ဧဝံ၊ လျှင်။
ဓမ္မသေနာပတိံ၊ တရားစစ်သူကြီး ဖြစ်တော်မူသော အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကို။
သညာပေတွာ၊ ကောင်းစွာ သိစေတော်မူပြီး၍။
ဝေရဉ္ဇာယံ၊ ၌။
တံ ဝဿာ ဝါသံ၊ ထိုမိုးလပတ်လုံး သီတင်းသုံးတော်မူခြင်းကို။
ဝါ၊ ထို ဝါကို။
ဝီတိနာမေတွာ၊ လွန်စေတော်မူပြီး၍။
ဝုဋ္ဌဝဿော၊ မိုးလပတ်လုံး သီတင်းသုံးတော်မူပြီးသည်။
(ဟုတွာ)။
မဟာပဝါရဏာယ၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့် မဟာပဝါ ရဏာနေ့၌။
ပဝါရေတွာ၊ ပဝါရဏာ ပြုစေတော်မူပြီး၍။
[ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်၊ ပဝါရဏာပြုဖို့ မလို, ရဟန်းအပေါင်းကို ပြုစေပြီး၍, ဟူလို။]
အထခေါ၊ ဝါကျွတ်ပြီးရာ ထိုအခါ၌။
ဘဂဝါ၊ သည်။
အယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ၊ ကို။
အာမန္တေသိ
အာမန္တေသိ။ ။ "အာပုဗ္ဗမန္တ ဓာတ်သည် အာလပနအနက်ဟောတည်း" ဟု သိစေလို၍ "အာလပိ"ဟု ဖွင့်၊ ထိုအာလပနဟူသည်လည်း ခေါ်ရုံ (အာလုပ်)မျှမဟုတ် "ခေါ်၍ အကြောင်းအရာကို မိန့်တော်မူခြင်း, သိစေတော်မူခြင်းတည်း"ဟု သိစေလို၍ "အဘာသိ, သမ္ဗောဓေသိ"ဟု ဖွင့်သည်။
၊ ခေါ်၍ သိစေတော်မူပြီ။
အာမန္တေသီတိ၊ ကား။
အာလပိ၊ ခေါ်တော်မူပြီ။
အဘာသိ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
သမ္ဗောဓေသိ၊ ကောင်းစွာ သိစေတော်မူပြီ။
ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့လျှင်။
(အာမန္တေသိ၊ သနည်း။
ဝါ၊ သနည်း။)
အာစိဏ္ဏ ခေါပနေ တန္တိ ဧဝမာဒိ၊ အာစိဏ္ဏ ခေါ ပနေတံ ဤသို့အစရှိသည်ဟူ၍။
(အာမန္တေသိ၊ ပြီ။)
အာစိဏ္ဏန္တိ၊ ကား။
စရိတံ၊ ကျင့်အပ်သောအကျင့်တည်း။
ဝတ္တံ၊ ကျင့်ဝတ်တည်း။
အနုဓမ္မာတာ၊ လောကုတ္တရာတရားသို့ အစဉ်လိုက်သောသဘောတည်း။
[လောကုတ္တရဓမ္မာနုဂတောဓမ္မော။
အနု၊ လောကုတ္တရာတရားသို့ အစဉ်လိုက်သော + ဓမ္မော= သဘော။]
ပန၊ ဆက်။
တံ ဧတံ အာစိဏ္ဏံ၊ ထိုလေ့ကျက်အပ်သော အလေ့အကျင့်သည်။
ဗုဒ္ဓါစိတဏ္ဏံ၊ ဘုရားရှင်တို့ အလေ့အကျင့်လည်းကောင်း။
သာဝကာစိဏ္ဏံ၊ သာဝကတို့ အလေ့အကျင့်လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဒုဝိဓံ ဟောတိ။
ဗုဒ္ဓါစိတ္တံ၊ ဗုဒ္ဓါစိဏ္ဏဟူသည်။
ကတမံ၊ နည်း။
တာဝ၊ သာဝကာစိဏ္ဏမှရှေးဦးစွာ။
ဣဒံ၊ ဤဆိုအပ် လတ္တံ့ကား။
ဧကံ၊ တစ်မျိုးသော ဗုဒ္ဓါစိဏ္ဏတည်း။
[အခြားဗုဒ္ဓါစိဏ္ဏများရှိသေး၍ “ဧကံ”ဟုဆိုသည်။]
ယေဟိ၊ အကြင် ဒါယကာတို့သည်။
နိမန္တိတာ၊ ပင့်ဖိတ်အပ်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ)။
ဝဿံ၊ မိုးလပတ်လုံး။
ဝသန္တိ၊ သီတင်းသုံးတော်မူကြကုန်၏။
တေ၊ ထိုဒါယကာတို့ကို။
အနပလောကေတွာ၊ မပန်ပြောမူ၍။
အနာပုစ္ဆိတွာ၊ မပန်ပြောမူ၍။
ဇနပဒစာရိကံ၊ ဇနပုဒ်ဒေသစာရီကို။
ဝါ၊ ဇနပုဒ်တို့၌ လှည့်လည်ခြင်းကို။
နပက္ကမန္တိ
ပက္ကမန္တိ။ ။ ဤ ပုဒ်နောက်၌ ဣတိ သဒ္ဒါ ရှိသင့်သော်လည်း သိလောက်သောကြောင့် မထည့်ဘဲ ထားသည်၊ ဤသို့ သိလောက်၍ မထည့်ခြင်းကို “ဂမျမာန-သိအပ်သိလောက်သော ဟုခေါ်သည်၊ ဣတိ သဒ္ဒါ အပိုထည့်၍ ပေးရသမျှ၌ ဤ ဂမျမာန်ချည်းတည်း၊ (ဇနဟr ပက္ကမန္တတိ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒါ ဂမျမာတာယ န ဝုတ္တော၊ ဧဝံ အညတ္ထာပိ ဤဒိသေသု ဌာနေသု။]
၊ ဖဲကြွတော် မမူကြကုန်။
(ဣတိ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။
ဧကံ၊ သော။
ဗုဒ္ဓါစိတ္တံ၊ တည်း။
ဤသို့ပြန်အုပ်)
သာဝကာ ပန၊ တို့သည်ကား။
အပလောကေတွာဝါ၊ ပန်ပြော၍သော်လည်းကောင်း။
အနပလောကေတွာ ဝါ၊ မပန်ပြောမူ၍သော်လည်းကောင်း။
ယထာသုခံ၊ ချမ်းသာသည်အားလျော်စွာ။
ဝါ၊ အလိုရှိတိုင်း။
ပက္ကမန္တိ၊ န်၏။
အပရမ္ပိ၊ အခြားလည်းဖြစ်သော။
ဗုဒ္ဓါစိဏ္ဏံ၊ ဗုဒ္ဓါစိဏ္ဏကား။
ဝုဋ္ဌဝဿာ၊ မိုးလပတ်လုံး သီတင်းသုံးတော်မူပြီးကုန်သည်။
(ဟုတွာ)။
ပဝါရေတွာ၊ ပဝါရဏာပြုစေတော် မူပြီး၍။
ဇနသင်္ဂဟတ္ထာယ၊ လူအပေါင်းကို ချီးမြှောက်ခြင်းအကျိုးငှာ။
ဇနပဒစာရိကံ
ဇနပဒစာရိကံ နပက္ကမန္တိ။ ။ ဇနပဒေသု+စရဏံ၊ ဤအလို စရဏ စာရိကား ပြု၊ ကျ ပစ္စည်း, ဣလာ၊ ယကို ကပြု၊ စရဏံ ဝါ စာရော၊ သောဧဝ စာရိကာ၊ ဤ အလိုစမ ဟူသော ကိတ်နောင် သွတ္ထ၌ ဏိကပစ္စည်းသက်၊ ဇနပဒေသု+စာရိကာ ဇနပဒစာရိကာ၊ ပက္ကမန္တ၊ ဇနပဒဂမနံ ဂစ္ဆန္တိတိ အတ္ထော၊ (သာရတ္ထ)။ [ စာရိကာ အရ သွားခြင်း, ပမန္တ ရ လည်း သွားခြင်းဖြစ်၍ ကံနှင့် ကြိယာ မပြားသောကြောင့် အဘေဒဘေဒူပစာရ ကြံပါ။]
၊ ဇနပုဒ်ဒေသစာရီကို။
ပက္ကမန္တိယေဝ၊ ဖဲကြွတော်မူကြကုန်သည်သာ။
[အမြဲဖဲကြွရိုးရှိသည် ဟုပြလို၍ “ဧဝ”ထည့်သည်။]
ဇနပဒစာရိကံ၊ ကို။
စရန္တာစ
စရန္တာစ။ ။ ဇနပဒစာရိကံ ပက္ကမန္တီတိ ဧတ္ထ ဌတွာ ( ဤစကား၌ တန့်ရပ်၍ ) ဘဂဝတော စာရိကာ ပက္ကမနဝိဓိဒဿန္တော ( ဒေသစာရီ လှည့်လည်တော်မူခြင်း၏ အပြားကို ပြလိုသည် ဖြစ်၍ ) အာဟ-ဇနပဒစာရိကံ စရန္တာစာတိ အာဒိ။
၊ လှည့်လည်တော် မူကြကုန်သော်လည်း။
မဟာမဏ္ဍလံ၊ မဟာမဏ္ဍလ လည်းကောင်း။
မဇ္ဈိမမဏ္ဍလံ၊ လည်းကောင်း။
အန္တိမမဏ္ဍလံ၊ လည်းကောင်း။
[ခုဒ္ဒကမဏ္ဍလံ။ ဣတရေသံဝါ။
မဏ္ဍလာနံ အန္တောဂဓတ္တာ အန္တိမမဏ္ဍလံ အတ္တန္တရိမမဏ္ဍလန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ]
ဣတိ၊ သို့။
တိဏ္ဏံ၊ န်သော။
ဣမေသံ မဏ္ဍလာနံ၊ တို့တွင်။
အညတရသ္မိံ၊ သော။
မဏ္ဍလေ၊ ၌။
စရန္တိ၊ န်၏။
တတ္ထ၊ ထိုမဏ္ဍလတို့တွင်။
မဟာမဏ္ဍလံ၊ သည်။
ဝါ၊ ကြီးသောအဝန်းအဝိုင်းသည်။
နဝ ယောဇနသတိကံ၊ ယူဇနာ ၉ ရာရှိ၏။
မဇ္ဈိမမဏ္ဍလံ၊ သည်။
ဝါ၊ အလယ် အလတ်ဖြစ်သောအဝန်းအဝိုင်းသည်။
ဆ ယောဇနသတိကံ၊ ယူဇနာ ၆ ရာရှိ၏။
အန္တိမမဏ္ဍလံ၊ သည်။
ဝါ၊ ငယ်သောအဝန်းအဝိုင်းသည်။
တိယောဇနသတိကံ၊ ယူဇနာ ၃ ရာရှိ၏။
ယဒါ၊ ၌။
မဟာမဏ္ဍလေ၊ ၌။
စာရိကံ၊ ကို။
စရိတုကာမာ၊ လိုကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ န်၏။
တဒါ၊ ၌။
မဟာပဝါရဏာယ ပဝါရေတွာ, ပါဋိပဒဒိဝသေ၊ အထွက် တစ်ရက်နေ့၌။
မဟာဘိက္ခုပရိဝါရာ၊ များစွာသောရဟန်းသံဃာ အခြံအရံရှိကုန်သည်။
(ဟုတွာ) နိက္ခမိတွာ၊ ၍။
ဂါမနိဂမာဒီသု၊ ရွာနိဂုံးအစရှိသောအရပ်တို့၌။
မဟာဇနံ၊ ကို။
အာမိသပ္ပဋိဂ္ဂဟေန၊ အာမိသကို ခံယူတော်မူခြင်းဖြင့်။
အနုဂ္ဂဏှန္တာ၊ ချီးမြှောက်တော်မူကုန်လျက်လည်းကောင်း။
ဓမ္မဒါနေန၊ ၱတရားတော်ကို ပေးတော်မူခြင်းဖြင့်။
အဿ၊ ထိုလူအပေါင်း၏။
ဝိဝပနိဿိတံ၊ ဝိဝဋ္ဌကို မှီသော။
ကုသလံ၊ ကို။
ဝဍ္ဎေန္တာစ၊ တိုးပွားစေတော်မူကုန်လျက် လည်းကောင်း။
နဝဟိ မာသေဟိ၊ ၉လတို့ဖြင့်။
ဇနပဒစာရိကံ၊ ကို။
ပရိယောသာပေန္တိ၊ ပြီးဆုံးစေတော်မူကြကုန်၏။
ပန၊ ကား။
အန္တောဝဿ၊ ဝါတွင်း၌။
ဘိက္ခုနံ၊ တို့၏။
သမထဝိပဿနာ၊ တို့သည်။
ကရုဏာ
ကရုဏာ ဟောန္တိ။ ။ ဧတ္ထ ကရုဏာဝိပဿနာတိ သင်္ခါရပရိစ္ဆေဒနေ ဉာဏံ (နာမ ရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်), ကင်္ခါဝိတရဏေ ဉာဏံ သမ္မသနေ ဉာဏံ, မဂ္ဂါ မဂ္ဂေ ဉာဏံတိ စတုန္နံ ဉာဏာနံ အဓိဝစနံ၊ သမထဿတရုဏဘာဝေါ ပန ဥပစာရသမာဓိဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗော။
၊ နုကုန်သည်။
သစေ ဟောန္တိ၊ န်အံ့။
(ဧဝံသတိ။)
မဟာပဝါရဏာယ၊ ၌။
အပ္ပဝါရေတွာ၊ ပဝါရဏာ ပြုစေတော်မမူဘဲ။
ပဝါရဏာသင်္ဂဟံ၊ ဏာကို ချီးမြှောက်တော်မူခြင်းကို။
ဒတွာ၊ မူ၍။
[အနုမတိဒါနဝသေန ဒတွာ၊ ပဝါရဏာမပြုသေးဘဲ နေနိုင်ရန်ခွင့်ပြုခြင်း၏အစွမ်းဖြင့် ပေးတော်မူ၍။]
ကတ္တိကပုဏ္ဏမာယံ၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့၌။
