Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā

8. Paṭhamaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

တေန သမယေနာတိ ဥပက္ခဋသိက္ခာပဒံ။
တတ္ထ၊ ၌။ အတ္ထာဝုသော မံသော ဥပဋ္ဌာကောတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ (အယမေတ္ထမှ ဧတ္ထကိုယူ။) အာဝုသော၊ ရှင်။ တွံ၊ သည်။ ယံ၊ အကြင်အလုပ်အကျွေးဒါယကာကို။ ဘဏသိ၊ ပြော၏။ မမ၊ ၏။ ဝါ၊ မှာ။ ဧဝရူပေါ၊ သော။ သော ဥပဋ္ဌာကော၊ ထိုအလုပ်အကျွေး ဒါယကာသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ အယံ အတ္ထော၊ ဤအနက်သည်။ ဟောတိ။
အပိမေယျ ဧဝံ ဟောတီတိ၊ ကား။ အယျ၊ အရှင်ဘုရား။ မေ၊ တပည့်တော်၏။ ဝါ၊ မှာ။ ဧဝံ၊ ဤအကြံသည်။ ဟောတိအပိ၊ ဖြစ်တော့ဖြစ်ပါ၏။ [အပိသဒ္ဒါ မန္ဒာနုညာ (အနည်းငယ်ခွင့်ပြုခြင်း) အနက်ဟော။] အပိ မယျာ ဧဝန္တိပိ၊ ဟူ၍လည်း။ ပါဌော၊ ပါဌ်ရှိ၏။ ["အယျာ" ဟု ဗဟုဝုစ်သာ ထူးသည်။ အနက််််ကား တူ၏။]
ဘိက္ခုံ ပနေဝ ဥဒ္ဒိဿာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဥဒ္ဒိသာတိ၊ ကား။ အပဒိဿ၊ ညွှန်ပြ၍။ အာရဗ္ဘ၊ အကြောင်းပြု၍။ (ဥပက္ခဋံ ဟောတိ၊ ၌ စပ်)။
ပန၊ ဆက်။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ယံ၊ အကြင်ရဟန်းကို။ ဥဒ္ဒိဿ၊ ၍။ ဥပက္ခဋံ၊ စုဆောင်းစီမံအပ်သည်။ ဟောတိ။ တံ၊ ထိုသင်္ကန်းဖိုးသည်။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ အတ္ထာယ၊ ငှာ။ ဥပက္ခဋံ နာမ၊ မည်သည်။ ဟောတိ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အဿ၊ ထိုဘိက္ခုံပနေဝ ဥဒ္ဒိဿပုဒ်၏။ ပဒဘာဇနေ၊ ၌။ ဘိက္ခုဿတ္ထာယာတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ)ဝုတ္တံ။
ဘိက္ခုံ အာရမဏံကရိတွာတိ၊ ကား။ ဘိက္ခုံ၊ ကို။ ပစ္စယံ၊ အကြောင်းကို။ ကတွာ။ ဟိ၊ မှန်။ ယံ၊ အကြင်သင်္ကန်းဖိုးကို။ ဘိက္ခုံ ဥဒ္ဒိဿ ဥပက္ခဋံ၊ ပြီ။ တံ၊ ထိုသင်္ကန်းဖိုးသည်။ နိယမေနေဝ၊ အမြဲအားဖြင့်သာလျှင်။ ဘိက္ခုံပစ္စယံ ကတွာဥပက္ခဋံ ဟောတိ။ တေန၊ ကြောင့်။
ဘိက္ခုံ အာရမဏံ ကရိတွာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ။
ဟိ၊ မှန်။ ပစ္စယောပိ၊ အကြောင်းသည်လည်း။ လဘတိ။ ပေ။ အာဒီသု၊ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။ အာရမဏန္တိ၊ ဏံ ဟူ၍။ အာဂတော၊ ၏။ [မာရော၊ မာရ်နတ်သည်။ အာရမဏံ၊ အကြောင်းကို။ လဘတိ။]
ဣဒါနိ၊ ၌။ ဥဒ္ဒိဿာတိဧတ္ထ၊ ၌။ ယော ကတ္တာ၊ အကြင် ဥဒ္ဒိသနကြိယာ၏ ကတ္တားပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (အတ္ထိ)။ တဿ၊ ထိုဥဒ္ဒိသနကြိယာ၏ ကတ္တားပုဂ္ဂိုလ်၏။ အာကာရဒဿနတ္ထံ၊ ရည်စူးပုံ အခြင်းအရာကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။ ဘိက္ခုံ အစ္ဆာဒေတုကာမောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ။
