Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā

Nigamanavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၂၃၃။ **ဥဒ္ဒိဋ္ဌာခေါ၊ ပေ၊ ဓမ္မာ**တိ ဣဒံ၊ ဟူသော ဤစကားသည်။ ဣဓ၊ ဤဘိက္ခုဝိဘင်းပါဠိတော်၌။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌပါရာဇိကပရိဒီပနမေဝ၊ သရုပ်သကန်အားဖြင့် ပြအပ်သော ပါရာဇိကတို့ကို ထင်ရှားပြကြောင်း စကားသာတည်း။
ပန၊ ဆက်။ သမောဓာနေတွာ၊ ပါရာဇိကအားလုံးကိုပေါင်း၍။ သဗ္ဗာနေဝ၊ အလုံးစုံသာလျှင်ဖြစ်ကုန်သော။ စတုဝီသတိ၊ ၂၄ ပါးသော။ ပါရာဇိကာနိ၊ တို့ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ န်၏။
စတုဝီသတိ၊ သော။ (ပါရာဇိကာနိ၊ တို့ဟူသည်။) ကတမာနိ၊ တို့နည်း။
ပါဠိယံ၊ ၌။ အာဂတာနိ၊ လာကုန်သော။ တာဝ၊ ဘိက္ခုနီတို့မှ ရှေးဦးစွာ။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။ စတ္တာရိ၊ လေးပါးသော ပါရာဇိကတို့လည်းကောင်း။ ဘိက္ခုနီနံ၊ တို့၏။ အသာဓာရဏာနိ၊ ဘိက္ခုတို့နှင့် မဆက်ဆံကုန်သော။ စတ္တာရိ၊ တို့လည််းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ အဋ္ဌ၊ ရှစ်ပါးသောပါရာဇိကတို့လည်းကောင်း။
ဧကာဒသ၊ တစ်ကျိပ်တစ်ယောက်ကုန်သော။ အဘဗ္ဗပုဂ္ဂလာ၊ အဘဗ္ဗပုဂ္ဂိုလ်တို့လည်း‌ကောင်း၊ ("ဣတိ ဧကုနဝီသတိ" ၌စပ်။) တေသု၊ ထိုအဘဗ္ဗပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်။ ပဏ္ဍက၊ ပေ၊ ဗဉ္ဇနကာ၊ ပဏ္ဍုက်, တိရစ္ဆာန်, ဥဘတောဗျည်းဖြစ်ကုန်သော။ တယော၊ သုံးယောက်တို့သည်။ ဝတ္ထုဝိပန္နာ၊ ပျက်သော ဝတ္ထုရှိကုန်သော။ အဟေတုကပဋိသန္ဓိကာ၊ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တည်း။ [အဟေတုကပဋိသန္ဓိကာဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်များ မဂ်မရထိုက်ကြောင်းကိုပြ၏။] တေသံ၊ ထို ပဏ္ဍုက်စသောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏အတွက်။ သဂ္ဂေါ၊ နတ်ပြည်ကို။ အဝါရိတော၊ မတားမြစ်အပ်။ မဂ္ဂေါပန၊ ကိုကား။ ဝါရိတော၊ ၏။ ဟိ၊ မှန်။ (တစ်နည်း) ဟိ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေ၊ ထို ပဏ္ဍုက်စသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ မဂ္ဂပ္ပဋိလာဘာယ၊ မဂ်ကိုရခြင်းငှာ။ အဘဗ္ဗာ၊ မထိုက်ကုန်။ (ကသ္မာ၊ နည်း။) ဝတ္ထုဝိပန္နတ္ထာ၊ ပျက်သော ဝတ္ထုရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
