၊ ကို။
ပိဓာတဗ္ဗော၊ ပိတ်ထားလိုက်၏။
[ရှေးက သပိတ်ဖုံး မရှိသောကြောင့် လက်ဖြင့်ပိတ်သည်။]
ဥပါသိကာ၊ ဆွမ်းလောင်းမည့် ဥပါသိကာမသည်။
ဘန္တေ, ကိံ၊ အဘယ်ပါနည်း။
ဣတိ သစေ ပုစ္ဆတိ။
(ဧဝံသတိ။)
ပတ္တော၊ သပိတ်သည်။
ဝါ၊ က။
နဝပက္ကော၊ ကျက်ပြီးခါစတည်း။
ပုဉ္ဆိနတေလေန၊ ဖြင့်။
အတ္ထော၊ အလိုရှိ၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ၏။
သာ၊ သည်။
ဘန္တေ , ဒေဟိ။
ဣတိ၊ လျှောက်၍။
ပတ္တံ ဂဟေတွာတေလေန ပုဉ္ဆိတွာ, ယာဂုယာဝါ၊ ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ဘတ္တဿဝါ၊ ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ပူရေတွာ သစေ ဒေတိ။
(ဧဝံသတိ)။
ဝိညတ္တိနာမ၊ တောင်းခြင်းမည်သည်။
န ဟောတိ။
ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ဣတိ၊ သို့။
(" ဣမံနယံကထေန္တိ" ဟု ပြန်အုပ်သည်။)
ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
ပဂေဝ၊ စောစော၌ပင်။
ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ, အာသနသာလံ၊ သို့။
ဂန္တွာ, အာသနံ၊ နေရာထိုင်ခုံကို။
အပဿန္တာ၊ ကုန်လသော်။
တိဋ္ဌန္တိ၊ ရပ်နေကုန်အံ့။
တတ္ထ၊ ထိုသို့ ရပ်နေကြရာ၌။
ဥပါသကာ၊ တို့သည်။
ဌိတေ၊ န်သော။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
ဒိသွာ, သယမေဝ၊ အလိုလိုသာလျှင်(ရဟန်းကအယူမခိုင်းဘဲ) အာသနာနိ စေ အာဟရာပေန္တိ။
[အိမ်မှာရှိသော လူငယ်များကိုဆောင်စေသည်၊ ဟူလို။
အာဟရန္တိရှိလျှင် ကောင်း၏။]
(ဧဝံသတိ) နိသီဒိတွာ၊ ထိုင်ပြီး၍။
ဂစ္ဆန္တေ ဟိ၊ ပြန်သွားကုန်သော ရဟန်းတို့သည်။
အာပုစ္ဆိတွာ ဂန္တဗ္ဗံ။
အနာပုစ္ဆာ, ဂတာနံပိ၊ ပြန်သွားကုန်သော ရဟန်းတို့၏လည်း။
နဋ္ဌံ၊ ပျောက်သောထိုင်ခုံသည်။
ဂီဝါ၊ အစားသည်။
နဟောတိ။
[မိမိကမခိုင်းဘဲ ယူ၍ပေးသောကြောင့် ရဟန်းမှာ တာဝန်မရှိရကား ပျောက်သော်လည်း အစားပေးဖွယ်မလို၊ ဟူလို။]
ပန၊ ထိုသို့ပင် ဂီဝါမဖြစ်ပါသော်လည်း။
အာပုစ္ဆိတွာ, ဂမန၊ သည်။
ဝတ္တံ၊ ကျင့်ဝတ်တည်း။
ဘိက္ခူဟိ၊ တို့သည်။
အာသနာနိ, အာဟရထ၊ ဆောင်ခဲ့ကြကုန်။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တေဟိ၊ ပြောဆိုအပ်ကုန်သော ဒါယကာတို့သည်။
အာဟဋာနိ သစေဟောန္တိ။
(ဧဝံသတိ)။
အာပုစ္ဆိတွာဝ ဂန္တဗ္ဗံ။
အနာပုစ္ဆာ၊ ဘဲ။
ဂတာနံ၊ တို့၏။
ဝတ္တဘေဒေါစ၊ ကျင့်ဝတ်ပျက်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။
နဋ္ဌံ၊ ပျောက်သောထိုင်ခုံသည်။
ဂီဝါစ (ဟောတိ)။
ဣတိ၊ မှတ်အပ်၏။
အတ္ထရဏကာဇဝါဒီသုပိ၊ အခင်းကော်ဇော အစရှိသည်တို့၌လည်း။
ဧသေဝနယော။
မက္ခိကာယော၊ ယင်တို့သည်။
ဗဟုကာ၊ န်သည်။
ဟောန္တိ၊ န်အံ့။
မက္ခိကာဗီဇနံ၊ ယင်နှင်ယပ်ကို။
အာဟရထ၊ ဆောင်ယူခဲ့ကြကုန်။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ပြောကောင်း၏။
[ရွာတွင်း ဆွမ်းစားဇရပ်၌ ယင်တွေများနေ၍ ယပ်ယူခဲ့စမ်းပါဟုဒကာများကို ခိုင်းကောင်းသည်၊ ဟူလို။]
ပုစိမန္ဒသာခါနီ၊ တမာခက်အစရှိသည်တို့ကို။
အာဟရန္တိ၊ ဆောင်ယူ လာကုန်အံ့။
[ယင်ခြောက်ဖို့ရန်ယပ်မရှိ၍ တမာခက်စသည်ကို ယူလာအံ့။
ဧဝံ သတိ။]
ကပ္ပိယံ၊ အပ်စပ်သည်ကို။
ကာရာပေတွာ၊ ပြုစေ၍။
ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာနိ၊ အကပ်ခံထိုက်ကုန်၏။
ကပ္ပိယံ ကာရောပေတွာ။ ။သာခါယ လဂ္ဂရဇသ္မိံ ပတ္တေ ပတိတေပိ သာခံဆိန္ဒိတွာ ခါဒိတုကာမတာယပိ သတိ သုခပရိဘောဂတ္ထံ ဝုတ္တံ၊ သစ်ခက်၌ ငြိကပ်ပါလာသော မြူမှုန်သည် သပိတ်၌ကျလျှင် အကပ်ပျက်မည်စိုးသောကြောင့် လည်းကောင်း,သစ်ခက်အညွန့်များကို စားလိုလျှင် အကပ်ခံပြီးဖြစ်စေလိုသောကြောင့်လည်းကောင်း, အပင်ပေါက်မည့် သစ်ပင်ဖြစ်လျှင် ကပ္ပိပြီး ဖြစ်စေလိုသောကြောင့်လည်းကောင်း " ကပ္ပိယံကာရာပေတွာ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာနိ" ဟုဆိုသည်။
အာသနသာလယ၊ ဆွမ်းစားဇရပ်၌။
ဥဒကဘာဇနံ၊ ရေအိုးသည်။
ရိတ္တံ၊ အချည်းအနှီးသည်။
ဝါ၊ ရေမရှိသည်။
ဟောတိ၊ အံ့။
ဓမကရဏံ၊ ကို။
ဂဏှ၊ ယူခဲ့လေ။
ဣတိ၊ သို့။
နဝတ္တဗ္ဗံ (ကသ္မာ)။
ဟိ(ယသ္မာ)ဓမကရဏံ၊ ကို။
ရိတ္တဘာဇနေ၊ အချည်းနှီးသော အိုး၌။
ပက္ခိပန္တော၊ သော်။
ဝါ၊ ထည့်သော ဥပါသကာသည်။
ဘိန္ဒေယျ၊ ခွဲမိရာ၏။
(တသ္မာ န ဝတ္တဗ္ဗံ)။
[ရှေးက ဓမကရိုဏ်ရေစစ်ကို ကြေးနီဖြင့်လုပ်၏။
ယခုခေတ် ရေစစ်များထက် ကြီးမား၏။
ထိုကြောင့် ရေမရှိသောအိုး၌ကျလျှင် ရေအိုးကွဲနိုင်သည်။]
ပန၊ အနွယကား။
နဒိံ၊ သို့။
ဂန္တွာ ဥဒကံ အာဟရ။
ဣတိဝါ၊ သို့သော်လည်းကောင်း။
တဋ္ဌာကံ ဂန္တွာ ဥဒကံ အာဟရ။
ဣတိဝါ၊ သို့သော်လည်းကောင်း။
ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်၏။
ဂေဟတော၊ မှ။
အာဟရ။
ဣတိဝါ၊ သို့။
ဝတ္တုံ နေဝ ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
အာဟဋံ၊ ဆောင်ယူအပ်သောရေကို။
န ပရိဘုဉ္ဇတဗ္ဗံ၊ မသုံးဆောင်ကောင်း။
[ဤစကားကိုထောက်၍ ဉာတိ ပဝါရိတမုတ်သူ၏ ပစ္စည်းမှန်လျှင် ရေကိုမျှ မတောင်းကောင်းဟူမှတ်။]
အာသန သာလာယံဝါ၊ ရွာတွင်းဆွမ်းစားဇရပ်၌ သော်လည်းကောင်း။
အရညကေဝါ၊ ၌ လည်းကောင်း။
ဘတ္တကိစ္စံ ကရောန္တေဟိ၊ ပြုသော ရဟန်းတို့သည်။
တတ္ထ ဇာတကံ၊ ထိုအရပ်၌ ပေါက်သော။
အနဇ္ဈာဝုတ္ထကံ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သည် မစိုးအုပ် မသိမ်းပိုက်သော။
ယံကိဉ္စိ၊ သော။
ဥတ္တရိဘင်္ဂါရဟံ၊ လက်သုပ် ဟင်းလျာလုပ်ထိုက်သော။
ပတ္တံဝါ၊ သစ်ရွက်ကိုလည်းကောင်း။
ဖလံဝါ၊ ကို လည်းကောင်း။
ကိဉ္စိ၊ သော။
ကမ္မံ၊ ကို။
ကရောန္တံ၊ ပြုလုပ်နေသူကို။
သစေ အာဟရာပေတိ။
(ဧဝံသတိ) ဟတ္ထကမ္မဝသေနအာဟရာပေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ။
[အလုပ်ရှိသူကို မခိုင်းကောင်း၍ဟတ္ထကမ်ပြုဖို့ရန် ပြောပြီးမှ ထိုပိုင်ရှင်မဲ့ ဟင်းရွက်စသည်ကို အယူခိုင်းရသည်။]
ပန၊ ဆက်။
အလဇ္ဇီဟိ၊ န်သော။
ဘိက္ခူဟိဝါ၊ တို့ကို လည်းကောင်း။
သာမဏေရေဟိဝါ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
ဟတ္ထကမ္မံ န ကာရေတဗ္ဗံ၊ မပြုစေရာ။
အလဇ္ဇီဟိ န ကာရာပေတဗ္ဗံ။ ။သာမညတော ဝုတ္တတ္တာ (အလဇ္ဇီကို မခိုင်းကောင်း-ဟု သာမည ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်) အတ္တနော အတ္တာယ ယံကိဉ္စိဟတ္ထကမ္မံ ကာရေတုံ နဝဋ္ဋတိ (အတွင်းစားဖို့ဖြစ်စေ အပြင်သုံးဖို့ဖြစ်စေ ဘာကိုမျှ မခိုင်းကောင်း) ၊ ယံ ပန အလဇ္ဇီ နိဝါရိယမာနောပိ ဗီဇနာဒိံ ကရောတိ (မိမိအားပြုမပေးဖို့ရန်တားပါလျက် ယပ်ခပ်ပေးမှု စသည်ကိုပြု၏)၊ တတ္ထ ဒေါသော နတ္ထိ၊ (ဝိမတိ)၊ဤစကားကို ထောက်၍ ဝိနည်းဓိုရ်ပုဂ္ဂိုလ်များသည် အလဇ္ဇှီသာမဏေတို့ကို ခိုင်းလေ့မရှိကြ။
အယံ၊ ကား။
တာဝ၊ ဂေါဏံဒေထ စသည်မှ ရှေးဦးစွာ။
ပုရိသတ္တကရေ၊ ၌။
နယော၊ တည်း။
[ပါဠိတော်၌ "ပုရိသတ္တကရံ ဒေထ, ဂေါဏံ ဒေထ, သကဋံဒေထ" စသည်ဖြင့် လာ၏။]
ပန၊ ကား။
ဂေါဏံ၊ ကို။
အညာတကအပ္ပဝါရိတဋ္ဌာနတော၊ ဆွေမျိုးမတော်သူ,မဖိတ်မာန်သူတို့၏ အထံမှ။
အာဟရာပေတုံ နဝဋ္ဋတိ။
အာဟရာပေန္တဿ၊ ၏။
ဒုက္ကဋံ၊ သည်။
(ဟောတိ)။
[အညာတကဝိညတ္တိဒုက္ကဋ်သင့်သည်၊ ဟူလို။]
ဉာတိပဝါရိတဋ္ဌာနတောပိ၊ မှလည်း။
မူလစ္ဆဇ္ဖာယ၊ အရင်းအမြစ်ပြတ်ခြင်းအားဖြင့်။
ဝါ၊ အပိုင်။
ယာစိတုံ န ဝဋ္ဋတိ။
["ဟတ္ထိ ဂဝဿဝဠဂ္ဂဟဏာပဋိဝိရတော ဟောတိ" ဟူသော ပါဠိတော်အရ နွားကို အပိုင်မတောင်းကောင်း။]
တာဝကာလိက နယေန၊ တာဝကာလိက နည်းဖြင့်။
[ခေတ္တခဏ တောင်းသောနည်းဖြင့်။]
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော တောင်းမှုဆိုင်ရာဌာန၌။
(ယာစိတုံ)ဝဋ္ဋတိ။
စ၊ ဆက်။
ဧဝံ၊ သို့။
အာဟရာပိတံ၊ ဆောင်ယူစေအပ်ပြီးသော။
ဂေါဏံ၊ ကို။
ရက္ခိတွာ၊ စောင့်ရှောက်၍ (စောရောဒိဥပဒ္ဒဝတောရက္ခိတွာ) ဇဂ္ဂိတွာ= ကျွေးမွေး၍။
[တိဏ ဒါနာဒီဟိ ဇဂ္ဂိတွာ။]
သာမိကာ၊ တို့ကို။
ပဋိစ္ဆာပေတဗ္ဗာ၊ ပြန်၍အပ်ထိုက်ကုန်၏။
အဿ၊ ထိုနွား၏။
ပါဒေါဝါ၊ ခြေသည်သော်လည်းကောင်း။
သိင်္ဂံဝါ၊ ဦးချိုသည်သော်လည်းကောင်း။
သစေ ဘိဇ္ဇတိဝါ၊ အကယ်၍မူလည်းကျိုးအံ့။
သစေ နဿတိဝါ၊ အကယ်၍မူလည်း ပျက်စီးအံ့။
သာမိကာ၊ နွားရှင်တို့သည်။
စေသမ္ပဋိစ္ဆန္တိ၊ န်အံ့။
[ခြေကျိုးနေသော နွားကို ပြန်အပ်သည့်အခါနွားရှင်တို့က ကျေကျေနပ်နပ် လက်ခံကုန်အံ့၊ ဟူလို။]
ဣစ္စေတံ ကုသလံ။
နော စ သမ္ပဋိစ္ဆန္တိ။ (ဧဝံသတိ) ဂီဝါ ဟောတိ။
တုမာကံယေဝ၊ အရှင်ဘုရားတို့အားသာ။
ဒေမာတိ သစေ ဝဒန္တိ။
(ဧဝံသတိ) န သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗံ။
[ပုဂ္ဂလိကလှူသောကြောင့် မသာယာကောင်း၍ လက်မခံရဟု ဆိုသည်။]
ပန၊ အနွယကား။
ဝိဟာရဿ ဒေမာတိ ဝုတ္တေ, အာရာမိကာနံ၊ အာရာမ်စောင့်တို့အား။
ဇဂ္ဂနတ္ထာယ၊ ငှာ။
အာစိက္ခထ, ပြောလိုက်ကြကုန်။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
[ဤနွားကိုကျောင်းအား လှူကြောင်းကို အာရာမ်စောင့်တို့အား သင် အလှူရှင်တို့ကပြောလိုက်ကြပါ။
အာရာမ်စောင့်တို့က နွားကို စောင့်ရှောက်ကျွေးမွေးထားကြပါလိမ့်မည်၊ ဟူလို။]
သကဋံ၊ လှည်းကို။
ဒေထ၊ ပါကုန်။
ဣတိပိ၊ သို့လည်း။
အညာတအပ္ပဝါရိတေ၊ တို့ကို။
ဝတ္တုံ၊ ငှာ။
နဝဋ္ဋတိ။
ဝိညတ္တိယေဝ၊ ဝိညတ်သာလျှင်။
ဟောတိ။
ဒုက္ကဋံ၊ သို့။
အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။
[ဝိညတ္တိ ဒုက္ကဋ်၊ ဟူလို။]
ပန၊ အနွယ ကား။
ဉာတိပဝါရိတဋ္ဌာနေ၊ ၌။
(ဝတ္တုံ၊ ငှာ)။
ဝဋ္ဋတိ။
တာဝလာလိကံ၊ အခိုက်အတန့်မျှ။
(သုံးဆောင်ရာ အခိုက်အတန့်မျှ)။
(ယာစိတုံ၊ ငှာ) ဝဋ္ဋတိ= ၏။
ကမ္မံ၊ ကို။
ကတွာ၊ ပြီး၍။
ပုန၊ ဖန်။
ဒါတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
နေမိအာဒီနိ၊ လှည်း ၏ အကွပ်စရှိသောအဆောက်အဦတို့သည်။
သစေ ဘိဇ္ဇန္တိ၊ အကယ်၍ ကျိုးကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ပါကတိကာနိ၊ ပင်ကိုအတိုင်းရှိသည်တို့ကို။
ကတွာ၊ ပြီး၍။
ဒါတဗ္ဗံ၊ ပြန်ပေးရာ၏။
နဋ္ဌေ၊ လှည်းတစ်စီးလုံး ပျောက်လသော်။
ဂီဝါ၊ အစားသည်။
ဟောတိ။
(သကဋံ၊ ကို)။
တုမာကမေဝ၊ တို့အားသာလျှင်။
ဒေမ၊ လှူပါကုန်၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တေ၊ သော်။
ဒါရုဘဏ္ဍံနာမ၊ သစ်ဘဏ္ဍာမည်သည် ကို။
သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
[သစ်ဘဏ္ဍာဖြစ်သောကြောင့် လက်ခံကောင်း သည်၊ ဟူလို။]
ဝါသိ။
ပေ။
နိခါဒနေသု၊ ပဲခွပ်, ပုဆိန်, ဓားမ, ပေါက်တူး, ဆောက်တို့၌။
ဧသနယော၊ တည်း။
[ငှား၍ အလုပ်လုပ်ပြီးနောက် ပြန်ပေးရမည်။
အပိုင်လှူလျှင်လည်း လက်ခံကောင်းသည်၊ ဟူလို။]
ပရပရိဂ္ဂတေသု၊ သူတစ်ပါးတို့ သိမ်းပိုက်အပ်ကုန်သော။
ဝလ္လိအာဒီသုစ၊ နွယ်အစရှိသည်တို့၌လည်း။
(ဧသေဝနယော၊ တည်း။)
["ဧသနယော ဝါသိ။
ပေ။
နိခါဒနေသု။
ဝလ္လိအာဒီသုစပရပရိဂ္ဂဟိတေသု" ဟု ၂၊ ဝါကျခွဲပါ။
ထိုသို့မခွဲလျှင် ပရပရိဂ္ဂဟိတေသုပုဒ်သည် "ဝါသိ။
ပေ။
နိခါဒနေသု" ပုဒ်၌လည်း လိုက်လိမ့်မည်။
ဝလ္လိအာဒီသုစပရပရိဂ္ဂတေသု ဧသေဝနယောတိ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ ရှေ့ဝါကျမှ ဧသေဝနယောကိုလိုက်ပါစေ= ဟူလို။]
စ၊ ဆက်။
ဂရုဘဏ္ဍပဟောနကေသုယေဝ၊ ဂရုဘဏ်လောက်သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။
ဝလ္လိအာဒီသု၊ တို့၌။
ဝိညတ္တိ၊ သည်။
ဟောတိ။
တတော၊ ထို ဂရုဘဏ်လောက်သော နွယ် စသည်တို့မှ။
သြရံ၊ အတွင်းဖြစ်သောနွယ် စသည်၌။
(ဝိညတ္တိ၊ သည်။)
န ဟောတိ။
[ဝလ္လိအာဒီသု၌ အာဒိဖြင့် ဝေဠု မုဉ္ဇ ပဗ္ဗဇ တိဏ မတ္တိက တို့ကို ယူ။
ဆေးဒါန်းစသောအချို့ဝတ္ထုသည် သေးငယ်သော်လည်း အဖိုးများစွာထိုက်တန်၏။
ထိုဝတ္ထုမျိုးကိုကား မတောင်းကောင်း။]
ပန၊ ဆက်။
အနဇ္စျာဝုတ္တကံ၊ သူတစ်ပါးတို့ မစိုးအုပ် မသိမ်းပိုက်အပ်သော။
ယံကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသောနွယ် စသည်ကို။
အာဟရာပေတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ဟိ၊ မှန်။
ရက္ခိတဂေါပိတဋ္ဌာနေယေဝ၊ စောင့်ရှောက်အပ်, လုံခြုံစေအပ်သော အရပ်၌သာ။
ဝိညတ္တိနာမ၊ ကို။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
သာ၊ ထို ဝိညတ်သည်။
ဒွီသု၊ ကုန်သော။
ပစ္စယေသု၊ ဆွမ်းသင်္ကန်း ပစ္စည်းတို့၌။
သဗ္ဗေန၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံ အကုန်အစဉ်။
(ယာစိတုံ) နဝဋ္ဋတိ။
[ပရိကထာသြဘာ, နိမိတ်, အားလုံးပင် မအပ်၊ ဟူလို။]
သေနာသနပစ္စယေ ပန၊ ကျောင်းပစ္စည်း၌ကား။
အာဟရ၊ လော့။
ဒေဟိ၊ ပေးစမ်းလော့။
ဣတိ၊ သို့။
ဝိညတ္တိမတ္တမေဝ၊ မိမိအလိုရှိကြောင်းကို သိစေခြင်းမျှသည်သာ။
ဝါ၊ တိုက်ရိုက်တောင်းခြင်းမျှသာ။
န ဝဋ္ဋတိ။
ပရိကထောဘာသနိမိတ္တကမ္မာနိ၊ ပရိယာယ် ပြောမှု, အရောင်ပြမှု, အရိပ်နိမိတ်ပြုမှုတို့သည်။
