Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā

Pubbenivāsakathā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဣတိ၊ သို့။ စတ္တာရိ ဈာနာနိ စတ္တာရိ ဈာနာနိ။ အဘိညာဉ်အကျိုး, နိရောဓသမာပတ်အကျိုးတို့ကို ဈာန်သမာပတ်ရှစ်ပါးလုံး ရပြီးမှသာ ပြီးစေနိုင်၏။ ထို့ကြောင့် စတ္တာရိဈာနာနိ အရ၌ အရူပဈာန် ၄-ပါးကိုပါ (စတုတ္ထဈာန်နှင့် ဈာန်အင်္ဂါချင်း တူသောကြောင့်) သွင်းယူထားသည်- ဟုမှတ်။ [ရူပဝိရာဂ ဝသေနပဝတ္တံ စတုဗ္ဗိဓံပိ အရူပဇ္ဈာနံ သင်္ဂဟိတမေဝါတိ အာဟ-စတ္တာရိ ဈာနာနီတိ။]အကြောင်း၏ အကြောင်းလည်း အကြောင်းပဲ။ ။ အဘိညာဉ်နှင့်နိရောဓ သမာပတ်တို့ကို (အရူပဈာန်လည်း ပါဝင်သော) စတုတ္ထဈာန်ကသာ ပြီးစေနိုင်၏၊ သို့သော် စတုတ္ထဈာန် ရဖို့ရန်အကြောင်းမှာ ပထမ, ဒုတိယ, တတိယ ဈာန်များတည်း ဤသို့အကြောင်း စတုတ္ထဈာန်၏ အကြောင်းဖြစ်သော ပထမ, ဒုတိယ, တတိယဈာန်တို့ကိုလည်း အဘိညာဉ်နိရောဓတို့၏ အကြောင်းဟု ယူဆ၍ "စတ္တာရိဈာနာနိ"ဟု ဈာန် ၄-ပါးလုံးကို ဆိုသည်။ ဥပမာ- ထမင်း၏ အကြောင်းသည် ဆန်, ဆန်၏အကြောင်းသည် မြက်ပင် (ကောက်ပင်)များတည်း။ ထိုသို့အကြောင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော မြက်ပင်များကို ထမင်း၏ အကြောင်းဟု ယူ၍ "တိဏေဟိ ဘတ္တံ သိဒ္ဓံ-ကောက်ပင်တို့ကြောင့် ထမင်းသည် ပြီး၏။" ဟု ဆိုသကဲ့သို့တည်း။ (ပဒဋ္ဌာနပဒဋ္ဌာနမ္ပိ ပဒဋ္ဌာနံ တွေဝ ဝုစ္စတိ။ ကာရဏကာရဏမ္ပိ ကာရဏံတိ။ ယထာ-တိဏေဟိ ဘတ္တံ သိဒ္ဓံတိ။) ၊ တို့သည်။ ကေသဉ္စိ၊ အချို့ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။(ဈာနာနိ-တို့သည်) စိတ္တေကဂ္ဂတတ္ထာနိ၊ စိတ်၏တည်ကြည်ခြင်းအကျိုးရှိကုန်သည်။ ဟောန္တိ။ ကေသဉ္စိ (ဈာနာနိ) ဝိပဿနာပါဒကာနိ၊ ဝိပဿနာ၏ အခြေခံတို့သည်။ ဟောန္တိ။ ကေသဉ္စိ (ဈာနာနိ) အဘိညာပါဒကာနိ၊ အဘိညာဉ်၏ အခြေခံတို့သည်။ ဟောန္တိ။ ကေသဉ္စိ (ဈာနာနိ) နိရောဓ ပါဒကာနိ၊ နိရောဓသမာပတ်တို့၏ အခြေခံတို့သည်။ ဟောန္တိ။ ကေသဉ္စိ (ဈာနာနိ) ဘဝေါက္ကမနတ္ထာနိ၊ ရူပဘဝ, အရူပဘဝသို့သက်ရောက်ရခြင်းအကျိုး ရှိကုန်သည်။ဟောန္တိ။