နေသံ၊ ထိုပဏ္ဍုက်စသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ ပဗ္ဗဇ္ဇာပိ၊ ကိုလည်း။ ပဋိက္ခိတ္တာ၊ ပယ်မြစ်တော်မူအပ်ပြီ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေပိ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း။ ပါရာဇိကာ၊ ပါရာဇိကကျသူနှင့် တူကုန်၏။ပရိဒီပနမေဝ။ ။ဤဘိက္ခုဝိဘင်း ပါရာဇိက ပါဠိတော်၌ ပါရာဇိက လေးပါးကိုသာ သရုပ်ထုတ်ပြထားသောကြောင့် “စတ္တာရော ပါရာဇိကာ ဓမ္မာ”ဟု နိဂုံးအုပ်ထားသည်၊[ဣဓာတိ-ဣမသ္မိံ ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂေ။] ပါရာဇိကကျပြီးသူသည် ရဟန်းမဖြစ်နိုင်တော့သကဲ့သို့ရဟန်းမဖြစ်နိုင်ခြင်းတူသောကြောင့် ပါရာဇိကသဘောသက်ရောက်နေသော အခြားပုဂ္ဂိုလ်များလည်း ရှိသေး၏-ဟူလို၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်များကို ပြလို၍ “သမောဓာနတွာ ပန”စသည်မိန့်။
ဝတ္ထုဝိပန္နာ။ ။ပဗ္ဗပဇ္ဇုသမ္ပဒါယ အဝတ္ထုဘာဝတော ဝတ္ထုဝိပန္နာ-ရှင်ရဟန်းဖြစ်ခြင်း၏တည်ရာ မဟုတ်သောကြောင့် ဝတ္ထုဝိပန္န ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ကြသည်၊ မှန်၏-“န ဘိက္ခဝေပဏ္ဍကော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော” စသည်ဖြင့် မဟာဝါပဗ္ဗဇ္ဇခန္ဓက၌ “ထိုပုဂ္ဂိုလ်များကို ရှင်ရဟန်းပြု၍ မပေးရ"ဟု ပယ်မြစ်တော်မူထားသည်၊ ထို့ကြောင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်များသည် ရဟန်းမဖြစ်ထိုက်သောကြောင့် [ပါရာဇိကကျထားသော ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် အလားတူဖြစ်ကြသည်။ ပါရာဇိကာဝိယာတိ ပါရာဇိကာ။]
ထေယျသံဝါသကော၊ ကလည်းကောင်း။ ပေ၊ သံဃဘေဒကော၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ, ဣမေအဋ္ဌ၊ တို့သည်။ အတ္တနော၊ ၏။ ကိရိယာယ၊ အမူအရာကြိယာ၏။ [ရဟန်းအသွင်ကို ခိုးခြင်း, တိတ္ထိဘောင်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းစသော အမူအရာကြိယာ၏။] ဝိပန္နတ္တာ၊ ပျက်စီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အဘဗ္ဗဋ္ဌာနံ၊ အဘဗ္ဗအရာသို့။ ပတ္တာ၊ ရောက်ကုန်ပြီ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ပါရာဇိကာဝ၊ ပါရာဇိကကျသူနှင့် တူသူတို့ပင်တည်း။
တေသု၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်။ ထေယျသံဝါသကော၊ လည်းကောင်း။ ပေ၊ ဣတိ၊ သို့။ ဣမေသံတိဏ္ဏံ၊ ဤ ၃ ယောက်တို့ အတွက်။ သဂ္ဂေါ၊ ကို။ အဝါရိတော၊ မတားမြစ်အပ်။ မ‌‌ဂ္ဂေါပန၊ ကိုကား။ ဝါရိ တောဝ၊ သည်သာ။
ဣတရေသံ၊ ဤ ၃ ယောက်မှ အခြားကုန်သော။ ပဉ္စန္နံ၊ မာတုဃာတကစသော ၅ ယောက်တို့၏ အတွက်။ ဥဘယမ္ပိ၊ သဂ္ဂ, မဂ္ဂ ၂ပါးစုံကိုလည်း။ ဝါရိတံ၊ ပြီ။