ဝဋ္ဋန္တိ၊ ကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထို ၃ မျိုးတို့တွင်။
ဥပေါသထာဂါရံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဘောဇနသာလံဝါ၊ ဆွမ်းစားကျောင်းကိုသော်လည်းကောင်း။
အညံ၊ သော။
ယံကိဉ္စိ၊ သော။
သေနာသနံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဣစ္ဆတော၊ အလိုရှိသော ရဟန်းသည်။
ဝတ၊ စင်စစ်။
ဣမသ္မိံသြကာသေ၊ ၌။
ဧဝရူပံ၊ သော။
သေနာသနံ၊ ကို။
ကာတုံ, ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ဣတိဝါ၊ သို့သော်လည်းကောင်း။
ယုတ္တံ၊ သင့်၏။
ဣတိဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
အနုရူပံ၊ လျောက်ပတ်၏။
ဣတိဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ဣတိအာဒိနာ နယေန၊ ဖြင့်။
ဝစနံ၊ ပရိယာယ်ပြောခြင်းသည်။
ပရိကထာနာမ၊ ထာမည်၏။
ဥပါသကာ၊ တို့။
တုမှေ ကုဟိံ, ဝသထ၊ န်သနည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့မေးအံ့။
ဘန္တေ ,ပါသာဒေ၊ ၌။
ဝါ၊ အုတ်တိုက်၌။
(ဝသာမ)။
ဣတိ၊ လျှောက်ကုန်အံ့။
ဥပါသကာ၊ တို့။
ဘိက္ခူနံပနံ၊ တို့အားကား။
ပါသာဒေါ၊ သည်။
နဝဋ္ဋတိကိံ၊ သလော။
ဣတိဧဝမာဒိဝစနံ၊ ဤသို့ အစရှိသော ပြောခြင်းမျိုးသည်။
သြဘာသောနာမ၊ သမည်၏။
မနုဿေ၊ ကျောင်းဆောက်နိုင်မည့် လူတို့ကို။
ဒိသွာ၊ ၍။
ရဇ္ဇုံ၊ ပန္နက်ကြိုးကို။
ပသာရေတိ၊ ဆန့်တန်းပြအံ့။
ခိလေ၊ ပန္နက်ငုတ်တို့ကို။
အာကောဋာပေတိ၊ စိုက်နှက်စေအံ့။
ဘန္တေ, ဣဒံ၊ ဤကြိုးတန်းခြင်း, သစ်ငုတ်ရိုက်ခြင်းသည်။
ကိံ၊ အဘယ်ပါနည်း။
ဣတိ, ဝုတ္တေ၊ လျှောက်အပ်သော။
ဣဓ၊ ဤနေရာ၌။
အာဝါသံ၊ ကျောင်းကို။
ကရိဿာမ၊ န်အံ့။
ဣတိ ဧဝမာဒိကရဏံ ပန၊ ဤသို့ အစ ရှိသော အရိပ်နိမိတ်ကို ပြုခြင်းသည်ကား။
နိမိတ္တကမ္မံနာမ၊ မည်၏။
ဂိလာနပစ္စယေပန၊ ဂိလာနအတွက် ဆေးပစ္စည်း၌ကား။
ဝိညတ္တိပိ၊ သည်လည်း။
ဝဋ္ဋတိ။
ပရိကထာဒီနိ၊ ပရိကထာ အစရှိသည်တို့သည်။
ပဂေဝ၊ ရှေးဦးမဆွ အစကပင်။
(ဝဋ္ဋန္တိ)။
မနုဿာ ဥပဒ္ဒုတာ ယာစနာယ ဥပဒ္ဒုတာ ဝိညတ္တိယာတိ၊ ကား။
တေသံဘိက္ခူနံ၊ ထိုအာဠဝီတိုင်းသား ရဟန်းတို့၏။
တာယ ယာစနာယ၊ ထိုတိုက်ရိုက်တောင်းခြင်းသည်လည်းကောင်း။
တာယ ဝိညတ္တိယာစ၊ ထိုမိမိအလိုရှိကြောင်းကို သိစေခြင်းသည် လည်းကောင်း။
ပီဠိတာ၊ နှိပ်စက်အပ်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ)။
ပရိကထော၊ ပေ၊ ကမ္မာနိ။ ။ပရိယာယေန+ကထနံပရိကထာ၊ဤပရိကထာသည်ပရိယာယ်အားဖြင့် တိုက်ရိုက်ပြောခြင်း ဖြစ်သည်၊ ဥဇုကမေဝ အကထေထွာ (တိုက်ရိုက်မပြောဘဲ) ယထာ အဓိပ္ပာယော ဝိဘူတော ဟောတိ၊ ဧဝံ (မိမိအလို ထင်ရှားလောက်အောင်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်) သြဘာသနံ (အရောင်ပြခြင်း) ၊ ပစ္စယေ ဥဒ္ဒိဿ ယထာအဓိပ္ပာယော ဝိညာယတိ၊ ဧဝံ နိမိတ္တ ကမ္မံ [ကျောင်းသည် ပုဂ္ဂလိကဖြစ်စေကာမူအများခိုကိုးရာဖြစ်သောကြောင့် " ကျောင်းပစ္စည်း၌ ပရိကာထာ, သြဘာသ, နိမိတ်များပြုကောင်း၏ " ဟု ခွင့်ပြုဟန်တူသည်။]
ဥဗ္ဗိဇ္ဇန္တိပီတိ၊ ကား။
ကိံ၊ အဘယ်ကို။
အာဟရောပေဿန္တိနု၊ ဆောင်စေကုန်လတ္တံ့နည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့တွေး၍။
ဥဗ္ဗေဂံ၊ တုန်လှုပ်ခြင်းကို။
ဣဉ္ဇနံ စလနံ၊ တုန်လှုပ်ခြင်းကို။
ပဋိလဘန္တိ၊ န်၏။
[ဥဗ္ဗိဇ္ဇန္တိ၌ ဥ+ဝိဇီဓာတ်သည် ဘယ၊ ကမ္ပန ၂ နက်ကို ဟောသော်လည်း ဘယအနက်ကို ဥတ္တသန္တိဖြင့်ပြလတ္တံ့ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ပန (စလန) အနက်ကို ဟောရသည်။]
ဥတ္တသန္တီပီတိ၊ ကား။
အဟိံ၊ မြွေကို။
ဒိသွာဝိယ၊ တွေ့ရသကဲ့သို့။
သဟသာ,တသိတွာ၊ လန့်၍။
ဥက္ကမန္တိ၊ ဖဲသွားကြကုန်၏။
[ဥက္ကမန္တီတိ အပဂစ္ဆန္တိ။
ဋီကာ။]
ပလာယန္တိပီတိ၊ ကား။
ဒူရတောဝ၊ ခပ်ဝေးဝေးကပင်။
ယေနတေနဝါ၊ ဟုတ်ဟုတ်ငြားငြားသော အရပ်သို့လည်း။
(ခြေဦးတည့်ရာအရပ်သို့လည်း။)
ပလာယန္တိ၊ ပြေးကြကုန်၏။
အညေနပိ ဂစ္ဆန္တိီတိ၊ ကား။
ယံ မဂ္ဂံ၊ ကို။
ပဋိပန္နာ၊ သွားကုန်ပြီ။
တံ၊ ထို မိမိတို့သွားရာလမ်းကို။
ပဟာယ၊ ၍။
နိဝတ္တိတွာ၊ ၍။
ဝါမံဝါ၊ လက်ဝဲ လမ်းကိုသော်လည်းကောင်း။
ဒက္ခိဏံဝါ၊ လက်ယာလမ်းကိုသော်လည်းကောင်း။
ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တိ။
[လမ်းလွှဲသွားကြသည်၊ ဟူလို။]
ဒွါရံပိ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ထကေန္တိ၊ ပိတ်ထားကြကုန်၏။
[ထကေန္တိ နောက်၌ "ပေယျာလ" ပါသည်။
ထိုပေယျာလဖြင့် ပါဠိတော်လာစကားကို မြှုပ်ထားသည်ဟု မှတ်။
တချို့စာအုပ်များ၌ ကား ထို ပေယျာလ မပါ။]
ဘူတပုဗ္ဗံ ဘိက္ခဝေတိ၊ ကား။
ဣတိ၊ ဤ ပါဠိတော်၌ လာသည့်အတိုင်း။
ဘဂဝါ တေဘိက္ခူ ဂရဟိတွာ, တဒနုရူပံ၊ ထိုတောင်းခြင်းအား လျော်သော။
ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ပုနပိ, ဝိညတ္တိယာ၊ မိမိအလိုရှိကြောင်းကို သိစေခြင်း၏။
ဝါ၊ တောင်းခြင်း၏။
ဒေါသံ၊ အပြစ်ကို။
ပါကဋံ၊ ထင်ရှားအောင်။
ကုရုမာနော၊ သည်။
(ဟုတွာ) ဘူတပုဗ္ဗံ ဘိက္ခဝေတိ အာဒိနာ၊ သော။
ဣမိနာ နယေန၊ ဖြင့်။
တီဏိဝတ္ထူနိ၊ တို့ကို။
ဒဿေသိ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထို သုံးဝတ္ထုတို့တွင်။
မဏိကဏ္ဌောတိ၊ ကား။
သော နာဂရာဇာ၊ သည်။
သဗ္ဗကာမဒဒံ၊ အလုံးစုံအလိုရှိအပ်သော အကျိုးကို ပေးနိုင်သော။
မဟဂ္ဃံ၊ သော။
မဏိံ၊ ကို။
ကဏ္ဌေ၊ လည်ပင်း၌။
ပိဠန္ဓိတွာ၊ ပန်ဆင်၍။
စရတိ ကိရ၊ လှည့်လည်သတတ်။
တသ္မာ, မဏိကဏ္ဌောတွေဝ၊ ဟူ၍သာ။
ပညာယိတ္ထ၊ ထင်ရှားပြီ။
[မဏိ+ကဏ္ဌေ အဿာတိမဏိကဏ္ဌော၊ လည်ပင်း၌ ပတ္တမြားတန်ဆာရှိသော နဂါးမင်း။]
ဥပရိ။
ပေ။
အဋ္ဌာသီတိ(ဧတ္တ) ပါဌ်၌။
(ဂူဠှတ္ထံ) ကိရ (ဥဒ္ဓရိတွာ ဒဿေမိ)။
ဒွိန္နံ၊ န်သော။
တေသံ ဣသီနံ၊ တို့တွင်။
ကနိဋ္ဌော၊ ညီငယ်ဖြစ်သော။
သော ဣသိ၊ သည်။
မေတ္တာ ဝိဟာရီ၊ မေတ္တာဖြင့် နေလေ့ရှိသည်။
အဟောသိ။
တသ္မာ,နာဂရာဇာ၊ သည်။
နဒိတော၊ မှ။
ဥတ္တရိတွာ၊ တက်ပြီး၍။
ဒေဝဝဏ္ဏံ၊ နတ်အသွင်ကို။
နိမ္မိနိတွာ၊ ဖန်ဆင်း၍။
တဿ၊ ထိုရသေ့ကလေး၏။
သန္တိကေ၊ ၌။
နိသီဒိတွာ၊ ၍။
သမ္မောဒနီယံ၊ ဝမ်းမြောက်ထိုက်သော။
ကထံ၊ ကို။
ကတွာ၊ ပြီး၍။
တံဒေဝဝဏ္ဏံ၊ ကို။
ပဟာယ၊ ၍။
သကဝဏ္ဏမေဝ၊ မိမိအသွင်သို့သာ။
(မိမိနဂါးအသွင်သို့သာ)ဥပဂန္တာ၊ ကပ်ရောက်၍။
တံဣသိံ၊ ကို။
ပရိက္ခိပိတွာ၊ ကိုယ်ဖြင့်ရစ်ပတ်၍။
ပသန္နာကာရံ၊ ကြည်ညိုသူတို့ ပြုထိုက်သောကိစ္စကို။
[ပသန္နေဟိ ကာတဗ္ဗကိစ္စံ။]
ကရောန္တော၊ လျက်။
ဥပရိမုဒ္ဓနိ၊ ၌။
မဟန္တံ၊ သော။
ဖဏံ၊ ပါးပျဥ်းကို။
ကရိတွာ, ဆတ္တံ၊ ကို။
ဓာရယမာနောဝိယ၊ ဆောင်းသကဲ့သို့။
မုဟုတ္တံဌတွာပက္ကမတိ။
တေန၊ ကြောင့်။
ဥပရိ။
ပေ။
အဋ္ဌာသီတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂီတိကာရေဟိ) ဝုတ္တံ။
မဏိမဿ ကဏ္ဌေ ပိဠန္ဓနန္တိ၊ ကား။
အဿ၊ ထိုနဂါး၏။
ကဏ္ဌေ၊ ၌။
ပိဠန္ဓိတံ၊ ပန်ဆင်အပ်သော။
အာမုက္ကံ၊ စွပ်အပ်သော။
(မဏိံ၊ ကို။
ပဿာမိ၊ မြင်ပါ၏။)
ဣတိအတ္ထော၊ အနက်။
[အာမုက္ကံ၌ အပုဗ္ဗ မုစဓာတ်, တပစ္စည်းကိုက္ကပြု။]
ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသီတိ၊ ကား။
တေန ဒေဝဝဏ္ဏေန၊ ထိုနတ်အသွင်ဖြင့်။
[ရှေးလာစဥ် အခါတုန်းက ဖန်ဆင်းနေကျ နတ်အသွင်ဟု သိစေလိုသောကြောင့် "တေန" ဟု တသဒ္ဒါဖြင့်ညွှန်ပြသည်။။]
အာဂန္တာ၊ ၍။
တာပသေန၊ နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
သမ္မောဒမာနော၊ လွန်စွာဝမ်းမြောက်သည်။
ဝါ၊ ရောနှောမိသည်။
(ဟုတွာ)။
ဧကသ္မိံ ပဒေသေ၊ ၌။
အဋ္ဌာသိ၊ ပြီ။ပါဠိတော် မှတ်ချက်။ ။ပါဠိတော်ဝယ် "မဏိနာ မေ အတ္ထော" ဟု ရှိ၏၊ ရသေ့ကလေးမှာ ပတ္တမြားအလိုရှိသည် မဟုတ်၊ နဂါးမလာခြင်းကိုသာ အလိုရှိသည်၊ သို့သော်ပတ္တမြားကို တောင်းလျှင် နဂါးလာတော့မည် မဟုတ်ရကား အကျိုးမလာခြင်းကိုအကြောင်း၌ တင်စား၍ ဖလူပစာရအားဖြင့် "မဏိနာ မေ အတ္ထော" ဟုပြောသည်၊တစ်နည်း-"ဥုံနမော ဗုဒ္ဓဿ" ကဲ့သို့ "ဥုံနမးသိဝါယ" စသည်ဖြင့် ပုဏ္ဏားတို့မန္တန်ရွတ်ရာဝယ် တကယ်ပင် ဘုရားရှိခိုးလိုစိတ် မရှိသော်လည်း ရွတ်ရိုးထုံးစံအတိုင်း ရွတ်သကဲ့သို့,ပတ္တမြားကို တောင်းရာ၌လည်း တကယိလိုချင်စိတ် မရှိစေကာမူ တောင်းသောအခါ ပြောရိုးထုံးစံအတိုင်း "မဏိနာ မေ အတ္ထော" ဟု ပြောသည်။
သာရတ္ထ။ ။မဏိယာစနယ (ပတ္တမြားတောင်းသည့်အတွက်) တဿ အနာဂမနေန အတ္တနော ဝဍ္ဎိ ဟောတိ (မိမိမှာ တိုးပွားခြင်းဟူသော အကျိုးဖြစ်၏၊) ဣတိဝုတ္တံ-မဏိနာ မေ အတ္ထောတိ၊ မန္တပဒနီဟာရေန ဝါ တထာ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ တစ်နည်း, ပုဏ္ဏားတို့ မန္တန်ရွတ်ပုံနည်းအားဖြင့် ထိုမဏိနာ မေ အတ္ထောဟု ဆိုအပ်ပြီ-ဟုမှတ်၊[ဝိမတိ၌ကား " ပတ္တေန မေ အတ္ထော" ၌ ဤအဓိပ္ပါယ်ကိုဖွင့်သည်၊ "မန္တ ပ ဒနီဟာရေန"အရာဝယ် "သောတ္တိယာနံ မန္တ ပဒဝသေန-ပုဏ္ဏားတို့၏ မန္တန်ပုဒ်ရွတ်နည်း အစွမ်းအားဖြင့်"ဟုဆိုခြင်းသာ ထူး၏။]
သာရတ္ထ။ ။မဏိယာစနယ (ပတ္တမြားတောင်းသည့်အတွက်) တဿ အနာဂမနေန အတ္တနော ဝဍ္ဎိ ဟောတိ (မိမိမှာ တိုးပွားခြင်းဟူသော အကျိုးဖြစ်၏၊) ဣတိဝုတ္တံ-မဏိနာ မေ အတ္ထောတိ၊ မန္တပဒနီဟာရေန ဝါ တထာ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ တစ်နည်း, ပုဏ္ဏားတို့ မန္တန်ရွတ်ပုံနည်းအားဖြင့် ထိုမဏိနာ မေ အတ္ထောဟု ဆိုအပ်ပြီ-ဟုမှတ်၊[ဝိမတိ၌ကား " ပတ္တေန မေ အတ္ထော" ၌ ဤအဓိပ္ပါယ်ကိုဖွင့်သည်၊ "မန္တ ပ ဒနီဟာရေန"အရာဝယ် "သောတ္တိယာနံ မန္တ ပဒဝသေန-ပုဏ္ဏားတို့၏ မန္တန်ပုဒ်ရွတ်နည်း အစွမ်းအားဖြင့်"ဟုဆိုခြင်းသာ ထူး၏။]
မမန္နပါ နန္တိ၊ ကား။
မမ၊ ငါ၏။
ဝါ၊ ငါ့မှာ။
အန္နဉ္စ၊ စားဖွယ်သည်လည်းကောင်း။
ပါနဉ္စ၊ သောက်ဖွယ်သည်လည်းကောင်။
(ဥပ္ပဇ္ဇတိ၌စပ်)။
ဝိပုလန္တိ၊ ကား။
ဗဟုလံ၊ များစွာသော။
ဥဠာရန္တိ၊ ကား။
ပဏီတံ၊ မွန်မြတ်သော။
(အန္နပါနံ၌စပ်။)
အတိယာစကောသီတိ၊ ကား။
အတိဝိယ၊ လျှင်။
ယာစကော၊ တောင်းတတ်သည်။
အသိ။
ပုနပ္ပုနံ, ယာစသိ၊ တောင်းဘိ၏။
ဣတိဝုတ္တံ ဟောတိ။
သုသူတိ၊ ကား။
တရုဏော၊ နုပျိုသော။
ထာမသမ္ပန္နော၊ အားအစွမ်းနှင့်ပြည့်စုံသော။
ယောဗ္ဗနပ္ပတ္တ ပုရိသော၊ ကောင်းသောအရွယ်သို့ရောက်သောယောကျာ်းသည်။
(ပါဠိတော် "တာသေသိ" ၌စပ်။)
ကာဠသိလာ၊ ကျောက်ညိုကို။
သက္ခရာ၊ ရာဟူ၍။
ဝုစ္စတိ။
တတ္ထ၊ ထိုကျောက်ညို၌။
ဓောတော၊ သွေးအပ်သော။
အသိ၊ သန်လျက်ကို။
သက္ခရဓောတော နာမာတိ၊ တမည်၏ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ။
အဿ၊ ထိုယောကျာ်း၏။
ပါဏိမှိ၊ ၌။
သက္ခရဓောတော၊ ကျောက်ညို၌ သွေးအပ်သော သန်လျက်သည်။
(အတ္ထိ) ဣတိ၊ ကြောင့်။
(သော),သက္ခရဓောတပါဏိ၊ မည်၏။
ပါသာဏေ၊ ဓားသွေးကျောက်၌။
ဓောတနိသိတခဂ္ဂဟတ္ထော၊ လက်၌သွေးအပ်သော ထက်စွာသောသန်လျက်ရှိသော။
(ပါဠိတော်"သုသု" ၌စပ်။)
ဣတိအတ္ထော။
အသိဟတ္ထော၊ လက်၌ သန်လျက်ရှိသော။
သော ပုရိသော၊ သည်။
တာသေယျ ယထာ၊ ထိတ်လန့်စေရာသကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
မံ၊ ငါ့ကို။
သေလံ၊ ပတ္တမြားကျောက်ကို။
ယာစမာနော၊ လျက်။
မဏိံ၊ ကို။
ယာစန္တော၊ လျက်။
တာသေသိ၊ ပြီ။
ဣတိအတ္ထော။
နတံ ယာစေတိ၊ ကား။
တံ၊ ထိုအရာဝတ္ထုကို။
န ယာစေယျ၊ ရာ။
ကတရံ၊ ကို။
(န ယာစေယျ၊ နည်း။)
ယဿ ပိယံ ဇိဂီသေတိ၊ ကား။
ယံ၊ အကြင်အရာဝတ္ထုကို။
အဿ သတ္တဿ၊ ထို ဥစ္စာရှင်သတ္တဝါသည်။
ပိယံ၊ ချစ်အပ်၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဇာနေယျ၊ ၏။
(တံ၊ ကို။
နယာစေယျ)။
[ဇိဂီသေဝယ် "ဟရ" ဓာတ်,တစ်နည်း၊ ဇိဓာတ်ဖြစ်သော်လည်း ဓာတူနံ အနေကတ္ထတ္တာအရ ဤနေရာ၌ဇာနနအနက်ကို ဟော၏။
ထို့ကြောင့် "ဇိဂီသေ" ကို "ဇာနေယျ" ဟု ဖွင့်၏။
ယဿကို "ယံ+အဿ" ဟု ပုဒ်ဖြတ်။]
ကိမင်္ဂံပန မနုဿဘူတာနံတိ၊ ကား။
မနုဿဘူတာနံ၊ လူဖြစ်၍ ဖြစ်သူတို့၏။
ဝါ၊ တို့မှာ။
အမနာပါ၊ မမြတ်နိုးခြင်းသည်။
(ဟောတိ)။
ဣတိ၊ သို့။
ဧတ္ထ၊ ဤလူတို့၏ မမြတ်နိုးခြင်း၌။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုဖွယ်စကား သည်။
ကိမေဝ၊ အဘယ်မှာ ရှိပါတော့အံ့နည်း။
သကုဏသံဃဿ သဒ္ဒေန ဥဗ္ဗာဠှောတိ၊ ကား။
သောသကုဏသံဃော၊ ထိုငှက်အပေါင်းသည်။
ပထမယာမဉ္စ၊ ညဥ့်ဦးယာမ်၌လည်းကောင်း။
ပစ္ဆိမယာမဉ္စ၊ မိုးသောက်ယာမ်၌လည်းကောင်း။
နိရန္တရံ၊ အဆက်မပြတ်။
သဒ္ဒမေဝ၊ အသံကိုသာ။
ကရောတိကိရ၊ သတတ်။
သောဘိက္ခု၊ သည်။
တေနသဒ္ဒေန၊ သည်။
ပီဠိတော၊ နှိပ်စက်အပ်သည်။
ဟုတွာဘဂဝတော သန္တိကံအဂမာသိ၊ ပြီ။
တေနာ၊ ကြောင့်။
ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမီတိ၊ ဟူ၍။
(ဘဂဝါ) အာဟ၊ မိန့်တော်မူကုန်ပြီ။
ကုတော စ။
ပေ။
အာဂစ္ဆသီတိ ဧတ္ထ၊ ပါဌ်၌။
နိသိန္နော၊ ထိုင်နေသော။
သောဘိက္ခု၊ သည်။
န အာဂစ္ဆတိ။
လာဆဲမဟုတ်။
ပန၊ ထိုသို့လာဆဲမဟုတ် ပါသော်လည်း။