တတ္ထ၊ ထိုအကျိုးတို့တွင်။ (တစ်နည်း) တတ္ထ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်။ ခီဏာသဝါနံ၊ သုက္ခဝိပဿက ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ (ဈာနာနိ) စိတ္တေကဂ္ဂတတ္ထာနိ ဟောန္တိ။ [စိတ်တည်တည်ကြည်ကြည်နှင့် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ချမ်းသာစွာနေရခြင်း အကျိုးရှိသည်၊ ဟူလို။ ထိုအကျိုးကို ပြလို၍ "တေ ဟိ" စသည်မိန့်။] ဟိ၊ ချဲ့။ တေ၊ ထို သုက္ခဝိပဿက ရဟန္တာတို့သည်။ သမာပဇ္ဇိတွာ၊ ဈာန်သမာပတ်ကို ဝင်စား၍။ ဧကဂ္ဂစိတ္တာ၊ တစ်ခုတည်းသော အာရုံရှိသော စိတ်ရှိကုန်သည်။ (ဟုတွာ) သုခံ၊ စွာ။ ဒိဝသံ၊ တစ်နေ့ပတ်လုံး။ ဝိဟရိဿာမ၊ နေကုန်အံ့။ ဣတိ ဣစ္စေဝံ၊ ဤအကျိုးကို မျှော်ကိုး၍သာလျှင်။ ကသိဏပရိကမ္မံ၊ ကသိုဏ်းပရိကမ်ကို။ ကတွာ၊ ၍။ အဋ္ဌသမာပတ္တိယော၊ ရှစ်ပါးသော သမာပတ်တို့ကို။ နိဗ္ဗတ္တေန္တိ၊ ဖြစ်စေကုန်၏။
သေက္ခပုထုဇ္ဇနာနံ၊ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ (ဈာနာနိ) သမာပတ္တိတော၊ မှ။ ဝုဋ္ဌာယ၊ ထ၍။ သမာဟိတေန၊ ကောင်းစွာ အာရုံ၌ ထားအပ်သော။ ဝါ၊ တည်ကြည်သော။ စိတ္တေန၊ ဖြင့်။ ဝိပဿိဿာမ၊ ဝိပဿနာရှုကုန်အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ နိဗ္ဗတ္တေန္တာနံ၊ ဖြစ်စေကုန်လသော်။ ဝါ၊ ကုန်သော (သေက္ခပုထုဇ္ဇနာနံ= တို့၏ ဈာနာနိ။) ဝိပဿနာပါဒကာနိ၊ ဝိပဿနာ၏ အခြေခံတို့သည်။ ဟောန္တိ။
ပန၊ ကား။ ယေ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ အဋ္ဌသမာပတ္တိယော၊ တို့ကို။ နိဗ္ဗတ္တေတွာ၊ စေ၍။ အဘိညာပါဒကံ၊ အဘိညာဉ်၏ အခြေခံဖြစ်သော။ ဈာနံ၊ ကို။ သမာပဇ္ဇိတွာ၊ ၍။ သမာပတ္တိတော၊ မှ။ ဝုဋ္ဌာယ၊ ၍။ ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောတီတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တနယာ၊ ဟောတော်မူအပ်သောနည်းရှိကုန်သော။ အဘိညာယော၊ တို့ကို။ ပတ္ထေန္တာ၊ တောင့်တကုန်လျက်။ နိဗ္ဗတ္တေန္တိ၊ ကုန်၏။ တေသံ (ဈာနာနိ) အဘိညာပါဒကာနိ ဟောန္တိ။
ပန၊ ကား။ ယေ အဋ္ဌသမာပတ္တိယော နိဗ္ဗတ္တေတွာ နိရောဓသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ, သတ္တာဟံ၊ ပတ်လုံး။ အစိတ္တကာ၊ စိတ်မရှိကုန်သည်။ ဟုတွာ, ဒိဋ္ဌေဝဓမ္မေ၊ မျက်မှောက်ဘဝ၌ပင်။ နိရောဓံ၊ စိတ်, စေတသိတ်, စိတ္တဇရုပ်တို့၏ ချုပ်ခြင်းဟူသော။ နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာန်သို့။ ပတွာ၊ ရောက်၍။ သုခံ၊ စွာ။ ဝိဟရိဿာမ၊ ကုန်အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ နိဗ္ဗတ္တေန္တိ။ တေသံ (ဈာနာနိ) နိရောဓပါဒကာနိ ဟောန္တိ။