ပဝါရေတွာ၊ စေ၍။
မာဂသိရဿ၊ နတ်တော်လ၏။
ပဌမ ဒိဝသေ၊ ပထမနေ့၌။
[ယခုအခေါ်အားဖြင့် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် တစ်ရက်ကိုပင် နတ်တော်လဆန်းတစ်ရက်ဟုခေါ်ထားသည်။
နောက်“ဖုဿမာသဿ ပဌမဒိဝသေ”၌လည်း ဤနည်းပင်။]
မဟာဘိက္ခုသံဃပရိဝါရာ၊ ရှိကုန်သည်။
(ဟုတွာ)။
မဇ္ဈိမမဏ္ဍလေ အဋ္ဌဟိ မာသေဟိ စာရိကံ, ပရိယောသာပေန္တိ၊ န်၏။
ပန၊ ကား။
ဝုဋ္ဌဝဿာနံ၊ မိုးလပတ်လုံး သီတင်းသုံးတော်မူပြီးကုန်သော။
နေသံ၊ ထိုဘုရားရှင်တို့၏။
ဝေနေယျသတ္တာ၊ ဆုံးမထိုက်သောသတ္တဝါတို့သည်။
[ဝိနောတဗ္ဗာ၊ ဆုံးမထိုက်ကုန်၏။
ဣတိ ဝိနေယျာ။ ဝိ+နီ၊ ဏျ။ ယခုစာတို့၌။ “ဝေနေယျ”ဟုရှိ၏။
သွတ္ထ၌ဏပစ္စည်း ထပ်သက်။]
အပရိပါကိန္ဒြိယာ၊ မရင့်ကျက်သေးသော ဣန္ဒြေရှိကုန်သည်။
သစေ ဟောန္တိ၊ န်အံ့။
(ဧဝံသတိ။)
တေသံ၊ ထို ဝေနေယျသတ္တဝါတို့၏။
ဣန္ဒြိယပရိပါကံ၊ သဒ္ဓါစသောဣန္ဒြေတို့၏ ရင့်ကျက်ချိန်ကို။
အာဂမေန္တာ၊ ဆိုင်းငံ့ တော်မူကုန်လျက်။
မာဂသိရမာသမ္ပိ၊ နတ်တော်လပတ်လုံးလည်း။
တစ္ဆေ၀၊ ထိုဝါကပ်တော်မူရာအရပ်၌ပင်။
ဝသိတွာ၊ သီးတင်းသုံးတော်မူပြီး၍။
ဖုဿမာသဿ၊ ပြာသိုလ၏။
ပဌမဒိဝသေ၊ ၌။
မဟာဘိက္ခုသံဃပရိဝါရာ။ ပေ။
ပရိယောသာပေန္တိ၊ န်၏။
စ၊ ဆက်။
တေသုမဏ္ဍလေသု၊ တို့တွင်၊
ယတ္ထ ကတ္ထစိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသောမဏ္ဍလ၌။
ဝိစရန္တာပိ၊ ကုန်သော်လည်း။
တေ တေ သတ္တေ၊ တို့ကို။
ကိလေသေဟိ၊ တို့နှင့်။
ဝိယောဇေန္တာ၊ မယှဉ်စေတော်မူကုန်လျက်။
သောတာပတ္တိဖလာဒီဟိ၊ တိုနှင့်။
ပယောဇေန္တာ၊ ယှဉ်စေတော်မူကုန်လျက်။
ဝေနေယျဝသေနေဝ၊ ဝေနေယျတို့၏အစွမ်းဖြင့်သာ။
[ဧဝ ဖြင့် “န စီဝရာဒိဟေတု”ဟုကန့်။]
နာနာဝဏ္ဏာနိ၊ အမျိုးမျိုးသော အဆင်းရှိကုန်သော။
ပုပ္ပာနိ၊ တို့ကို။
ဩစိနန္တာဝိယ၊ ဆွတ်ခူးကုန်သကဲ့သို့။
စရန္တိ၊ န်၏။
[ပန်းခူးသူသည် ပန်းများများ ရှိသောချုံ၌ ကြာကြာနေ၍ပန်းကုန်လျှင် အခြားချုံသို့ပြောင်းသကဲ့သို့, ဘုရားရှင်တို့လည်းဝေနေယျ ရှိရာ၌သာကြာကြာနေ၍, ဝေနေယျမရှိလျှင် လိုရာသို့ကြွတော်မူကြသည်။]
အပရမ္ပိ၊ သော။
ဗုဒ္ဓါနံ၊ တို့၏။
အာစိဏ္ဏ၊ အလေ့အကျင့်ကား။
ဒေဝသိကံ၊ နေ့တိုင်းနေ့တိုင်း။
ပစ္စုသသမယေ၊ မိုးသောက်အခါ၌။
သန္တံ၊ ငြိမ်းအေးသော။
ဝါ၊ ကိလေသာတို့မှငြိမ်းအေးကြောင်းဖြစ်သော။
သုခံ၊ ချမ်းသာကြောင်းဖြစ်သော။
[သန္တသဘာဝတ္တာ, ကိလေသသမန ဟေတုတာယဝါသန္တိ။
သုခကာရဏတော သုခံ။]
နိဗ္ဗာန်၊ ကို။
အာရမဏံ ကတွာ၊ အာရုံပြု၍။
ဖလသမာပတ္တိသမာပဇ္ဇန်၊ ဖလသမာပတ် ဝင်စားတော်မူခြင်းလည်းကောင်း။
ဖလသမာပတ္တိယာ၊ မှ။
ဝုဋ္ဌဟိတွာ၊ ၍။
ဒေဝသိကံ၊ တိုင်း။
မဟာကရုဏာသမာပတ္တိယာ၊ မဟာကရုဏာ သမာပတ်ကို။
သမာပဇ္ဇန်၊ ဝင်စားတော်မူခြင်းလည်းကောင်း။
တတော၊ ထိုမဟာကရုဏာသမာပတ်မှ။
ဝုဋ္ဌဟိတွာ၊ ၍။
ဒသသဟဿစက္ကဝါဠေ၊ တစ်သောင်းသောစကြဝဠာ၌။
ဗောဓနေယျသတ္တသမဝလောကနံ၊ သစ္စာ၄ပါးကိုသိစေထိုက်သောသတ္တဝါတို့ကိုကောင်းစွာကြည့်ရှုတော်မူခြင်းလည်းကောင်းတည်း။
[ဇာတိခေတ္တဘူတာယ ဒသသဟဿလောကဓာတုယာ။
ဣဒဉ္စ ဒေဝဗြဟ္မာနံဝသေန ဝုတ္တံ။
မနုဿာ ပန ဣမသ္မိံ' ယေဝ စက္ကဝါဠေ ဗောဓနေယျာ ဟောန္တိ။
ဗောဓနံ၊ သစ္စာ၄ပါးသိစေခြင်းကို+အရဟန္တီတိ ဗောဓနေယျာ။]
အပရမ္ပိ၊ သော။
အာစိဏ္ဏ၊ ဗုဒ္ဓါစိဏ္ဏကားအာဂန္တ
ကေဟိ၊ အာဂန္တုကတို့နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
ပဌမ တရံ၊ ရှေးဦးစွာ။
ပဋိသန္ဓာရကရဏံ၊ ပဋိသန္ဓာရကို ပြုတော်မူခြင်းလည်းကောင်း။
အတ္ထုပ္ပတ္တိဝသေန၊ အကြောင်းဝတ္ထုဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။
ဓမ္မဒေသနာ၊ တရားဟောတော်မူခြင်းလည်းကောင်း။
ဒေါသေ၊ အပြစ်သည်။
သြတိဏ္ဏေ၊ သက်ရောက်လသော်။
သိက္ခာပဒပညပနံ၊ သိက္ခာပုဒ်ပညတ်တော်မူခြင်းလည်းကောင်း။
ဣတိ၊ ဤသည်တည်း။
ဣဒံ၊ ဤ ဆိုအပ်ပြီးအားလုံးသည်။
ဗုဒ္ဓါစိဏ္ဏ၊ တည်း။
သာဝကာစိဏ္ဏ၊ သာဝကာစိဏ္ဏသည်။
ကတမံ၊ နည်း။
ဗုဒ္ဓဿ၊ အလုံးစုံသော တရားတို့ကိုသိတော်မူပြီးသော။
ဘဂဝတော၊ ၏။
ကာလေ၊ အခါ၌။
ဝါ၊ လက်ထက်တော်၌။
ဝပနာယိကာယ၊ ဝါကပ်ရာနေ့၏။
ပုရေ၊ ရှေ့၌။
ကမ္မဋ္ဌာနဂ္ဂဟဏဉ္စ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းယူခြင်းအကျိုးငှာလည်းကောင်း။
ဝုဋ္ဌဝဿာနံ၊ မိုးလပတ်လုံးနေပြီးကုန်သောရဟန်းတို့၏။
အဓိဂတဂုဏာရောစနတ္ထဉ္စ၊ ရအပ်ပြီးသောဂုဏ်ကိုလျှောက်ခြင်းအကျိုးငှာလည်းကောင်း။
ဒွိက္ခတ္တံ၊ ၂ကြိမ်။
သန္နိပါတော၊ စည်းဝေးခြင်းသည်။
(ဟောတိ)။
ဣဒံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသောအလုံးစုံသည်။
သာဝကာစိဏ္ဏ၊ တည်း။
ပန၊ ဆက်။
ဣဓ၊ ဤအရာ၌။
ဗုဒ္ဓါစိတ္တံ၊ ကို။
ဒဿေန္တော၊ ပြတော်မူလိုသည်။
(ဟုတွာ၊ ၍။)
အာစိဏ္ဏ ခေါ ပနေတံ အာနန္ဒ တထာဂတာနန္တိ၊ ဟူ၍။
အာဟ၊ ပြီ။
အာယာမာတိ
အာယာမ။ ။ အာသဒ္ဒေါ အာဂစ္ဆတိ ဣမိနာ သမာနတ္ထာတိ အာဟ-“အာယာမာတိ အာဂစ္ဆ၊ ယာမာ”တိဧဟိ ဂစ္ဆာမာတိ အတ္ထော။ [“ယာ-ဂတိမှိ"ဓာတ်နက်အတိုင်း ယာမကိုဂစ္ဆာမဟု ဖွင့်သည်။]
၊ ကား။
အာဂစ္ဆ၊ လာ။
ယာမ၊ သွားကြစို့။
အပလောကေဿာမာတိ၊ ကား။
စာရိကံ၊ ဒေသစာရီကို။
စရဏတ္ထာယ၊ လှည့်လည်ခြင်းအကျိုးငှာ။
အပလောကေဿာမ၊ ပန်ပြောချေကြစို့။
ဧဝန္တိ၊ ဧဝံဟူသောသဒ္ဒါသည်။
သမ္ပဋိစ္ဆနတ္ထေ၊ လက်ခံခြင်းအနက်၌။
(ပဝတ္တော၊ သော။)
နိပါတော၊ တည်း။
ဘန္တေတိဧတံ၊ ဘန္တေဟူသောဤသဒ္ဒါသည်။
ဂါရဝါဓိဝစနံ
ဂါရဝါဓိဝစနံ။ ။ “ဧဝံ”ဟု ဝန်ခံရာဝယ် ရိုသေမှုကို ပြသောအားဖြင့် ရိုသေထိုက် သူကို ဟောသောသဒ္ဒါဖြစ်သည်၊ “ဧဝံ, ဘန္တေ-မှန်ပါ, အရှင်ဘုရား”ဟု ပေးဂါရဝေန+အဓိ စနံ ဂါရဝါဓိဝစနံ၊ ဘဂဝါအဖွင့်တုန်းက ဂရုဂါရဝါဓိဝစနံ”နှင့်သဘောတူပင်ဖြစ်၍ ဘဂဝါအဖွင့်ကို ပြန်ကြည့်ပါ။] ပဋိဝစနဒါနံ- ဟူသော ဝဒန္တိဝါဒ အလိုမူ "ဘန္တေ- အရှင်ဘုရား"ဟု ပေး။ [စကားတုံ့ ပေးခြင်းဟူသည် ခေါ်သောအခါ ထူးခြင်းပင်တည်း။]
၊ ရိုသေခြင်းအားဖြင့် အလေးပြုအပ်သူကို ဟောသောသဒ္ဒါတည်း။
သတ္ထုနော၊ မြတ်စွာဘုရားအား။
ပဋိဝစနံ၊ စကားတုံ့ပေးခြင်းတည်း။
ဣတိပိ၊ ဤသို့လည်း။
ဒန္တိ၊ ဆိုကြကုန်သေး၏။
ဘဂဝတော ပစ္စဿာသီတိ၊ ကား။
ဘဂဝတော
ဘဂဝတော ဝစနံ။ ။ “ဘဂဝတော ပစ္စာသိ” ပါဠိကို “ဝစနံ”ဟု ထည့်၍ ဖွင့်သောကြောင့် ဘဂဝတော၌ သာမီအနက်ဟု သိစေ၏ဘဂဝတောတိ သာမိဝစနံ အာမန္တ နဝစန မေဝ (ဘုရားရှင်၏ အာမန္တနစကားတော်ကိုပင်) သမ္ဗန္ဓအန္တရံ (သမ္ဗန္နီအထူး အနေပြု၍) အပေက္ခတီတိ ဣမိနာ အဓိပ္ပာယေန ဘဂဝတော ဝစနံ ပတိအာသီတိ ဝုတ္တံ (အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီ၊) ဘဂဝတောတိ ပန ဣဒံ (တို့သို့ အဋ္ဌကထာ ဆိုအပ်ပါသော်လည်း ဘဂဝတော ဟူသော ဤ သဒ္ဒါသည်) ပတိဿဝသမ္ဗန္ဓေန သမ္ပဒါနဝစနံ (ပတိ+သုဓာတ်နှင့် စပ်သောကြောင့် သမ္ပဒါန်တည်း၊) ဤသို့ ဋီကာဖွင့်ရကား အဋ္ဌကထာအလို ဘဂဝတောကို သမ္ဗန်ဟု မှတ်၊ ဝစနံပုဒ်ကို ထည့်၍ စပ်ရမည်ဋီကာ အလိုမှာ သဒ္ဒါကျမ်း အဆိုနှင့် တူစွာ ပတိ+ သုဓာတ်၏ ယှဉ်ရာ သမ္ပဒါန် ဖြစ်၍ “အား”ဟု ပေးရမည်။
၊ ၏။
ဝစနံ၊ တော်ကို။
ပဋိအာသိ၊ ရှေးရှုနားထောင်ပြီ။
အဘိမုခေါ
အဘိမုခေါ ဟုတွာ။ ။ ပစ္စသောသီတိ ဧတ္ထ ပတိသဒ္ဒါ အဘိမုခဝစနောတိ အာဟ၊ ပေသုဏီတိဘဂဝတော-၏၊ မုခါဘိမုခေါဟုတွာ (မျက်နှာတော်သို့ ရှေ့ရှုလျက်) အဓိဝါသေတွာ (မိမိအပေါ်၌ နေစေ၍) သုဏိန ဥဒါသိနော ဟုတွာတိ အဓိပ္ပာယော- လျစ်လျူမရှုဘဲ-ဟူလို။
၊ ဘုရားရှင်သို့ ရှေးရှုသည်။
(ဟုကွာ)။