ဝတ္တမာန သမီပေ၊ ပစ္စုပ္ပန်၏ အနီးဖြစ်သောအတိတ်၌။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ကုတော။
ပေ။
အာဂစ္ဆသိ ဟူ၍။
ဝတ္တုံ, လဗ္ဘတိ၊ အပ်၏။
[ပစ္စုပ္ပန်အနီး ဖြစ်၍။
လာပြီးအတိတ်ကို "အာဂစ္ဆသိ" ဟုဝတ္တမာန်ဝိဘတ်ဖြင့် မိန့်သည်။
ဝတ္တမာန် ၄ မျိုးတွင် သမီပဝတ္တမာန်တည်း။]
တေန၊ ကြောင့်။
ကုတောစတွံ ဘိက္ခု အာဂစ္ဆသီတိ၊ ဟူ၍။
အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
ကုတော၊ မှ။
အာဂတော၊ လာခဲ့သည်။
အသိ၊ ဖြစ်သနည်း။
ဣတိအတ္ထော။
တတော။
ပေ။
အာဂစ္ဆာမီတိ ဧတ္တာပိ၊ ပါဌ်၍ လည်း။
သောဧဝနယော၊ တည်း။
(သမီပဝတ္တမာန်ပင်၊ ဟူလို။)
ဥဗ္ဗာဠှောတိ၊ ကား။
ပီဠိတော၊ နှိပ်စက်အပ်သည်။
ဥက္ကဏ္ဌာပိတော၊ ပျင်းရိစေအပ်သည်။
ဟုတွာ၊ ၍။
ဣတိအတ္ထော၊ နက်။
[ဥ+ဝဟဓာတ် ကာရိတ်ဏေ, တ ပစ္စည်းသည် 'ထွက်သွားစေအပ်" ဟု သဒ္ဒါနက်ဖြစ်သော်လည်း"နှိပ်စက်အပ်" ဟု အဓိပ္ပါယ်နက်ဖွင့်သည်။]
သော သကုဏသံဃော ဘိက္ခုပတ္တံယာစတီတိဧတ္တ၊ ၌။
တေ သကုဏာ၊ ထိုငှက်တို့သည်။
ဘိက္ခုနော၊ ၏။
ဝစနံ၊ (တောင်းကြောင်း) စကားကို။
န ဇာနန္တိ၊ နားမလည်ကုန်။
ပန၊ ထိုသို့ပင်နားမလည်ပါကုန်သော်လည်း။
ဘဂဝါ၊ သည်။
အတ္တနော၊ ၏။
အာနုဘာဝေန၊ ဖြင့်။
ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့် ပြုလသော်။
ဇာနန္တိ၊ နားလည်ကုန်၏။
တထာ၊ ထိုနားလည်နိုင်လောက်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
အကာသိ၊ မူပြီ။
အပါဟံ တေ နဇာနာမီတိ၊ ကား။
အဟံ၊ သည်။
တေဇနနေအပိ၊ ထိုလူတို့ကိုလည်း။
(န ဇာနာမိ၌စပ်)။
ဣမေ၊ ဤသူတို့သည်။
ကေ၊ မည်သူမည်ဝါတို့နည်း။
ဣတိဝါ၊ ဤသို့လည်းကောင်း။
ဣမေ၊ တို့သည်။
ကဿ၊ မည်သူမည်ဝါ၏ (သားသမီး တို့တည်း)။
ဣတိဝါ၊ လည်းကောင်း။
န ဇာနာမိ၊ မသိ။
သင်္ဂမ္မယာစန္တီတိ၊ ကား။
သမာဂန္တာ၊ အညီအညွတ်လာရောက်၍။
(သင်္ဂမ္မ၏ သဒ္ဒတ္ထ)။
ဝဂ္ဂ ဝဂ္ဂါ၊ အစုအစုတို့သည်။
ဟုတွာ၊ ၍။
(သင်္ဂမ္မ၏ အဓိပ္ပာယတ္ထ)။
ယာစန္တိ၊ န်၏။
ယာစကော အပ္ပိတော ဟောတီတိ၊ ကား။
ယော၊ သည်။
ယာစတိ၊ ၏။
သော၊ ထို တောင်းသူသည်။
အပ္ပိယော၊ မချစ်အပ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ယာစံအဒဒ မပ္ပိယောတိ (ဧတ္ထ)၊ ဤပါဌ်၌။
ယာစိတံ၊ တောင်းအပ်သော ဝတ္ထုကို။
ယာစိန္တိ၊ ယာစိ ဟူ၍။
ယာစိတံ၊ သော။
အတ္ထံ၊ ဥစ္စာကို။
[အတ္ထသဒ္ဒါဓန အနက်ဟောတည်း။]
အဒဒန္တောပိ၊ မပေးသူသည်လည်း။
အပ္ပိယော၊ မချစ်အပ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အထဝါ၊ ကား။
ယာစိန္တိ၊ ကား။
ယာစန္တဿ၊ တောင်းသူ အား။
အဒဒမပ္ပိယောတိ၊ ကား။
အဒဒန္တော၊ မပေးသူသည်။
အပ္ပိယောဟောတိ။
မာမေ ဝိဒေသနာ အဟူတိ၊ ကား။
မေ၊ (သားဖြစ်သော) ကျွန်တော်၏။
အပ္ပိ ယဘာဝေါ၊ မချစ်အပ်သူ၏ အဖြစ်သည်။
မာအဟု၊ မဖြစ်ပါစေလင့်။
အဟံ၊ ကျွန်တော်သည်။
တဝဝါ၊ သင်ဖခင်၏ လည်းကောင်း။
တွံ၊ သင်ဖခင်သည်။
မမဝါ၊ ၏ လည်းကောင်း။
ဝိဒေဿော အပ္ပိယော၊ မချစ်အပ်သူသည်။
မာအဟောသိ။
ဣတိအတ္ထော။
[ဝိဒေဿော၌ ကံဟော ဏျပစ္စည်း။]
ဒုဿံဟရာနီတိ၊ ကား။
ကသိဂေါရက္ခာဒီဟိ၊ လယ်ထွန်ခြင်း, နွားကျောင်းခြင်းအစရှိကုန်သော။
ဥပါယေဟိ၊ အကြောင်းနည်းလမ်းတို့ဖြင့်။
ဒုက္ခေန၊ ဆင်းရဲသဖြင့်။
သံဟရဏီယာနိ၊ စုဆောင်းအပ်ကုန်သော။
(ပါဠိတော်" ဘောဂါ နိ" ၌ စပ်။)
သညာစိကာယ ပန ဘိက္ခုနာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။
သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။
ပဝတ္တိတယာစနာ၊ ဖြစ်စေအပ်သော တောင်းခြင်းကို။
သညာစိကာနာမ၊ မည်၏ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
တသ္မာ, သညာစိကာယာတိ(ဧတ္ထ)၊ ပါဌ်၌။
အတ္တနော၊ ၏။
ယာစနာယ၊ ဖြင့်။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
သယံ, ယာစိတကေဟိ၊ တောင်းအပ်ကုန်သော။
ဥပကရဏေဟိ၊ ဓားစသော အဆောက်အဦတို့ဖြင့်။
ဣတိအတ္ထော။ယာစံ အဒဒံ။ ။"ယာစိယတေ-တောင်းအပ်၏, ဣတိယာစံ" ဟု ကမ္မသာဓနပြု၊ တောင်းအပ်သောဝတ္ထုကို အရကောက်စေလို၍ "ယာစန္တိ ယာစိတံ ဝုစ္စတိ" ဟုပထမဖွင့်သည်၊ ယာစဓာတ်, အပစ္စည်း၊ "ယာစံ-တောင်းအပ်သော ဝတ္ထုကို" ဟုပေးဒဒံ၌ ဒါဓာတ် အန္တပစ္စည်းဟု သိစေလို၍ "အဒဒန္တော" ဟုဖွင့်သည်၊တောင်းသူနှင့်အပ္ပိယချင်းတူသောကြောင့် "အဒဒန္တောပိ"ဟု သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထပိသဒ္ဒါကိုထည့်၍ဖွင့်သည်။
အထဝါ။ ။ဤနည်း၍ကား ယာစံ၌ အန္တပစ္စည်း၊ ပထမာဝိဘတ်သည်သမ္ပဒါန်အနက်၌ သက်၏ဟု သိစေလို၍, တစ်နည်း-စတုတ္ထီဝိဘတ်မှ ပထမာဝိဘတ်ပြန်သော ဝိဘတ္တိဝိပလ္လာသ ဟု သိစေလို၍ ယာစန္တိ ယာစန္တဿ ဟုဖွင့်သည်။
ဝိဒေသနာ အဟု။ ။ဒိသဓာတ်သည် အပ္ပီတိ အနက်ကိုလည်းဟော၏၊ ဒိသီယတေ-မုန်းခြင်း၊ ဒိသနာ-ခြင်း၊ ဒိ၌ ဣကို ဧပြု၍ "ဒေသနာ" ဟု ဖြစ်၏၊ဝိသေသေန+ဒေသနာ ဝိဒေသနာ" ဟု ပြု၊ ဝိဒေသနာကို "အပ္ပိယဘာဝေါ" ဟု ဘာဝသဒ္ဒါဖြင့်ဖွင့်သောကြောင့် ဘာဝသာဓန ကြံရသည်၊ ဘူဝါဒိဂိုဏ်းဖြစ်၍ "ဒေဿနာ" ဟု မရှိနိုင်၊ အဟု၌ အဇ္စျတ္တနီ ဤကို ဥပြုဟု သိစေလို၍ အဟောသိဟု ဖွင့်သည်။
သယံ၊ ပေ၊ ဝုစ္စတိ။ ။သံ+ယာစိကာ" ၌ သံသည် "မိမိဟူသောအနက်ကိုဟောသော တတိယတ္ထနိပါတ်ပုဒ်တည်း" ဟု လည်းကောင်း, "ယာစိကာ" ၌ ဏျပစ္စည်းသည် "ဘောအနက်ဟော" ဟု လည်းကောင်း, သံ+ယာစိကာ" ၂ ပုဒ်အလယ်၌ "ပဝတ္တိတာပူဒ်ကျေသော မဇ္စျေလောပီသမာသ်" ဟု လည်းကောင်း သိစေလို၍ "သယံ+ပဝတ္တိတ+ယာစနာ" ဟုဖွင့်။[ "ယာစနာ-ခြင်း၊(ဏျကြောင့် ဣလာ၊ယကို ကပြု၊)သယံ+ပဝတ္တိတာ ယာစိကာ သံယာစိကာ" ဟု ပြု။]
အထဝါ။ ။ဤနည်း၍ကား ယာစံ၌ အန္တပစ္စည်း၊ ပထမာဝိဘတ်သည်သမ္ပဒါန်အနက်၌ သက်၏ဟု သိစေလို၍, တစ်နည်း-စတုတ္ထီဝိဘတ်မှ ပထမာဝိဘတ်ပြန်သော ဝိဘတ္တိဝိပလ္လာသ ဟု သိစေလို၍ ယာစန္တိ ယာစန္တဿ ဟုဖွင့်သည်။
ဝိဒေသနာ အဟု။ ။ဒိသဓာတ်သည် အပ္ပီတိ အနက်ကိုလည်းဟော၏၊ ဒိသီယတေ-မုန်းခြင်း၊ ဒိသနာ-ခြင်း၊ ဒိ၌ ဣကို ဧပြု၍ "ဒေသနာ" ဟု ဖြစ်၏၊ဝိသေသေန+ဒေသနာ ဝိဒေသနာ" ဟု ပြု၊ ဝိဒေသနာကို "အပ္ပိယဘာဝေါ" ဟု ဘာဝသဒ္ဒါဖြင့်ဖွင့်သောကြောင့် ဘာဝသာဓန ကြံရသည်၊ ဘူဝါဒိဂိုဏ်းဖြစ်၍ "ဒေဿနာ" ဟု မရှိနိုင်၊ အဟု၌ အဇ္စျတ္တနီ ဤကို ဥပြုဟု သိစေလို၍ အဟောသိဟု ဖွင့်သည်။
သယံ၊ ပေ၊ ဝုစ္စတိ။ ။သံ+ယာစိကာ" ၌ သံသည် "မိမိဟူသောအနက်ကိုဟောသော တတိယတ္ထနိပါတ်ပုဒ်တည်း" ဟု လည်းကောင်း, "ယာစိကာ" ၌ ဏျပစ္စည်းသည် "ဘောအနက်ဟော" ဟု လည်းကောင်း, သံ+ယာစိကာ" ၂ ပုဒ်အလယ်၌ "ပဝတ္တိတာပူဒ်ကျေသော မဇ္စျေလောပီသမာသ်" ဟု လည်းကောင်း သိစေလို၍ "သယံ+ပဝတ္တိတ+ယာစနာ" ဟုဖွင့်။[ "ယာစနာ-ခြင်း၊(ဏျကြောင့် ဣလာ၊ယကို ကပြု၊)သယံ+ပဝတ္တိတာ ယာစိကာ သံယာစိကာ" ဟု ပြု။]
ပန၊ ဆက်။
ယသ္မာ, သာ၊ ထိုကုဋိသည်။
ဝါ၊ ကို။
သယံ,ယာစိတကေပိ၊ တောင်းအပ်သော အဆောက်အဦတို့ဖြင့်။
ကယိရမာနာ၊ ပြုအပ်သော်။
သယံ, ယာစိတွာ၊ ၍။
ကယိရမာနာ၊ ပြုအပ်သည် မည်သည်။
ဟောတိ။
တသ္မာ, တံ အတ္ထပရိယာယံ၊ ထိုပရိယာယ်အနက်ကို။
ဒဿေတုံ,သယံ ယာစိတွာ ပုရိသမ္ပီတိ၊ ဟူ၍။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
အဿ၊ ဤသညာစိကာယပုဒ်၏။
ပဒဘာဇန ဝုတ္တံ။
ဥလ္လိတ္တာတိ၊ ကား။
အန္တောလိတ္တာ၊ အတွင်း၌ အင်္ဂတေ မြေညက်တို့ဖြင့်သုတ်လိမ်းအပ်သော ကုဋိတည်း။
အဝလိတ္တာတိ၊ ကား။
ဗဟိလိတ္တာ၊ အပြင်၌အင်္ဂတေ မြေညက်တို့ဖြင့် သုတ်လိမ်းအပ်သောကုဋိတည်း။
ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တာတိ၊ ကား။
အန္တရဗာဟိရလိတ္တာ၊ အတွင်းအပြင် ၂ ဖက်လုံး၌ အင်္ဂတေ မြေညက်တို့ဖြင့် သုတ်လိမ်းအပ်သောကုဋိတည်း။
ဣတိဝုတ္တံ ဟောတိ။အတ္တနော၊ ပေ၊ အတ္ထော။ ။"မိမိကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေအပ်သော တောင်းခြင်း"ဟူသည် "မိမိ၏+တောင်းခြင်း" ပင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် " တသ္မာ၊ ပေ၊ ဟောတိ " ဟု ဥဇုကတ္ထ ဖွင့်ပြီးလျှင်, ထိုတောင်းခြင်းကြိယာဖြင့် ကုဋိကို ပြုလုပ်၍မဖြစ်၊ တောင်းအပ်သောဓား, ပုဆိန်စသော အဆောက်အဦတို့ဖြင့်သာ ပြုလုပ်၍ဖြစ်သောကြောင့် "သယံ ကာစိတကေဟိ ဥပကရဏေဟီတိ အတ္ထော" ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သည်။
ဥလ္လိတ္တာ။ ။ဥသဒ္ဒါသည် ဥဒ္ဓံအနက်ဟော၊ ဥဒ္ဓံမုခံ-အထက်သို့ ရှေးရှု+လိတ္တာ-အင်္ဂတေ(သို့မဟုတ် မြေညက်)တို့ဖြင့် သုတ်လိမ်းအပ်သော ကုဋိတည်း၊ ဥလ္လိတ္တာ-အုတ်စီးပြီးလျှင် အတွင်းဘက်၌ အင်္ဂတေ (မြေညက်)သုတ်လိမ်းသော အခါ အောက်ခြေမှစ၍ အထက်သို့တိုးကာ သုတ်လိမ်းသွားရသတတ်၊ ထိုကြောင့် ဥလ္လိတ္တာတိ " အန္တောလိတ္တာ" ဟု ဖွင့်သည်၊
အဝလိတ္တာ။ ။အဝသဒ္ဒါသည် "အောက်" ဟူသောအနက်ကို ဟော၏ ၊ အဓောမုခံ+လိတ္တာ အဝလိတ္တာ၊ အပြင်ဘက် ၌ အင်္ဂတေ (သို့မဟုတ် မြေညက်) တို့ဖြင့် သုတ်လိမ်းသောအခါ အထက်ကစ၍ အောက်သို့ဆင်းကာ ဆင်းကာ သုတ်လိမ်းကြရသတတ်၊ထိုကြောင့် " အဝလိတ္တာတိ ဗဟိလိတ္တာ" ဟုဖွင့်သည်၊ ယခုခေတ် အင်္ဂတေကိုင်ရာ၌ ကားအတွင်းရော အပြင်ပါ အထက်မှစ၍ ကိုင်ကြသည်၊ အတွင်းအပြင် ၂ ဖက်လုံးပင်အင်္ဂတေ(သို့မဟုတ် မြေညက်) ကိုင်ထားသော ကုဋိကို ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တဟု ခေါ်သည်၊ ထို့ကြောင့် "ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တာတိ အန္တရဗာဟိရ လိတ္တာ" ဟုဖွင့်သည်၊ ထို "အန္တောလိတ္တာ"စသော အဖွင့်များသည် သဒ္ဒတ္ထမဟုတ်, အဓိပ္ပာယတ္ထဟု သိစေလို၍ "ဣတိ ဝုတ္တံဟောတိ" ဟု မိန့်သည်၊ သဒ္ဒတ္ထမှာ "ဥဒ္ဓံ+လိတ္တာ ဥလ္လိတ္တာ၊အဓော+လိတ္တာ အဝလိတ္တာတည်း။
ဥလ္လိတ္တာ။ ။ဥသဒ္ဒါသည် ဥဒ္ဓံအနက်ဟော၊ ဥဒ္ဓံမုခံ-အထက်သို့ ရှေးရှု+လိတ္တာ-အင်္ဂတေ(သို့မဟုတ် မြေညက်)တို့ဖြင့် သုတ်လိမ်းအပ်သော ကုဋိတည်း၊ ဥလ္လိတ္တာ-အုတ်စီးပြီးလျှင် အတွင်းဘက်၌ အင်္ဂတေ (မြေညက်)သုတ်လိမ်းသော အခါ အောက်ခြေမှစ၍ အထက်သို့တိုးကာ သုတ်လိမ်းသွားရသတတ်၊ ထိုကြောင့် ဥလ္လိတ္တာတိ " အန္တောလိတ္တာ" ဟု ဖွင့်သည်၊
အဝလိတ္တာ။ ။အဝသဒ္ဒါသည် "အောက်" ဟူသောအနက်ကို ဟော၏ ၊ အဓောမုခံ+လိတ္တာ အဝလိတ္တာ၊ အပြင်ဘက် ၌ အင်္ဂတေ (သို့မဟုတ် မြေညက်) တို့ဖြင့် သုတ်လိမ်းသောအခါ အထက်ကစ၍ အောက်သို့ဆင်းကာ ဆင်းကာ သုတ်လိမ်းကြရသတတ်၊ထိုကြောင့် " အဝလိတ္တာတိ ဗဟိလိတ္တာ" ဟုဖွင့်သည်၊ ယခုခေတ် အင်္ဂတေကိုင်ရာ၌ ကားအတွင်းရော အပြင်ပါ အထက်မှစ၍ ကိုင်ကြသည်၊ အတွင်းအပြင် ၂ ဖက်လုံးပင်အင်္ဂတေ(သို့မဟုတ် မြေညက်) ကိုင်ထားသော ကုဋိကို ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တဟု ခေါ်သည်၊ ထို့ကြောင့် "ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တာတိ အန္တရဗာဟိရ လိတ္တာ" ဟုဖွင့်သည်၊ ထို "အန္တောလိတ္တာ"စသော အဖွင့်များသည် သဒ္ဒတ္ထမဟုတ်, အဓိပ္ပာယတ္ထဟု သိစေလို၍ "ဣတိ ဝုတ္တံဟောတိ" ဟု မိန့်သည်၊ သဒ္ဒတ္ထမှာ "ဥဒ္ဓံ+လိတ္တာ ဥလ္လိတ္တာ၊အဓော+လိတ္တာ အဝလိတ္တာတည်း။
ကာရယမာနေနာတိဣမဿ၊ ဟူသော ဤပုဒ်၏။
ပဒဘာဇနေ၊ ၌။
ကာရာပေန္တေနာတိ၊ ဟူ၍။
ဧတ္တကမေဝ၊ ဤမျှလောက်သည်သာ။
ဝါ၊ ကိုသာ။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဟောတော်မူထိုက်သည်။
သိယာ၊ ရာ၏။
ဟိ၊ အကျိုးကား။
ဧဝံ၊ ဤသို့ဟောတော်မူအပ်သော်။
ဗျဉ္ဇနံ၊ သဒ္ဒါသည်။
သမေတိ၊ ညီညွတ်၏။
[ကာရယမာနေန ကို "ကာရာပေန္တေန" ဟု ဖွင့်လျှင် ဟေတုကတ္တားဟောချင်း တူသည်ဟူလို။]
ပန၊ ထိုသို့ကာရာပေန္တေန ဟုသာ ဟောတော်မူထိုက်ပါသော်လည်း။
ယသ္မာ,သညာစိကာယ၊ ဖြင့်။
ကုဋိံ၊ ကုဋိကို။
ကရောန္တေနာပိ၊ ကိုယ်တိုင်ပြုသောရဟန်းသည်လည်း။
ဣဓ၊ ဤပဒဘာဇနီ၌။
ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။
ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ ကျင့်ရာ၏။
တသ္မာ, ကရောန္တောဝါ၊ ကိုယ်တိုင်ပြုမူသည်လည်း။
(ဟောတု၊ စေ။)
ဥဘောပိ၊ ၂ ပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဧတေ၊ ဤရဟန်းတို့ကို။
ကာရယမာနေနာတိ ဣမိနာဝပဒေန၊ ဟူသော ဤပါဠိတော်ပုဒ်ဖြင့်သာလျှင်။
သင်္ဂဟိတာ၊ န်၏။
ဣတိဧတမတ္ထံ၊ ဤအနက်ကို။
ဒဿေတုံ၊ ငှာ။
ကရောန္တောဝါကာရာပေန္တေဝါတိ၊ ဟူ၍။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ပဒဘာဇနီ၌ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ပါဠိတော်အနက်။ ။"ဥလ္လိတ္တာ-အထက်သို့တက်,အတွင်းဘက်၌, မြေညက်စသည့်သုတ်လိမ်းအပ်သော ကုဋိလည်းကောင်း၊အဝလိတ္တာ-အောက်သို့ ဆင်းသက်, အပြင်ဖက်၌ မြေညက်စသည့်, သုတ်လိမ်းအပ်သော ကုဋိလည်းကောင်း၊ ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တာ-ထက်အောက်ဆင်းတက်, တွင်းပြင်ဖက်၌,မြေညက် စသည့်, သုတ်လိမ်းအပ်သော ကုဋိလည်းကောင်း" ဟု ပါဠိတော်၌ အနက်ပေးပါေ.