ယေ ပန။ ပေ။ အပရိဟီနဇ္ဈာနာ၊ မယုတ်လျော့သော ဈာန်ရှိကုန်သည်။ ပေ။ ဟောန္တိ။
ပန၊ ဆက်။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဣဒံ စတုတ္ထဇ္ဈာနံ၊ ကို။ ဗောဓိရုက္ခမူလေ ဗောဓိရုက္ခမူလေ ဘုရားရှင်သည် ဤဘဝ၌ အာဋ္ဌာရ-ဥဒက ရသေ့များအထံ စတုတ္ထဈာန်ကို ရခဲ့ဖူးသော်လည်း ထိုဈာန်သည် ဝိပဿနာပါဒက စသည်မဟုတ်။ ဝိပဿနာပါဒက စသော အကျိုးရှိသော စတုတ္ထဈာန်ကိုကား ဗောဓိရုက္ခမူလ၌သာ ဖြစ်စေတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် "ဗောဓိရုက္ခမူလေ နိဗ္ဗတ္တိတံ" ဟုဆိုသည်။ [သဗ္ဗကိစ္စသာဓက ဟူသည် အနုပုဗ္ဗဝိဟာရ (အစဉ်အတိုင်း သမာပတ်ဝင်စား၍ ဒိဋ္ဌဓမ္မချမ်းသာကို ခံစားခြင်း) စသော ကိစ္စများကို ပြီးစေခြင်းတည်း။] ၊ ဗောဓိပင်၏ အနီးအောက်၌။ နိဗ္ဗတ္တိတံ၊ ဖြစ်စေတော်မူအပ်ပြီ။ တဿ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏။ တံ၊ ထိုစတုတ္ထဈာန်သည်။ ဝိပဿနာပါဒကဉ္စေဝ၊ ဝိပဿနာ၏ အခြေခံ သည်လည်းကောင်း။ အဘိညာပါဒကဉ္စ၊ သည်လည်းကောင်း။ နိရောဓပါဒကဉ္စ၊ သည်လည်းကောင်း။ သဗ္ဗကိစ္စသာဓကဉ္စ၊ အလုံးစုံသော ကိစ္စကို ပြီးစေနိုင်သည်လည်းကောင်း။ သဗ္ဗလောကိယလောကုတ္တရဂုဏဒါယကံ သဗ္ဗလောကိယလောကုတ္တရဂုဏဒါယကံဤစကားကား ပြအပ်ပြီးသော ဝိပဿနာပါဒက စသော အားလုံးကို ပေါင်း၍ပြသော စကားတည်း။ ရှေ့စကားများနှင့်အရ မကွဲသောကြောင့်(စ)မပါဘဲထားသည်)။ [ဣမိနာ ယထာဝုတ္တံ ဝိပဿနာပါဒကတ္တာဒိ သဗ္ဗံ သမ္ပိဏ္ဍေတိ-ဝိမတိ။] ဘုရားရှင်၏ အရဟတ္တမဂ်သည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တည်းဟူသော လောကီယဂုဏ်, အရဟတ္တဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ဟူသော လောကုတ္တရာဂုဏ်ကို ပေးနိုင်၏။ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ဂုဏ်ကို ပေးနိုင်လျှင် ဘုရားဂုဏ်တော် အားလုံးကိုလည်း ပေးရာရောက်၏။ ထို အရဟတ္တမဂ်၏ အကြောင်းကား စတုတ္ထဈာန်ပင်တည်း။ ထို့ကြောင့် "တံ တဿ။ ပေ။ သဗ္ဗလောကိယ လောကုတ္တရဂုဏဒါယကံ" ဟု မိန့်သည်။ ၊ အလုံးစုံသော လောကီဂုဏ်, လောကုတ္တရာ ဂုဏ်ကို ပေးနိုင်သည်။ အဟောသိ။ ဣတိဝေဒိတဗ္ဗံ။