သုဏိ၊ နားထောင်ပြီ။
သမ္ပဋိစ္ဆိ၊ လက်ခံပြီ။
ဧဝန္တိ ဣမိနာ ဝစနေန၊ ဧဝံဟူသောဤစကားဖြင့်။
ပဋိဂ္ဂဟေသိ၊ လက်ခံပြီ။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
အထခေါ ဘဂဝါ နိဝါသေတွာတိ ဣဓ၊ နိဝါသေတွာဟူသောဤပါဌ်၌။
ပုဗ္ဗဏှသမယန္တိ ဝါ၊ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဟူ၍လည်းကောင်း။
သာယနသမယန္တိဝါ၊ သာယနှသမယံဟူ၍လည်းကောင်း။
(အာယသ္မတာ ဥပါလိတ္တေရေန၊ သည်။)
ဝုတ္တံ၊ မလျှောက်အပ်။
ဧဝံသန္တေ ပိ၊ ဤသို့ဖြစ်ပါသော်လည်း။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ကတ ဘတ္တကိစ္စော၊ ပြုအပ်ပြီးသောဆွမ်းကိစ္စရှိတော်မူသည်(ဟုတွာ။)
မဇ္ဈန္တိကံ၊ နေ့၏အလယ်အဖို့ကို။
ဝါ၊ မွန်းတည့်ချိန်ကို။
ဝီတိနာမေတွာ၊ လွန်စေတော်မူ၍။
အာယသန္တံ အာနန္ဒံ၊ ကို။
ပစ္ဆာသမဏံ၊ နောက်လိုက်ရဟန်းကို။
[ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။ ဝါ=နောက်က+အနုဂတော သမဏော ပစ္ဆာသမဏော။]
ကတွာ၊ ၍။
နဂရဒွါရတော၊ မြို့တံခါးမှ။
ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။
နဂရဝီထိယော၊ မြို့လမ်းတို့ကို။
သုဝဏ္ဏရသပိဉ္စရာဟိ
သုဝဏ္ဏ။ ပေ။ ရသ္မီဟိ။ ။ ဧတ္ထ ရသသဒ္ဒါ ဥဒကပရိယာယော၊ ပိဉ္စရသဒ္ဒေါ ဟေမဝဏ္ဏပရိယာယောတသ္မာ သုဝဏ္ဏဇလဓာရာ ဝိယ-ရွှေရည်အလျဉ်ကဲ့သို့၊ (ဝိမတိ၌“ဝိလီနသုဝဏ္ဏဇလံဝိယ-ကြေမွသောရွှေရည်ကဲ့သို့") သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာဟိ ရသီဟိ၊
၊ ရွှေရေအလျဉ်ကဲ့သို့ ရွှေအဆင်းရှိကုန်သော။
ဗုဒ္ဓရသီဟိ၊ ဘုရားရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့်။
သမုဇ္ဇောတယ မာနော၊ ကောင်းစွာတောက်ပစေတော်မူလျက်။
ယေန၊ အကြင်အရပ်၌။
ဝေရဉ္စဿ၊ သော။
ဗြာဟ္မဏဿ၊ ၏။
နိဝေသနံ၊ အိမ်သည်။
(အတ္ထိ။)
တေန၊ ထိုဝေရာပုဏ္ဏား၏ အိမ်ရှိရာအရပ်သို့။
ဥပသင်္ကမိ၊ ကြွတော်မူပြီ။
စ၊ ဆက်။
အဿ၊ ထိုပုဏ္ဏား၏။
ပရိဇနော၊ အခြွေအရံလူအပေါင်းသည်။
ဃရဒွါရေ၊ အိမ်တံခါး၌။
ဌိတမတ္တမေ၀၊ ရပ်တော်မူကာမျှသာဖြစ်သော။
ဘဂဝန္တံ၊ ကို။
ဒိသွာ၊ ၍။
အာရောစေသိ၊ ပြောပြီ။
ဗြာဟ္မဏော၊ သည်။
သတိံ၊ သတိကို။
ပဋိလဘိတွာ၊ ရ၍။
သံဝေဂဇာတော၊ ဖြစ်သောထိတ်လန့်ခြင်းရှိသည်။
(ဟုတွာ)သဟသာ၊ အဆောတလျင်။
ဝုဋ္ဌာယ၊ ထ၍။
မဟာရဟံ၊ မြတ်သူတို့အားထိုက်သော။
အာသနံ၊ နေရာကို။
ပညပေတွာ၊ ခင်း၍။
ဘဂဝန္တံ၊ ကို။
ပစ္စဂ္ဂမ္မ၊ ခရီးဦးကြိုဆို၍။
ဣတော၊ ဤအရပ်သို့။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ဥပသင်္ကမတု၊ ကြွတော်မူပါ။
ဣတိ၊ သို့။
အာဟ၊ လျှောက်ပြီ။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ၍။
ပညတ္တေ၊ ခင်းထားအပ်ပြီးသော။
အာသနေ၊ ၌။
နိသီဒိ၊ ပြီ။
အထခေါ၊ ၌။
ဝေရဉ္ဇာ ဗြာဟ္မဏော၊ သည်။
ဘဂဝန္တံ- သို့။
ဥပနိသီဒိတုကာမော၊ ကပ်၍ထိုင်လိုသည်။
(ဟုတွာ)။
အတ္တနော၊ ၏။
ဌိတပဒေသတော၊ တည်ရာအရပ်မှ။
ယေန၊ အကြင်အရပ်၌။
ဘဂဝါ၊ သည်။
(အတ္ထိ။)
တေန၊ ဘုရားရှိတော်မူရာထိုအရပ်သို့။
ဥပသင်္ကမိ၊ သွားပြီ။
ဣတော၊ ဤယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိဟူသောပုဒ်မှ။
ပရံ၊ နောက်ဖြစ်သော ပုဒ်အပေါင်းသည်။
ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ ပေါ်လွင်ထင်ရှားသော အနက်ရှိသည်သာ။
ပန၊ ကား။
အပိ စ ယော ဒေယျဓမ္မော သော န ဒိန္နောတိ၊ န ဒိန္နောဟူသော။
ယံ၊ အကြင်စကားကို။
ဗြာဟ္မဏော၊ သည်။
အာဟ၊ လျှောက်ပြီ။
တတြ၊ ထိုစကားရပ်၌။
အယံ၊ ဤ ဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။
အဓိပ္ပာယော၊ ပုဏ္ဏား၏ အလိုတည်း။
မယာ၊ တပည့်တော်သည်။
နိမန္တိတာနံ၊ ပင့်ဖိတ်အပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍။
ဝဿံ၊ မိုးလပတ်လုံး။
ဝုဋ္ဌာနံ၊ သီတင်းသုံးတော်မူပြီးကုန်သော။
တုမှာကံ၊ အရှင်ဘုရားတို့အား။
တေမာသံ၊ ဝါတွင်းသုံးလပတ်လုံး။
ဒိဝသေ ဒိဝသေ၊ နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း၌။
ပါတော၊ နံနက်စောစော၌။
ယာဂုခဇ္ဇကံ၊ ယာဂုခဲဖွယ်လည်းကောင်း။
မဇ္ဈန္တိကေ၊ နေ့၏ အလယ်အဖို့၌။
ခါဒနီယ ဘောဇနီယံ၊ ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်လည်းကောင်း။
သာယနှေ၊ ညနေချိန်၌။
အနေကဝိဓပါနဝိကတိဂန္ဓပုပ္ပာဒီဟိ၊ တစ်ပါးမကများသော အပြားရှိသော အထူးတလည်ပြုအပ်သော သောက်ဖွယ်, နံ့သာ ပန်း အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
ပူဇာသက္ကာရာ၊ ကောင်းစွာပြုအပ်သော ပူဇော်ဖွယ်လည်းကောင်း။
ဣတိ ဧ၀မာဒိကော၊ ဤသို့ အစရှိသော။
ယော ဒေယျဓမ္မော၊ အကြင် ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသောပစ္စည်းသည်။
ဝါ၊ ကို။
ဒါတဗ္ဗော၊ ပေးလှူထိုက်သည်။
အဿ၊ ဖြစ်ပါ၏။
[ဒေယျော+ဓမ္မော ယဿာတိ ဒေယျဓမ္မော။]
သော၊ ထိုဒေယျဓမ္မကို။
န ဒိန္နော၊ မပေးလှူအပ်သေးပါ။
ဣတိ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။
(အဓိပ္ပာယော၊ ပုဏ္ဏား၏အလိုတည်း။)
ပန၊ ကား။
တဉ္စ ခေါ နော အသန္တန္တိ ဧတ္ထ၊ န္တံဟူသော ဤပါဠိ၌။
လိင်္ဂဝိပလ္လာ သော၊ ပုလ္လိင်၏ နပုလ္လိင်ပြန်ခြင်းကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
[ဒေယျဓမ္မာ ဟူသော ပုလ္လိင်မှ နပုလ္လိင် ပြန်၍“တဉ္စ”ဟုဆိုထားသည်၊ ဟူလို)
ဟိ၊ မှန်။
သော စ ဒေယျဓမ္မော၊ ထိုပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသော ပစ္စည်းသည်လည်း။
အမှာကံ၊ တပည့်တော်တို့၏။
ဝါ၊ တို့မှာ။
နော အသန္တော၊ ထင်ရှား မရှိသည်မဟုတ်ပါ။
ဣတိ အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။
ဧတ္ထ၊ ဤ တဉ္စ ခေါ နော အသန္တံ ဟူသောပါဠိ၌။
အတ္ထော၊ တည်း။
အထ ဝါ
အထဝါ။ ။ လိင်္ဂဝိပလ္လာသ မဟုတ်ဘဲ ပါဌ်ရှိအတိုင်း အနက်ဖွင့်လို၍ “အထ ဝါ”ဟု မိန့်၊ မည်သည့် လှူဖွယ်ဟု နာမည်မတပ်ဘဲ သာမည ပြောအပ်သော အရာဖြစ်၍“တဒ္ဓ”ဟု နပုလ္လိင်ဖြင့် ညွှန်ပြရသည်-ဟူလို။ [ဣမိနာ သာမညဝစနတော ဧတ္ထ နပုံသကလိင်္ဂနိဒ္ဒေသောတိ ဒတိ။]
၊ ထို့ပြင်တစ်နည်းကား။
ယံ ဒါနဝတ္ထုံ၊ အကြင် ဒါနဝတ္ထုကို။
မယံ၊ တပည့်တော်တို့သည်။
တုမှာကံ၊ အရှင်ဘုရားတို့အား
ဒဒေယျာမ၊ ပေးလှူကုန်ရာပါ၏။
တဉ္စ၊ ထို ဒါနဝတ္ထုသည်လည်း။
နော အသန္တံ၊ ထင်ရှားမရှိသည် မဟုတ်ပါ။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ဧတ္ထ၊ ဤ တဉ္စ ခေါ နော အသန္တံဟူသောပါဌ်၌။
အတ္ထော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
နောပိ အဒါတုကမျတာတိ၊ ကား။
ပဟူတဝိတ္တူ ပကရဏာနံ
ပဟူတ၊ ပေ၊ ကရုဏာနံ။ ။ ဝိတ္တိယာ- နှစ်သက်ခြင်း၏ +ဥပကရဏံ- အကြောင်း တည်း၊ ဝိတ္တူပကရဏံဋ္ဌိကာရဏန္တိ အတ္ထာ-ဋီကာ၊] ပဟူတံ+ဓနဓညဇာတရူပရဇတ နာနာဝိဓာလင်္ကာရသုဝဏ္ဏဘာဇနာဒိဘေဒံ ဝိတ္တူပကရဏံ ဧတေသန္တိ ပဟူတ၊ ပေ၊ ကရုဏာများစွာသော (ဥစ္စာ, စပါး, ရွှေငွေ, တန်ဆာအမျိုးစုံနှင့် ရွှေအိုး, ရွှေခွက်စသော) နှစ်သက်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဥစ္စာဘဏ္ဍာရှိသူတို့။
၊ များသောနှစ်သက်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဥစ္စာစပါး စသည်ရှိကုန်သော။
မစ္ဆရီနံ၊ ဝန်တိုခြင်း ရှိသူတို့၏။
(အဒါတုကာမတာ၊ မပေးလှူလိုသူတို့၏အဖြစ်သည်။
အတ္ထိ ယထာ၊ ရှိသကဲ့သို့။ တထာ-တူ။)