ဟိ၊ မှန်။ ဘိက္ခုံ၊ ကို။ အစ္ဆာ‌ဒေတုကာမေန၊ သည်။ (ဟုတွာ)။ တေန၊ ထိုဒါယကာသည်။ တံ၊ ထိုရဟန်းကို။ ဥဒ္ဒိဿ, ဥပက္ခဋံ၊ ပြီ။ အညေန၊ သော။ ကာရဏေန၊ အကြောင်းကြောင့်။ န (ဥပက္ခဋံ၊ စုဆောင်းစီမံအပ်သည်မဟုတ်။)
ဣတိ၊ ဤနည်းအားဖြင့်။ သော၊ ထိုဒါယကာသည်။ အစ္ဆာဒေတုကာမော၊ သူသည်။ ဟောတိ။
တေန၊ ကြောင့်။ ဘိက္ခုံ အစ္ဆာဒေတုကာမောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ။
အညာ တကဿ ဂဟပတိဿဝါတိ (ပဒဿ)၊ ၏။ အညာတကေန၊ သော။ ဂဟိပတိနာဝါ၊ သည်သော်လည်းကောင်း။ ဣတိ အတ္ထော(ဟောတိ)။
ဟိ၊ မှန်။ ကရဏတ္ထေ၊ ကရိုဏ်းဝိဘတ်၏ ကတ္တားအနက်၌။ ဣဒံ သာမိဝစနံ၊ ဤသာမိဝိဘတ်သည်။ (ဟောတိ)။
ပဒဘာဇနေ ပန၊ ၌ကား။ ဗျဉ္ဇနံ၊ သဒ္ဒါနည်းကို။ အဝိစာရေတွာ၊ မစိစစ်မူ၍။ အတ္ထမတ္ထမေဝ၊ အဓိပ္ပာယ်နက်မျှကိုသာ။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ အညာတကောနာမ။ ပေ။ ဝုတ္တံ။
စီဝရ စေတာပန္နန္တိ၊ ကား။ စီဝရ မူလံ၊ သင်္ကန်း၏ အမြစ်အရင်းသည်။ ဝါ၊ သင်္ကန်းဖိုးသည်။ စီဝရစေတာပန္န ရုပ်ပြီးပုံကို ကင်္ခါဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။ ‌[ရွှေ ငွေသာမက လဲလှယ်၍ရကောင်းသော ဝါ,ချည်စသည်တို့ကိုလည်း "စီဝရစေတာပန္န" ဟု ခေါ်သောကြောင့် "စီဝရမူလံ" ဟုဖွင့်သည်။] ပန၊ ဆက်။ တံ၊ ထိုသင်္ကန်းအဖိုးသည်။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဟိရညာဒီသု၊ ငွေအစရှိသည်တို့တွင်။ အညတရံ၊ တစ်မျိုးမျိုးသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပဒဘာဇနေ၊ ၌။ ဟိရညံ ဝါတိ အာဒိ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
ဥပက္ခဋံဟောတီတိ၊ ကား။ သဇ္ဇိတံ၊ စီစဥ်အပ်သည်။ ဟောတိ။ သံဟရိတွာ၊ စုဆောင်း၍။ ထပိတံ၊ သည်။ ဟောတိ။ [ပက္ခဋံပုဒ်၏ ရုပ်ပုံနှင့်တကွ အဓိပ္ပာယ် ကင်္ခါဘာသာဋီကာ၌ရှုပါ။] ပန၊ ဆက်။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဟိရညံဝါတိ အာဒိနာ၊ သော။ ဝစနေန၊ စကားဖြင့်။ အဿ၊ ထိုသင်္ကန်းအဖိုး၏။ ဥပက္ခဋဘာဝေါ၊ စီစဉ်အပ်သည်၏အဖြစ်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဒဿိတော၊ သည်။ ဟောတိ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဥပက္ခဋံနာမတိ ပဒံ၊ ကို။ ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ၍။ ဝိသုံ၊ သီးခြား။ ပဒဘာဇနံ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) နဝုတ္တံ။ [ဥပက္ခဋံ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပဒဘာဇနီ၌ သီးခြားဖွင့်ပြတော်မမူအပ် ဟူလို။]