ယသ္မာ ပန။ ။"ကာရယမာနေန" ဟူသော သိက္ခာပုဒ်ပါဠိကို "ကာရာပေန္တေန" ဟု ပဒဘာဇနီ၌ ဟောတော်မူထိုက်သည်ကားမှန်၏၊ သို့သော် သူတစ်ပါးကို ကုဋိအပြုခိုင်းသူသာ "တတြိဒံ ပမာဏံ၊ ဒီဃသော ဒွာဒသဝိဒတ္ထိယော" စသော အစီအစဥ်တိုင်း ပြုကျင့်ရမည်မဟုတ်သေး, ကိုယ်တိုင် ကုဋိပြုလုပ်သူလည်း ဤအစီအစဥ်တိုင်းပင် ပြုကျင့်ရမည်ဟူသော အနက်အဓိပ္ပာယ် ပြခြင်းငှာ " ကရောန္တောဝါ ကာရာပေန္တောဝါ" ဟု [ဟောတော်မူပါသည်။ဟောတော်မူပုံကို ပါဠိတော်မှာ ကြည့်ပါ။]
မှတ်ချက်။ ။"ကာရယမာနေန-သူတစ်ပါးကို ပြုစေသော (အပြုခိုင်းသော)ရဟန်းသော်မှ ဤသိက္ခာပုဒ်လာသည့်အတိုင်း ပမာဏိကဖြစ်အောင် ပြုကျင့်ရမည်ဖြစ်လျှင် ကိုယ်တိုင်ပြုသော ရဟန်း၏ ဤသိက္ခာပုဒ်အတိုင်း ပြုကျင့်ရမည်အကြောင်းမှာ အထူးဆိုဖွယ်မလို၊ ထိုကြောင့် "ကာရယမာနေန" ပုဒ်သည် "ကရောန္တ-ကိုယ်တိုင်ပြုသူ" ဟူသောအနက်ကိုလည်း ပြစွမ်းနိုင်သော သတ္တိရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ကာရယမာနေန ကရောန္တေန ဟု၂ပုဒ်ဟောတော်မမူဘဲ "ကာရေယမာနေန" ဟု တစ်ပုဒ်တည်းကိုသာ သိက္ခာပုဒ်၌ဟောတော်မူသည်၊ "ကာရယမာနေန" ပါသော သိက္ခာပုဒ်တိုင်း၌ ဤအဓိပ္ပာယ်ကိုမှတ်ပါ။
ယသ္မာ ပန။ ။"ကာရယမာနေန" ဟူသော သိက္ခာပုဒ်ပါဠိကို "ကာရာပေန္တေန" ဟု ပဒဘာဇနီ၌ ဟောတော်မူထိုက်သည်ကားမှန်၏၊ သို့သော် သူတစ်ပါးကို ကုဋိအပြုခိုင်းသူသာ "တတြိဒံ ပမာဏံ၊ ဒီဃသော ဒွာဒသဝိဒတ္ထိယော" စသော အစီအစဥ်တိုင်း ပြုကျင့်ရမည်မဟုတ်သေး, ကိုယ်တိုင် ကုဋိပြုလုပ်သူလည်း ဤအစီအစဥ်တိုင်းပင် ပြုကျင့်ရမည်ဟူသော အနက်အဓိပ္ပာယ် ပြခြင်းငှာ " ကရောန္တောဝါ ကာရာပေန္တောဝါ" ဟု [ဟောတော်မူပါသည်။ဟောတော်မူပုံကို ပါဠိတော်မှာ ကြည့်ပါ။]
မှတ်ချက်။ ။"ကာရယမာနေန-သူတစ်ပါးကို ပြုစေသော (အပြုခိုင်းသော)ရဟန်းသော်မှ ဤသိက္ခာပုဒ်လာသည့်အတိုင်း ပမာဏိကဖြစ်အောင် ပြုကျင့်ရမည်ဖြစ်လျှင် ကိုယ်တိုင်ပြုသော ရဟန်း၏ ဤသိက္ခာပုဒ်အတိုင်း ပြုကျင့်ရမည်အကြောင်းမှာ အထူးဆိုဖွယ်မလို၊ ထိုကြောင့် "ကာရယမာနေန" ပုဒ်သည် "ကရောန္တ-ကိုယ်တိုင်ပြုသူ" ဟူသောအနက်ကိုလည်း ပြစွမ်းနိုင်သော သတ္တိရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ကာရယမာနေန ကရောန္တေန ဟု၂ပုဒ်ဟောတော်မမူဘဲ "ကာရေယမာနေန" ဟု တစ်ပုဒ်တည်းကိုသာ သိက္ခာပုဒ်၌ဟောတော်မူသည်၊ "ကာရယမာနေန" ပါသော သိက္ခာပုဒ်တိုင်း၌ ဤအဓိပ္ပာယ်ကိုမှတ်ပါ။
ပန၊ လဒ္ဓဒေါသ ထင်ရှားပြအံ့။
ကရောန္တေနဝါ ကာရာပေန္တေ န ဝါတိ၊ ဟူ၍။
ယဒိဝဒေယျ၊ အကယ်၍ ပဒဘာဇနီ၌ ဟောတော်မူအံ့။
(ဧဝံသတိ)ဗျဉ္ဇနံ၊ သည်။
ဝိလောမိတံ၊ ဆန့်ကျင်သည်။
ဘဝေယျ၊ ရာ၏။
ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း)ဟိ ယသ္မာ, ကာရာပေန္တော၊ သူတစ်ပါးကို ပြုစေသော ရဟန်းသည်။
ကရောန္တောနာမ၊ ကိုယ်တိုင်ပြုတတ်သူမည်သည်။
န ဟောတိ။
(တသ္မာ ဗျဉ္ဇနံဝိလောမိတံ ဘဝေယျ)။
တသ္မာ၊ ထိုသို့ ဆန့်ကျင်ရာသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဧတ္ထ၊ ဤကာယာရယမာနေန ဟူသောပုဒ်၌။
အတ္ထမတ္တမေဝ၊ ရသင့်သောအနက်မျှကိုသာ။
ဒဿိတံ၊ ပြီ။
ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
အတ္တုဒေသံတိ၊ ကား။
ဧသာ၊ ဤကုဋိသည်။
မယှံ၊ ငါ၏ ကုဋိတည်း။
ဣတိဧဝံ၊ သို့။
အဿာ၊ ထိုကုဋိ၏။
အတ္တာ၊ မိမိဟူသော။
ဥဒ္ဒေသော၊ ညွှန်ပြထိုက်သောပုဂ္ဂိုလ်သည်။
(အတ္ထိ)။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(မိမိဟူသော ညွှန်ပြထိုက်သောပုဂ္ဂိုလ်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။)
သာ၊ ထိုကုဋိသည်။
အတ္တုဒ္ဒေသာ၊ မည်၏။
အတ္တုဒ္ဒေသံ၊ မိမိဟူသော ညွှန်ပြထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ရှိသော။
တံ၊ ထိုကုဋိကို။
["ကာရယမာနေန" ဟူသော ပါဠိတော်စပ်၌စပ်။
ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗောတိ ဥဒ္ဒေသော။]
ပန၊ ဆက်။
ယသ္မာ, ယဿာ၊ အကြင်ကုဋိ၏။
အတ္တာ ဥဒ္ဒေသော (အတ္ထိ)။
သာ၊ ထိုကုဋိသည်။
အတ္တနော အတ္ထာယ ဟောတိ။
တသ္မာ, အတ္ထပရိယာယံ၊ ပရိယာယ် အနက်ကို။
ဒဿေန္တော (ဟုတွာ)။
အတ္တုဒ္ဒေသန္တိ အတ္တနောအတ္ထာယာတိ၊ ဟူ၍။
အာဟ၊ ပြီ။
[မိမိဟူသော ညွှန်ပြထိုက်သူရှိ" ဟူသော အနက်နှင့် "မိမိအကျိုးငှာ၊ မိမိအဖို့" ဟူသော အနက်သည် အဓိပ္ပာယ်ချင်းတူသောကြောင့် "အတ္ထပရိယာယံ" ဟု ဆိုသည်။]
ပမာဏိကာ ကာရေတဗ္ဗာတိ၊ ကား။
ပမာဏယုတ္တာ၊ ပမာဏနှင့်ယှဥ်သော ကုဋိကို။
ကာရေတဗ္ဗာ၊ ၏။
ယဒိပန။ ။ကာရယမာနေနဖြင့် ကရောန္တေနကို သွင်းယူနိုင်လျှင် ကာရေယမာနေနဟူသော သိက္ခာပုဒ်ကို " ကရောန္တေနဝါ" ဟု ပဒဘာဇနီ၌ ဖွင့်တော်မူသင့်သည် မဟုတ်ပါလောဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ယဒိပန" စသည်မိန့်၊ကာရယမာနေနကို "ကာရောန္တေ ဝါ" ဟုဖွင့်လျှင်သဒ္ဒါအနေ ဆန့်ကျင်ပြန်၏၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း- သူတစ်ပါးကို အပြုခိုင်းသော ကာရယမာန ပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိကိုယ်တိုင်ပြုသော ကရောန္တပုဂ္ဂိုလ် မဖြစ်နိုင်၊ သိက္ခာပုဒ် ပါဠိတော်၌လည်း "ကာရယမာနေန" ဟု သာရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ကာရယမာနေန အတွက် "ကရောန္တေ " ကိုပါ အပိုထည့်စွက်၍ ဟောတော်မူလျှင် သဒ္ဒါအနေ ဆန့်ကျင်၏၊ ထိုသို့ ဆန့်ကျင်သောကြောင့်ကာရယမာနေနကို "ကရောန္တေနဝါ ကာရာပေန္တေဝါ " ဟု ဖွင့်တော်မမူဘဲ အဓိပ္ပာယ်ကိုသာပြတော်မူလိုသောကြောင့် "ကရောန္တေဝါ ကာရာပေန္တေဝါ" ဟု(သိက္ခာပုဒ်လာ တတိယန္တမဟုတ်သော) ပဌမန္တပုဒ် ၂-ပုဒ်ဖြင့် မိန့်တော်မူသည်။
တတြိဒံ ပမာဏန္တိ၊ ကား။
ဣဒံ၊ ဤဆိုအံ့လတ္တံ့ကား။
တဿာကုဋိယာ၊ ၏။
ပမာဏံ၊ တည်း။
["တတြ" ကို "တဿ" ဟု ဖွင့်သဖြင့် သမ္ဗန်အနက်၌တြပစ္စည်းသက်ကြောင်း သိစေ၏။]
သုဂတိဝိဒတ္ထိယာတိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသောဤပါဌ်၌။
သုဂတဝိဒတ္တိနာမ၊ သုဂတဝိဒတ္ထိမည်သည်။
ဣဒါနိ၊ ယခုခေတ်၌။
မဇ္စျိမဿ ပုရိသဿ၊ အလယ်အလတ် ယောကျာ်း၏။
တိဿောဝိဒတ္ထိယော၊ သုံးထွာတို့တည်း။
ဝဍ္ဎကီဟတ္ထေန၊ လက်သမားတို့၏ အတောင်ဖြင့်။
ဒီယဍ္ဎောဟတ္ထော၊ အခွဲအားဖြင့် ၂= တောင်သည်။
ဝါ၊ တစ်တောင့်ထွာသည်။
ဟောတိ။
["မဇ္စျိမပုရိသ၏ ၃၊ ထွာ, လက်သမားအတောင်အားဖြင့် တစ်တောင့်ထွာသည်ဘုရားရှင် တစ်ထွာတော်တည်း" ဟု ဆိုရာ၌ မဇ္စျိမပုရိသကိုလည်းကောင်း, လက်သမားအတောင်ကိုလည်းကောင်း စုံစမ်းမေးမြန်းကြပါလေ။
"မျက်မြင်အားဖြင့် ၃၊ ထွာသည် ဘုရား၏ တစ်ထွာနှင့် ညီမျှ၏" ဟုကားမဖြစ်နိုင်ပါ။]
ဗာဟိရိမေန မာနေ နာတိ၊ ကား။
ကုဋိယာ၊ ၏။
ဗဟိကုဋ္ဋမာနေန၊ ပြင်ဖက်နံရံကို တိုင်းတာခြင်းဖြင့်။
ဒွါဒသဝိဒတ္ထိယော၊ ၁၂ ထွာတို့တည်း။
ပန၊ ဆက်။
မိနန္တေန၊ တိုင်းတာသောရဟန်းသည်။
သဗ္ဗပဌမံ၊ အလုံးစုံသောမြေညက် စိုင်တို့၏ ရှေးဦးစွာ။
ဒိန္နော၊ သော။
မဟာမတ္တိကပရိယန္တော၊ မြေညက်စိုင်ကြီး၏ အစွန် အပိုင်းအခြားကို။
န ဂဟေတဗ္ဗော၊ မယူထိုက်။
ထုသပိဏ္ဍပရိယန္တေန၊ ဖွဲဆုပ် အပိုင်းအခြားအစွန်ဖြင့်။
မိနိတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
[အင်္ဂတေကိုင်သကဲ့သို့ အပေါ်ကထူထူသုတ်အပ်သော မြေညက်ကို "မဟာမတ္တိကာ" ဟုဆိုလိုဟန်တူသည်။
တစ်ချို့က ထိုမြေညက်ကြီး၏ အပေါ်မှာထပ်၍ ထုသပိဏ္ဍကိုသရွတ်ကျံသောကြောင့် "ထုသပိဏ္ဍ အဆုံးနှင့် တိုင်းရမည်" ဟုဆိုသည်။
ထုသေန+ဖွဲ့နှင့်+ မိဿကော၊ ရောသော+ပိဏ္ဍော= မြေစိုင်ခဲတည်း။
ထုသပိဏ္ဍော၊ ခဲ။]
ထုသပိဏ္ဍဿ၊ ၏။
ဥပရိ၊ ၍။
သေတကမ္မံ၊ အဆင်းဖြူအောင် ဆေးသုတ်မှုတ်သည်။
အဗ္ဗောဟာရိကံ၊ ကတည်း။
[တိုင်းတာလောက်သော အရာဝတ္ထုမဟုတ်သောကြောင့် "အဗ္ဗောဟာရိက" ဟုဆိုသည်။]
ထုသပိဏ္ဍေန၊ ဖြင့်။
အနတ္ထိကော(ဟုတွာ)။
မဟာမတ္တိကာယ ဧဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။
သစေ နိဋ္ဌာပေတိ။
(ဧဝံသတိ)။
မဟာမတ္တိကာဝ၊ သည်သာလျှင်။
ပရိစ္ဆေဒေါ၊ တည်း။
တိရိယန္တိ၊ ကား။
ဝိတ္တာရတော၊ အပြန့်ကျယ်အားဖြင့်။
ဝါ၊ အနံအားဖြင့်။
သတ္တာတိ၊ ကား။
သတ္တ၊ ခုနစ်ထွာကုန်သော။
သုဂတဝိဒတ္ထိယော၊ တို့တည်း။
ပန၊ ဆက်။
အန္တရာတိ ဣမဿ၊ ပုဒ်၏။
အဗ္ဘန္တရိမေန မာနေနာတိ၊ ဟူသော။
အယံ၊ ဤစကားသည်။
နိဒ္ဒေသော၊ အကျယ်ညွှန်ပြကြောင်း စကားတည်း။
[ပါဠိတော်၌ "အဗ္ဘန္တရိမေန မာနေန" ဟူသော ပဒဘာဇနီ စကားတော်သည်"တိရိယံ သတ္တန္တရာ" ဟူသော သိက္ခာပုဒ်ပါဠိတော်၌ "အန္တရာ" ၏အဖွင့်ဖြစ်သည်၊ ဟူလို။]
ကုဋ္ဋဿ၊ နံရံ၏။
ဗဟိ၊ ၌။
အန္တံ၊ ကို။
အဂ္ဂေဟတွာ၊ ၍။
(မတိုင်းမူ၍။)
အဗ္ဘန္တရိမေန၊ သော။
အန္တေန၊ ဖြင့်။
မိနိယမာနေ၊ တိုင်းအပ်သော်။
တိရိယံ၊ အနံအားဖြင့်။
သတ္တ၊ ၇ထွာကုန်သော။
သုဂတဝိဒတ္ထိယော၊ တို့သည်။
ပမာဏံ၊ တည်း။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
ပန၊ ဆက်။
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။
(ကရေယျ၊ ၌စပ်)။
လေသံ၊ အနည်းငယ်သောအကြောင်းကို။
သြဍ္ဍေန္တော၊ ရှေးရှုထားလျက်။
(တစ်နည်း)လေသံ သြဍ္ဍေန္တော၊ အမြွက်ထောင်လျက်။
[ဟိုဘက်မြေကကျဥ်း၍ ဒီဘက်မြေကကျယ်သောကြောင့် ဟိုဘက်ကလျှော့၍ ဒီဘက်ပိုထားရသည်ဟု ပြောခြင်းကို "လေသံ သြဍ္ဍေန္တော" ဟုဆိုသည်။
ရှေးက "အမြွက်ထောင်သည်" ဟုခေါ်သည်။]
ယထာဝုတ္တပမာဏမေဝ၊ အကြင် အကြင် ဟောတော်မူအပ်သောပမာဏရှိသော ကုဋိကိုသာလျှင်။
ကရိဿာမိ၊ အံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။
ဒီဃတော၊ အလျားအားဖြင့်။
ဝါ၊ အလျားဘက်က။
ဧကာဒသဝိဒတ္တိယော၊ ၁၁ ထွာတို့ကိုလည်းကောင်း။
တိရိယံ၊ အနံအားဖြင့်။
ဝါ၊ ဘက်က။
အဋ္ဌဝိဒတ္ထိယော၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
(အလျား တစ်ထွာလျှော့၍ အနံတစ်ထွပိုထားသည်၊ ဟူလို)။
ဝါ၊ တစ်နည်း ဒီဃတော= ဖြင့်။
ဝါ၊ က။
တေရသဝိဒတ္ထိယော၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
တိရိယံ, ဆဝိဒတ္ထိယော၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
ကရေယျ၊ အံ့။
(အလျားတစ်ထွာပိုထား၍ အနံ တစ်ထွာလျှော့ထားသည်။)
(တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။
ကရဏံ၊ ပြုခြင်းသည်။)
နဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ဟိ၊ မှန်။
ဧကတောဘာဂေန၊ တစ်ဖက်အဖို့အားဖြင့်။
အတိက္ကန္တမ္ပိ၊ လွန်သည်လည်းဖြစ်သော။
ပမာဏံ၊ သည်။
အတိက္ကန္တမေဝ၊ လွန်သည်သာလျှင်။
ဟောတိ။
ဝိဒတ္ထိ၊ တစ်ထွာသည်။
တိဋ္ဌတု၊ တည်ရှိပါစေဦး။
ကေသဂ္ဂမတ္တမ္ပိ၊ တစ်ဆံဖျားမျှလည်း။
ဒီဃတော၊ အားဖြင့်။
ဟာပေတွာ၊ ယုတ်လျော့စေ၍။
တိရိယံဝါ၊ အနံကိုသော်လည်းကောင်း။
တိရိယတေ၊ အားဖြင့်။
ဟာပေတွာ၊ ၍။
ဒီဃဝါ၊ ကိုသော် လည်းကောင်း။
ဝဍ္ဎေတုံ၊ ငှာ။
န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ဥဘတော ဝဍ္ဎနေ၊ အလျားအနံ ၂ ဖက်စလုံးကို တိုးပွားစေခြင်း၌။
ဝါဒေါ၊ မအပ်ဟု ပြောဆိုဖွယ်သည်။
ကောပန၊ အဘယ်မှာရှိတော့အံ့နည်း။
ဟိ၊ သာဓကကား။
အယာမတော။
ပေ။
ဒုက္ကဋန္တိအာဒိ၊ သော။
ဧတံ(သုတ္တံ)၊ ကို။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ (ပဒဘာဇနီ၌) ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
[အာယာမတောဝါ၊ အလျားအားဖြင့်သော် လည်းကောင်း။
ဝိတ္ထာရတောဝါ၊ အနံအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
အန္တမသော, ကေသဂ္ဂမတ္တမ္ပိ၊ တစ်ဆံဖျားမျှကိုလည်း။
အတိက္ကမိတွာ ကရောတိ ဝါ ကာရာပေတိဝါ, ပယောဂေ၊ ကြောင့်။
ဒုက္ကဋံ။]
ပန၊ အနွယကား။
ယထာ ဝုတ္တပမာဏာဧဝ၊ အကြင် အကြင် ဟောအပ်သော ပမာဏရှိသော ကုဋိသည်သာလျှင်။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
ယာ၊ အကြင်ကုဋိသည်။
ဒီဃတော၊ အားဖြင့်။
သဋ္ဌိဟတ္ထာပိ၊ အတောင် ၆၀ ရှိသည်သော်လည်းကောင်း။
တိရိယံ၊ အားဖြင့်။
တိဟတ္ထာဝါ၊ ၃တောင် ရှိသည်သော်လည်းကောင်း။
ဦနကစတုဟတ္ထာဝါ၊ ယုတ်လျေ့ာသော ၄ တောင်ရှိသည်သော်လည်းကောင်း။
ဟောတိ၊ ၏။
[ဤကုဋိမှာ အလျားရှည်၍ အနံကျဥ်းသောကြောင့်" စင်္ကြံရှည်ကုဋိ" ဟု မှတ်။]
ယတ္ထ၊ အကြင်ကုဋိ၌။
ပမာဏ ယုတ္တော၊ သော။
မဉ္စော၊ သည်။
ဣတော စိတောစ၊ ဤမှ ဤမှလည်း။
န ပရိဝတ္တတိ၊ မလှည့်လည်နိုင်။
(မလှည့်သာ၊ ဟူလို။)
အယံ၊ ဤကုဋိသည်။
ကုဋီ တိ၊ ကုဋိဟူ၍။
သင်္ချံန ဂစ္ဆတိ။
ဤသိက္ခာပုဒ်တော်အရ ကုဋိမခေါ်နိုင်၊ ဟူလို။]
တသ္မာ, အယာပိ၊ ဤကုဋိသည်လည်း။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
မဟာ ပစ္စရိယံ၊ ၌။
ပစ္ဆိမကောဋိယာ၊ နောက်ဆုံးဖြစ်သော အပိုင်းအခြားအားဖြင့်။
စတုဟတ္ထဝိတ္ထာရာ၊ ၄တောင် အပြန့်အကျယ်ရှိသော ကုဋိကို။
ဝုတ္တာ။
တတော၊ ထို ၄ တောင် အပြန့်အကျယ်ရှိသော ကုဋိမှ။
ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်ဖြစ်သော ကုဋိသည်။
အကုဋိ၊ ကုဋိမဟုတ်။
ပန၊ ဆက်။
ပမာဏိကာပိ၊ ပမာဏနှင့်ယှဥ်သော ကုဋိကိုလည်းကောင်း။
အဒေသိတ ဝတ္ထုကာဝါ၊ မညွှန်ပြအပ်သော ကျောင်းရာရှိသောကုဋိသည်လည်းကောင်း။
သာရမ္ဘာဝါ၊ ပိုးရွ ခြပုန်းကောက်ပဲသီးနှံ အစရှိသော ဘေးရန်ရှိသော ကုဋိသည်လည်းကောင်း။
အပရိက္ကမနာဝါ၊ ၂ ကောင်ကပ်လှည်း, ၄ ကောင်ကပ်လှည်းတို့ဖြင့် လှည့်ပတ်လောက်ရာ ဥပစာမရှိသော ကုဋိသည်လည်းကောင်း။
နဝဋ္ဋတိ။