ဟိ၊ မှန်။ တေ၊ ထိုမာတုဃာတကစသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ အနန္တရဘဝေ၊ အခြားမဲ့လာလတ္တံ့ဘဝ၌။ နရကေ၊ ၌။ နိဗ္ဗတ္တနကသတ္တာ၊ ဖြစ်လတ္တံ့သော သတွာတို့တည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့လျှင်။ ဣမေ ဧကာဒသစ၊ ဤတစ်ကျိပ်တစ်ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဧကူနဝီသတိ၊ တစ်ယောက်ဖြင့် ယုတ်လျော့သော ၂၀သည်။ (ဟောတိ)၊၊
တေ၊ ထို ၁၉ ယောက် သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဂီဟိလိ‌င်္ဂေ၊ လူ့အသွင်၌။ ရုစိံ၊ အလိုဆန္ဒကို။ ဥပ္ပာဒေတွာ၊ ဖြစ်စေ၍။ ဂိဟိနိဝါသန နိဝတ္ထာယ၊ လူ့အဝတ်ကိုဝတ်သော။ ဘိက္ခုနိယာ၊ နှင့်။ သဒ္ဓိံ, ဝီသတိ၊ သည်။ (ဟောန္တိ)၊၊
ဟိ၊ မှန်။ သာ၊ ထိုလူဝတ်လဲသော ဘိက္ခုနီသည်။ အဇ္ဈာစာရဝီတိက္ကမံ၊ လွန်ကျူး၍ကျင့်ခြင်းဟူသောဝီတိက္ကမကို။ အကတွာပိ၊ မပြုမူ၍လည်း။ ဝါ၊ မပြုဘဲလည်း။ ဧတ္တာဝတာဝ၊ ဤမျှလောက် လူ့ အဝတ်ကို ဝတ်ခြင်းဖြင့်သာလျှင်။ အဿမဏီ၊ ရဟန်းမဟုတ်တော့သည်။ (ဟောတိ)၊ ဣတိ ဣမာနိ၊ ဤသည်တို့ကား။ (တာဝ၊ လမ္ဗီစသည်တို့မှရှေးဦးစွာ။) ဝီသတိ၊ သော။ ပါရာဇိကာနိ၊ သာရတ္ထ။ ။တေ ဘိက္ခုဘာဝါယ အဘဗ္ဗတ္တာ ပါရာဇိကာပန္နသဒိသတာယ ပါရာဇိကာတိ ဝုတ္တာ၊ ဝသတိ ဧတ္ထာတိ ဝတ္ထု-ရဟန်းအဖြစ်၏ တည်ရာ (ရဟန်းဖြစ် ထိုက်သော) ဂုဏ်တည်း၊ ထိုဂုဏ်ဟူသည် မဟာဝါပဗ္ဗဇ္ဇခန္ဓက၌လာသော ရဟန်းမဖြစ်ထိုက်သော အပြစ်အားလုံးမှ ကင်းခြင်းတည်း၊ “ဝတ္ထု+ဝိပန္နံ ယေသံတိ ဝတ္တုဝိပန္နာ- (ပဏ္ဍုက် စသည်ဖြစ်နေရကား) ပျက်စီးသော ဝတ္ထု(ဂုဏ်)ရှိသူတို့”ဟု သာရတ္ထ၌ ဗဟုဗ္ဗီဟိ ပြု၏၊ ဝိမတိ၌ “တေနဝတ္တုမတ္တေန+ဝိပန္နာ” ဟုတပ္ပုရိသ်ပြု၍ ဝိပန္နဝတ္ထုကာတိအတ္ထော” ဟု ဥဇုကတ္ထပြသည်။
အပရာနိပိ၊ န်သော၊(အနုလောမ ပါရာဇိကာနီတိ ဝဒန္တိ၌စပ်။) လမ္ဗီ၊ ရှည်သော အင်္ဂါဇာတ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်လည်းကောင်း။ မုဒုပိဋ္ဌိကော၊ နူးညံ့သော ကျောက်ကုန်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်လည်းကောင်း။ (ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။) ပရဿ၊ ၏။ အင်္ဂဇာတံ၊ ကို။ မုခေန၊ ပါးစပ်ဖြင့်။ ဂဏှာတိ၊ စုပ်ယူ၏။ (သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်လည်း‌ကောင်း။) (ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။) ပရဿ၊ ၏။ အင်္ဂဇာတေ၊ ၌။ အဘိနိသီဒတိ၊ ရှေးရှုတိုင်၏။ သော၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမေသံစတုန္နံ၊ တို့၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ စတ္တာရိ၊ န်သော။ အနုလောမပါရာဇိကာနိ၊ အနုလောမ ပါရာဇိကတို့သည်။ (ဟောန္တိ)၊ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ န်၏။