အဒါတုကာမတာပိအဒါတုပေနောနတ္ထိ။ ။ နောပိမှ အပိကို အဒါတုကာမတာနှင့် တွဲရမည်ဟု သိစေလို၍ “အဒါတုကာမတာပိနော”ဟု ဖွင့်၏၊ “နတ္ထိ”ကား နော၏ အဖွင့်တည်း၊ ယထာစသည်ကား ဝိသဒိသူပမာ ဝါကျတည်း၊ မစ္ဆရီပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာ မပေးလိုစိတ် ရှိသကဲ့သို့ မိမိ (ဝေရာပုဏ္ဏား)မှာ မပေးလိုစိတ် မရှိပါ-ဟူလို။
မှတ်ချက်။ ။ သာရတ္ထဋီကာ၌ “နော နတ္ထိတိ နော (အမှာကံ) နတ္ထိ”ဟု ပထမနည်း ဖွင့်၏၊ ဤ အဖွင့်ကို စဉ်းစားသင့်၏၊ ပဒတောပရ မဟုတ်လျှင် အမှကို “နော” မပြုရ၊ ဤ နော လည်း (“နောပိ အဒါတုကမျတာ”ဟု) ဝါကျ၏ အစဖြစ်၍ ပဒတောပရ မဟုတ်၊ ထို့ကြောင့်ပင် ဤ နည်းကို ဋီကာဆရာကိုယ်တိုင်ပင် စိတ်မချ၍ “နောတိ ဝါ ဧတဿ ဝိဝရဏံ နတ္ထီတိ နတ္ထိသည် နော၏ အဖွင့်”ဟု ဒုတိယတစ်နည်း ပြလေသည် ၊ သည်လည်း။ နော, နတ္ထိ၊ မရှိပါ။
မှတ်ချက်။ ။ သာရတ္ထဋီကာ၌ “နော နတ္ထိတိ နော (အမှာကံ) နတ္ထိ”ဟု ပထမနည်း ဖွင့်၏၊ ဤ အဖွင့်ကို စဉ်းစားသင့်၏၊ ပဒတောပရ မဟုတ်လျှင် အမှကို “နော” မပြုရ၊ ဤ နော လည်း (“နောပိ အဒါတုကမျတာ”ဟု) ဝါကျ၏ အစဖြစ်၍ ပဒတောပရ မဟုတ်၊ ထို့ကြောင့်ပင် ဤ နည်းကို ဋီကာဆရာကိုယ်တိုင်ပင် စိတ်မချ၍ “နောတိ ဝါ ဧတဿ ဝိဝရဏံ နတ္ထီတိ နတ္ထိသည် နော၏ အဖွင့်”ဟု ဒုတိယတစ်နည်း ပြလေသည် ၊ သည်လည်း။ နော, နတ္ထိ၊ မရှိပါ။
တံကု တ္တော။ ပေ။
ဝါသာတိ၊ ဟူသော။
တတ္ထ၊ ထိုစကားရပ်၌။
အယံ၊ ကား။
ယောဇနာ၊ ပုဒ်အနက်တို့ကို ယှဉ်စေခြင်းတည်း။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဃရာဝါသာ၊ အိမ်ဟူသော အာဝါသတို့သည်။
ဝါ၊ အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်တို့သည်။
ဗဟုကိစ္စာ၊ များသော ကိစ္စရှိပါကုန်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧတ္ထ၊ ဤ ဃရာဝါသ၌။
ဒေယျဓမ္မ၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသောပစ္စည်းသည်။
သန္တေပိ၊ ရှိသော်လည်း။
စ၊ သည်သာမကသေး။
ဒါတုကမျတာယ
သန္တေပိ။ ပေ။ ဒါတုကမျတာယစ။ ။ သန္ဓေပိ၌ ပိသည် သမ္ဘာဝနာဇောတက ဒေယျဓမ္မရှိတာတောင်မှ ပေးလှူခြင်း၏အကြောင်း (ပေးလှူခြင်းကိစ္စ)ကို မရနိုင်တုံသေး၏၊ ဥယျဓမ္မ မရှိလျှင်ကား ဆိုဖွယ်ရာပင် မရှိ-ဟူလို၊ ဒါတုကမျတာယ စ၌ (စ)ကား ဒေယျဓမ္မ ရှိခြင်းကို ပေါင်းသော သမ္ဗဏ္ဍနတည်း၊ ဤ၌လည်း သန္တေပိကို “သန္တိယာပဲ”ဟု ပြင်၍ လိုက်စေ ဒယျဓမ္မ ရှိရုံတွင်မက, လှူလိုစိတ် ရှိတာတောင်မှလည်း ထိုအကြောင်း (ထို လှူခြင်းကိစ္စကို) မရတုံသေး၏၊ လှူလိုစိတ် မရှိလျှင်ကား ဆိုဖွယ်ပင် မရှိ-ဟူလို။
၊ ပေးလှူလိုသူ၏အဖြစ်သည်။
(သန္တိယာပိ၊ ရှိပါသော်လည်း။
ယံ၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်။
မယံ၊ တို့သည်။
တုမှာကံ၊ တို့အား။
ဒေယျဓမ္မံ၊ ကို။
ဒဒေယျာမ၊ န်၏။
တံ
တံ ကုတော။ ပေ။ ဒဒေယျာမ။ ။ တံ ပါသော ဝါကျ၏ အနိယမဝါကာကို “ယံပေ၊ ဒဒေယျာမ”ဟု အပို ထည့်သည်။ “တန္တံ တံ ကာရဏံ, တံ ကိစ္စ ဝါ"ဟု တံ အစွဲကို ၂မျိုး ပြထား၏၊ ထိုတွင် “တံ ကာရဏံ” အလို “ယံ ယေန ကာရဏေန”ဟုလည်းကောင်း, “ဧတ္ထဃရာဝါသေ" ဟုလည်းကောင်း စွဲပါ၊ "တံ ကိစ္စံ" အလို "ယံ ဒဒေယျာမ"ဟု ကြိယာပရာမသန စွဲ၍ ဧတ္ထကိုကား ရှေးနည်းအတိုင်း "ဃရာဝါသေ"ဟုပင် စွဲ။ [ယန္တိ ယေန ကာရဏေန၊ ကြိယာ ပရာသမနံ ဝါ။] တံ ကုတော လဗ္ဘာကိုပင် "ကုတော တံ သက္ကာ လဒ္ဓုံ"ဟု ထပ်ဖွင့်သည်၊ ထိုသို့ ဖွင့်သဖြင့် လဗ္ဘာနိပါတ်ပုဒ်သည် ဤနေရာ၌ ကံအနက်ကို ဟောသော ကိတန္တပတိရူပက (ကိတ်ပုဒ်နှင့် အလားတူသော) နိပါတ်ပုဒ်ဟု သိစေသည်။ [ယုတ္တ သက္ကာ, အရဟာဒိ, စရှိဖွင့်လတ်, ကမ်မသာဓ်ပေ။]
၊ ထိုအကြောင်းကို။
ကုတော၊ အဘယ်မှ။
လဗ္ဘာ၊ ရအပ်ပါအံ့နည်း။
တံ၊ ထို အကြောင်းကို။
ကုတော၊ မှ။
လဒ္ဓံ၊ ငှာ။
သက္ကာ၊ တတ်ကောင်းပါအံ့နည်း။
[(တစ်နည်း။)မယံ တုမှာကံ ဒေယျဓမ္မံ၊ ကို။
ယံ ဒဒေယျာမ၊ အကြင် ပေးလှူကုန်ရာပါ၏။
တံ၊ ထိုပေးလှူခြင်းကိစ္စကို။
ကုတော၊ မှ။
လဗ္ဘာ၊ နည်း။
တံ၊ ထိုပေးလှူခြင်းကိစ္စကို။
ကုတော လဒ္ဓုံ,သက္ကာ၊ နည်း။]
ဣတိ၊ သို့။
ဃရာဝါသံ၊ ကို။
ဂရဟန္တော၊ ကဲ့ရဲ့လျက်။
အာဟ၊ လျှောက်ပြီ။
သော၊ ထိုပုဏ္ဏားသည်။
မာရေန၊ သည်။
အာဋိက ဘာဝံ၊ လှည့်ပတ်အပ်သည်၏အဖြစ်ကို။
န ဇာနာတိ ကိရ၊ မသိသတတ်။
ဃရာဝါသ ပလိဗောဓေန၊ ဃရာဝါသဟူသော အနှောင့်အယှက်ကြောင့်။
မေ၊ ၏။
သတိ သမ္မောသော၊ သတိ၏ ပျောက်ကင်းခြင်းသည်။
ဝါ၊ မေ့လျော့ခြင်းသည်။
ဇာတော၊ ဖြစ်ပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့။
မညိ၊ မှတ်ထင်ပြီ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧဝံ၊ သို့။
အာဟ၊ လျောက်ပြီ။
အပိ စ
အပိစ။ ။ "တံ ကုကေတ္တ လာ"ကိုပင် တစ်နည်းဖွင့်ပြလို၍ “အပိ စ”စသည်မိန့်၊ ဤ အဋ္ဌကထာ ဒုတိယနည်းကိုပင် ဋီကာ၌ “ဒုတိယေ ပန အတ္ထဝိကပ္ပန္တိ ဒေယျဓမ္မဿပရာမသနံ ဓတ္ထာတိ ဣမသ္မိံ' တေမာသန္တ ရေတိ အတ္တော”ဟု လည်းကောင်း, “ယန္တ ဒေယျဓမ္မ အတ္တော"ဟု လည်းကောင်း ဖွင့်၏၊ ဤ အတိုင်းပင် နိဿယ၌ အနက်ပေးထားသည်။
၊ တစ်နည်းကား။
တံ ကုတေတ္ထ လဗ္ဘာတိ၊ ကား။
ဣမသ္မိံ တေမာသဗ္ဘန္တရေ၊ ဤ ဝါတွင်းသုံးလအတွင်း၌။
ယံ၊ အကြင် ပစ္စည်းဝတ္ထုကို။
အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။
တုမှာကံ၊ တို့အား။
ဒဒေယျံ၊ ပေးလှူရာပါ၏။
တံ၊ ထိုပစ္စည်းဝတ္ထုကို။
ကုတော၊ မှ။
လဗ္ဘာ၊ နည်း။
ဟိ၊ မှန်၏။
ဃရာဝါသာ၊ တို့သည်။
ဗဟုကိစ္စာ၊ န်၏။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ဧတ္ထ၊ ဤ တံ ကုတေတ္ထ လဗ္ဘာဟူသောပါဌ်၌။
ယောဇနာ၊ ပုဒ်အနက်တို့ကိုယှဉ်စေခြင်းကို။
ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။
အထ၊ လျှောက်ပြီးရာ ထိုအခါ၌။
ဗြာဟ္မဏော၊ သည်။
အဟံ၊ ငါသည်။
(ဒဒေယုံ ၌စပ်)
ယံ၊ အကြင်ဒါနဝတ္ထုသည်။
ဝါ၊ ကို။
မေ၊ သည်။
ဒါတဗ္ဗံ၊ သည်။
သိယာ၊ ၏။
တံ သဗ္ဗ၊ ထိုအလုံးစုံသောဒါနဝတ္ထုကို။
ဧကဒိဝသေနေဝ၊ တစ်နေ့တည်းဖြင့်သာလျှင်။
ယန္နူန ဒဒေယျံ၊ အကယ်၍ ပေးလှူရပါမူကား ကောင်းလေစွ။
ဣတိ,စိန္တေတွာ၊ ပြီး၍။
အဓိဝါသေတု မေ ဘဝံ ဂေါတမောတိ အာဒိံ၊ ကို။
အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုအဓိဝါသေတု မေ ဘဝံ ဂေါတမော အစရှိသောစကားရပ်၌။
သွာတနာယာတိသွာတနာယာ။ ။ “ယံ မေ၊ ပေ၊ တဒတ္ထာယ”ကို ကြည့်၍ “သွေ+ဘဝံ သွာတန်”ဟု ပြု၊ ဘဝအနက်၌ တနပစ္စည်းသက်၊ သွေ၏ ဧကို အာပြု၍ “သွာတန်”ဟု ဖြစ်၏၊ ပုညံနှင့် ပီတီပါမောဇ္ဇ ကို အရကောက်၊ ထို့နောက် တဒတ္ထသမ္ပဒါန် (သ)ကို အာယ ပြု၍“ သွာတနာယ”ဟု ဖြစ်၏ ။
မှတ်ချက်။ ။ “အထ တထာဂတော”ဟု လည်းကောင်း, “အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ"ဟု လည်းကောင်း ရှိ၏။ ထိုစာရှိအတိုင်းဆိုလျှင် အဓိဝါသေတီ ကြိယာတစ်ခုတည်း၌ ကတ္တား ၂ခု ထပ်လျက်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် “အထ တထာဂတော၊ ပေ၊ အနုကမ္ပာယ အဓိဝါသေတိ၊ မတန ဝုတ္တံ အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှိဘာဝေနာတိ”ဟု ရှိသင့်၏၊ နိဿယ၌ ဤအတိုင်း ပေးထားသည်၊ အနာနှင့် ရှေးနိဿယ၌ကား “တထာဂတော-သော၊ ဘဂဝါ-သည်ဟု တထာဂတောကို သေသနလုပ်၍ အနက်ပေး၏။ ၊ ကား။ မေ၊ တပည့်တော်၏။ ဝါ၊ သည်။ တုမှေသု၊ တို့၌။ သက္ကာရံ၊ ပူဇော်သက္ကာရကို။ ကရောတော၊ ပြုလသော်။ ဝါ၊ ပြုသော။ မေ၊ တော်၏။ သွေ၊ နက်ဖြန်ခါ၌။ ယံ ပုညဉ္စေဝ၊ အကြင် ကောင်းမှုသည်လည်းကောင်း။ ယံ ပီတိပါမောဇ္ဇဉ္စ၊ အကြင်နှစ်သက် ဝမ်းမြောက်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်ပါလတ္တံ့။ တဒတ္တာယ၊ နက် ဖြစ် ဖြစ်လတ္တံ့သော ထို ကောင်းမှု ပီတိပါမောဇ္ဇ အကျိုးငှာ။ (အဓိဝါသေတ္၌ စပ်)