ပမာဏိကာ(ဧဝ)၊ ပမာဏနှင့်ယှဥ်သည်သာလျှင်ဖြစ်သော။
ဒေသိတဝတ္ထုကာ(ဧဝ)၊ သော။
အနာရမ္ဘာ(ဧဝ)၊ သော။
သပရိက္ကမနာဝ၊ ရှိသည်သာဖြစ်သော ကုဋိသည်။
ဝဋ္ဋတိ။
ပမာဏာတော၊ အောက်။
ဦနတရမ္ပိ၊ အထူးသဖြင့် ယုတ်လျော့သည်လည်းဖြစ်သော။
စတုဟတ္ထံ၊ ၄တောင် ရှိသည်လည်းဖြစ်သော။
ပဉ္စဟတ္ထမ္ပိ၊ ဖြစ်သော။
(ကုဋိံ၊ ကို။)
ကရောန္တေန၊ ပြုသောရဟန်းသည်။
(ပြုမည်ဟု ရည်ရွယ်သော ရဟန်းသည်၊ ဟူလို။)
ဒေသိတဝတ္ထုကာဝ၊ ညွှန်ပြအပ်သော ကျောင်းရာရှိသော ကုဋိကိုသာ။
ကာရေတဗ္ဗာ။
ပမာဏယုတ္ထော။ ။သဗ္ဗ ပစ္ဆိမပမာဏယုတ္တော မဉ္စော၊ သော ဟိ ပကတိ ဝိဒတ္ထိယာ နဝ ဝိဒတ္ထိကော အဋ္ဌဝိဒတ္ထိကောဝါ ဟောတိ၊ တတော ခုဒ္ဒကော မဉ္စော (ရှစ်ထွာအောက် ငယ်သော ညောင်စောင်းသည်) သီသူပဓာနံ ထပေတွာ ပါဒံ ပသာရေတွာနိပဇ္ဇိတုံ န ပဟောတိ၊-ဝိမတိ။
စ ပန၊ ထပ်၍ဆက်ဦးအံ့။
ပမာဏာတိက္ကန္တံ၊ ပမာဏထက်လွန်သော ကုဋိကို။
ကရောန္တော၊ ပြုသောရဟန်းသည်။
လေပပရိယောသာနေ၊ လိမ်းကျံခြင်း၏အဆုံး၌။
ဂရုကံ၊ ဂရုကဖြစ်သော။
အပတ္တိံ၊ သံဃာဒိသေသ်အာပတ်သို့။
အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထို လေပပရိယေသာနေဟူသော စကားရပ်၌။
လေပေါစ၊ သုတ်လိမ်းကြောင်း ပစ္စည်းကိုလည်းကောင်း။
အလေပေါစ၊ သုတ်လိမ်းကြောင်းမဟုတ်သော ပစ္စည်းကိုလည်းကောင်း။
လေပေါကာသောစ၊ ကိုလည်းကောင်း။
အလေပေါကာသေစ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
သေယျထိဒံ၊ အဘယ်သို့ သိထိုက်သနည်း။
လေပေါတိ (ဧတ္ထ)၊ ၌။
လေပါ၊ သုတ်လိမ်းကြောင်း ပစ္စည်းတို့သည်။
မတ္တိကာ လေပေါစ၊ မြေညက်ဟူသော သုတ်လိမ်းကြောင်းပစ္စည်းလည်းကောင်း။
သုဓာလေပေါစ၊ အင်္ဂတေဟူသော သုတ်လိမ်းကြောင်း ပစ္စည်းကိုလည်းကောင်း။
(ဣတိ၊ သို့။)
ဒွေ ၂ မျိုးတို့တည်း။
ပန၊ ကား။
ဒွေ၊ န်သော။
ဣမေလေပေ၊ တို့ကို။
ထပေတွာ၊ ၍။
အာဝသေသော၊ သော။
ဘသ္မဂေါမယာဒိဘေဒေါ၊ ပြာ, နွားချေး အစရှိသော အပြားရှိသော။
လေပေါ၊ သည်။
အလေပေါ၊ လေပမမည်။
[သုတ်လိမ်းကြောင်း ပစ္စည်းမှန်သော်လည်းသုဓာမတ္တိကာကဲ့သို့ မထူဘဲ ပါးပါးသုတ်ရသောကြောင့် "လေပ" ဟုမခေါ်လောက်ပါ၊ ဟူလို။]
ကတလေပေါ၊ ပြုလုပ်အပ်သော လေပသည်။
သစေပိ ဟောတိ၊ အကယ်၍မူလည်းဖြစ်အံ့။
(ဧဝံသတိပိ)။
အလေပေါဧဝ၊ လေပမမည်သည်သာ။
ဘိတ္တိယောစ၊ နံရံတို့သည် လည်းကောင်း။
ဆဒနဉ္စ၊ အမိုးသည်လည်းကောင်း။
လေပေါကာသောတိ၊ မည်၏။
ပန၊ ကား။
ဘိတ္တိစ္ဆဒနေ၊ နံရံ, အမိုးတို့ကို။
ဌပေတွာ၊ ၍။
အဝသေသော၊ သော။
ထမ္ဘ။
ပေ။
ဓူမစ္ဆိဒ္ဒါဒိ၊ တိုင်, ထုတ်လျောက် တံခါးပေါင်, လေသောက်ပြတင်း,အခိုးထွက်ပေါက် အစရှိသော။
အလေပါရဟော၊ သုတ်လိမ်းခြင်းကို မထိုက်သော။
သဗ္ဗောပိ၊ သော။
သြကာသော၊ ကို။
အလေပေါကာသောတိ၊ ဟူ၍။
ဝေဒိတဗ္ဗော။
ကတလေပေါ။ ။ကတလေပေါတိ ကေနစိ သိလေသေန (တစ်စုံတစ်ခုသောအစေးဖြင့်) ကတလေပေါ၊ သေတရတ္တာဒိဝဏ္ဏ ကရဏတ္ထံ (အဖြူ အနီ အစရှိသော အဆင်းကို ပြုခြင်းအကျိုးငှာ) ကတတမ္ဗမတ္တိကာဒိ ကတလေပေါဝါ (မြေနီ အစရှိသည်ကို ပြုအပ်သော လေပသည်သော်လည်းကောင်း)၊ (ဝိမတိ)...၊ သာရတ္ထ၌လည်း အလားတူဖွင့်၏၊ ဤအဖွင့်များကို ထောက်၍ "ကလလလေပေါ" ဟုရှိသမျှပါဌ်တည်း၊ ဤ၌"ကတလေပ" ဟူသည် အင်္ဂတေသုတ်ပြီးနောက် အရောင်ခိုင်အောင် အစေးတစ်မျိုးဖြင့်ပြုအပ်သော (အပေါ်ယံ ပါးပါးသုတ်ရသော) လေပတည်း၊ ယခုခေတ် တိုက်များ၌အရောင်တင်ဆေးမျိုးတည်း၊ ထိုလေပသည် သုတ်ရိုးမဟုတ်, အပိုပြုလုပ်အပ်သောကြောင့်ကတလေပမည်၏၊ အင်္ဂတေသုတ်သလို မထူစေဘဲ ပါးပါးသုတ်ရသောကြောင့်အလေပေါဝ-လေပဟု မခေါ်လောက်သော အဗ္ဗောဟာရိကဟု ဆိုသည်။ [တစ်ဖက်ဆည်ကန်စသည်တို့၌ ရွှံ့ညွန်ကို ထူထူသုတ်ထားသော လေပကား မတ္တိကာလေ၌ ပါဝင်လေသည်။]
ဘိက္ခူ။
ပေ။
ဝတ္ထုဒေသနာယာတိ၊ ကား။
ယသ္မိံဌာနေ၊ ၌။
ကုဋိံ၊ ကို။
ကာရေတုကာမော၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုအရပ်၌။
ဝတ္ထုဒ္ဒေသနတ္ထာယ၊ ကျောင်းနေရာကို ညွှန်ပြခြင်းအကျိုးငှာ။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
နေတဗ္ဗာ၊ ပင့်ဆောင်ထိုက်ကုန်၏။
ပန၊ ဆက်။
တေနကုဋိကာရကေနာတိ အာဒိ၊ အစရှိသော စကားရပ်ကို။
(ဝုတ္တံ၌စပ်။)
ယေနဝိဓိနာ၊ အကြင် အစီအစဥ်ဖြင့်။
တေဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
(ကျောင်းနေရာ ညွှန်ပြမည့်ရဟန်းတို့ကို။)
အဘိနေတဗ္ဗာ၊ ပင့်ဆောင်ထိုက်ကုန်၏။
တဿ၊ ထိုအစီအစဥ်ကို။
ဒဿနတ္ထံ၊ ငှာ။
ဝုတ္တံ။
တတ္ထ၊ ထိုတေနကုဋိကာရ ကေန အစရှိသော စကားရပ်၌။
ကုဋိဝတ္ထုံသောဓေတွာတိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။
(ဒဿေတိ၌စပ်။)
ဝိသမံ၊ မညီညွတ်သော။
အရညံ-သို့။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
(ကုဋိရာ ညွှန်ပြမည့် ရဟန်းတို့ကို။)
ဂဟေတွာ၊ ပင့်ခေါ်၍။
နဂန္တဗ္ဗံ၊ ရာ။
ပန၊ အနွယကား။
ကုဋိဝတ္တုံ၊ ကျောင်းနေရာကို။
ပဌမမေဝ၊ မပင့်ခေါ်မီ ရှေးဦးစွာသာလျှင်။
သီမမဏ္ဍလသဒိသံ၊ သိမ်းဝိုင်းနှင့်တူသည်ကို။
ဝါ၊ တူအောင်။
ကတွာ၊ ပြီး၍။
ပစ္ဆာ၊ မှ။
သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ယာစိတွာ,နေတဗ္ဗာ၊ န်၏။
ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။
ဒဿေတိ၊ ၏။
ဧဝမဿ ဝစနီယောတိ၊ ကား။
သံဃော၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝတဗ္ဗော၊ သည်။
အဿ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
ပရတော၊ ၌။
ဒုတိယမ္ပိယာစိတဗ္ဗာတိ၊ တဗ္ဗာ ဟူသောစကားကို။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
ဗဟုဝစနံ၊ ဗဟုဝုစ်ကို။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
["ဧဝမဿဝစနီယော" ၌ သံဃောကိုရည်ရွယ် ဧကန်ဝုစ်ဆိုခဲ့သော်လည်း ဤ၌ကား "ဘိက္ခူ" ဟူသော ဗဟုဝုစ်ကို ရည်ရွယ်၍ "ယာစိတဗ္ဗာ" ဟုဗဟုဝုစ်ဆိုသည်။]
နောစေ။
ပေ။
ဥဿဟတီတိ၊ ကား။
သဗ္ဗော၊ သော။
သံဃော၊ သည်။
သစေ န ဣစ္ဆတိ၊ အကယ်၍ မလိုက်လိုအံ့။
သဇ္စျာယမနသိကာရေဒီသု၊ စာအံခြင်း, တရားနှလုံးသွင်းခြင်း အစရှိသော အလုပ်တို့၌။
တေတေဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
ဥယျုတ္တာ၊ အလွန်အားထုတ်နေကြကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်အံ့။
[ပျင်းခြင်းကြောင့် ကျောင်းနေရာကြည့်ဖို့ရန် မလိုက်ကြသည်မဟုတ်, စာအံခြင်း, တရားနှလုံးသွင်းခြင်း စသောအလုပ်ကိစ္စများ ကြောင့်မလိုက်နိုင်ကြ၊ ဟူလို။]
သာရမ္ဘံ အနာရမ္ဘန္တိ၊ ကား။
သဥပဒ္ဒဝံ၊ ဘေးရန်နှင့်တကွ ဖြစ်၏ဟူ၍လည်းကောင်း။
အနုပဒ္ဒဝံ၊ ဘေးရန်မရှိဟူ၍လည်းကောင်း။
(ဇာနိတဗ္ဗံ၊ သိရာ၏။)
[အာရမ္ဘသဒ္ဒါသည် ဝိကောပန၊ (နှိပ်စက်ဖျက်ဆီးဟူသော) အနက်ကိုဟော၏။
ထို့ကြောင့် "သဥပဒ္ဒဝံ, အနုပဒ္ဒဝံ" ဟူဖွင့်သည်။
အာရမ္ဘတီတိအာရမ္ဘော။
သဟအာရမ္ဘေန ယံ ဝတ္တတီတီ သာရမ္ဘံ။
(ဝတ္ထု)။
နတ္ထိ+အာရမ္ဘောယတ္ထာတိ အနာရမ္ဘံ။]
သ ပရိက္ကမနံ အပရိက္ကမနန္တိ၊ ကား။
သဥပစာရံ၊ ဥပစာနှင့်တကွ ဖြစ်၏ ဟူ၍လည်းကောင်း။
အနုပစာရံ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
(ဇာနိတဗ္ဗံ၊ ၏။)
[ပရိက္ကမီယတေတိ ပရိက္ကမနံ။
(ဥပစာအရပ်) သဟပရိက္ကမနေနယံ ဝတ္တတီတိ သပရိက္ကမနံ။
(ဝတ္ထု)။
နတ္ထိ ပရိက္ကမနံ ယတ္ထာတိ အပရိက္ကမနံ။]
ပတ္တကလ္လန္တိ၊ ကား။
ဣမဿ သြလောကနဿ၊ ဤကုဋိရာကို ကြည့်ခြင်း၏။
ပတ္တော၊ ဆိုက်ရောက်လာသော။
ဝါ၊ လျောက်ပတ်သော။
ကာလော၊ အခါသည်။
(အတ္ထိ၊ ၏။)
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။
(ထိုသို့လျောက်ပတ်သောအခါ ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။)
(တံ၊ ထိုသို့ကြည့်ခြင်းသည်။)
ပတ္တကာလံ၊ လမည်၏။
ပတ္တကာလမေဝ၊ သည်ပင်။
ပတ္တကလ္လံ၊ လ္လ မည်၏။
[ဏျပစ္စည်းသွတ္ထ။]
စ၊ ဆက်။
ဝတ္ထုသြလောနတ္ထာယ၊ ကုဋိရာကို ကြည့်ချင်းအကျိုးငှာ။
ဣဒံ သမ္မုတိကမ္မံ၊ ဤသမုတ်ကြောင်းကံသည်။
ဝါ၊ ကို။
အနုဿာဝနနယေန၊ ကမ္မဝါစာ၌လာသောနည်းဖြင့်။
သြလောကေတွာပိ၊ ပန်ပြော၍လည်း။
ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ ကား။
ပရတော၊ နောက်၌။
[ပါဠိတော်ဝယ် နောက်နား၌။]
ဝတ္ထုဒေသနာကမ္မံ၊ ကုဋိရာကို ညွှန်ပြကြောင်းကံကို။
ယထာဝုတ္တာယ ဧဝ၊ ပါဠိတော်၌ဟောတော်မူအပ်တိုင်းသာလျှင် ဖြစ်သော။
ဉတ္တိယာ စ၊ ဖြင့် လည်းကောင်း။
အနုဿာဝနာယစ၊ ကမ္မဝါစာဖြင့်လည်းကောင်း။
ကာတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
သြလောကေတွာ၊ ပန်ပြော၍။
ကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ။
ကပိလ္လိကာနန္တိ၊ ကား.
ရတ္တကာဠပိင်္ဂလာဒိဘေဒါနံ၊ အနီ, အမည်း, အကြောင် အစရှိသောအပြားရှိကုန်သော။
ယာသံကာသဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိ အလုံးစုံကုန်သော။
ကိပိလ္လိကာနံ၊ ပိုးငယ်တို့၏။
(အာသယော၌ စပ်။)
သြလောကေတွာပိ။ ။သြလောကေတွာပိီတိ အပလောကနကမ္မဝသေနပိ ကာတုံဝဋ္ဋတိ၊-သာရတ္ထ၊ကမ္မဝါစာကို မရွတ်ဘဲ၊ ကမ္မဝါစာ၌လာသော နည်းအတိုင်း စကားပြင်ဖြင့်ဆို၍ အပလောကနကံဖြင့်လည်း သမုတ်ကောင်းပါ၏၊- ဟူလို၊ သြလောကေတွာပိ၌ပိဖြင့် ကမ္မဝါစာရွတ်ခြင်းကို ပေါင်း၊ သြလောကေတွာ၌ သြသည် အပကိုပြုသော သြတည်းဟု ဝိမတိဆို၏၊ ထိုကြောင့် အပလောကေတွာကဲ့သို့ အနက်ပေးရသည်။[အပသဒ္ဒဿပိသြအာဒေသော ကတောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။]
ကိပိလ္လကာနန္တိပိ၊ ဟူ၍လည်း။
ပါဌော၊ ပါဌ်ရှိသေး၏။
အာသယောတိ၊ ကား။
နိဗဒ္ဓဝသနဋ္ဌာနံ၊ အမြဲနေရာအရပ်တည်း။
ကိပိလ္လိကာနံ၊ ပိုးငယ်တို့၏။
(နိဗဒ္ဓဝသနဋ္ဌာနံ ယေဝ၊ ကိုသာလျှင်။
အာသယော၊ အာသယဟူ၍။
ဝေဒိတဗ္ဗော) ယထာ၊ သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ဥပစိကာဒီနံပိ၊ ခြအစရှိသောသတ္တဝါတို့၏လည်း။
[အာဒိဖြင့် ပါဠိတော်၌လာသော ကြွက် မြွေ စသည်ကိုယူ။]
နိဗဒ္ဓဝသနဋ္ဌာနံယေဝ အာသယောဝေဒိတဗ္ဗော။
ပန၊ ဆက်။
ယတ္ထ၊ အကြင်အရပ်၌။
တေ၊ ထိုပိုးရွ ခြပုန်းအစရှိသောသတ္တဝါတို့သည်။
ဂေါစရတ္ထာယ၊ စာကျက်အကျိုးငှာ။
အာဂန္တွာ၊ လာပြီး၍။
ဂစ္ဆန္တိ၊ ပြန်သွားကြကုန်၏။
သဗ္ဗေသမ္ပိ၊ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏လည်း။
တာဒိသော။
သဉ္စရဏပ္ပဒေသော၊ လှည့်လည်ရာအရပ်ကို။
အဝါရိတော၊ မတားအပ်။
[ကုဋိရာကို ညွှန်ပြရာ၌ သာရမ္ဘအဖြစ်ဖြင့် မတားမြစ်အပ်၊ ဟူလို။]
တသ္မာ, တတ္ထ၊ ထိုစားကျက်အကျိုးငှာ လာရာအရပ်၌။
အပနေတွာ၊ ပိုးကောင်ကလေးတို့ကို ဖယ်ရှား၍။
သောဓေတွာ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ။
တာဝ၊ ဟတ္ထဌာနစသည်မှ ရှေးဦးစွာ။
ဆ၊ န်သော။
ဣမာနိ ဌာနာနိ၊ ဤ အရပ်တို့ကို။
သတ္တာနုဒ္ဒယာယ၊ သတ္တဝါတို့ကို သနားစောင့်ရှောက်တတ်သော ကရုဏာအကျိုးငှာ။
ပဋိက္ခိတ္တာနိ၊ ပယ်မြစ်တော်မူအပ်ကုန်ပြီ။
[ကိပိလ္လိက, ဥပစိက, ဥန္ဒူရ, အဟိ, ဝိစ္ဆိက, သတပဒိတို့ကို သနားသောကြောင့် တားမြစ်သည်၊ ဟူလို။]
ဟတ္ထီနံဝါတိ၊ ကား။
ဟတ္ထီနံ ပန၊ ဆင်တို့၏ကား။
နိဗဒ္ဓဝသနဋ္ဌာနမ္ပိ၊ သည်လည်းကောင်း။
နိဗဒ္ဓဂေါစရဋ္ဌာနမ္ပိ၊ သည်လည်းကောင်း။
နဝဋ္ဋတိ။
[ကုဋိရာ မညွှန်ပြသင့်၊ ဟူလို။]
သီဟုာဒီနံ၊ တို့၏။
အာသယောစ၊ နေရာအရပ်သည်လည်းကောင်း။
ဂေါစရာယ၊ စားကျက်အလို့ငှာ။
ပက္ကမန္တာနံ၊ ဖဲသွားကုန်သောခြင်္သ့ အစရှိသော သတ္တဝါတို့၏။
နိဗဒ္ဓဂမနမဂ္ဂေါစ၊ အမြဲသွားကြောင်းသည်လည်းကောင်း။
န ဝဋ္ဋတိ။
ဧတေသံ၊ ဤခြင်္သ့ အစရှိသော သတ္တဝါတို့၏။
စာရိဘူမိ၊ လှည့်လည်ခြင်းရှိရာအရပ်ကို။
နဂဟိတာ၊ (ပယ်အပ်သောအရပ်အဖြစ်ဖြင့်) မယူအပ်။
စာရိဘူမိ။ ။စရဏံ စာရော၊ စာရော ယတ္ထာတိစာရီ၊ စာရီစ+သာ+ဘူမိစာတိစာရိဘူမိ၊ ခြင်္သေ့စသော သတ္တဝါတို့၏ လှည့်လည်ရာ အရပ်ကို "ကျောင်းရာအဖြစ်ဖြင့်မယူဖို့ရန်" မတားမြစ်၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း... သူတို့၏လှည့်လည်ရာအရပ်က ကျယ်ဝန်းသောကြောင့်တည်း၊ မှန်၏-ခြင်္သေ့တို့သည် အလွန်ဝေးသော အရပ်သို့လည်း သားကောင်ကိုဖမ်းဖို့ရန် သွားတတ်ကြသည်။[ စာရိဘူမီတိ ဂေါစရဘူမိ၊ န ဂဟိတာတိ န ဝါ ရိတာတိ အဓိပ္ပာယော၊-သာရတ္ထ၊ ....ဝိမတိ၌ကား "န ဂဟိတာတိ ပဋိက္ခိပိဗ္ဗဘာဝေန နဂဟိတာ" ဟုဖွင့်၏။]
ယေသံကေသဉ္စတိ၊ ကား။
အညေသမ္ပိ၊ ဟတ္ထိသီဟ စသည်မှ အခြားလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဝါဋ္ဌာနံ၊ ရဲ့ရင့်ကုန်သော။
တိရစ္ဆာနဂတာနံ၊ တောကျွဲစသောတိရစ္ဆာန်တို့၏။
(အာသယော ဟောတိ၊ ၌စပ်။)
သတ္တ၊ န်သော။
ဣမာနိဌာနာနိ၊ တို့ကို။
(ဟတ္ထိအာသယစသော အရပ်တို့ကို။)
သပ္ပဋိဘယာနိ၊ ဘေးရန်နှင့်တကွဖြစ်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ) ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။
အာရောဂျတ္ထာယ၊ ဘေးရောဂါမရှိခြင်းအကျိုးငှာ။
[အာရောဂျတ္ထာယာတိ နိရုပဒ္ဒဝတ္ထာယ။]
ပဋိက္ခိတ္တာနိ။
သေသာနိ၊ ကြွင်းကုန်သော ပုဗ္ဗဏ္ဏနိဿိတစသော အရပ်တို့ကို။
နာနာဥပဒ္ဒဝေဟိ၊ အမျိုးမျိုးသော ဘေးရန်တို့ဖြင့်။
သဥပဒ္ဒဝါနိ၊ ဘေးဥပဒ် ရှိကုန်သည်။
(ဟုတွာပဋိက္ခိတ္တာနိ။)
[ကောက်ပဲသီးနှံ့ရှိသော အရပ်၌ ကျောင်းဆောက်လျှင် ကောက်ပဲသီးနှံရှင်များက ကြိုက်မည် မဟုတ်သောကြောင့် "နာနာဥပဒ္ဒဝ ဖြစ်၏" ဟုဆိုသည်။
ဤသို့ စသည်ဖြင့် အဗ္ဘာဃာတ နိဿိတစသည်၏ နာနာဥပဒ္ဒဝဖြစ်ပုံကိုလည်း သိပါ။]
တတ္ထ၊ ထိုကြွင်းသောပုဗ္ဗနိဿတ အစရှိသော ကုဋိရာတို့တွင်။