ဣမိနာတိ၊ ဣမိနာဟူသော ပုဒ်ကို။ ဥပက္ခဋံ၊ စီစဥ်အပ်ပြီးသော အဖိုးကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ အာဟ၊ ဟောတော်မူပြီ။ တေနေဝ၊ ထို့ကြောင့်ပင်။ အဿ၊ ထိုဣမိမာပုဒ်၏။ ပဒဘာဇနေ၊ ၌။ ပစ္စုပဋ္ဌိတေနာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ။
ဟိ (ယသ္မာ) ‌‌ကြောင့်။ ယံ၊ အကြင် သင်္ကန်းအဖိုးကို။ ဥပက္ခဋံ၊ ပြီ။ သံဟရိတွာ၊ စုဆောင်း၍။ ထပိတံ၊ ပြီ။ တံ၊ ထိုသင်္ကန်းအဖိုးသည်။ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ၊ ရှေးရှုတည်သည်။ ဟောတိ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ပစ္စုပဋ္ဌိတေနာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ။
အစ္ဆာဒေဿာမီတိ ဧတံ၊ ဟူသော ဤသဒ္ဒါသည်။ ဝေါဟာရဝစနံ၊ ပြောရိုးဆိုစဉ် စကားတည်း။ ထိုခေတ်က သင်္ကန်းလှူခြင်းကို "သင်္ကန်းဖြင့်ဖုံးလွှမ်းခြင်း" ဟုပြောလေ့ရှိသည်၊ ဟူလို။ ပန၊ စင်စစ်ကား။ ဣတ္ထန္နာမဿ၊ သော။ ဘိက္ခုနော၊ အား။ ဒဿာမိ၊ အံ့။ ဣတိအယံ၊ သည်ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤအစ္ဆာဒေဿာမိပုဒ်၌။ အတ္ထော၊ တည်း။
တေနေဝ၊ ကြောင့်ပင်။ အဿ၊ ထို အစ္ဆာဒေဿာမိပုဒ်၏။ ပဒဘာဇနေပိ၊ ၌လည်း။ ဒဿာမီတိ ဝုတ္တံ။
တတြ စေ သော ဘိက္ခူတိ၊ ကား။ ယတြ၊ အကြင် အရပ်၌။ သောဂဟပတိ ဝါ၊ သည်သော်လည်းကောင်း။ (သာ) ဂဟပတာနီဝါ၊ လည်းကောင်း။ (အတ္ထိ)။ တတြ၊ ထိုအရပ်သို့။ သော ဘိက္ခု၊ သည် ပုဗ္ဗေ အပ္ပဝါရိတော,ဥပသင်္ကမိတွာ (သွား၍) စီဝရေ, ဝိကပ္ပံ၊ ထူးအောင် စီမံခြင်းသို့။ စေအာပဇ္ဇေယျ။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤ တတြ စေ သော ဘိက္ခု စသောဝါကျ၌။ ပဒသမ္ဗန္ဓော၊ ပုဒ်တို့၏ စပ်ခြင်းတည်း။
တတ္ထ၊ ထို တတြ စသော ဘိက္ခု စသော၌ဝါကျ၌။ ဥပသင်္ကမိတွာတိ ဣမဿ၊ ၏။ ဂန္တွာတိ ဣမိနာဝ၊ ဂန္တွာဟူသော ဤပုဒ်ဖြင့်သာလျှင်။ အတ္ထေ၊ သည်။ သိဒ္ဓေ၊ ပြီးပါလျက်။ ပစုရဝေါဟာရဝသေန၊ အများအခေါ်အဝေါ်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝါ၊ အများအသုံးအနှုန်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ဃရန္တိ၊ ဃရံဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ပဒဘာဇနီ၌ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ [လူအများက "အိမ်သို့သွား" ဟု ပြောဆိုလေ့ ရှိကြသောကြောင့် ဥပသင်္ကမိတွာအတွက် "ဂန္တွာ" ဟုသာမကဘဲ "ဃရံ" ထည့်၍ ပဒဘာဇနီ၌ ဖွင့်ပြတော်မူသည်၊ ဟူလို။]