ဟိ၊ မှန်။ ဧတာနိ၊ ဤလေးပါးသော ပါရာဇိကတို့ကို၊(ဝုစ္စန္တ၌စပ်။) ယသ္မာ, ရာဂဝသေ န၊ ရာဂ၏အစွမ်းဖြင့်။ သဒိသဘာဝူပဂတာနံ၊ တူသည်၏အဖြစ်သို့ ‌ကပ်ရောက်ကုန်သော။ ဥဘိန္နံ၊ မိန်းမ, ယောကျ်ား ၂ဦးသားတို့၏။ ဓမ္မော၊ အကျင့်ကို။ မေထုနဓမ္မောတိ၊ မေထုနဓမ္မဟူ၍။ ဝုစ္စတီ၊ ၏။ [မိထုနာနံ-အချင်းချင်းတို့၏+အယံ-ဥစ္စာတည်း၊‌ မေထုနော-ဥစ္စာ၊ မေထုနောစ+‌သော+ဓမ္မောစာတိမေထုနဓမ္မော။]
တသ္မာ, ဧဟေန ပရိယာဓယန၊ (မိန်းမ, ‌ယောက်ျား ၂ ဦးသားတို့၏ ရာဂထကြွခြင်းဟူသော) ဤပရိယာယ်အားဖြင့်။ မေထုန်ဓမ္မံ၊ ကို။ အပ္ပဋိသေဝိတွာယေဝ၊ မမှီဝဲမူ၍သာလျှင်။ ငါ၊ ဘဲသာလျှင်။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ မဂ္ဂေန၊ မဂ်တစ်ခုဖြင့်။ မဂ္ဂပ္ပဝေသနဝသေန၊ မဂ်တစ်ခုသို့ သွင်းခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗတ္တာ၊ ရောက်ထိုက်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ မေထုနဓမ္မပါရာဇိကသာ၊ မေထုနဓမ္မပါရာဇိကအား။ အနုလောမေန္တိ၊ လျော်စွာဖြစ်ကုန််၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ဧတာနိ ဟိ၊ ပေ၊ ဝုစ္ဆန္တိ။ ။ မေထုနဓမ္မ-ဟူသည်ရာဂအစွမ်းဖြင့် တပ်မက်ခြင်း တူကြသူ ၂ယောက်တို့၏ အကျင့်ဖြစ်၏၊ လဗ္ဗီ မုဒုပိဋ္ဌိကတို့သည် မိမိတစ်ယောက်တည်း၏ မဂ်အချင်းချင်း၌သာ သွင်းကုန်၏၊ သူတစ်ပါး၏ အင်္ဂါဇာတ်ကို စုပ်သူရှေးရှထိုင်သူတို့မှာ အစုပ်ခံရ-အထိုင်ခံရသော အခြားတစ်ယောက်၌ ရာဂဖြစ်မည်ဟု အမြဲမဆိုနိုင်ပါ၊ ဤသို့ တစ်ယောက်တည်း ရာဂဖြစ်နေပါလျှင် အဘယ်နည်းဖြင့် မေထုနဓမ္မပါရာဇိကအား လျော်သနည်း-ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် “ဧတာနိဟိ” စသည်မိန့်။
မိန်းမ, ယောက်ျား ၂ ဦးသားတို့ ရာဂထကြွခြင်းအားဖြင့် မေထုန်မမှီသော်လည်း လ‌ဗ္ဗီ မုဒုပိဋ္ဌိကတို့သည် တစ်ယောက်တည်း၏ပင် မဂ်အချင်းချင်းသို့ သွင်းခြင်း၊ နောက်နှစ်ယောက်ကား သူ့အင်္ဂါဇာတ်ဟူသော မဂ်ကို မိမိ၏မုခမဂ် ဝစ္စမက်၌ သွင်းခြင်း အားဖြင့် မေထုန်အကျင့်နှင့် သဘောတူနေသောကြောင့် မေထုနဓမ္မပါရာဇိကအားလျော်သော အနုလောမပါရာဇိကတို့ ဖြစ်ကြရလေသည်။ [ဧတေန ပရိယာယေနာတိ-ဥဘိန္နံ ရာဂ ပရိယုဋ္ဌာန သင်္ခါတေန ပရိယာယေန၊ ဤပုဒ်ကို အပ္ပဋိသေပိတွာ၌ စပ်၊ အနုလောမေန္တိ၌ “အနု လောမံ” ဟူသော နာမ်ပုဒ်နောင် ဖြစ်ခြင်းအနက်၌ ဣပစ္စည်း သက်ထားသော နာမဓာတ်ဟု ကြံ။]
အနုလောမပါရာဇိကနီတိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စန္တိ၊ န်၏။
ဣတိ၊ လျှင်။ ဣမာန စတ္တာရိစ၊ ဤလေးပါးသော ပါရာဇိကတို့သည်လည်းကောင်း။ ပုရိမာနိ၊ ရှေးဖြစ်ကုန်သော။ ဝီသတိစ၊ နှစ်ဆယ်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ သမောဓာနေတွာ၊ ပေါင်း၍။ သဗ္ဗာနေဝ၊ အလုံးစုံသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။ စတုဝီသတိ၊ သော။ ပါရာဇိကာနိ၊ ပါရာဇိကတို့ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ သိထိုက်ကုန်၏။
**န လဘတိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သံဝါသန္တိ**၊ ကား။ ဥပေါသထ၊ ပေ၊ ဘေဒံ၊ ဥပုသ်ပြုခြင်း, ပဝါရဏာပြုခြင်း, ပါတိမောက်ရွတ်ပြခြင်းဟူသော သံဃကံအပြားရှိသော။ ဘိက္ခူဟိသဒ္ဓိံ, သံဝါသံ၊ အတူတကွ နေထိုင်ရာဖြစ်သောကံကို။ န လဘတိ၊
**ယထာပုရေ တထာပစ္ဆာ**တိ၊ ကား။ ပုဗ္ဗေ၊ ရှေးဖြစ်သော။ ဂိဟိလာလေ၊ လူဖြစ်ရာအခါ၌လည်းကောင်း။ အနုပသမ္ပန္နကာလေစ၊ သာမဏေဖြစ်ရာအခါ၌လည်းကောင်း။ (န လဘတိ) ယထာ၊ ကဲ့သို့။ ပစ္ဆာ၊ ၌။ ပါရာဇိကံ၊ ပါရာဇိက အာပတ်သို့။ အာပန္နောပိ၊ ရောက်သောပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ တထေဝ၊ သာလျှင်။ (န လဘတိ)၊ အသံဝါသောတိ၊ ကား။
တဿ၊ ထိုပါရာဇိကကျသော ရဟန်း၏။ ပေ၊ သံဝါသော၊ သည်။ နတ္ထိ၊ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
**တတ္ထာယသ္မန္တေ ပုစ္ဆာမီတိ**၊ ကား။ စတူသု၊ န်သော။ တေသု ပါရာဇိကေသု၊ တို့၌။ အာယသ္မန္တေ၊ တို့ကို။ ကစ္စိတ္ထပရိသုဒ္ဓါတိ၊ ဟူ၍။ ပုစ္ဆာမိ၊ ၏။
**ကစ္စိတ္ထာ**တိ၊ ကား။ ကစ္စိ၊ အသို့နည်း။ ဧတ္ထ၊ ဤပါရာဇိကတို့၌။
ပရိသုဒ္ဓါ၊ ထက်ဝန်းကျင်စင်ကြယ်ပါကုန်၏လော။ စတူသု၊ န်သော။ ဧတေသု ပါရာဇိကေသု၊ တို့၌။ ကစ္စိ၊ နည်း။ ပရိသုဒ္ဓါ၊ လော။ ["ကစ္စိဧတ္ထ"ကိုပင် "ဧတေသု၊ ပေ၊ ပရိသုဒ္ဓါ"ဟုထပ်ဖွင့်သည်။] ဣတိ အတ္ထော၊
အထဝါ၊ ကား။ **ကစ္စိတ္ထပရိသုဒ္ဓါ**တိ၊ ကား။ ကစ္စိ၊ နည်း။ ပရိသုဒ္ဓါ၊ တို့သည်။ အတ္ထ၊ ဖြစ်ပါကုန်၏လော။ ဘဝထ၊ လော။ ဣတိ အတ္တော၊
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ဝါကျတို့၌။ သေသံ၊ သည်။ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ သည်သာ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။ [လမ္ဗီ စသူတို့၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
သမန္တပါသာဒိကာယ၊ သော။ ဝိနယသံဝဏ္ဏနာယ၊ ၌။
စတုတ္ထပါရာဇိကဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။