ပုဗ္ဗဏ္ဏနိဿတန္တိ၊ ကား။
ပုဗ္ဗဏ္ဏံ၊ (ပဲ၏ဦးစွာဖြစ်ပေါ်လာသည့် အစာဟူသော)ကောက်စပါးကို။
နိဿိတံ၊ မှီသည်မူလည်း။
(ဟောတိ၊ ဖြစ်အံ့။)
[ပါဠိတော်မှ ဝါကိုယူ၍ပေး။
ပုဗ္ဗဏ္ဏအရ ဆက်ပြလို၍ "သတ္တန္နံဓညာနံ" စသည်ကိုဆိုသည်။]
သတ္တန္နံ၊ န်သော။
ဓညာနံ၊ တို့၏။
ဝိရူုဟနကခေတ္တသာမန္တာ၊ ပေါက်ရာလယ်၏အနီး၌။
ဌိတံ(ဝါ)၊ တည်သည်မူလည်း။
(ဟောတိ၊ အံ့)။
အပရဏ္ဏနိဿိတာဒီသုပိ၊ အပရဏ္ဏနိဿိတ အစရှိသော အရပ်တို့၌လည်း။
ဧသေဝနယော၊ တည်း။
ပန၊ အထူးကား။
ဧတ္ထ၊ ဤအပရဏ္ဏနိဿိတ အစရှိသော အရပ်တို့တွင်။
အဗ္ဘဃာ တန္တိ၊ ကား။
ကာရဏာဃရံ၊ သူပုန်ဓားပြကို ညှဥ်းဆဲရာအိမ်တည်း။
[အဘိ (လွန်လွန်ကဲကဲ)+ဟန္တိ ဧတ္ထာတိ အဗ္ဘဃာတံ။]
ဝေရိဃရံ၊ ရန်သူအိမ်တည်း။
[ဝေရိ ဃရကိုပင် ထင်ရှားစေလို၍ "စောရာနံ" စသည်မိန့်။]
"စောရာနံ၊ သူပုန်ဓားပြတို့ကို။
မာရဏတ္ထာယ၊ ညှဥ်းဆဲခြင်းအကျိုးငှာ။
ကတံ၊ ပြုထားအပ်သော အိမ်တည်း။
ဣတိ၊ သို့။
ကုရုန္ဒိအာဒီသု၊ အစရှိသည်တို့၌။
(ဝုတ္တံ၊ ပြီ)။
ဓမ္မဂဏ္ဌိကာ၊ ဓမ္မသတ်ကျမ်းအတိုင်း သူပုန် ဓားပြတို့၏လက်ခြေစသည် ဖြတ်ရာအရပ်ကို။
[အာဃာတနန္တိ၊ ဟူ၍။
ပုဗ္ဗဏ္ဏ နိဿိတံ။ ။ပုဗ္ဗေ-ပဲ၏ ရှေး၌+ပဝတ္တံ+အန္နံပုဗ္ဗဏ္ဏံ(ပါဠိ၌ ပုဗ္ဗသည်သက္ကတ၌"ပြုဗ္ဗ" ဟုရှိ၏၊ ထိုကြောင့် န ကို ဏ ပြန်)၊ ပုဗ္ဗဏ္ဏအရ စပါး ၇-မျိုးရသော်လည်းဌာနီစပါးဖြင့် ဌာနလယ်ကို ယူပါဟု သိစေလို၍ "သတ္တန္နံ ဓညာနံ ဝိရူဟနကခေတ္တသာမန္တော' ဟု ဖွင့်သည်၊[ ပုဗ္ဗဏ္ဏနိဿိတန္တိ ဧတ္ထ ပုဗ္ဗဏ္ဏဝိရူဟနဋ္ဌာနံ ပုဗ္ဗဏ္ဏသဒ္ဒေန ဂဟိတံ၊ တေနာဟ သတ္တန္နံ ဓညာနံ။ ပေ။ ဌိတန္တိ-ဋီကာ။]
သုသာနန္တိ၊ ကား။
မဟာသုသာနံ၊ သုသာန်ကြီးတည်း။]
အသုဘအများချရာ သင်္ချိုင်းတည်း။
တစ်ခါတစ်လေသာ ချရာသင်္ချီုင်းမဟုတ်၊ ဟူလို။]
အနိဗ္ဗိဇ္စျ၊ ထုတ်ချင်း မထွင်းမူ၍။
ဂမနိယော၊ သွားထိုက်သော။
ဂတပစ္စာဂတမဂ္ဂေါ၊ သွားအပ်သည်ဖြစ်၍ပြန် လှည့်အပ်သော လမ်းအတိုကို။
သံသရဏန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ။
[ထုတ်ချင်းမပေါက်သောကြောင့် သွားလမ်းအတိုင်း ပြန်ထွက်ရသော လမ်းအတိုကို "သံသရဏ" ဟုခေါ်သည်။]
သေသံ၊ သည်။
ဥတ္တာနမေဝ၊ သည်သာ။
နသက္ကာ ဟောတိ ယထာယုတ္တေန သကဋေနာတိ၊ ကား။
ဒွီဟိ၊ န်သော။
ဗလီဗဒ္ဒေဟိ၊ နွားလားတို့ဖြင့်။
ယုတ္တေန၊ ကပ်ယှဥ်အပ်သော။
သကဋေန၊ ဖြင့်။
ဧကံ၊ တစ်ဖက်သော။
စက္ကံ၊ လှည်းဘီးကို။
နိဗ္ဗောဒက ပတနဋ္ဌာနေ၊ တံစက်မြိတ်ရေ၏ ကျရာအရပ်၌လည်းကောင်း။
ဧကံ၊ သော။
(စက္ကံ၊ ကို)။
ဗဟိ၊ တံစက်မြိတ်ရေ၏ ကျရာအရပ်၏ ပြင်ဘက်၌လည်းကောင်း။
အာဝိဉ္ဆိတုံ၊ လှည့်လည်ခြင်းငှာ။
သက္ကာ၊ သည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
ကုရုန္ဒိယံ၊ ၌။
စတူဟိ ယုတ္တေနာတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
[စတူဟိ၊ န်သော။
ဗလီဗဒ္ဒေဟိယုတ္တေန။]
သမန္တာနိဿေဏိယာ အနုပရိဂန္တုန္တိ၊ ကား။
နိဿေဏိယံ၊ လှေကား၌။
ဌတွာ၊ ရပ်၍။
ဂေဟံ၊ ကို။
ဆာဒေန္တေဟိ၊ မိုးသူတို့သည်။
သမန္တော၊ ပတ်ဝန်းကျင်၌။
နိဿေဏိယာ၊ ဖြင့်။
အာဝိဉ္ဆိတုံ၊ ငှာ။
န သက္ကာ ဟောတိ။ဓမ္မဂဏ္ဌိကာ။ ။"အာဃာတန" ၏ သဒ္ဒါအနက်အတိုင်းဆိုလျှင် "သတ်ဖြတ်ညှဥ်းဆဲရာ၌ အရပ်အားလုံးကို ရနိုင်ပါသော်လည်း ဤနေရာ၌ ဧကဒေသျူပစာရ-အထင်ရုဠှီအားဖြင့် ဓမ္မဂဏ္ဌိကာ အရပ်ကိုယူပါ-ဟု သိစေလို၍ "အာဃာတနန္တိ ဝုစ္စတိ"ဟုမိန့်သည်၊ ဓမ္မဂဏ္ဌိကာ၌ ဓမ္မသည် "ဒဏ္ဍနီတိ" ဟုခေါ်အပ်သော ရှေးဓမ္မသတ်ကျမ်းတည်း၊ထိုကျမ်းနှင့်အညီ သူပုန်ဓားပြတို့၏ လက်ခြေစသည်ကို ဖြစ်ရာ စဥ်းနှီးတုံးကလေးသည် ဓမ္မဂဏ္ဌိကာမည်၏၊ ထို စဥ်းနှီးတုံးကလေးဖြင့် မှတ်သားအပ်သောအရပ်သည်လည်းဥပလက္ခ နည်းအားဖြင့် ဓမ္မဏ္ဌိကာ-အာဃာတန မည်၏ ။[ ဝိမတိ မှီသည်၊)ဓမ္မေန-တရားနှင့်အညီ-ဆန္ဒိကာ-လက်ခြေစသည်ကို ဖြတ်ရာဖြစ်သော+ဂဏ္ဌိကာ-အဖုအဆစ်ရှိသော သစ်သားတုံးငယ်ကလေးတည်း၊ ဓမ္မဂဏ္ဌိကာ-လေး၊ ဂန္ဓိကာ-ဘဏ္ဍိကာ" ဟုပါဌ် အမျိုးမျိုးရှိ၏ ။]
အာဝိဉ္ဆတုံ န သက္ကာ။ ။ဆိန္နတဋ္ဋာဒိ သမ္ဘဝတော န သက္ကာ ဟောတိ အာဝိဉ္ဆိတုံ-ကျောင်း၏ အနီး၌ ကမ်းပါးပြတ်စသည်ရှိနေသောကြောင့် လှည်း မလှည့်သာ-ဟူလို၊နိဗ္ဗောဒကကို "နိ+ဝေါဒက" ဟု ခွဲ၊ နိဿေသတော ဝေါဒကံ ဧတ္ထာတိ နိဗ္ဗောဒကံ၊ အကြွင်းမကျန် မရှိအောင် မိုးရေ၏ကင်းရာ တံစက်မြိတ်အရပ်။
အာဝိဉ္ဆတုံ န သက္ကာ။ ။ဆိန္နတဋ္ဋာဒိ သမ္ဘဝတော န သက္ကာ ဟောတိ အာဝိဉ္ဆိတုံ-ကျောင်း၏ အနီး၌ ကမ်းပါးပြတ်စသည်ရှိနေသောကြောင့် လှည်း မလှည့်သာ-ဟူလို၊နိဗ္ဗောဒကကို "နိ+ဝေါဒက" ဟု ခွဲ၊ နိဿေသတော ဝေါဒကံ ဧတ္ထာတိ နိဗ္ဗောဒကံ၊ အကြွင်းမကျန် မရှိအောင် မိုးရေ၏ကင်းရာ တံစက်မြိတ်အရပ်။
ဣတိ၊ ဤသို့လျှင်။
ဧဝရူပေ၊ သော။
သာရမ္ဘေစ၊ ပိုးရွ ခြပုန်း ကောက်ပဲသီးနှံစသောဘေးရန်ရှိသည်လည်းဖြစ်သော။
အပရိက္ကမနေစ၊ ၂ ကောင်ကပ်လှည်း, ၄ကောင်ကပ်လှည်းတို့ဖြင့် လှည့်ပတ်လောက်ရာ ဥပစာ မရှိသည်လည်းဖြစ်သော။
ဌာတေ၊ ၌။
န ကာရေတဗ္ဗာ၊ မပြုစေထိုက်။
ပန၊ ဆက်။
အနာရမ္ဘေ၊ မရှိသည်လည်းဖြစ်သော။
သပရိက္ကမနေ၊ ဖြစ်သော။
(ဌာပနေ၊ ၌)ကာရေတဗ္ဗာ= ၏။
တံ၊ ထိုအနာရမ္ဘ သပရိက္ကမန အရပ်သည်။
ဝုတ္တပဋိပက္ခနယေန၊ ဟောတော်မူအပ်သော သာရမ္ဘအပရိက္ကမန၏ ဆန့်ကျင်ဘက်နည်းအားဖြင့်။
ပါဠိယံ၊ ၌။
အာဂတမေဝ၊ လာသည်သာ။
["ပါဠိတော်၌ သာရမ္ဘံနာမ ကိပိလ္လိကာနံဝါ အာသယောဟောတိ" စသည်ဖြင့်ရှိ၍ "အနာရမ္ဘံနာမ န ကိပိလ္လိကာနံဝါအာသယောဟောတိ" စသည်ဖြင့် သာရမ္ဘ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်လာသည်။
အပရိက္ကမန၏ ဆန့်ကျင်ဘက် သပရိက္ကမန၌လည်း နည်းတူ။]
ပုန၊ တစ်ဖန်။
သညာစိကာနာမာတိ ဧဝမာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။
သာရမ္ဘေ။
ပေ။
ကာရေယျာတိ၊ ဟူ၍။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝုတ္တသံယာစိကာဒီနံ၊ (ပါဠိတော်၌) ဟောတော်မူအပ်သော သံယာစိက အစရှိသောပုဒ်တို့၏။
အတ္ထပကာသနတ္တံ ဝုတ္တံ။
[ပါဠိတော်ပဒဘာဇနီ၌ သညာစိကာအဖွင့် ၂ ထပ်ပါနေသောကြေင့် "ပုန။
ပေ။
ဝုတ္တံ" ဟုမိန့်သည်။]
ပယောဂေ ဒက္ကဋန္တိ၊ ကား။
ဧဝံ၊ သို့။
အဒေသိ တဝတ္ထုကံဝါ၊ မူလည်းဖြစ်သော။
ပမာဏာတိက္ကန္တံဝါ၊ သော။
ကုဋိံ၊ ကို။
ကရိဿာ မိ၊ အံ့။
ဣတိ၊ ကြံ၍။
အရညတော၊ မှ။
ရုက္ခာဟရဏတ္ထာယ၊ သစ်သားတို့ကို ဆောင်ယူခြင်းအကျိုးငှာ။
ဝါသိံဝါ၊ ကိုသောလည်းကောင်း။
ဖရသုံဝါ၊ သော် လည်းကောင်း။
နိသေတိ၊ သွေးအံ့။
ဒုက္ကဋံ။
ပေ။
တတ္ထ၊ ထိုတော၌။
အလ္လတိဏာနိ၊ စိုသောမြက်တို့ကို။
ဆိန္ဒိတိ။
ဒုက္ကဋေနသဒ္ဓိံ ပါစိတ္တယံ။
သုက္ခာနိ၊ ခြောက် သောမြက်တို့ကို။
ဆိန္ဒတိ။
ဒုက္ကဋံ။
ရုက္ကေသုပိ ဧသေဝနယော။
[သစ်ပင်အခြောက် ဖြစ်လျှင် ဒုက္ကဋ်, အစိုဖြစ်လျှင်ပါစိတ်နှင့်တကွ ဒုက္ကဋ်၊ ဟူလို။]
ဘူမိံ၊ သော ဓေတိ= အံ့။
ခဏတိ၊ အံ့။
ပံသု,ဥဒ္ဓရတိ၊ ထုတ်ဆယ်အံ့။
စိနာတိ၊ စီအံ့။
ဧဝံ၊ သို့။
ယာဝ၊ လောက်။
ပါစိနံ၊ ကုဋိအနီး၌ စီထိုက်သော အရပ်ကို။
ဗန္ဓတိ၊ ဖွဲ့စီ၏။
တာဝ၊ ထိုပါစိနအရပ်ကို ဖွဲ့စီသည့်တိုင်အောင်။
ပုဗ္ဗပယောဂေါနာမ ဟောတိ။
တသ္မိံ ပုဗ္ဗပယောဂေ၊ ကြောင့်။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ကိစ္စတို့၌။
(ဘူမိသောဓန, ခဏနစသောကိစ္စတို့၌။)
ပါစိတ္တိယဋ္ဌာနေ၊ ၌။
ဒုက္ကဋေန သဒ္ဓိံ ပါစိတ္တိယံ။
ပေ။
တတော၊ ထိုပါစိနကိုစီခြင်းမှ။
ပဋ္ဌာယသဟယောဂေါနာမ။
[ပါစိနံတိ၊ ကုဋိဝတ္ထုသာမန္တာစိနိတဗ္ဗအဓိဋ္ဌာနံ (ချိုင့်ကျသောအရပ်၌ ကျောက် တုတ်စီသကဲ့သို့) ကုဋိရာ၏အနီး၌ စီထိုက်သော အခြေခံမြေ။]
တတ္ထ၊ ထိုကုဋိတို့တွင်။
ထမ္ဘေဟိ၊ တို့ဖြင့်။
ကာတဗ္ဗာယ၊ ပြုထိုက်သောကုဋိအတွက်။
ထမ္ဘံ၊ ကို။
ဥဿာပေတိ၊ ဆိုက်ထူအံ့။
ဒုက္ကဋံ။
ဣဋ္ဌကာဟိ၊ အုတ် တို့ဖြင့်။
စိနိတဗ္ဗာယ၊ စီထိုက်သော ကုဋိအတွက်။
ဣဋ္ဌကံ၊ ကို။
အာစိနာတိ၊ စီအံ့။
ဒုက္ကဋံ။
ဧဝံ၊ သို့။
ယံတံ ဥပရဏံ၊ အကြင် အကြင်အဆောက်အဦကို။
ယောဇေတိ၊ ယှဥ်စေ၏။
ဝါ၊ သုံးစွဲ၏။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသောအဆောက်အဦတို့၌။
ပယောဂေ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ။
တစ္ဆန္တဿ၊ သစ်သားစသည်ကိုရွေသောရဟန်း၏။
ဟတ္ထဝါရေ ဟတ္ထဝါရေ (ဒုက္ကဋံ)။
တဒတ္ထာယ၊ ထိုရွေခြင်းအကျိုးငှာ။
ဂစ္ဆန္တဿ၊ ၏။
ပဒေ ပဒေ ဒုက္ကဋံ။
ပန၊ ဆက်။
ဧဝံ၊ သို့။
ကတံ၊ သော။
ဒါရုကုဋ္ဋိကံဝါ၊ သစ်သားနံရံရှိသော ကုဋိကို သော်လည်းကောင်း။
ဣဋ္ဌကကုဋ္ဋိကံဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
သိလာကုဋ္ဋိ ကံဝါ၊ ကျောက်နံရံရှိသောကုဋိကိုသော် လည်းကောင်း။
အန္တမသော, ပဏ္ဏသာလမ္ပိ၊ သစ်ရွက်အမိုးကျောင်းကိုလည်း။
သဘိတ္တိစ္ဆဒနံ၊ နံရံအမိုးနှင့်တကွ (နံရံရော အမိုးပါ)။
လိမ္ပိဿာမိ၊ အင်္ဂတေ (မြေညက်)ကို သုတ်လိမ်းအံ့။
ဣတိ၊ ၍။
သုဓာယဝါ၊ ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
မတ္တိကာယဝါ၊ ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
လိမ္ပန္တဿပယောဂေ ပယောဂေ, ယာဝ၊ လောက်။
ထုလ္လစ္စယံ န ဟောတိ။
တာဝ၊ လောက်။
ဒုက္ကဋံ။
[ဆိုအပ်လတ္တံ့သော "ပဌာမပိဏ္ဍဒါနေ ထုလ္လစ္စယံ" အရသင့်အပ်သော ထုလ္လစ္စဉ်းသို့ မရောက်မီ ဒုက္ကဋ်ဟူလို။]
ပန၊ ဆက်။
ဧတံဒုက္ကဋံ၊ သည်။
မဟာလေပေနေဝ၊ ကြီးသော သုတ်လိမ်းမှုကြောင့်သာလျှင်။
ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်၏။
["မဟာလေပေယေဝ" ဟု ရှိလျှင် သာ၍ကောင်း၏။
အင်္ဂတေသရွတ်မြေညက်သရွတ်ကိုင်ခြင်းကို "မဟာလေပ" ဟု ခေါ်၍ ဆေးသုတ်ခြင်းကို"ခုဒ္ဒကလေပ" ဟု ခွဲ။]
သေတရတ္တဝဏ္ဏကရဝါ၊ ဖြူသောအဆင်း, နီသောအဆင်းရှိအောင် ပြုခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း။
စိတ္တကမ္မေဝါ၊ ပန်းချီဆေးရေးမှုကြေင့်သော်လည်းကောင်း။
အနာပတ္တိ။
ဧကံ ပိဏ္ဍံ အနာဂတေတိ၊ ကား။
သဗ္ဗပစ္ဆိမကော၊ အလုံးစုံသော လေပပိဏ္ဍတို့၏ နောက်ဆုံး၌ဖြစ်သော။
ဧကေ၊ သော။
ယော လေပပိဏ္ဍော၊ အကြင်သုတ်လိမ်းကြောင်းဖြစ်သော အင်္ဂတေစိုင် မြေညက်စိုင်သည်။
(အတ္ထိ)ဧကံ၊ သော။
တံ ပိဏ္ဍံ၊ ထို အင်္ဂတေစိုင်, မြေညက်စိုင်သို့။
ကုဋိကမ္မေ၊ ကုဋိပြုအပ်မှုသည်။
အသမ္ပတ္တေ၊ မရောက်သေးမီ။
[သန်လျက်စသည်ဖြင့် ယူအပ်သောအင်္ဂတေအစု, သို့မဟုတ် မြေညက်အစုကိုပင် "လေပပိဏ္ဍ" ဟုဆိုသည်။]
ဣဒံဝုတ္တံ ဟောတိ။
(ကိံ) ဣဒါနိ၊ ၌။
ဒွီဟိ၊ န်သော။
ပိဏ္ဍေဟိ၊ အင်္ဂတေစိုင်(မြေညက်စိုင်)တို့ဖြင့်။
နိဋ္ဌာနံ၊ ပြီးဆုံးခြင်းသို့။
ဂမိဿတိ၊ လတ္တံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ ဆိုထိုက်ရာအခါ၌။
တေသု၊ ထို၂ စိုင်တို့တွင်။
ပဌမပိဏ္ဍဒါနေ၊ ပဌမမြေစိုင်ကိုပေးခြင်းကြောင့်။
ထုလ္လစ္စယံ၊ သည်။
(ဟောတိ)။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
တသ္မိံပိဏ္ဍေ အာဂတေတိ၊ ကား။
ဧကံ၊ သော။
ယံ ပိဏ္ဍံ၊ အကြင် အင်္ဂတေစိုင်သို့။
ဝါ၊ မြေညက်စိုင်သို့ ။
ကုဋိကမ္မေ၊ သည်။
အနာဂတေ၊ မီ။
ထုလ္လစ္စယံ ဟောတိ။
တသ္မိံ အဝသာနပိဏ္ဍေ၊ ထိုနောက်ဆုံးအင်္ဂတေစိုင်သည်။
ဝါ၊ မြေညက်စိုင်သည်။
အာဂတေ၊ သော်။
ဒိန္နေ၊ ပေးအပ်ပြီးသော်။
ထပိတေ၊ ထားအပ်ပြီးသော်။
[အာဂတေကိုပင် "ဒိန္နေ ထပိတေ" ဟုဖွင့်သည်။]
လေပဿ၊ သုတ်လိမ်းကြောင်း အင်္ဂတေစိုင်၏။
ဝါ၊ မြေညက်စိုင်၏။
ဃဋိတတ္တာ၊ စပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ပေ။
စ၊ ဆက်။
ဧဝံ၊ သို့။
လိမ္ပန္တဿ၊ ၏။
အန္တောလေပေ၊ အတွင်း၌သုတ်လိမ်းခြင်းသည်။
(ဃဋိတေ၌စပ်။)
အန္တောလေပေန၊ အတွင်းဝယ်သုတ်လိမ်းဖွင့်ဟူသမျှနှင့်။
သဒ္ဓိံ, ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဆဒနဉ္စ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဧကာဗဒ္ဓံ၊ တစ်စပ်တည်းစပ်သည်ကို။
ကတွာ, ဃဋိတေဝါ၊ ဆပ်စပ်မိသော်လည်းကောင်း။
[အတွင်းလိမ်းကျံမှုပြုလျှင် အတွင်း၌ လိမ်းကျံသင့်သမျှအားလုံး နံရံ၊ အမိုးတို့ပါစပ်အောင် လိမ်းကျံမိလျှင် သံဃာဒိသေသ်= ဟူလို။]
ဗဟိလေပေ၊ သည်။
ဗဟိလေပေန၊ အပြင်ဝယ် သုတ်လိမ်းဖွယ်ဟူသမျှနှင့်။
သဒ္ဓိံ (ဘိတ္တိဉ္စ ဆဒနဉ္စ ဧကာဗဒ္ဓံ ကတွာ) ဃဋိတေဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
သံဃာဒိသေသော။
[အပြင်လိမ်းကျံမှုပြုလျှင်လည်း အပြင်၌ သုတ်ဖွယ်အားလုံးနှင့်တကွ နံရံ၊ အမိုးတို့စပ်အောင် လိမ်းကျံမိလျှင် သံဃာဒိသေသ်= ဟူလို။]
ပန၊ ဆက်။
ဒွါရဗဒ္ဓံဝါ၊ တံခါးဘောင်ကိုသော် လည်းကောင်း။
ဝါတပါနံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
အထပေတွာဝ၊ မတပ်သေးမူ၍သာလျှင်။
မတ္တိကာယ၊ ဖြင့်။
သစေ လိမ္ပတိ။
(ဧဝံသတိ)တသ္မိံ၊ ထိုဒွါရဗဒ္ဓကို။
ဝါ၊ ထို ဝါတပါနကို။
(ထပိတေ၌စပ်။)
တဿ၊ ထိုဒွါရဗဒ္ဓ၏ ။
ဝါ၊ ထိုဝါတပါန၏။
သြကာသံ၊ အရပ်ကို။
ပုန, ဝဍ္ဎေတွာဝ၊ တိုးချဲ့၍သော်လည်းကောင်း။
အဝဍ္ဎေတွာဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ထပိတေစ၊ တပ်ထားအပ်ပြန်သော်လည်း။
လေပေါ၊ လိမ်းကျံကြောင်း အင်္ဂတေသည်။
ဝါ၊ မြေညက်သည်။
န ဃဋယတိ၊ မဆက်စပ်အံ့။
တာဝရက္ခတိ၊ အာပတ်မှ စောင့်သေး၏။
[တံခါးဘောင် ကျည်းခွေ,သို့မဟုတ် လေသောက်ပြတင်းကို ပထမ မတပ်သေးဘဲ အင်္ဂတေမြေညက်ဖြင့်ရှေးဦးစွာ လိမ်းကျံ၍ နောက်မှ တံခါးဘောင် လေသောက်ပြတင်းကိုတပ်သောအခါ အင်္ဂတေမြေညက်ချင်း မစပ်သေးလျှင် "တာဝရက္ခတိ" ဟုဆိုသည်။]
ပန၊ ဆက်။
ပုန, လိမ္ပန္တဿ၊ ၏။