ပန၊ စင်စစ်ကား။ ယတြ၊ ၌။ သော ဒါယကော (အတ္ထိ)။ တတြ၊ သို့။ ဂန္တွာ, ဣတိ အယမေဝ၊ ဤအနက်သည်သာ။ ဧတ္ထ၊ ဤ ဥပသင်္ကမိတွာဟူသော ပါဌ်၌။ အတ္ထော၊ လိုရင်းအနက်တည်း။ တသ္မာ, ပုနပိ၊ ထပ်၍လည်း။ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဥပသင်္ကမိတွာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ပဒဘာဇနီ၌ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဝိကပ္ပံ အာပဇ္ဇေယျာတိ၊ ကား။ ဝိဿိဋ္ဌကပ္ပံ၊ ထူးအောင်စီမံခြင်းသို့။ အဓိကဝိဓာနံ၊ အပိုအလွန် စီမံခြင်းသို့။ အာပဇ္ဇေယျ။ [ဝိကပ္ပံ၌ ဝိသည်ဝိသိဋ္ဌဟူသော အနက်ကို ဟော၏။ ကပ္ပဓာတ်ကား ဝိဓိ အနက်ဟောတည်း။ ထို့ကြောင့် "ဝိဿဋ္ဌကပ္ပံ၊ အဓိကဝိဓာနံ" ဟုဖွင့်သည်။] ပန၊ ဆက်။ ပဒဘာဇနေ၊ ၌။ ယေနာကာရေန၊ ဖြင့်။ ဝိကပ္ပံ အာပန္တော ဟောတိ။ တမေဝ၊ ထို အခြင်းအရာကိုပင်။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ အာယတံဝါတိအာဒိ၊ ကို။ ဝုတ္တံ။
သာဓူတိ၊ သာဓုသဒ္ဒါသည်။ အာယာစနေ (ပဝတ္တော) နိပါတော။
ပရိဝိတက္ကေ (ပဝတ္တော) နိပါတော။
မန္တိ၊ မံဟူသောပုဒ်ဖြင့်။ အတ္တာနံ၊ မိမိကို။ နိဒ္ဒိသတိ၊ ညွှန်ပြ၏။
အာယာသ္မာတိ၊ ဖြင့်။ ပရံ၊ သူတစ်ပါးကို။ အာလပတိ၊ ရှေးရှုပြောဆို၏။ အာမန္တေတိ၊ ခေါ်၏။
ပန၊ ဆက်။ ယသ္မာ, ဣဒံ သဗ္ဗံ၊ ဤအလုံးစုံသော "သဓုဝတ မံ အာယသ္မာ"ဟူသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။ ဗျဉ္ဇနမတ္တမေဝ၊ သဒ္ဒါမျှသည်ပင်။ ဝါ၊ သဒ္ဒါအတိုင်းပင်။ ဥတ္တာ‌နတ္ထမေဝ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (သဒ္ဒါအတိုင်းပင်အနက်ထနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) အဿ၊ ထိုပုဒ်အပေါင်း၏။ အတ္ထော၊ ကို။ ပဒဘာဇနေ၊ ၌။ န ဝုတ္တော။ [ပဒဘာဇနီ၌ အထူးဟော‌တော်မမူတော့၊ ဟူလို။]
ကလျာဏကမျတံ ဥပါဒါယာတိ၊ ကား။ သုန္ဒရကာမတံ၊ ကောင်းသောသင်္ကန်းကို အလိုရှိသူ၏အဖြစ်ကို။ ဝိသိဋ္ဌကာမတံ၊ ထူးသောသင်္ကန်းကိုအလိုရှိသူအဖြစ်ကို။ စိတ္တေန၊ ဖြင့်။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ [ဥပါဒါယပုဒ်ကိုစိတ္တေနဟု ကရိုဏ်းထည့်၍။ ဥပသဒ္ဒါအနက် မရှိဟု သိစေလိုသောကြောင့် "ဂဟေတွာ" ဟု ဖွင့်သည်။] တဿ၊ ထိုဥပါဒါယပုဒ်၏။ အာပဇ္ဇေယျ စေတိဣမိနာ၊ ဟူသော ဤပုဒ်နှင့်။ သမ္ဗန္ဓော၊ စပ်ခြင်းသည်။
(ဟောတိ) ပန၊ ဆက်။ ယသ္မာ, ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ ကလျာဏကမျတံ၊ ကောင်းသောသင်္ကန်းကို အလိုရှိသူ၏အဖြစ်ကို။ ဥပါဒါယ၊ စိတ်ဖြင့် ယူ၍။ (ဝိကပ္ပံ၊ သို့။) အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။ သော၊ သည်။ သာဝတ္ထိကော(သာဓွတ္ထိကော)၊ ကောင်းသောသင်္ကန်းဖြင့်အလိုရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အဿ၊ ထိုကလျာဏကမျတံ ဥပါဒါယပုဒ်၏။ ပဒဘာဇနေ၊ ၌။ ဗျဉ္ဇနံ၊ သဒ္ဒါကို။ ပဟာယ၊ ၍။ အဓိပ္ပေတတ္ထမေဝ၊ ကိုသာ။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ တဒေဝ ဝစနံ၊ ထိုသာဓွတ္ထိကော မဟဂ္ဃတ္ထိကော ဟူသော စကားသာ။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