မှတ်ချက်။ ။ “အထ တထာဂတော”ဟု လည်းကောင်း, “အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ"ဟု လည်းကောင်း ရှိ၏။ ထိုစာရှိအတိုင်းဆိုလျှင် အဓိဝါသေတီ ကြိယာတစ်ခုတည်း၌ ကတ္တား ၂ခု ထပ်လျက်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် “အထ တထာဂတော၊ ပေ၊ အနုကမ္ပာယ အဓိဝါသေတိ၊ မတန ဝုတ္တံ အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှိဘာဝေနာတိ”ဟု ရှိသင့်၏၊ နိဿယ၌ ဤအတိုင်း ပေးထားသည်၊ အနာနှင့် ရှေးနိဿယ၌ကား “တထာဂတော-သော၊ ဘဂဝါ-သည်ဟု တထာဂတောကို သေသနလုပ်၍ အနက်ပေး၏။ ၊ ကား။ မေ၊ တပည့်တော်၏။ ဝါ၊ သည်။ တုမှေသု၊ တို့၌။ သက္ကာရံ၊ ပူဇော်သက္ကာရကို။ ကရောတော၊ ပြုလသော်။ ဝါ၊ ပြုသော။ မေ၊ တော်၏။ သွေ၊ နက်ဖြန်ခါ၌။ ယံ ပုညဉ္စေဝ၊ အကြင် ကောင်းမှုသည်လည်းကောင်း။ ယံ ပီတိပါမောဇ္ဇဉ္စ၊ အကြင်နှစ်သက် ဝမ်းမြောက်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်ပါလတ္တံ့။ တဒတ္တာယ၊ နက် ဖြစ် ဖြစ်လတ္တံ့သော ထို ကောင်းမှု ပီတိပါမောဇ္ဇ အကျိုးငှာ။ (အဓိဝါသေတ္၌ စပ်)
အထ၊ လျှောက်ပြီးရာ ထိုအခါ၌။
တထာဂတော၊ သည်။
(အဓိဝါသေတိ၌စပ်။)
အဟံ၊ သည်။
သစေ နာဓိဝါသေယျ၊ အကယ်၍ လက်ခံတော် မမူအံ့။
(ဧဝံသတိသော်။)
အယံ၊ ဤအရှင်ဂေါတမသည်။
(န ပတိဂ္ဂဏှာတိ၌ စပ်။)
တေမာသံ၊ ပတ်လုံး။
ကိဒ္ဓိ၊ တစ်စုံတစ်ခုကို။
အလဒ္ဓါ၊ မရ၍။
ဝါ၊ ကြောင့်။
ကုပိတော မညေ၊ စိတ်ဆိုး လေယောင်တကား။
တေန၊ ထိုသို့စိတ်ဆိုးခြင်းကြောင့်။
မေ၊ ငါ၏။
ဝါ၊ သည်။
ယာစိယမာနော၊ တောင်းပန်အပ်ပါလျက်။
ဧကဘတ္တမ္ပိ၊ တစ်တပ်သောဆွမ်းကိုလည်း။
နံပတိဂ္ဂဏှာတိ၊ မခံယူ။
ဣမသ္မိံ၊ ဤအရှင်ဂေါတမ၌။
အဓိဝါသနခန္တိ၊ အဓိဝါသနခန္တီသည်။
နတ္တိ၊ မရှိ။
အယံ၊ ဤ အရှင်ဂေါတမသည်။
အသဗ္ဗညူ၊ သဗ္ဗညု မဟုတ်။
ဣတိဧဝံ၊ သို့။
ဗြာဟ္မဏော စ၊ သည်လည်းကောင်း။
ဝေရဉ္စဝါသိနော စ၊ ဝေရဉ္ဇာမြို့၌ နေလေ့ရှိသူတို့သည် လည်းကောင်း။
ဂရဟိတွာ၊ ကဲ့ရဲ့ ၍။
ဗဟုံ၊ စွာ။
အပုညံ၊ ကို။
ပသဝေယျုံ၊ တိုးပွားစေကုန်ရာ၏။
တေသံ၊ ထိုသူတို့၏။
တံ၊ ထို မကောင်းမှု၏ တိုးပွားခြင်းသည်။
မာ အဟောသိ၊ မဖြစ်ပါစေလင့်။
ဣတိ၊ ဤသို့ ကြံတော်မူ၍။
တေသံ၊ ထိုသူတို့၏(အပေါ်၌။)
အနုကမ္ပာယ၊ သနားတော်မူခြင်းကြောင့်။
အဓိဝါသေတိ၊ လက်ခံတော်မူ၏။
တေန၊ ထိုကြောင့်။
အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏီ ဘာဝေနာတိ၊ ဟူ၍။
အာယသ္မတာ ဥပါလိတ္ထေရေန၊ သည်။
ဝုတ္တံ၊ လျှောက်အပ်ပြီ။
[ပါဠိတော်၌ “အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှိဘာဝေန”ဟုတိုက်ရိုက်ပါ၏]
စ၊ ဆက်။
အဓိဝါသေတွာ၊ မူပြီး၍။
အထ ခေါ၊ လက်ခံတော်မူပြီးရာ ထိုအခါ၌။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ဝေရဉ္စံ၊ သော။
ဗြာဟ္မဏံ၊ ကို။
ဃရာဝါသပလိဗောဓစိန္တာယ၊ ဃရာဝါသဟူသော အနှောင့်အယှက်ကို ကြံစည်ခြင်းဖြင့်။
အလံ
အလံ။ ပေ။ သညာပေတွာ။ ။ “ဗြာဟ္မဏ,… ငါဘုရားကို သတိ မရမှုကို ဃရာဝါသ ပလိဗောဓသည် ပြုအပ်သည် မဟုတ်၊ မာရ်နတ်၏ လှည့်ပတ်ခြင်းသည် ပြုအပ်၏”ဟု ပုဏ္ဏားကို နားလည်စေပြီး၍။
၊ အကျိုး မရှိ။
ဣတိ,သညာပေတွာ၊ နားလည်စေတော်မူပြီး၍။
တင်္ခဏာနုရူပါယ
တင်္ခဏာနုရူပါယ။ ။ “ယာဒိသီ တဒါ တဿ (ထိုပုဏ္ဏား၏) အဇ္ဈာသယပဝတ္တိ၊ တဒနုရူပါယ-ထို အဇ္ဈာသယဖြစ်ခြင်းအား လျောက်ပတ်သော”ဤအဖွင့်ကို ထောက်၍ “တင်္ခဏေ + အဇ္ဈာသယဿ+အနုရူပါ တင်္ခဏာရူပါဟု ပြု၊... “ထိုခဏ၌+အဇ္ဈာသယဖြစ်ပုံအား လျောက်ပတ်သော"ဟူလို။
၊ ထိုခဏ၌(အဇ္ဈာသယ ဖြစ်ပုံအား)လျောက်ပတ်သော။
ဓမ္မိယာ၊ တရားရှိသော။
ကထာယ၊ စကားဖြင့်။
ဒိဋ္ဌဓမ္မိက သမ္ပရာယိကံ၊ မျက်မှောက်ဘဝ၌လည်းဖြစ် တမလွန်ဘဝ၌လည်းဖြစ်သော။
အတ္ထံ၊ စီးပွားကို။
သန္ဒဿေတွာ၊ ကောင်းစွာ ပြတော်မူပြီး၍။
ကုသလေ, ဓမ္မေ၊ တို့ကို။
သမာဒါပေတွာ၊ ကောင်းစွာယူစေတော်မူပြီး၍။
ဂဏှာပေတွာ၊ ၍။
[သမာဒါပေတွာကို ဂဏာပေတွာဟုဖွင့်။]
တတ္ထ
တတ္ထ စ နံ သမုတ္တေဇောတွာ။ ။ “ဆောက်တည်စေအပ်ပြီးသော ထိုကုသိုလ်တရား၌ ထက်သန်စေခြင်းဟူသည် ကုသိုလ်ပြုခြင်း၌ စိတ်အား ထက်သန်လာအောင် ဝိဝဋ္ဋကုသိုလ်ကို ပြုလိုသောအားဖြင့် စိတ်သန့်ရှင်းလာအောင် ပြုပေးခြင်းတည်း။ [သမ္မဒေဝ (သံအဖွင့်) ဥပရူပရိ (ဥ အဖွင့်) ပုညကိရိယာယ-၌တိက္ခဝိသဒဘာဝံ-ထက်သန်သည်၏ အဖြစ် သန့်ရှင်းသည်၏ အဖြစ်သို့+ အာပါဒေတွာ-ရောက်စေ] တံ ပန-ထို ထက်သန်စေခြင်းဟူသည်အတ္ထတော တဿ, ဥဿာဟဇနန်-အားတက်သရော ဖြစ်စေခြင်းသည်ဟောတီတိ အာဟ-သဥဿာဟံ ကတွာတိ။
၊ ထိုကုသိုလ်တရားတို့၌။
နံ၊ ထိုပုဏ္ဏားကို။
သမုတ္တေဇေတွာ၊ ကောင်းစွာထက်သန်စေတော်မူပြီး၍။
သဥဿာဟံ၊ အားထုတ်ခြင်းနှင့်တကွဖြစ်သည်ကို။
ကတွာ၊ ပြုတော်မူပြီး၍။
တာယသဥဿာဟတာယ စ၊ ထိုအားထုတ်ခြင်းနှင့်တကွ ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း။
အညေဟိ၊ အခြားကုန်သော။
ဝိဇ္ဇမာနဂုဏေဟိစ၊ ထင်ရှားရှိသောဂုဏ်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း။
သမ္ပဟံသေတွာ
သမ္ပဟံပသေတွာ။ ။ သမ္မဒေဝဟဋ္ဌတုဋ္ဌဘာဝံ အာပါဒေတွာကုသိုလ်ပြုခြင်း၌ စိတ် အားထက်သန်လာခြင်းသည်လည်းကောင်းကုသိုလ်ပြုနိုင်ဖို့ရန် ပစ္စည်းပြည့်စုံခြင်းယုံကြည်မှု သဒ္ဓါ၏ ပြည့်စုံခြင်းစသော ဂုဏ်သည်လည်းကောင်း ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိက စီးပွား၏ အကြောင်း ဖြစ်၍ ကောင်းမြတ်ရကား တွေးတိုင်းကွေးတိုင်း ရွှင်လန်းနှစ်သက်စရာ ဖြစ်လေသည်ထို့ကြောင့် “သဥဿာဟတာယပေသံပဟံသေတွာ"ဟု မိန့်သည်။
၊ ကောင်းစွာအပြားအားဖြင့် ရွှင်လန်းစေတော်မူပြီး၍။
ဓမ္မရတနဝဿံ၊ တရားရတနာမိုးကို။
ဝဿတွာ၊ ရွာစေတော်မူပြီး၍။
အာသနာ၊ မှ။
ဥဋ္ဌာယ၊ ၍။
ပက္ကမိ၊ မူပြီ။
စပန၊ ထပ်၍ဆက်ဦးအံ့။
ဘဂဝတိ၊ သည်။
ပက္ကန္တေ၊ သော်။
ဝေရဉ္ဇာ၊ သော။
ဗြဟ္မဏော၊ သည်။
ပုတ္တဒါရံ၊ သားမယားကို။
အာမန္တေသိ၊ ခေါ်၍ပြောပြီ။
(ကိံ)။
ဘဏေ၊ တို့။
မယံ၊ တို့သည်။
ဘဂဝန္တံ၊ ကို။
တေမာသံ၊ လုံး။
နိမန္တေတွာ၊ ပင့်ဖိတ်ပြီး၍။
ဧကဒိဝသံ၊ ၌။
ဝါ၊ မျှ။
ဧကဘတ္တမ္ပိ၊ တစ်ထပ်သောဆွမ်းကိုလည်း။
နာဒမှ၊ မပေးလှူခဲ့ကြရကုန်။
ဟန္ဒ၊ တိုက်တွန်းပါ၏။
(ပဋိယာဒေထ၌စပ်။)
ဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။
ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့်စီရင်လသော်။
တေမာသိကောပိ၊ ဝါတွင်းသုံးလ၌ ပေးလှူထိုက်သည်လည်းဖြစ်သော။
[တေမာသံ+ဒါတဗ္ဗော တေမာသိကော။]
ဒေယျဓမ္မော၊ သည်။
သွေ၊ ၌။
ဧကဒိဝသေနေဝ၊ တစ်နေ့တည်းဖြင့်သာလျှင်။
ဒါတုံ၊ ငှာ။
သက္ကာ၊ တတ်ကောင်းသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။
ဒါနံ၊ လှူဖွယ် ဝတ္ထုကို။
ပဋိယာဒေထ၊ စီရင်ကြကုန်လော။
ဣတိ၊ ဤသို့သိစေပြီ။
တတော၊ ထိုမှနောက်၌။
ပဏီတံ၊ မွန်မြတ်သော။
ဒါနံ၊ ကို။
ပဋိယာဒါပေတွာ၊ စီရင်စေပြီး၍။
ယံ ဒိဝသံ၊ ၌။
[ယံ ဒိဝသန္တိ ယသ္မိံဒိဝသေ။]
ဘဂဝါ၊ ကို။
နိမန္တိတော၊ ပင့်ဖိတ်အပ်ပြီ။
တဿာ ရတ္တိယာ
တဿာ ရတ္တိယာ။ ။ ပါဠိတော်မှာပင် "တဿာ ရတ္တိယာ"ဟု ရှိ၏၊ ယံ ဒိဝသံ ဘဂဝါ နိမန္တိတော”ဟု ထည့်ထားသော အနိယမဝါကျ၌ “ယံ ဒိသံ”ကို ထောက်လျှင် ။ ပါဠိတော်မှာပင် “တဿာ ရတ္တိယာ”ဟု ရှိ၏၊ “ယံ “ဟဿ (ထို ဆွမ်းစားပင့်ရာ နေ့၏) ရတ္တိယာ-၏”ဟု ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာ ၂ဖြာလုံးမှာပင် (တဿ-ဟု) ရှိသင့်မည် ထင်သည်။