(လေပေ၊ သည်။)
ဃဋိတမတ္တေ၊ စပ်ကာမျှဖြစ်လသော်။
သံဃာဒိသေသော၊ [ မစပ်သေးသော နေရာ၌နောက်ထပ်လိမ်းကျံသူကို "ပုနလိမ္ပန္တ" ဟုဆိုသည်။
ထပ်၍လိမ်းကျံသောအခါ ပဌမ လိမ်းကျံပြီးနှင့်စပ်မိလျှင် အာပတ်သင့်၏၊ ဟူလို။]
ထပိယမာနံ၊ တပ်ထားအပ်သော်။
ဝါ၊ သော။
တံ၊ ထိုဒွါရဗဒ္ဓ(ဝါတပါ န)သည်။
ပဌမံ၊ စွာ။
ဒိန္နလေပေန၊ ပေးအပ်ပြီးလေပနှင့်။
သဒ္ဓိံ, နိရန္တရမေဝ၊ အကြားမရှိသည်သာလျှင်။
ဟုတွာ သစေ တိဋ္ဌတိ။
(ဧဝံသတိ) ပဌမမေဝ၊ ရှေးဦးမဆွ အစကပင်။
သံဃာဒိသေသော။
[ဒွါရဗဒ္ဓ သို့မဟုတ် ဝါတပါနကို ပဌမ မတပ်သေးဘဲမြေညက်ကိုသာ လိမ်းကျံထားရာ၌ ဒွါရဗဒ္ဓ ဝါတပါန တို့ကို တပ်သောအခါအားလုံးဆက်စပ်ပြိီးဖြစ်သွားလျှင် ဒွါရဗဒ္ဓ၊ ဝါတပါနတို့ ကို မတပ်မီကပင်အာပတ်သင့်၏= ဟူလို။]
ဥပစိကာမောစနတ္ထံ၊ ခြတို့ကို လွတ်စေခြင်းအကျိုးငှာ။
(ခြမတတ်နိုင်အောင်)။
အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တေန၊ လက်ရှစ်သစ်မျှဖြင့်။
အပတ္တစ္ဆဒနံ၊ မရောက်အပ်သောအမိုးရှိသည်ကို။
(အမိုးမထိအောင်)။
ကတွာ၊ ၍။
ဘတ္တိံ၊ နံရံကို။
လိမ္ပတိ၊ သုတ်လိမ်းအံ့။
အနာပတ္တိ(ဟောတိ)။
[ခြမတက်အောင် လက်ရှစ်သစ်လောက်အမိုးကို မထိစေဘဲ ချန်ထား၍ လေပချင်းမစပ်သေးသောကြောင့် "အနာပတ္တိ" ဟုဆိုသည်။
အာပတ်မသင့်အောင် လက်တစ်သစ်လောက် ချန်ထားလျှင်လည်း "အနာပတ္တိ" ဟုပင် ဆိုကြသတတ်။]
ဥပစိကာမောစနတ္ထမေဝ၊ ငှာပင်။
ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်ဘက်၌။
ဝါ၊ က။
ပါသာဏကုဋ္ဋံ၊ ကျောက်နံရံကို။
ကတွာ၊ ၍။
တံ၊ ထိုကျောက်နံရံကို။
အလိမ္ပိတွာ၊ မသုတ်လိမ်းမူ၍။
ဥပရိ၊ ၌။
လိမ္ပတိ၊ အံ့။
လေပေါ၊ သုတ်လိမ်းကြောင်း အင်္ဂတေ မြေညက်သည်။
န ဃဋယတိနာမ၊ ဆက်စပ်သည် မမည်။
(တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ထည့်)။
အနာပတ္တိယေဝ (ဟောတိ)။
ဣဋ္ဌကကုဋိကာယ၊ အုတ်ဖြင့်ပြုအပ်သော ကုဋိ၌။
[အမိုးရော နံရံပါ အုတ်ဖြင့်ပြုအပ်သော ကုဋိ၌။]
ဣဋ္ဌကာဟိယေဝ၊ ထို့ဖြင့်သာလျှင်။
ဝါတပါနေစ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
ဓူမနေတ္တာနိစ၊ အခိုးထုတ်ကြောင်း ပြွန်တို့ကိုလည်းကောင်း။
ကရောတိ၊ အံ့။
လေပဃဋနေနဝ၊ လေပ၏ ဆက်စပ်ခြင်းကြောင့်သာလျှင်။
အာပတ္တိ(ဟောတိ)။
ပဏ္ဏသာလံ၊ သစ်ရွက်ကျောင်းကို။
လိမ္ပတိ၊ အံ့။
လေပဃဋနေနေဝ အာပတ္တိ။
တတ္ထ၊ ထိုသစ်ရွက်ကျောင်း၌။
အာလောကတ္ထာယ၊ အရောင်အလင်းအကျိုးငှာ။
အဋ္ဌင်္ဂုလဌပေတွာ လိမ္ပတိ။
လေပေါ၊ သည်။
န ဃဋယတိနာမ၊ မည်၏။
အနာပတ္တိယေဝ။
ဝါတပါနံ၊ ကို။
လဒ္ဓါ၊ ၍။
ဝါ၊ မှ။
ဧတ္ထ၊ ဤကျောင်း၌။
ထပေဿာမိ၊ တပ်အံ့။
ဣတိ၊ ၍။
သစေ ကရောတိ။
(ဧဝံသတိ)ဝါတပါနေ၊ ကို။
ထပိတေ၊ တပ်အပ်ပြီးသော်။
လေပဃဋနေန၊ ကြောင့်။
အာပတ္တိ။
မတ္တိကာယ၊ ဖြင့်။
ကုဋ္ဋံ၊ နံရံကို။
သစေ ကရောတိ။
(ဧဝံသတိ)ဆဒနလေပေန၊ အမိုးကို သုတ်လိမ်းကြောင်း အင်္ဂတေ(မြေညက်)နှင့်။
သဒ္ဓိံ, ဃဋနေ၊ စပ်ခြင်းကြောင့်။
အာပတ္တိ။
[နံရံ၌ မြေညက်သုတ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ဆဒနလေပနှင့်စပ်လျှင် အာပတ်သင့်သည်။]
ဧကော၊ တစ်ပါးသော ရဟန်းသည်။
ဧကပိဏ္ဍာဝသေသံ၊ တစ်ခုသော အင်္ဂတေမြေညက်စိုင် အကြွင်းကို။
ကတွာ, ထပေတိ၊ တန့်ရပ်ထား၏။
(အာပတ်မသင့်အောင် တမင်ကလာ ချန်ထား၏။)
အညော၊ အခြားသော ရဟန်းသည်။
တံ၊ ထိုကြွင်းကျန်သောအရပ်ကို။
(မြေညက်စိုင်မသုတ်အပ်သည့်အတွက် ကွက်လပ်ဖြစ်နေသော အရပ်ကို။)
ဒိသွာ, ဣဒံ၊ ဤချန်ထားမှုကို။
ဒုက္ကဋံ၊ မကောင်းသဖြင့် ပြုအပ်ပြီ။
ဣတိ၊ ၍။
ဝတ္တသီသေန၊ သဖြင့်။
လိမ္ပတိ။
ဥဘိန္နမ္ပိ၊ ၂ပါးသော ရဟန်းတို့၏လည်း။
အနာပတ္တိ။
[ပထမရဟန်းမှာ လေပချင်း မဆက်စပ်သောကြောင့် အနာပတ္တိ, ဒုတိယရဟန်းမှာအတ္တုဒ္ဒေသ (မိမိအတွက်ကျောင်း) မဟုတ်သောကြောင့် အနာပတ်ဖြစ်သည်။]
ဘိက္ခုကုဋိံ ကရောတီတိ ဧဝမာဒီနိ၊ န်သော။
ဆတ္တိံသ၊ သော။
စတုက္ကာနိ၊ တို့ကို။
အာပတ္တိဘေဒဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တာနိ။
တတ္ထ၊ ထိုစတုက္ကတို့တွင်။
သာရမ္ဘာယ၊ သာရမ္ဘကြောင့်။
ဒုက္ကဋံ။
အပရိက္ကမနာယ၊ ကြောင့်။
ဒုက္ကဋံ။
(ဟောတိ)။
ပမာဏာတိက္ကန္တာယ၊ ကြောင့်။
သံဃာဒိသေသော။
အဒေသိတဝတ္ထုကာယ၊ အဒေသိတဝတ္ထုက ကုဋိကြောင့်။
သံဃာဒိသေသော။
ဧတေသံ၊ ဤဒုက္ကဋ်သံဃာဒိသေသ်တို့၏။
[(တစ်နည်း) ဧတာသံ၊ ဤသာရမ္ဘကုဋိစသည်တို့၏။]
ဝသေန၊ ဖြင့်။
ဝေါမိဿကာပတ္တိယော၊ ရောနှောသော အာပတ်တို့ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ န်၏။
စ၊ ဆက်။
အာပတ္တိ။
ပေ။
ဒုက္ကဋာနန္တီအာဒီသု၊ ပါဠိရပ်တို့၌။
ဒွီဟိ၊ န်သော။
သံဃာဒိသေသေဟိ၊ တို့နှင့်။
သဒ္ဓိံ, ဒွိန္နံ၊ န်သော။
ဒုက္ကဋာနံ၊ တို့သို့။
(အာပတ္တိ၌စပ်။)
ဣတိ အာဒိနာ နယေန၊ ဖြင့်။
အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော။
["အာပတ္တိ ဒွိန္နံ သံဃာဒိသေသေန " ၌"ဒွိန္နံ"ကို "ဒွိီဟိ" ဟုလည်းကောင်း,"သံဃာဒိသေသေန" ကို "သံဃာဒိသေသေဟိ" ဟုလည်းကောင်း ဖွင့်သည်။
ဤအဖွင့်ကို ထောက်၍ "ဒွိန္နံ"၌ ဝိဘတ္တိဝပလ္လာသ, သံဃာဒိသေသေန" ၌ ဝစနဝိပလ္လာသ ဖြစ်ကြောင်းကို သိပါ။
ဋီကာ၌ "ဝိဘတ္တိဗျတ္တယေန၊ ဝိဘတ်၏ဖောက်ပြန်ခြင်းအားဖြင့်။
ဝစနဗျတ္တယေန၊ ဖြင့်" ဟု ဆိုခြင်းနှင့် "ဝိပလ္လာသ" ဟု ဆိုခြင်းသည် သဘောတူပင်။]
ပန၊ ကား။
သောစေ ဝိပ္ပကတေ အာဂစ္စတီတိ အာဒီသု၊ တို့၌။
အယံ၊ ကား။
အတ္ထဝိနိစ္ဆယော၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ဆုံးဖြတ်ကြောင်းစကားတည်း။
သောတိ၊ ကား သမာဒိသိတွာ= ညွှန်ပြပြီး၍။
ပက္ကန္တဘိက္ခု၊ ဖဲသွားသောရဟန်းသည်။
[ဤအဖွင့်ကို ပါဠိတော်ကြည့်မှ (ရှေ့၌ဖဲသွားသော ရဟန်းရှိခဲ့ကြောင်းကို)သိနိုင်သည်။]
ဝိပ္ပကတေတိ၊ ကား။
ကုဋိကမ္မေ၊ ကုဋိပြုလုပ်မှုသည်။
အနိဋ္ဌိတေ၊ မပြီးဆုံးသေးမီ။
[ပကတ၊ အပြားအားဖြင့် ပြုခြင်းမှ+ဝိ= ကင်းသည်။
(သဒ္ဒတ္ထ)။
"မပြီးဆုံးသေးကား"အဓိပ္ပာယတ္ထ။]
အညဿဝါ ဒါတဗ္ဗာတိ၊ ကား။
အညဿ၊ သော။
ပုဂ္ဂလဿဝါ၊ အားသော်လည်းကောင်း။
သံဃဿဝါ၊ အားလည်းကောင်း။
စဇိတွာ၊ စွန့်၍။
ဒါတဗ္ဗာ၊ ပေးထိုက်၏။
ဘိန္ဒိတွာဝါ ပုနကာတဗ္ဗာတိ၊ ကား။
ကိတ္တကေန၊ အဘယ်မျှ အတိုင်းအရှည် ရှိသော ဖျက်ခြင်းဖြင့်။
ဘိန္နာ၊ ဖျက်အပ်သည်မည်သည်။
ဟောတိ၊ နည်း။
ထမ္ဘာ၊ တိူင်တို့သည်။
ဝါ၊ တို့ကို။
ဘူမိယံ၊ ၌။
နိခါတာ၊ စိုက်အပ်ကုန်ပြီးသည်။
သစေ ဟောန္တိ၊ န်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗာ၊ နုတ်ထိုက်ကုန်၏။
(ထမ္ဘာ၊ တို့သည်။
ဝါ၊ တို့ကို။)
ပါသဏာနံ၊ ကျောက်တို့၏။
ဥပရိ၊ ၌။
ထပိတာ၊ န်သည်။
သစေ ဟောန္တိ။
(ဧဝံသတိ)။
အပနေတဗ္ဗာ၊ ဖယ်ရှားတိုက်ကုန်၏။
ဣဋ္ဌကစိတာယ၊ အုတ်တို့ဖြင့် စီအပ်သော ကုဋိ၌။
ယာဝ၊ လောက်။
မင်္ဂလိဋ္ဌကာ၊ မင်္ဂလာအုတ်သည်။
(အတ္ထိ)။
တာဝ၊ ထို မင်္ဂလာအုတ်တိုင်အောင်။
ကုဋ္ဋာ၊ နံရံတို့ကို။
အပစိနိတဗ္ဗာ၊ ဖျက်ဆိီးထိုက်ကုန်၏။
[ဂါထာမန္တန် ပရိတ် စသည်တို့ကို ရွတ်၍ ပထမချအပ်သောအုတ်ချပ်ကို"မင်္ဂလာအုတ်" ဟုခေါ်သည်။]
သင်္ခေ ပတော၊ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့်။
ဘူမိသမံ၊ မြေနှင့်ညီမျှအောင်။
ကတွာ၊ ၍။
ဝိနာသိတာ၊ ဖျက်ဆီအပ်သည်။
(သမနာ၊ သော်။)
ဘိန္နာ၊ ဖျက်အပ်သည်မည်သည်။
ဟောတိ။
[ယခုခေတ်၌ကားမင်္ဂလာအုတ်ကို မြေကြီးအတွင်း၌ ချထားသောကြောင့် ထိုနေရာထိအောင်ဖျက်မှဖျက်ရာရောက်မည်။]
ဘူမိတော၊ မှ။
ဥပရိ၊ ၌။
စတုရင်္ဂုလမတ္တေပိ၊ လက်၄ သစ်မျှရှိသော အဆောက်အအုံသည်လည်း။
ဌိတေ၊ တည်ရှိသေးသော်။
အဘိန္နာဝ၊ ဘိန္နမမည်သည်သာ။
သဗ္ဗစတုက္ကေသု၊ တို့၌။
သေသံ၊ သည်။
ပါကဋမေဝ၊ သည်သာ။
ဧတ္ထ၊ ဤစတုက္ကတို့၌။
ယံ၊ အကြင်ပုဒ်သည်။
ပါဠိအနုသာရေနေဝ၊ ပါဠိတော်ကို အစဉ်လိုက်လာသဖြင့်သာလျှင်။
ဒုဗ္ဗိညေယံ၊ မသိအပ် မသိနိုင်သည်။
သိယာ၊ ၏။
အညံ၊ ဖွင့်အပ်ပြီးသော ပုဒ်မှ အခြားသော။
ကိဉ္စိ၊ သော။
(တံ၊ ထိုပုဒ်သည်။)
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ပန၊ ကား။
အတ္တနာ ဝိပ္ပကတန္တိအာဒီသု၊ တို့၌။
အတ္တနာ၊ ကျောင်းရှင်ရဟန်းဟူသော မိမိကိုယ်တိုင်။
အာရဒ္ဓံ၊ သော။
ကုဋိံ၊ ကို။
အတ္တနာ ပရိယောသာပေတီတိ၊ ကား။
မဟာမတ္တိကာယဝါ၊ ကြီးစွာသော မြေညက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ထုသမတ္တိကာယဝါ၊ ဖွဲ့ဖြင့်ရောအပ်သော မြေညက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ယာယ၊ အကြင်မြေညက်ဖြင့်။
ကတံ၊ ပြုအပ်သောကုဋိကို။
ပရိယောသိတဘာဝံ၊ ပြီးဆုံးစေအပ်သည်၏ အဖြစ်သို့။
ပါပေတုကာမော၊ ရောက်စေလိုသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တာယ၊ ထိုမြေညက်ဖြင့်။
အဝသာနပိဏ္ဍံ၊ အဆုံးမြေစိုင်ခဲကို။
ဒေန္တော၊ ပေးလျက်။
ပရိယောသာပေတိ၊ ပြီိးဆုံးစေအံ့။
ပရေဟိပရိယောသာပေတီတိ၊ ကား။
အတ္တနောဝ၊ သာလျှင်။
အတ္ထာယ၊ ငှာ။
ပရေဟိ၊ တို့သည်။
ဝါ၊ တို့ကို။
ပရိယောသာဝါပေတိ၊ ပြီးဆုံးပစေဟု စေခိုင်းအံ့။
["ပရိယောသာဝါပေတိ" ၌ ပရိ၊ အဝပုဗ္ဗ သာဓာတ်, ကာရိတ်ဏေ,ဏာပေပစ္စည်းတည်း။
ဏေပစ္စည်း၏ကံကား။
ကုဋိ, ဏာပေပစ္စည်း၏ ကံကားပရတည်း။]
ဟိ၊ ချဲ့။
အတ္တနာဝါ၊ သည်မူလည်း။
ဝိပ္ပကတာ၊ အပြားအားဖြင့်ပြုခြင်းမရှိသော ကုဋိသည်။
ဝါ၊ မပြီးဆုံးစေအပ်သေးသော ကုဋိသည်။
ဟောတု၊ စေ။
ပရေဟိဝါ၊ တို့သည်မူလည်း။
(ဝိပ္ပကတာဟောတု)။
ဥဘယေဟိဝါ၊ မိမိသူတစ်ပါး ၂ ဦးသားတို့သည်မူလည်း။
(ဝိပ္ပကတာဟောတု)။
တံ၊ ထိုကုဋိကို။
အတ္တနော အတ္ထာယ အတ္တနာဝါ စေ ပရိယောသာဝါပေတိ၊ အံ့။
ပရေဟိဝါစေပရိယောသာဝါပေတိ။
အတ္တနာစ၊ သည်လည်းကောင်း။
ပရေဟိစ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ယုဂနဒ္ဓံဝါ၊ အစုံဖွဲ့အပ်သည် မည်လောက်အောင်လည်း။
စေ ပရိယောသာဝါပေတိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ) သံဃာဒိသေသောယေဝ(ဟောတိ) ဣတိအယံ၊ ကား။
ဧတ္ထ၊ ဤ အတ္တနာ ဝိပ္ပကတံ အစရှိသောပါဠိရပ်၌။
ဝိနိစ္ဆယော၊ တည်း။
["အတ္တနာ ဝိပ၌ကတန္တိ အာဒီသု" ဟုအာဓာရရှိခဲ့ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် "ဧတ္ထ" ပိုဟန် တူသည်။]
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
ကုရုန္ဒိယံ၊ ၌။
ဝုတ္တံ။
(ကိံ)ဒွတ္တယော၊ န်သော။
ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
ဧကတော၊ တစ်ပေါင်းတည်း။
ဝသိဿမ၊ န်အံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့တိုင်ပင်၍။
ကရောန္တိ၊ န်အံ့။
တာဝရက္ခတိ၊ သံဃာဒိသေသ်အာပတ်မှ စောင့်သေး၏။
အဝိဘတ္တတ္တာ၊ မခွဲဝေအပ်သေးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
အနာပတ္တိ။
ဣဒံဌာနံ၊ ဤအရပ်သည်။
တဝ၊ သင့်ဖို့တည်း။
ဣဒံ၊ သည်။
မမ၊ တည်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဝိဘဇိတွာ၊ ခွဲဝေ၍။
ကရောန္တိ၊ န်အံ့။
အာပတ္တိ။
သာမဏေရောစဘိက္ခူစ ဧကတော, ကရောန္တိ၊ န်အံ့။
ယာဝ၊ လောက်။
အဝိဘတ္တာ၊ မခွဲအပ်သေး။
တာဝ၊ ထိုမခွဲဝေအပ်သေးသမျှ။
ရက္ခတိ။
ပုရိမနယေန၊ ဖြင့်။
("ဣဒံဌာနံ တဝ, ဣဒံ မမ" ဟူသော ရှေ့နည်းဖြင့်။)
ဝိဘဇိတွာ ကရောန္တိ၊ န်အံ့။
ဘိက္ခုဿ အာပတ္တိ။
ဣတိ (ဝုတ္တံ)။
အနာပတ္တိ လေဏေတိ အာဒီသု၊ တို့၌။
လေဏံ၊ လိုက်ကို။
မဟန္တံပိ၊ ကြီးစွာသော လိုဏ်ကိုလည်း။
ကရောန္တဿ အနာပတ္တိ။
ဟိ၊ မှန်။
ဧတ္ထ၊ ဤလိုဏ်၌။
လေပေါ, နဃဋယတိ။
[အမိုး၌ လေပမရှိသောကြောင့် "နဃဋယတိ"ဟုဆိုသည်။
အကယ်၍ ပန်းချီရေးဖို့ရာ အမိုး၌ အင်္ဂတေသုတ်လိမ်းမှု လေပကိုပြုအံ့။
ထိုသို့ ပြုသော်လည်း "အနာပတ္တိလေဏေ" ဟုသီးခြားခွင့်ပြုသောကြောင့် အနာပတ်ပင်၊ ဟု ဋီကာဆို၏။]
ဂုဟမ္ပိ၊ ဝူကိုလည်း။
ဣဋ္ဌကာဂုဟံဝါ၊ အုတ်ဂူကိုသော်လည်းကောင်း။
သိလာဂုဟံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဒါရုဂုဟံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဘူမိဂုဟံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
(မြေဥမင်ကိုဆိုသည်။)
မဟန္တံပိ၊ ကြီးစွာသော ဂူကိုလည်း။
ကရောန္တဿ အနာပတ္တိ။
တိဏကုဋိကာယာတိ၊ ကား။
သတ္တဘူမိကောပိ၊ ဘုံ ၇ ဆင့်ရှိသည်လည်းဖြစ်သော။
ပါသာဒေါ၊ ကို။
တိဏပဏ္ဏစ္ဆဒနော၊ မြက်သစ်ရွက် အမိုးရှိသည်။
(သမာနော) တိဏကုဋိကာတိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
အဋ္ဌာကထာသု၊ ရှေးအဋ္ဌာကထာတို့၌ (တိဏကုဋိကာ= တိဏကုဋိကို။
ဝုတ္တာ၌စပ်။
ဝါ၊ သည်။)
ကုက္ကုဋစ္ဆိကဂေဟံ၊ ကုက္ကုဋစိကကျောင်းတည်း။
ဣတိ၊ သို့။
(ဝတွာ၊ ဆိုပြီး၍။)
ဆဒနံ၊ ကို။
ဒဏ္ဍကေဟိ၊ (ဝါးခြမ်းစသော) တုတ်တံတို့ဖြင့်။
ဇာလဗန္တံ၊ ဇာကဲ့သို့ ဖွဲ့အပ်သည်ကို။
ကတွာ၊ ၍။
တိဏေဟိဝါ၊ တို့ဖြင့်သော် လည်းကောင်း။
ပဏ္ဏေဟိဝါ၊ သစ်ရွက်တို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ဆာဒိတ ကုဋိကာဝ၊ မိုးအပ်သော ကုဋိကိုသာ။
ဝုတ္တာ၊ ဆိုအပ်ပြီ။
[ဆာဒိတကုဋိကာဝ၌ ဧဝဖြင့်ဥလ္လိတ္တ စသည်ကို ကန့်။]
တတ္ထ၊ ထို တိဏကုဋိ၌။
အနာပတ္တိ(ဟောတိ) [ဥလ္လိတ္တ စသည် မပြုသောကြောင့် အာပတ်မသင့်၊ ဟူလို။]လိုဏ်နှင့် ဂူအထူး။ ။တောင်၌ တမင်ကလာတူးအပ်သော ရသေ့ရဟန်းတို့ ကိန်းအောင်းရာအရပ်ကို "လေဏ" ဟုခေါ်၏ ၊ လီယတေ ဧတ္ထာတိ လေဏံ-ကိန်းအောင်းရာလိုဏ်၊ လီဓာတ်, ဏပစ္စည်း၊ ဤပုဒ်ကို သက္ကတအဘိဓာန်၌ မတွေ့ရ၊ လူတို့မတူးအပ်ဘဲ နဂိုရှိနေသော တောင်ခေါင်းကို "ဂုဟာ" ဟုခေါ်၏ ၊ ဂုယှတေ ဧတ္ထာတိဂုဟာ၊ ဂုဟဓာတ်, က (က် အနုဗန်ရှိသော အ) ပစ္စည်းဟု သက္ကတ၌ ဆို၏ ၊ ဤဂုဟာကို"ဒေဝခါတ-နတ် တူးအပ်သော တောင်ခေါင်း" ဟုလည်း ပရိယာယ်ဆို၏ ၊ ဤကားသက္ကတကို နည်းမှီအပ်သော အထူးတည်း။