ပန၊ ဆက်။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဣမဿ၊ ဤထူးအောင် စီမံခြင်းသို့။ အာပဇ္ဇနမတ္တေနေဝ၊ ရောက်ခြင်းမျှဖြင့်သာ။ အာပတ္တိ၊ သည်။ သီသံ၊ အပြီးအဆုံးသို့။ န ဧတိ၊ မရောက်သေး။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တဿ ဝစနေနာတိအာဒိ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
အနာပတ္တိ ဉာတကာနန္တိ အာဒီသု၊ တို့၌။ ဉာတကာနံ၊ တို့၏။ စီဝရေ၊ လှူမည့်သင်္ကန်း၌။ ဝိကပ္ပံ အာပဇ္ဇန္တဿ အနာပတ္တီတိ ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
မဟဂ္ဃံ။ ပေ။ စောတာပေတီတိ၊ ကား။ ဂဟပတိဿ၊ သည်။ ဝီသတိ အဂ္ဃနကံ၊ ၂၀ ထိုက်တန်သော။ စီဝရံ၊ ကို။ စေတာပေတုကာမဿ၊ လဲလှယ်လိုလသော်။ ဝါ၊ သော။ ဂဟပတိဿ၊ အား။ ဧတေန၊ ဤ ၂၀ တန်သင်္ကန်းဖြင့်။ မယှံ၊ အား။ အလံ၊ အလိုမရှိ။ ဒသဂ္ဃနကံဝါ၊ ၁၀တန်သင်္ကန်းကိုသော်လည်းကောင်း။ အဋ္ဌဂ္ဃနကံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။ ‌ဒေဟိ၊ လှူလော့။ ဣတိ ဝဒတိ။ အနာပတ္တိ။
စ၊ ဆက်။ အပ္ပဂ္ဃန္တိ ဣဒံ၊ ကို။ အတိရေကနိဝါရဏတ္ထမေဝ၊ အပိုအလွန်ကို တားမြစ်တော်မူခြင်းအကျိုးငှာသာလျှင်။ ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။ ပန၊ စင်စစ်ကား။ သမကေပိ၊ အဖိုးအားဖြင့်ညီမျှသော သင်္ကန်း၌လည်း။ (ဝိကပ္ပံ၊ သို့။ အာပဇ္ဇန္တဿ)အနာပတ္တိ။ [အဖိုးမထူးစေဘဲ အနေအထားပုံသဏ္ဍာန်စသော အားဖြင့် ထူးအောင်စီမံခြင်းသို့ရောက်သော ရဟန်းမှာ အာပတ်မသင့်။] တဉ္စ၊ ထိုညီမျှသော သင်္ကန်းသည်လည်း။ အဂ္ဃဝသေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ (သမကံ ဟောတိ)။ ပမာဏဝသော၊ အရှည်အတို ပမာဏ၏ အစွမ်းဖြင့်။ (သမကံ၊ ညီမျှသည်။) န ဟောတိ။ ဟိ၊ မှန်။ (တစ်နည်း) ဟိ (ယသ္မာ)။ ဣဒံ သိက္ခာပဒံ၊ သည်။ အဂ္ဃဝဍ္ဎနကံ၊ အဖိုးကိုတိုးပွားစေခြင်းရှိသောသိက္ခာပုဒ်တည်း။ (အဂ္ဃဝဍ္ဎနံ ဧတဿ အတ္ထီတိ အဂ္ဃဝဍ္ဎနကံ၊ ဋီ။)
တသ္မာ, ယော၊ အကြင်ဒါယကာသည်။ ဝီသတိအဂ္ဃနကံ၊ သော။ အန္တရဝါသကံ၊ ကို။ စေတာပေတုကာမော၊ သည်။ (ဟောတိ)။ တံ၊ ထိုဒါယကာကို။ ဧတ္တကမေဝ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိ သော ၂၀ သော အဖိုးကိုသာ ထိုက်တန်သော။ စီဝရံ၊ ကို။ မေ, ဒေဟီတိ ဝတ္တုံပိ ဝဋ္ဋတိ။ ပေ။ သဒိသာနေဝ။