၊ ထိုပင့်ဖိတ်ရာ နေ့ညဉ့်၏။
[(တစ်နည်းတဿ ထိုပင့်ဖိတ်ရာနေ့၏။
ရတ္တိယာ၊ ညဉ့်၏။]
အစ္စယေန၊ လွန်ရာ အခါ၌။
အာသနဋ္ဌာနံ၊ ထိုင်နေရာအရပ်ကို။
အလင်္ကာရာပေတွာ၊ တန်ဆာဆင်စေ၍။
မဟာရဟာနိ၊ မြတ်သူတို့အား ထိုက်ကုန်သော။
[မဟန္တာနံ+အရဟာနိ မဟာရဟာနိ။]
အာသနာနိ၊ တို့ကို။
ပညပေတွာ၊ ခင်းစေပြီး၍။
ဂန္ဓဓူမဝါသကုသုမဝိစိတြံ၊ အနံ့, အခိုး, အထုံ, ပန်းတို့ဖြင့်ဆန်းကြယ်သော။
မဟာပူဇံ၊ ကြီးစွာသော ပူဇော်ဖွယ်ကို။
သန္ဓေတွာ၊ အသင့်ပြင်ဆင်ပြီး၍။
ဘဂဝတော၊ အား။
ကာလံ၊ ကို။
အာရောစာပေသီ၊ ပြီ။
တေန၊ ကြောင့်။
အထ ခေါ။ ပေ။
နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တန္တိ၊ ဟူ၍။
(အာယသ္မတာ ဥပါလိတ္ထေရေန၊ သည်။)
ဝုတ္တံ၊ လျှောက်အပ်ပြီ။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော၊ ရဟန်းသံဃာ ခြံရံအပ်သည်။
(ဟုတွာ)။
တတ္ထ၊ ထိုပုဏ္ဏားအိမ်သို့။
အဂမာသိ၊ ပြီ။
တေန၊ ကြောင့်။
အထ ခေါ။
ပေ။
သံဃနာတိ၊ ဟူ၍။
(အာယသ္မတာ ဥပါလိတ္ထေရေန)
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
အထ ခေါ ဝေရဉ္ဇာ ဗြာဟ္မဏော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃန္တိ ဧတ္ထု၊ ဤပါဠိ၌။
ဗုဒ္ဓပ္ပမုခန္တိ၊ ကား။
ဗုဒ္ဓပရိဏာယကံ၊ မြတ်စွာဘုရားဟူသောရှေ့ဆောင်အကြီးအကဲရှိသော။
ဗုဒ္ဓံ၊ ကို။
သံဃတ္ထရံ၊ ကို။
ကတွာ၊ ၍။
နိသိန္နီ၊ ထိုင်နေသော။
(ဘိက္ခုသံဃံ၌စပ်။)
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
ဗုဒ္ဓပရိဏာယကံ။
ဗုဒ္ဓပရိဏာယကံ။ ။ ပရိဏေတိ-ထက်ဝန်းကျင် ဆောင်သွားတတ်၏ဣတိ ပရိဏာယကော၊ [ပရိပုဗ္ဗ+နီ, ကျွရကြောင့် အပြန်] ဗုဒ္ဓေါ+ပရိဏာယကောယဿ (ဘိက္ခု သံဃဿာ)တိ ဗုဒ္ဓပရိကာယကော၊ ပမုခ (အကြီးအမှူး)ကိုပင် “ပရိဏာယက”ဟု ဖွင့်သည်ထို့ကြောင့် “ဗုဒ္ဓပ္ပမုခန္တိ ဗုဒ္ဓပရိဏာယကံ”ဟု စကားဖြတ်၍ “ဘိက္ခုသံဃံ”၌ စပ်“ဗုဒ္ဓံပေဝုတ္တံ ဟောတိ”ကား ဥဇုကတ္ထပြတည်း။
ပဏီတေနာတိ၊ ကား။
ဥတ္တမေန၊ ကောင်းမြတ်သော။
(ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန၌စပ်။)
သဟတ္ထာတိ၊ ကား။
သဟတ္ထေန၊ မိမိလက်ဖြင့်။
[နာကို အာပြု၊ ဟုသိစေသည်။]
သန္တ ပ္ပတာတိ
သန္တ ပ္ပတွာ။ ။ တပ္ပဓာတ်သည် ပီဏန-နှစ်သက်ခြင်း (တင်းတိမ်အားရခြင်း)အနက် ကို ဟော၏၊ သံကို သုဋ္ဌဟု ဖွင့်၍ ကာရိတ်ပစ္စည်းနှင့်တကွ တပ္မေတာကို “ပရိပုတ္တံ၊ ဆကတွာ”ဟု အဓိပ္ပာယတ္ထဖွင့်သည်“ပရိပုတ္တံ-ပြည့်စုံ လုံလောက်အောင်”ကို “သုဟိတံ”ဟု ထပ် ဖွင့်သည်သု+ဓာ+တဓကို ဟပြု, အာကို ဣပြုသု-ကောင်းစွာ+ဓာ-ဆောင်။ထိုခဲဖွယ်ဘောဇဉ်က “ကောင်းစွာ ဆောင်နိုင်”ဟူသည်ကို ယခုကာလ၌ “ဝခြင်း, တင်းတိမ် အားရံခြင်း”ဟု ဆိုသည်၊ ထို သုဟိတံကို တစ်ဖန်ထပ်၍ “ယာဝဒတ္ထိ”ဟု ဖွင့်ပြန်သည်၊ “ယာဝ+အတ္ထော ယာဝဒတ္တံ့”ဟု အဗျယီဘောပြု၊ “အလိုရှိတိုင်း, စားနိုင်သလောက်, စားချင်သလောက်"ဟု ဆိုလိုသည်။
၊ ကား။
သုဋ္ဌု၊ ကောင်းစွာ။
တပွေတွာ၊ နှစ်သက်စေ၍။
ဝါ၊ တင်းတိမ်ရောင့်ရဲစေ၍။
ပရိပုဏ္ဏ၊ ပြည့်စုံလုံလောက်သည်ကို။
သုဟိတံ၊ ကောင်းစွာဆောင်နိုင်သည်ကို။
ဝါ၊ ဝသည်ကို။
ယာဝဒတ္ထံ၊ အလိုရှိတိုင်းကို။
ကတွာ၊ ၍။
သမ္ပဝါရေတွာတိ
သမ္ပဝါရေတွာ။ ။ ဝရဓာတ်သည် အာဝရဏ-တားမြစ်ခြင်းအနက်ကို ဟော၏၊ ထို့ကြောင့် သံအတွက် သုတ္တုဟု ဖွင့်၍ ပဝါရေတွာ၌ ပအတွက် “အလံ အလန္တိ၊ ဝစီဘေဒေန”ဟု ဖွင့်ပြီးလျှင် ဝါရေတွာအတွက်“ပဋိက္ခိပါပေတွာ”ဟု ဖွင့်သည်၊ ဟတ္ထသညာဟူသည် (တော်ပြီ-ဟူသော အထိမ်းအမှတ်ဖြင့်) လက်ကာ၍ ပြခြင်းတည်း၊ မုခသညာဟူသည် (မလိုတော့ဘူးဟူသော အထိမ်းအမှတ်ဖြင့်) မျက်နှာအရိပ်အကဲကို ပြခြင်း, ဦးခေါင်းရမ်းခြင်းတည်း ဝစီဘေဒကား “တော်ပြီ ပြည့်စုံပြီ-မလိုတော့”ဟု နှုတ်ဖြင့် တိုက်ရိုက်ပြောခြင်းတည်း။
၊ ကား။
သဋ္ဌု၊ စွာ။
ပဝါရေတွာ၊ ပယ်မြစ်စေပြီး၍။
အလန္တိ၊ အလံဟူ၍။
ဝါ၊ တော်ပြီဟူ၍။
[သီလက္ခန်၌ အလံအလံဟု ရှိ၏။]
ဟတ္ထသညာယ၊ လက် အမှတ်အသားဖြင့်လည်းကောင်း။
မုခသညာယ၊ မျက်နှာ အမှတ်အသားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဝစီဘေဒေန စ၊ နှုတ်မြွက်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း။
ပဋိက္ခိပါပေတွာ၊ ပယ်မြစ်စေပြီး၍။
ဘုတ္တာဝိန္တိ၊ ကား။
ဘုတ္တဝန္တံ၊ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးတော်မူပြီးသော။
[တာဝီပစ္စည်းကို တဝန္တု ပစ္စည်းဖြင့် လဲ၍ ဖွင့်သည်။]
ဩနီတပတ္တပါဏိန္တိ ပတ္တတော
ပတ္တတော ဩနီတပါဏိံ။ ။ “ပတ္တောနီတပါဏိ”ဟု ဆိုသင့်လျက် ပတ္တနှင့် ဩနီတကို ရှေ့နောက် ပြန်၍ “ဩနီတပတ္တ”ဟု ဆိုသည်၊ ဩနီတော + ပတ္တတော + ပါဏိ ယဿာတိ ဩနီတပတ္တပါဏိ"ဟု ဘိန္နာဓိကရဏ တိပဒ ဗဟုဗွီဟိသမာသ် ပြု၊“အပနီတဟတ္ထ”ဖြင့် ဩနီတအရ “ဖယ်၍ ဆောင်အပ်” ဟူသော အပနီတ အနက်, ပါဏိအရ ဟတ္ထအနက်ကို ယူပါ ဟု သိစေသည်၊ “ဆွမ်းဘုဉ်းပေးစဉ်က သပိတ်နှင့် ဆက်သွယ်နေသော လက်တော်ကို (ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီး ဖြစ်၍) သပိတ်မှ ဖယ်ထားသည်”ဟု ဆိုလိုသည်။ [အဝ ပုဗ္ဗ နီဓာတ် ဖြစ်၍ “သြနီတ”ဟု ပါဌ်မှန် ရှိစေ၊ အမ္ဗဋ္ဌသုတ် အဋ္ဌကထာ၌ “ဩဏိတ္တပတ္တပါဏိ”ဟု ပါဌ် တစ်မျိုး ပြသေး၏၊ ထိုအဖွင့်မှာရှု။]
၊ သပိတ်မှ။
ဩနီတပါဏိ" အပနီတဟတ္ထိ၊ ဖယ်အပ်ပြီးသောလက်ရှိတော် မူသော။
(ဘဂဝန္တံ၌ စပ်၊)
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
တိစီဝရေန အစ္ဆာဒေသီတိ၊ ကား။
တိစီဝရံ၊ သုံးထည်သော သင်္ကန်းကို။
ဘဂဝတော၊ အား။
အဒါသိ၊ ပြီ။
ပန၊ ဆက်။
ဣဒံ၊ ဤ တိစီဝရေန အတ္ထာဒေသိ ဟူသော စကားသည်။
ဝေါဟာရဝစနမတ္တံ၊ ပြောရိုးစကားမျှသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
[ထိုခေတ်က လှူသည်ကို “အစ္ဆာဒေသိ”ဟု ပြောရိုးရှိ၍ “အစ္ဆာဒေသိ”ဟု ဆိုသည်အမှန်အားဖြင့် “လှူပြီ”ဟု ဆိုလိုသည်။]
စ၊ ဆက်။
တသ္မိံ တိစီဝရေ၊ ထို သုံးထည်သော သင်္ကန်းတွင်။
ဧကမေကော၊ တစ်ထည် တစ်ထည်သော။
သာဋကော၊ အဝတ်သည်။
သဟဿံ၊ တစ်ထောင်ကို။
အဂ္ဃတိ၊ ထိုက်တန်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့လျှင်။
ဗြာဟ္မဏော၊ သည်။
ဘဂဝတော၊ အား။
တိသဟဿဂ္ဃနကံ၊ ၃ ထောင် ထိုက်တန်သော။
ဥတ္တမံ၊ ကောင်းမြတ်သော။
ကာသိက ဝတ္ထသဒိသံ၊ ကာသိတိုင်း၌ ဖြစ်သော အဝတ်နှင့် တူသော။
တိစီဝရံ၊ ကို။
အဒါသိ၊ လှူပြီ။
ဧကမေကဉ္စ ဘိက္ခု ဧကမေကေန ဒုဿယုဂေနာတိ၊ ကား။
ဧကမေကေန၊ တစ်စုံ တစ်စုံသော။
ဒုဿယုဂဠေန- အဝတ်အစုံဖြင့်။
(အစ္ဆာဒေသိ ၌ စပ်၊)
တတြ၊ ထို အဝတ် အစုံတွင်။
ဧကသာဋကော၊ တစ်ထည်သော အဝတ်သည်။
ပဉ္စသတာနိ၊ ငါးရာတို့ကို။
အဂ္ဃတိ၊ ထိုက်တန်၏။
ဧဝံ၊ လျှင်။
ပဉ္စ န္နံ ဘိက္ခုသတာနံ၊ ငါးရာသော ရဟန်းတို့အား။
ပဉ္စ သတသဟဿဂ္ဃနကာနိ၊ ငါးသိန်း ထိုက်တန်ကုန်သော။
ဒုဿာနိ၊ အဝတ်တို့ကို။
အဒါသိ၊ ပြီ။
ဗြာဟ္မဏော၊ သည်။
ဧတ္တကမ္ပိ၊ ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော ပစ္စည်းကိုလည်း။
ဒတွာ၊ လှူရ၍။
အတုဋ္ဌာ၊ မတင်း တိမ်နိုင်သည်။
(ဟုတွာ)။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
သတ္တဋ္ဌသဟဿဂ္ဂနကေ၊ ခုနစ်ထောင် ရှစ်ထောင် ထိုက်တန်ကုန်သော။
နေကရတ္တကမ္ဗလေစ၊ များစွာသောကမ္ဗလာနီတို့ကို လည်းကောင်း။
ပတ္တဏ္ဏပဋ၀ဋေ စ