**ဝိမတိ**။ ။"လေဏန္တိ ပဗ္ဗတလေဏံ။ (တောင်ခေါင်းလိုဏ်) ၊ ဣဋ္ဌကာဒီဟိကတံစတုရဿကူဋာဂါရသဏ္ဌာနံ ဧကကဏ္ဏိကာဗဒ္ဓံ နာတိဥစ္စံ ပတိဿယဝိသေသံ ဂုဟာတိဝဒန္တိ၊ အုတ်စသည်ဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော အထွတ်တပ်လျက် လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန်အိမ်နှင့်တူသော မမြင့်လွန်းသောနေရာ ကျောင်းအထူးကို ဂူဟုခေါ်ကြ၏ ၊ ဣဋ္ဌကဂုဟံ ဝါ- စသော အဋ္ဌကထာနှင့်ကား ဤ ဝိမတိဆိုပုံက လျော်၏ ၊ " ဘူမိဂုဟန္တိဥမင်္ဂဂုဟံ" ဟုဆိုသောကြောင့် ဥမင်လိုဏ်နှင့်တူသောဂူကို "ဘူမိဂုဟာ" ဟု မှတ်ပါ။
ကုက္ကုဋစ္ဆိကဂေဟံ။ ။အမိုးပေါ်၌ ဝါးခြမ်းစသော တုတ်တို့ဖြင့် ဇာကွက်များပေါ်အောင် အလျားအနံရက်၍ ထိုဝါးခြမ်းကို အမိုးကပ်လျက် ဖွဲ့ချည်ထားသောအခါ ကြက်တို့၏ မျက်လုံးပေါက်နှင့်တူသောကြောင့် "ကုက္ကုဋစ္ဆိက" ဟု ခေါ်သတတ်၊ ထိုအမိုးလည်း သက်ငယ်ဟုခေါ်သော မြက်အမိုး, အင်ဖက်, ဓနိရွက် စသော သစ်ရွက်အမိုးများဖြင့်ရမည်၊ သို့မှ တိဏ အမျိုးအစားဖြင့် မိုးအပ်သော တိဏကုဋိဖြစ်မည်-ဟူလို၊[ ကုက္ကုဋာနံ+အစ္ဆံ၊ ကုက္ကုဋစ္ဆိ ဝိယာတိ ကုက္ကုဋစ္ဆိကံ၊ တံ ယဿ အတ္ထီတိ ကုက္ကုဋစ္ဆိကံ(ဂေဟံ)။] အဋ္ဌကထာသူတိ ကုက္ကုဋစ္ဆိ ကဂေဟန္တိ အာဒီသု အဋ္ဌကထာသု တိဏကုဋိကာ ကုက္ကုဋစ္ဆိကဂေဟန္တိ ဝတွာ ပုန တံ ဝိဝရန္တေ ဟိ အဋ္ဌကထာစရိယေဟိ ဆဒနံ ဒဏ္ဍကေဟိ ၊ ပေ၊ ဝုတ္တာတိ ယောဇနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ -ဝိမတိ။
**ဝိမတိ**။ ။"လေဏန္တိ ပဗ္ဗတလေဏံ။ (တောင်ခေါင်းလိုဏ်) ၊ ဣဋ္ဌကာဒီဟိကတံစတုရဿကူဋာဂါရသဏ္ဌာနံ ဧကကဏ္ဏိကာဗဒ္ဓံ နာတိဥစ္စံ ပတိဿယဝိသေသံ ဂုဟာတိဝဒန္တိ၊ အုတ်စသည်ဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော အထွတ်တပ်လျက် လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန်အိမ်နှင့်တူသော မမြင့်လွန်းသောနေရာ ကျောင်းအထူးကို ဂူဟုခေါ်ကြ၏ ၊ ဣဋ္ဌကဂုဟံ ဝါ- စသော အဋ္ဌကထာနှင့်ကား ဤ ဝိမတိဆိုပုံက လျော်၏ ၊ " ဘူမိဂုဟန္တိဥမင်္ဂဂုဟံ" ဟုဆိုသောကြောင့် ဥမင်လိုဏ်နှင့်တူသောဂူကို "ဘူမိဂုဟာ" ဟု မှတ်ပါ။
ကုက္ကုဋစ္ဆိကဂေဟံ။ ။အမိုးပေါ်၌ ဝါးခြမ်းစသော တုတ်တို့ဖြင့် ဇာကွက်များပေါ်အောင် အလျားအနံရက်၍ ထိုဝါးခြမ်းကို အမိုးကပ်လျက် ဖွဲ့ချည်ထားသောအခါ ကြက်တို့၏ မျက်လုံးပေါက်နှင့်တူသောကြောင့် "ကုက္ကုဋစ္ဆိက" ဟု ခေါ်သတတ်၊ ထိုအမိုးလည်း သက်ငယ်ဟုခေါ်သော မြက်အမိုး, အင်ဖက်, ဓနိရွက် စသော သစ်ရွက်အမိုးများဖြင့်ရမည်၊ သို့မှ တိဏ အမျိုးအစားဖြင့် မိုးအပ်သော တိဏကုဋိဖြစ်မည်-ဟူလို၊[ ကုက္ကုဋာနံ+အစ္ဆံ၊ ကုက္ကုဋစ္ဆိ ဝိယာတိ ကုက္ကုဋစ္ဆိကံ၊ တံ ယဿ အတ္ထီတိ ကုက္ကုဋစ္ဆိကံ(ဂေဟံ)။] အဋ္ဌကထာသူတိ ကုက္ကုဋစ္ဆိ ကဂေဟန္တိ အာဒီသု အဋ္ဌကထာသု တိဏကုဋိကာ ကုက္ကုဋစ္ဆိကဂေဟန္တိ ဝတွာ ပုန တံ ဝိဝရန္တေ ဟိ အဋ္ဌကထာစရိယေဟိ ဆဒနံ ဒဏ္ဍကေဟိ ၊ ပေ၊ ဝုတ္တာတိ ယောဇနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ -ဝိမတိ။
မဟန္တမ္ပိ၊ သော။
တိဏစ္ဆဒနဂေဟံ၊ မြက်အမိုးရှိကုန်သော ကုဋိကို။
ကာတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း) ဟိ ယသ္မာ (လက္ခဏံ ဝေဒိတဗ္ဗောတို့၌ စပ်။)
ဥလ္လိတ္တာဒိဘာဝေါဧဝ၊ ဥလ္လိတ္တ အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်သည်သာ။
ကုဋိယာ၊ ၏။
(ဤသိက္ခာပုဒ်၌အလိုရှိအပ်သော ကုဋိ၏)။
လက္ခဏံ၊ မှတ်ကြောင်း လက္ခဏာတည်း။
သောစ၊ ထိုဥလ္လိတ္တ အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်ကိုလည်း။
ဆဒနမေဝ၊ အမိုးကိုသာ။
သန္ဓာယ၊ ၍။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
ဣတိ၊ သို့။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
စ၊ သာဓကကား။
စင်္ကမနသာလာယံ တိဏစုဏ္ဏံ့ ပရိပတတိ။
ပေ။
ကာတုန္တိ အာဒီနိ၊ တုံ အစရှိသော စကားရပ်တို့သည်။
ဧတ္ထ၊ ဤကုဋိလကွဏာကိုပြသော စကား၌။
[ဥလ္လိတ္တာ စသည်၏ အဖြစ်သာ ကုဋိလက္ခဏာဟူသော စကား၌ ။]
သာဓကာနိ၊ သက်သေတို့တည်း။
စင်္ကမနသာလာယံ၊ စင်္ကြံကျောင်း၌။
တိဏစုဏ္ဏံ၊ မြက်အမှုန့်သည်။
ပရိတတတိ၊ ၏။
ပေ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သြဂုမ္ဖေတွာ၊ မြက်စသည်ကိုခွာ၍။
ဝါ၊ ဖျက်ဆီး၍။
ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တံ၊ အတွင်း၌ သုတ်လိမ်းအပ်,အပ၌သုတ်လိမ်းအပ်သည်ကို။
ကာတုံ၊ ငှာ။
အနုဇာနာမိ၊ ၏။
[ဂုဖိဓာတ်သည်ဖွဲ့ခြင်းအနက်ကို ဟော၏။
အဝသာရကြောင့် မဖွဲ့ခြင်း, အဖွဲ့ကို ဖျက်ခြင်းအနက်ဟောသည်။]
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဥဘတောပက္ခံ ဝါ၊ ၂ ဖက်၌ အတောင်သဖွယ်ရှိသည်မူလည်းဖြစ်သော။
ကူဋဗဒ္ဓံဝါ၊ ဖွဲ့အပ်သော အထွတ်ရှိသည်မူလည်းဖြစ်သော ။
ဝဋ္ဋံဝါ၊ လုံးဝိုင်းသည်လည်းမူလည်းဖြစ်သော။
စတုရဿံ ဝါ၊ လေးထောင့်ရှိသည်မူလည်းဖြစ်သော။
ယံ၊ အကြင် အမိုးသည်။
[ဟောတိ၊ ၌ စပ်။]
ဣမံ၊ ဤအမိုးသည်။
ဧတဿ ဂေဟဿ၊ ဤကျောင်း၏။
ဆဒနံ၊ တည်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဆဒနသင်္ခေပေန၊ အမိုး၌ သွင်းယူခြင်းဖြင့်။
ကတံ၊ သည်။
ဟောတိ။
တဿ၊ ထိုအမိုး၏။
ဘိတ္တိလေပေန၊ နံရံ၌ သုတ်လိမ်းအပ်သော အင်္ဂတေမြေညက်နှင့်။
သဒွိံ၊ ကွ။
လေပေ၊ သည်။
ဃဋိတေ၊ ဆက်စပ်လသော်။
အာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ဥလ္လိတ္တာဒိဘာဝေါဧဝ ဟိ။ ။ဤသိက္ခာပုဒ်ဝယ် အလိုရှိအပ်သော ကုဋိ၏လက္ခဏာမှာ အင်္ဂတေ, မြေညက်တစ်ခုခုဖြင့် အတွင်းဘက်ကဖြစ်စေ, အပြင်ဘက်ဖြစ်စေ ၂ဖက်စလုံးဖြစ်စေ သုတ်လိမ်းခြင်းတည်း၊ ထိုသုတ်လိမ်းမှုကိုလည်း အမိုးအတွက်သာ ရည်ရွယ်တော်မူသည်၊ အကာအတွက် ရည်ရွယ်တော်မမူ၊ အမိုးအတွက် ရည်ရွယ်တော်မူကြောင်းကိုလည်း "စင်္ကမနသာလာယံ၊ပေ၊ ကာတုံ" အစရှိသော သေနာသနက္ခန္ဓက ပါဠိတော်ကိုထောက်၍ သိနိုင်သည်၊ ထိုပါဠိတော်၌ မြက်မှုန်တွေကျသည်ဟုဆိုသဖြင့် အပေါ်အမိုးမှ ကျလာကြောင်းကိုလည်းကောင်း, ထိုအမိုးကို ဥလ္လိတ္တစသည် ပြုရကြောင်းကိုလည်းကောင်းသိနိုင်သည်-ဟူလို၊ ထို့ကြောင့် ဥလ္လိတ္တစသည် မပြုဘဲ မြက်အမိုး မိုးထားရုံမျှဖြစ်လျှင်"မဟန္တမ္ပိ တိဏစ္ဆဒနဂေဟံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ" ဟု ဆိုသည်။
ပန၊ ဆက်။
ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တစ္ဆဒနဿ၊ ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တအမိုးရှိသော။
ဂေဟဿ၊ ကျောင်း၏။
လေပရက္ခဏတ္တံ၊ လေပကိုစောင့်ရှောက်ခြင်းအကျိုးငှာ။
(သုတ်ထားအပ်သော အင်္ဂတေ မြေညက်မပျက်အောင်) ဥပရိ၊ အပေါ်၌။
ဝါ၊ က။
တိဏေန, သစေ ဆာဒေန္တိ၊ အကယ်၍ ထပ်မိုးကုန်အံ့။
ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်သော ထပ်မိုးခြင်းဖြင့်။
တိဏကုဋိ နာမ န ဟောတိ။
ပန၊ ပရိဟာရပက္ခမှ တစ်ပါး စောဒကပက္ခကို ဆိုဦးအံ့။
ဧတ္ထ၊ ဤတိဏကုဋိ၌။
အဒေသိတ။
ပေ။
ပစ္စယာဝ၊ အဒေသိတဝတ္ထုက အကြောင်း,ပမာဏာတိက္ကန္န အကြောင်းကြောင့်သာလျှင်။
အနာပတ္တိ(ဟောတိ) ကိံ။
ဥဒါဟု,သာရမ္ဘ အပရိက္ကမနပစ္စယာပိ၊ သာရမ္ဘအကြောင်း, အပရိက္ကမန အကြောင်းကြောင့်လည်း။
(အနာပတ္တိ ဟောတိ ကိံ)။
ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
သဗ္ဗထာပိ၊ အလုံးစုံသော အကြောင်းကြောင့်လည်း။
အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
တထာဟိ၊ ထိုစကားမှန်၏။
တာဒိသံ ကုဋိံ သန္ဓာယ ပရိဝါရေ (သံဂီတိကာရေဟိ)ဝုတ္တံ။
(ကိံ)။
ဘိက္ခု၊ သည်။
သညာစိကာယ၊ ဖြင့်။
အဒေသိတ ဝတ္ထုကံ၊ သော။
ပမာဏာတိက္ကန္တံ၊ သော။
သာရမ္ဘံ၊ သော။
အပရိက္ကမနံ၊ သော။
ကုဋိံ၊ ကို။
ကရောတိ၊ ၏။
(တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။)
အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ဧသာ ပဥှာကုသလေဟိ စိန္တိတာ။
ဣတိ၊ သို့။
(ဝုတ္တံ၊ ပြီ)။
[ဥလ္လိတ္တစသည် မပြုအပ်သောကုဋိကိုရည်ရွယ်၍ ဆိုအပ်ပြီ၊ ဟူလို။]
အညဿတ္ထာယာတိ၊ ကား။
ကုဋိလက္ခဏပ္ပတ္တမ္ပိ၊ ကုဋိလက္ခဏာသို့ရောက်ပြီးလည်းဖြစ်သော။
ကုဋိံ၊ ကို။
[ဥလ္လိတ္တစသည်ဖြင့် ပြုအပ်သော ကုဋိကို။]
အည ဿ၊ မိမိမှ အခြားသော။
ဥပဇ္ဈာယဿ ဝါ၊ ဥဇ္ဈာယ်၏ သော်လည်းကောင်း။
အာစရိယဿ ဝါ၊ ဆရာ၏သော်လည်းကောင်း[ သရဏဂုံဆရာစသော ဆရာလေးပါး။]
သံဃဿဝါ၊ ၏ သော်လည်းကောင်း။
အတ္ထာယ၊ ငှာ။
ကရောန္တဿ၊ ၏။
အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
[သူတစ်ပါးအတွက် ပြုပေးရာ၌ အနာပတ္တိဖြစ်လျှင်အဘယ်ကြောင့် "အာပတ္တိ ကာရုကာနံ တိဏ္ဏံ ဒုက္ကဋာနံ၊ ပြုလုပ်ပေးသောရဟန်းတို့မှာ ဒုက္ကဋ် ၃ ချက်သင့်၏" ဟု မိန့်တော်မူပါသနည်းဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ယံ ပန။
ပေ။
ဝုတ္တံ] ဟု မိန့်။
စီမံသည့်အတိုင်း မလုပ်သောကြောင့်သင့်ရသည်၊ ဟူလို။]
ပန၊ ဆက်။
အာပတ္တိကာရုကာနံ တိဏ္ဏံ ဒုက္ကဋာနန္တိ အာဒိ၊ သော။
ယံ၊ အကြင်စကားကို။
ပါဠိယံ၊ ၌။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
တံ၊ ထိုစကားကို။
ယထာသမာဓိဋ္ဌာယ၊ အကြင် အကြင် စီမံအပ်သည့်အတိုင်းအားဖြင့်။
အကရဏပစ္စယာ၊ မပြုခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
[ကာရုကာနံ၊ ပြုကုန်သောရဟန်းတို့၏။
တိဏ္ဏံ၊ န်သော။
ဒုက္ကဋာနံ၊ တို့သို့။
အာပတ္တိ၊ ရောက်ခြင်းသည်။
(ဟောတိ)။
ကျောင်းရှင်က စီမံသည့်အတိုင်းမပြုလုပ်သောကြော်င့် စေခိုင်းခံရသူမှာအဒေသိတ, သာရမ္ဘ, အပရိက္ကမ ဝတ္ထုတို့အတွက် ဒုက္ကဋ်အာပတ် ၃ ချက်သင့်သည်၊ ဟူလို။]
ဝါသာဂါရံ ထပေတွာ သဗ္ဗတ္ထာတိ၊ ကား။
အတ္တနော၊ ၏။
ဝသနတ္ထာယ၊ ငှာ။
အဂါရံ၊ ကျောင်းကို။
ထပေတွာ၊ ၍။
အညံ၊ အခြားကျောင်းကို။
(ကာရေတိ၌စပ်။)
ဥပေါသထာဂါရံ၊ သည်။
ဘဝိဿတိ၊ တ္တံ့။
ဣတိ ဝါ၊ ဤသို့ကြံ၍သော်လည်းကောင်း။
ဇန္တာဃရံ၊ ဇရုံးအိမ်သည်။
ဘဝိဿတိ၊ တ္တံံ။
ဣတိဝါ၊ လည်းကောင်း။
ဘောဇနသာလာ၊ ဆွမ်းစားဇရပ်သည်။
ဘဝိဿတိ၊ တ္တံ့။
ဣတိ ဝါ။
အဂ္ဂိသာလာ ဘဝိဿတိ။
ဣတိဝါ။
ကာရေတိ၊ အံ့။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသောကုဋိ၌။
အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။
(ဧဝံ၊ ဤအကြံသည်။)
သစေပိဟောတိ၊ အံ့။
(ကိံ)။
ဥပေါသထာဂါရဉ္စ၊ သည်လည်း။
ဘဝိဿတိ၊ တ္တံ့။
အဟဉ္စ၊ သည်လည်း။
ဝသိသာမိ၊ အံ့။
ဇန္တာဃရဉ္စ ဘဝိဿတိ, အဟဉ္စ ဝသိဿာမိ။
ဘောဇနသာလာ စ ဘဝိဿတိ, အဟဉ္စ ဝသိဿာမိ။
အဂ္ဂိသာလာ စ ဘဝိဿတိ, အဟဉ္စ ဝသိဿာမိ။
ဣတိ၊ ဤသို့သော အကြံသည်။
သစေပိ ဟောတိ၊ အံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။
ကာရိတေပိ၊ ပြုစေအပ်သော ဥပေါသထာဂါရ စသည်၍ လည်း။
အနာပတ္တိယေဝ (ဟောတိ)။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
မဟာပစ္စရိယံ၊ ၌။
အနာပတ္တီတိ၊ တ္တိဟူ၍။
ဝတွာ၊ ၍။
အတ္တနော၊ ၏။
ဝါသာဂါရတ္ထာယ၊ နေရာကျောင်းအကျိုးငှာ။
ကရောန္တဿေဝ၊ ၏သာ။
အာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တံ။
["ဝါသာဂါရအတွက် ပြုမှသာ အာပတ် "ဟု ဆိုသဖြင့် ဝါသာဂါရ၊ ဥပေါသထာဂါရ စသည် ၂မျိုးရအောင်ပြုလျှင် အနာပတ္တိဟု ဆိုရာရောက်သောကြောင့် ရှေ့ဝါဒနှင့် သဘောတူပင်။]
ဥမ္မတ္တကဿ၊ ရူးသည်ဖြစ်၍။
(ကရောန္တဿ၊ ၏ လည်းကောင်း။)
အာဒိကမ္မိကာနံ၊ န်သော။
အာဠဝကာနံ၊ အာဠဝီမြို့၌နေကုန်သော။
ဘိက္ခူနံစ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
အနာပတ္တိ။
သမုဋ္ဌာနာဒီသု၊ တို့၌။
(ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော)။
ဣဒံ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်သည်)။
ဆ သမုဋ္ဌာနံ၊ ၆ပါးသော သမုဋ္ဌာန်ရှိ၏။
ကိရိယဉ္စ၊ ရံခါ ကိရိယသမုဋ္ဌာန်လည်း ရှိ၏။
ကိရိယာ ကိရိယဉ္စ၊ ရံခါ ကိရိယာ ကိရိယသမုဋ္ဌာန်လည်းရှိ၏။
ဟိမှန်။
ဣဒံ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်သည်။
ဝတ္ထုံ၊ ကျောင်းနေရာကို။
ဒေသာပေတွာ၊ ညွှန်ပြစေပြီး၍။
ပမာဏာတိက္ကန္တံ၊ ပမာဏထက်လွန်သော ကုဋိကို။
ကရောတော၊ ပြုသောရဟန်း၏။
ကိရိယတော၊ မပြုထိုက်သောဆောက်လုပ်မှုကိုပြုခြင်းကြောင့်။
သမုဋ္ဌာတိ၊ ၏။
ဝတ္တုံ၊ ကို။
အဒေသာပေတွာ၊ မူ၍။
ကရောတော၊ ၏။
ကိရိယာ ကိရိယတော၊ မပြုထိုက်သော ဆောက်လုပ်မှုကိုပြုခြင်း, ပြုထိုက်သောညွှန်ပြမှုကို မပြုချင်းကြောင့်။
သမုဋ္ဌာတိ။
နော သညာဝိမောက္ခံ၊ ဝီတိက္ကမသညာ မရှိသော်လည်း အာပတ်မှ လွတ်မြောက်ခြင်းမရှိသော သိက္ခာပုဒ်တည်း။
အစိတ်တကံ၊ သိက္ခာပုဒ်ပညတ်တော်ကို နားမလည်သော်လည်း သင့်ရောက်အပ်သော အစိတ္တက သိက္ခာပုဒ်တည်း။
[အစိတ္တကန္တိ ပဏ္ဏတ္တိ အဇာနနစိတ္တေန အစိတ္တကံ။]
ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ပညတ်တော်ကြောင့် အပြစ်ရှိသော သိက္ခာပုဒ်တည်း။
ကာယကမ္မံ၊ တည်း။
ဝစီကမ္မံ၊ တည်း။
တိစိတ္တံ၊ တည်း။
တိဝေဒနံ၊ တည်း။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။ ။ကုဋိကာရ သိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။