ပတ္တုဏ္ဏပရူပရေစ။ ။ ပတ္တုဏ္ဏဒေသေဘဝါ - ပတ္တုဏ္ဏအရပ်၌ ဖြစ်သော အဝတ်တို့ ပဋာနိ ပန စိနာနိ ( သာရတ္ထ) ဝိမတိ၌လည်း “ပတ္တုဏ္ဏပဋ , စိနပၚေ ” ဟု သဘောတူပင်ဖွင့်၏။ [ အဘိဓာန်နိဿယသစ်၌ “ပတ္တုဏ္ဏ (ပတ္တောဏ္ဏ) - ဖွပ်လျှော် အပ်ပြီးသော ပိုးချည် အဝတ်၊ ဝါ - ပတ္တုဏ္ဏတိုင်းဖြစ် ပိုးထည်အဝတ်”ဟု ပေး၏၊ ကောသိယဝိသေသောပိ ၀ဒန္တိ - ပိုးချည်ဖြင့် ရက်အပ်သော အဝတ်အထူးကို “ပတ္တုဏ္ဏ ခေါ်၏"ဟု သာရတ္ထ၌ လာသော ဝဒန္တိဝါဒနှင့် သဘော တူပုံ ရသည်။ ]
၊ ပတ္တုဏ်တိုင်း, စိန့်တိုင်း၌ ဖြစ်သော အဝတ်တို့ကို လည်းကောင်း။
ဖါလေတွာ ဖါလေတွာ၊ ခွဲ၍ ခွဲ၍။
ဝါ၊ ဆုတ်၍ ဆုတ်၍။
အာယောဂအံသဗုဒ္ဓကကာယဗန္ဓနပရိဿာဝနာဒီနံ
အာယောဂ။ ပေ။ ပရိဿာဝနာဒီနံ။ ။ ထိုင်သောအခါ ဒူး ၂ ဖက်ကို ထောင်၍ ထို ဒူး ၂ ဖက်နှင့် ကိုယ်ကို သိုင်း၍ ပတ်၍ထားကြောင်း အဝတ်ကို “အာယောဂပတ်”ဟု ခေါ်၏၊ အံသ - ပခုံး၌ + ဗုဒ္ဓ - ဖွဲကြောင်း အဝတ်ကား သပိတ်အိတ် စသည်၌ တပ်အပ်သော ပခုံးသိုင်း (ပခုံးလွယ်)ကြိုးတည်း၊ ကာယဗန္ဓန-အဝတ်ခါးပန်းကြိုး၊ “ပရိ-ထက်ဝန်းကျင်+သောန ရေကို ယိုကျစေသော ရေစစ်”ဟူသည် ရေအိုးပေါ် စသည်၌ ဖြန့်၍ စစ်ရသော ပဝါရေစစ်တည်း။
၊ အာယော ဂပတ်, ပခုံးလွယ်, ခါးပန်းကြိုး, ပဝါရေစစ် အစရှိသော အသုံးအဆောင်တို့၏။
အတ္ထာယ၊ ငှာ၊။
ဒါသိ၊ ပြီ။
သတပါက သဟဿပါကာနံ၊ အကြိမ်တစ်ရာချက်အပ်, အကြိမ်တစ်ထောင် ချက်အပ်ကုန်သော။
ဘေသဇ္ဇ တေလာနံ စ၊ ဆေးဖြစ်သော ဆီတို့ဖြင့်လည်း။
တုမ္ဗာနိ၊ သားရေဗူးတို့ကို။
[ဘေသဇ္ဇသမ္မာကေန ဆေးဖြစ်အောင်ကောင်းစွာ ချက်ခြင်းဖြင့်+သာဝိတတေလာနံ၊ (ပဝါရေစစ်၌)စစ်အပ်သောဆီတို့ဖြင့်။ စမ္မမယတေလဘာဇနာနိ ဆီဗူးတို့ကို]
ပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍။
ဧကမေကဿ၊ တစ်ပါး တစ်ပါးသော။
ဘိက္ခုနော၊ အား။
အဗ္ဘနတ္ထာယ၊ တစ်ထောင် ထိုက်တန်သော။
တေလံ၊ ကို။
အဒါသိ၊ ပြီ။
ဗဟုနာ၊ များစွာဆိုခြင်းဖြင့်။
ကိ'၊ ဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း။
စတူသု၊ န်သော။
ပစ္စယေသု၊ တို့တွင်။
ကောစိ၊ သော။
ပရိက္ခာရော၊ ရာ ဖြစ်သော။
သမဏပရိဘောဂေါ၊ ရဟန်း အသုံးအဆောင်သည်။
အဒိန္နောနာမ၊ မပေးလှူအပ်သည် မည်သည်။
န အဟောသိ၊ မရှိပြီ။။
ပန၊ ထိုသို့ပင် မပေးလှူအပ်သော ပရိက္ခရာမည်သည်မရှိပါသော်လည်း။
ပါဠိယံ၊ တော်၌။
စီဝရမတ္တမေဝ၊ သင်္ကန်းမျှကိုသာ။
ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။
[ဥပလက္ခဏနည်းဖြင့် သင်္ကန်းကိုသာမှတ်၍ ဆိုသည်၊ ဟူလို။]
ဧဝံ၊ လျှင်။
မဟာယာဂံ၊ ကြီးစွာသော ပူဇော်မှုကို။
ယဇိတွာ၊ ပူဇော်ပြီး၍။
သပုတ္တဒါရံ၊ သားမယားနှင့်တကွ။
ဝန္ဒိတွာ၊ ရှိခိုး၍။
နိသိန္နံ၊ သော။
[ပါဠိတော်၌ “အထခေါ ဘဂဝါ ဝေရ ဗြာဟ္မဏံ”ဟု ရှိသောကြောင့် ထို အတိုင်း ထား၍ “ဧဝံ။ ပေ။ နိသိန္နီ” ဟု ဝိသေသန ထည့်ပြသည်။ ]
ဝေရဉ္စ, ဗြာဟ္မဏံ၊ ကို။
အထ ခေါ၊ ထိုင်နေရာ ထိုအခါ၌။
ဘဂဝါ၊ သည်။
တေမာသံ၊ လုံး။
မာရာဝဋ္ဋနေန၊ ကြောင့်။
ဓမ္မဿဝနာမတရသပရိဘောဂပရိဟီနံ၊ တရားနာရခြင်းဟူသော အမြိုက် အရသာကိုသုံးဆောင်ရခြင်းမှ ယုတ်လျော့သည်ကို။
ဧကဒိဝသေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။
ဓမ္မာမတဝဿံ၊ တရားတည်းဟူသော အမြိုက်မိုးကို။
ဝဿတွာ၊ ရွာစေတော်မူ၍။
ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပံ
ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပံ။ ။ တေမာသံ သောတဗ္ဗဓမ္မံ အဇ္ဇေဝ သုဏိဿာမီတိ နိသိန္နဿ ဝါတွင်းသုံးလ နာရမည် တရားကို တစ်နေ့တည်း၌ နာလိုက်မည်ဟုကြံ၍ ထိုင်နေသော ပုဏ္ဏား၏၊ တံအဇ္ဈာသယံ ပူရေတွာ ဒေသိတတ္တာ ဝုတ္တံ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပံ ကုရုမာနောတိ။
၊ ပြည့်စုံသောအကြံအစည် ရှိသည်ကို။
ကုရုမာနော၊ မူလျက်။
ဓမ္မိယာ၊ ရှိသော။
ကထာယ၊ ဖြင့်။
သန္ဒဿတွာ၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ, စီးပွား ၂ဖြာကို,ကောင်းစွာပြတော်မူပြီး၍။
သမာဒါပေတွာ၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကို ကောင်းစွာယူစေတော်မူပြီး၍။
သမုတ္တေဇေတွာ၊ ကုသိုလ်တရားတို့၌ ကောင်းစွာထက်သန်စေတော်မူပြီး၍။
သမ္ပန္နံသေတွာ၊ အားတက်သရော ရှိပုံ ထင်ရှားရှိသောအခြားဂုဏ်တို့ဖြင့် ကောင်းစွာအပြားအားဖြင့်ရွှင်လန်းစေတော်မူပြီး၍။
အာသနာ၊ မှ။
ဥဋ္ဌာယ၊ ၍။
ပက္ကမိ၊ မူပြီ။
ဗြာဟ္မဏောပိ၊ သည်လည်း။
သပုတ္တဒါရော၊ တကွ။
ဘဂဝန္တဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဘိက္ခုသံဃဉ္စ, ဝန္ဒိတွာ၊ ၍။
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။
ပုန ပိ၊ နောက်ထပ်လည်း။
အမှာကံ၊ တို့အား။
အနုဂ္ဂဟံ၊ ကို။
ကရေယျာထ၊ ပါကုန်။
ဣတိ ဧဝမာဒီနိ၊ ဤသို့အစရှိသော စကားတို့ကို။
ဝဒန္တော၊ လျှောက်လျက်။
အနုဗန္ဓိတွာ၊ အစဉ်လိုက်ပို့၍။
[“အနုပဇ္ဇိတွာတိ အနုဂန္တာ”ဟုဖွင့်သော ဋီကာအလို“အနုပဇ္ဇိတွာ”သာမူဟောင်း။
အနုဗန္ဓိတွာနှင့် အနက်တူ။]
အဿူနိ၊ မျက်ရည်တို့ကို။
ပဝတ္တယမာနော၊ ဖြစ်စေလျက်။
နိဝတ္တိ၊ ပြန်နစ်ရှာလေပြီ။
အထခေါ။ ပေ။
ဝိဟရိတွာတိ၊ ကား။
ယထာဇ္ဈာသယံ၊ အဇ္ဈာသယအားလျော်စွာ။
ယထာရုစိ၊ စွာ။
တံဝါသံ၊ ထို ဝေရဉ္ဇာမြို့၌ သီတင်းသုံးတော်မူခြင်းကို။
ဝသိတွာ၊ မူပြီး၍။
[တံဝါသံနှင့် ဝသိတွာ ပုဒ်သည် အရ မပြား။ ထို့ကြောင့် အဘေဒဘေဒူပစာကြံ ]
ဝေရာယ၊ မှ။
နိက္ခမိတွာ၊ မူ၍။
မဟာမဏ္ဍလစာရိကာယ၊ မဟာမဏ္ဍလ ဒေသစာရီကို။
စရဏကာလေ၊ ၌။
ဂန္တဗ္ဗံ၊ ကြွတော်မူထိုက်သော။
ဗုဒ္ဓဝီထိံ၊ ဘုရား လမ်းမတော်ကို။
ပဟာယ၊ မူ၍။
ဒုဗ္ဘိက္ခဒေါသေန၊ ဒုဗ္ဘိက္ခအပြစ်ကြောင့်။
ကိလန္တံ၊ ပင်ပန်းနေသော။
ဘိက္ခုသံဃံ၊ ကို။
ဥဇနာဝ၊ ဖြောင့်မတ်သည် သာလျှင်ဖြစ်သော။
မဂ္ဂန၊ ဖြင့်။
ဂဟေတွာ၊ ခေါ်ယူတော်မူ၍။
ဂန္ထကာမော၊ ကြွတော်မူလိုသည်။
(ဟုတွာ)။
သောရေယျာဒီနိ၊ သောရေယျအစရှိသော အရပ်တို့ကို။
အနုပဂမ္မ၊ မကပ်ရောက်မူ၍။
[သောရေယျ စသော အရပ်တို့ကား မဟာမဏ္ဍလဒေသစာရီ ခရီးစဉ်တည်း။]
ပယာဂပတိဋ္ဌာနံ၊ ပယာဂရွာသို့။
ဝါ၊ ပယာဂဆိပ်ကမ်းသို့။
ဂန္တာ၊ ၍။
[ဋီကာ၌“ပယာဂပတိ ဌာနန္တိ ဂါမဿာပိ, တိတ္ထဿာပိ”ဟုရှိ၏။]
တတ္ထ၊ ထိုပယာဂဆိပ်ကမ်း၌။
ဂင်္ဂနဒိံ၊ ကို။
ဥတ္တရိတွာ၊ ဖြတ်ကူးတော်မူ၍။
ယေန၊ အကြင်လမ်းဖြင့်။
ဗာရာဏသီ၊ ဏသီမြို့သို့။
(အဝသရိတဗ္ဗာ၊ သက်ရောက်ထိုက်၏။)
တံ၊ ထိုလမ်းဖြင့်။
(ဗာရာဏသိံ၊ သို့။)
အဝသရိ၊ သက်ရောက်တော်မူပြီ။
ယထာဘိရန္တိ
**ယထာဘိရန္တိ**။ ။ အဘိရန္တ ကို“မွေ့ လျော်(ပျော်)”ဟု ပေးရိုးရှိသော်လည်း ဘုရား ရဟန္တာတို့မှာ ပင်ကိုကပင် ပျင်းရိခြင်း မရှိသောကြောင့် “ပျော် - မပျော်” လျဉ်းပါးဖွယ်မရှိ၊ထို့ကြောင့် “အဇ္ဈာသယအလိုဆန္ဒ”ကို “အဘိရန္တ”ဟုမှတ်၊ [အဘိရန္တ သဒ္ဒါစာယံ အဘိရုစိပရိယာယော။] “အလိုတော်” ဟူသည်လည်း ဝိနေယျသတ္တဝါတို့ကို ဆုံးမဖွယ်ရှိသေးလျှင် နေတော်မူလိုခြင်း, ဆုံးမခြင်းကိစ္စ ပြီးဆုံးလျှင် နေတော်မမူလိုဘဲ အခြား ဆုံးမဖွယ်ရှိရာသို့ ကြွတော်မူလိုခြင်းတည်း “ယထာဘိရန္တိ၊ ကျွတ်ထိုက်ကြသား, ဝေနေများကို, ထောက်ထားရှုမျှော်, အလိုတော်အတိုင်း"ဟုပေး]။
တေန အဝသရိ၊ တေန အဝသရိ ဟူသောအနက်၌။
တဒဝသရိ၊ တဒဝသရိဟုဖြစ်၏။
[ တဒဝသရီတိ ဧတ္ထ တန္တိ ကရဏတ္ထေ ဥပယောဂဝစနံ။]
တတြာပိ၊ ထို ဗာရာဏသီမြို့၌လည်း။
ယထာဇ္ဈာသယံ၊ အဇ္ဈာသယတော် အားလျော်စွာ။
ဝိဟရိတွာ၊ ၍။
ဝေသာလိံ၊ သို့။
အဂမာသိ၊ မူပြီ။
တေန၊ ကြောင့်။
အနုပဂမ္မ သောရေယျံ။ ပေ။
သာလာယန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
သမန္တပါသာ ဒိကာယ
သမန္တ ပါသာဒိကာယ။ ။ သမန္တတော သဗ္ဗသော ပသာဒံ ဇေနတီတိ သမ ပါသာဒိကာ၊ ဋီကာ၊ ဤ၌ သမန္တ တောပုဒ်သည် သဗ္ဗသောနှင့် အနက်တူတည်း။ပသာဒံ+ဇနေတီတိ ပါသာဒိကာသမန္တ တော-ကြွင်းမဲ့ဥဿုံ အလုံးစုံအားဖြင့် + ပါသာဒိကာ - ကြည့်ရှုသူတို့စိတ်၏ ကြည်လင်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော အဋ္ဌကထာတည်း၊ သမန္တပါသာဒိကာ။
၊ သမန္တပါသာဒိကာ မည်သော။
ဝိနယသံဝဏ္ဏနာယ၊ ဝိနည်း အဋ္ဌကထာ၌။
ဝေရဉ္စကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ၊ ဝေရကဏ္ဍ အဖွင့်သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။
တတြ
တတြိဒံ။ ပေ။ တ္တသ္မိံ ။ ။ သမန္တပါသာဒိကာ၌ သမန္တ (အလုံးစုံ)ဟူသော စကား သည် ဂုဏ်ကို ရည်ရွယ်သော စကားတည်းဟု ပြလို၍.“တတြိဒံပေ၊ ဣသ္မိ"ဟု အချီ စကားကို မိန့်သည်ထို ဂုဏ်အပြားတို့ကား “ အာစရိယပရမ္မရတော " အစရှိသော အပြားတို့တည်း“ ဟေ ပန ပကာရေ သန္ဓာယ သမန္တ တောတိ ဝုစ္စတိတေ ပကာရေ ဝိတ္ထာရေတွာ ဒဿေတုံ တတြိဒံတိအာဒိ ဝုတ္တံတတ္ထ သမန္တပါသာဒိကာတိ ယာ သံဝဏ္ဏနာ ဝုတ္တာတတြ တဿံ သမန္တပါသာဒိကာယံသမန္တပါသာဒိကာ ဘာဝေ ဣဒံ ဝက္ခမာနဂါထာဝစနံ ဟောတီတိ ယောဇနာ၊ - ဝိမတိ။]
၊ ထို သမန္တပါသာဒိကာယ ဝိနယသံဝဏ္ဏနာယ ဟူသော စကားရပ်၌။
သမန္တပါသာဒိကာယ၊ သမန္တပါသာဒိကာ အဋ္ဌကထာ၏။
သမန္တ ပါသာဒိကတ္တသ္မိံ၊ အကုန်အစင် ကြည်လင်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သည်၏ အဖြစ်၌။
ဣဒံ၊ ဤ ဆိုအပ်လတ္တံ့သော စကားရပ်သည်။
(ဟောတိ၊ ၏။
ကိံ၊ အဘယ် စကားရပ်သည်။
ဟောတိ၊ သနည်း။)
အာစရိယပရမ္မရတော
အာစရိယပရမ္ပရတော။ ။ “ဥပါလိ ဒါသကောစေ၀” စသည်ဖြင့် ဆရာ အစဉ်အဆက်ကို ပြပုံလည်း ပါသာဒိကဖြစ်၏၊ ထိုဆရာ အစဉ်အဆက်ကို သိရသဖြင့် ဤ အဋ္ဌကထာကြည့်ရသူတို့မှာ စိတ်ကြည်နူးကြသည် - ဟူလို။ နိဒါနဝတ္ထုပဘေဒဒီပနတော။ ။“နိဒါနပဘေဒဒီပနတော, ဝတ္ထုပဘေဒ ဒီပနတော”ဟု ခွဲပါ၊ ဤ အဋ္ဌကထာ၌ ဗာဟိရနိဒါန်း, အဗ္ဘ န္တ ရ အဇ္ဈတ္တိက] နိဒါန်း, သိက္ခာပုဒ် တစ်ပါးတစ်ပါး၏
၊ ဆရာ အဆက်ဆက်အားဖြင့် လည်းကောင်း။
နိဒါနဝတ္ထုပ္ပဘေဒဒီပနတော
နိဒါနဝတ္ထုပ္ပဘေဒဒီပနတော။ ။ "နိဒါန ပဘေဒဒီပနတော, ဝတ္ထုပဘေဒ ဒီပနတော" ဟု ခွဲပါ၊ ဤ အဋ္ဌကထာ၌ ဗာဟိရနိဒါန်း, အဗ္ဘန္တရ [အဇ္ဈတ္တိက] နိဒါန်း, သိက္ခာပုဒ် တစ်ပါးတစ်ပါး၏ နိဒါန်းအားဖြင့် နိဒါန်းအပြားကိုလည်း ပြထား၏၊ ထေရဝါဒ အမျိုးမျိုး ပြခြင်းကို ဝတ္ထုပဘေဒဒီပနဟု သာရတ္ထ၌ ဆို၏၊ ထိုထိုသိက္ခာပုဒ်၏ သုဒိန္န ဝတ္ထု မက္ကဋီဝတ္ထုစသည်တို့မှာ သိက္ခာပုဒ်နိဒါန်းတွင် ပါဝင်လေပြီ-ဟု ဆိုလို၏၊ ဝိမတိကား - သုဒိန္နဝတ္ထုစသည်ကို ပြခြင်းကို “ဝတ္ထုပဘေဒဒီပန”ဟုဆိုလိုသည်။
၊ နိဒါန်း အပြားကိုပြခြင်း, အာစရိယဝါဒဟူသော ဝတ္ထုအပြားကို ပြခြင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ပရသမယ ဝိဝဇ္ဇနတော
ပရ။ ပေ။ ဝိဝဇ္ဇနတော ။ ။ “သကာယ ပဋိညာယ မေတ္တိယံ ဘိက္ခုနာသေထ” ဟူသော ပါဠိတော်ကို ဖွင့်ပြရာ၌ သူတစ်ပါးတို့၏ အယူဝါဒကိုပြ၍ ထိုဝါဒကို ပယ်ခြင်းမျိုးကဲ့သို့ ပရသမယကို ရှောင်ကွင်းပယ်ရှားသော စကားများလည်း ကျေနပ်ကြည်ညို ဖွယ်ရာ ပါရှိသည် ဟူလို၊ ထိုသို့ ပရသမယကို ပယ်လိုက်လျှင် သကသမယ (မိမိအယူဝါဒ)ကိုလည်း စင်ကြယ်စေပြီး ဖြစ်ရကား “သကသမယ ဝိသုဒ္ဓိတော”ဟု မိန့်သည်။ [ဝိသုဇ္ဈတိ ဧတာယာတိ ဝိသုဒ္ဓိ၊ သကသမယဿ + ဝိသုဒ္ဓိ သကသမယဝိသုဒ္ဓိအချို့ စာ၌ “သုဒ္ဓိတော”ဟု ရှိ၏၊ အရိယာ ဂါထာ ဖြစ်၍ “ဝိသုဒ္ဓိတော”ဟု ရှိရမည်။]
၊ သူတစ်ပါးအယူကိုရှောင်ကွင်းခြင်း အားဖြင့်လည်းကောင်း။
သကသမယ ဝိသုဒ္ဓိတောစေဝ၊ မိမိ အယူဝါဒ၏ စင်ကြယ်ကြောင်း စကားရပ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဗျဉ္ဇနပရိသောဓနတော
ဗျဉ္ဇနပရိသောဓနတော။ ။ သဒ္ဒါ ပုဒ်ပါဌ်ကို အမှားအမှန် သုတ်သင်ခြင်း၊ တစ်နည်း သဒ္ဒါကျမ်းအား လျော်အောင် ဝိဂြိုဟ် ပြု၍ ပုဒ်ပြီးပုံကို ပြခြင်း။ “ပါဌဝိသောဓနေန ဗုဒ္ဓနပရိသောဓနံ ဝေဒိတဗ္ဗ၊ သဒ္ဒသတ္ထာနုသာရေန ဝါ နိဗ္ဗစနံ ဒဿေတွာ ပဒနိက္ခုတ္တိဒဿနံ ဗုဒ္ဓနပရိသောဓနံ။]
၊ သဒ္ဒါ ပုဒ်ပါဌ်ကို သုတ်သင်ခြင်း အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ပဒတ္ထတော၊ ပုဒ်အနက်အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ပါဠိယောဇနက္ကမတော၊ ပါဠိတော်ကို ယောဇနာပုံအစဉ်အားဖြင့် လည်းကောင်း။
သိက္ခာပဒနိစ္ဆယတောစ၊ သိက္ခာပုဒ်ကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။
[အချို့စာများ၌ ဝိနိစ္ဆယ၊ ဟု ဝိပါနေ၏။ ပထာအရိယာ ဂါထာဖြစ်၍(ဝိ)မလို။]
ဝိဘင်္ဂနယဘေဒဒဿနတော
ဝိဘင်္ဂနယဘေဒ ဒဿနတော။ ။ သိက္ခာပုဒ် ပါဠိတော်ကို အကျယ်ဖွင့်ရာ၌ “တိသော ဣတ္ထိယော မနုဿိတ္ထီ အမနုဿိတ္ထီတိ တိရစ္ဆာနဂတိတ္ထိ” စသည်ဖြင့် အကျယ်ဖွင့်လေ့ရှိ၏ထိုစကားကို “ဝိဘင်္ဂ”ဟု ခေါ်၏ပါဠိတော်လာ ဝိဘင်္ဂနည်းကို မှီး၍ ဤ အဋ္ဌကထာ၌လည်း အကျယ်ဖွင့်နည်း အပြားကို ပြထားသည်-ဟူလို
၊ ဝိဘင်းဖွင့်သကဲ့သို့ ဖွင့်ပုံနည်းအပြားကိုပြခြင်းအားဖြင့် လည်းကောင်း။
သမ္ပဿတံ
သမ္ဖဿတံ။ ပေ။ ဝိညူနံ။ ။ သမ္ဖဿတံတိ ဉာဏစက္ခုနာ သမ္မာပဿန္တာန်-ဤ အာစရိယပရမ္ပရ ပြပုံစသည်ကို ဉာဏ်စက္ခုဖြင့် ကောင်းစွာကြည့်ရှုသော ပညာရှိတို့မှာ ဤအဋ္ဌကထာ၌ မကျေနပ်စရာ တစ်စုံတစ်ခုမှ မပါဝင်ချေ, အားလုံးကျေနပ်စရာချည်းသာ ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဝိနည်းပါဠိတော်၏ ဤ အဖွင့်အဋ္ဌကထာအတွက် “သမန္တပါသာဒိကာ” ဟူသော နာမည်သာလျှင် အနွတ္ထနာမည် အဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်ရပေသည်-ဟူလို။
၊ ဉာဏ်စက္ခုဖြင့် ကောင်းစွာကြည့်ရှုကြကုန်သော။
ဝိညူနံ− ပညာရှိတို့သည်။
(ဒိဿတို့၌စပ်။)
ဝါ၊ တို့၏။
အပါသာဒိကံ၌စပ်။
ယောဇနာ၌“သမ္ပဒါန်”ဟုဆို၍ဒိဿတိ၌ စပ်၏။
ယတော၊ အကြင့်ကြောင့်။
ဧတ္ထ၊ ဤအဋ္ဌကထာ၌။
ကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော။
အပါသာဒိကံ၊ စိတ်၏ ကြည်လင်ခြင်းကို မဖြစ်စေနိုင်သော အရာကို။
န ဒိဿတိ၊ မတွေ့မြင်အပ်။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။
(ထိုသို့အပါသာဒိကကိုမတွေ့မြင် အပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။)
ဝိနေယျဒမနကုသလေန၊ ဝိနေယျသတ္တဝါကို ဆုံးမခြင်း၌ ကျွမ်းကျင်တော်မူသော။
လောကံ၊ သတ္တလောကကို။
အနုကမ္မမာနေန၊ သနားစောင့်ရှောက်တော်မူသော။
လောကနာထေန၊ သတ္တလောက၏ ကိုးကွယ်ရာမြတ်ဘုရားသည်။
ဝုတ္တဿ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။
ဝိနယဿ၊ ဝိနည်း ပိဋကတ် ပါဠိတော်မြတ်၏။
အယံ သံဝဏ္ဏနာ၊ ဤအဖွင့်အဋ္ဌကထာသည်။
သမန္တပါသာဒိကာတွေဝ၊ သမန္တပါသာဒိကာ ဟူ၍သာ။
ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်ပြီ။
ဣတိ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော ဂါထာစကားရပ်ဖြစ်၏။
(တတြိဒံကိုပြန်အုပ်သည်။)
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
( ဣတိတစ်လုံးအကျေကြံ)။
...အဇ္ဈတ္တိကနိဒါနဝဏ္ဏနာ၊ အဇ္ဈတ္တိကနိဒါန်းအဖွင့်သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။
ဝေရဉ္စ ကဏ္ဍဘာသာဋီကာ
ပြီးပြီ။