စ၊ ဆက်။ ယေသံ ဂုဏာနံ၊ အကြင်ဂုဏ်တို့ကို။ ဒါယကံ၊ ပေးနိုင်သည်။ အဟောသိ။ တေသံ၊ ထိုဂုဏ်တို့၏။ ဧကဒေသံ၊ တစ်စိတ်တချို့ကို။ [အာသဝက္ခယ (အရဟတ္တမဂ်) ရဖို့ရန် ဝိပဿနာပါဒကဂုဏ်, ပုနှင့်ဒိ ရဖို့ရန် အဘိညာပါဒကဂုဏ်ကို ဟူလို။] ဒဿေန္တော(ဟုတွာ), သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေတိ အာဒိံ၊ အစရှိသောစကာကို။ အာဟ၊ ဟောတော်မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုသော။ ပေ။ ရပ်၌။ သောတိ၊ ကား။ သော အဟံ၊ ထိုငါသည်။ [ ဝိဟာသိံ ဟု အမှယောဂ ကြိယာရှိသောကြောင့် သော အဟံ- ဟုဖွင့်။]
ဧဝန္တိဧတံ၊ ဧဝံဟူသော ဤသဒ္ဒါသည်။ စတုတ္ထဇ္ဈာနက္ကမ နိဒဿနံ စတုတ္ထဇ္ဈာနက္ကမ နိဒဿနံ။ ။ ဧဝံသည် နိဒဿနတ္ထ နိပါတ်တည်း။ ထို ဧဝံဖြင့် ညွှန်ပြအပ်သော နိဒဿေတဗ္ဗကား စတုတ္ထဈာန်နှင့် စတုတ္ထဈာန်ရဖို့ရန် အစဉ်ဖြစ်သော ပထမ ဒုတိယ တတိယ ဈာန်တည်း။ [ စတုတ္ထဈာနံစ+ကာမောစ, စတုတ္ထဈာနက္ကမာ၊ တေသံ နိဒဿနံ စတုတ္ထ ဈာနက္ကမနိဒဿနံ၊ "စတုတ္ထဈာနဿ တဿစ အဓိဂမ မဂ္ဂဿ (စတုတ္ထဈာန်ကိုလည်းကောင်း, ထို စတုတ္ထဈာန်ရကြောင်းလမ်းစဉ်ကိုလည်းကောင်း) နိဒဿနံ" ဋီကာ။] ပါဠိတော်၌ကား "ဧဝံ၊ ဤသို့၊ ဝါ၊ ပထမ ဒုတိယ တတိယ ဈာန်အစဉ်အားဖြင့် စတုတ္ထဈာန်ကို ရပြီး၍" ဟု အနက်ပေး။ ၊ စတုတ္ထဈာန်, စတုတ္ထဈာန်ကို ရကြောင်းအစဉ်ကို ညွှန်ပြကြောင်းသဒ္ဒါတည်း။
ဣမိနာ ကမေန၊ ဤ ပထမ ဒုတိယ တတိယဈာန် အစဉ်အားဖြင့်။ စတုတ္ထဇ္ဈာနံ၊ ကို။ ပဋိလဘိတွာ၊ ရပြီး၍။ ဣတိ၊ ဤအနက်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်။ ဝါ၊ လိုသည်။ ဟောတိ။
သမာဟိတေတိ၊ ကား။ ဣမိနာ စတုတ္ထဇ္ဈာန သမာဓိနာ၊ ဓိဖြင့်။ သမာဟိတေ သမာဟိတေ ။ ။ အောက်ဈာန်သမာဓိများသည် စတုတ္ထဈာန်သမာဓိ၏ အခြေခံသာဖြစ်၏၊ အဘိညာဉ်၏ အခြေခံကား စတုတ္ထဈာန်သမာဓိသာတည်း၊ ထို့ကြောင့် "စတုတ္ထဇ္ဈာနနသမာဓိနာ သမာဟိတေ"ဟု ဖွင့်သည်၊ သံ+အာပုဗ္ဗ၊ ဓာ ဓာတ်သည်ထပနအနက်ဟောတည်း၊ ထို့ကြောင့် "သမာဟိတေ- ကောင်းစွာ အာရုံ၌ ထားအပ်သော်"ဟု သဒ္ဒတ္ထ, "တည်ကြည်လေသော်"ဟု သင်္ကေတ္တထပေး။ ၊ ကောင်းစွာ အာရုံ၌ထားအပ်သော်။ ဝါ၊ တည်ကြည်လသော်။ (တစ်နည်း)သမာဟိတေ၊ သော။ ဝါ၊ သော။ (စိတ္တေ၊ စတုတ္ထဈာန်စိတ်သည်။)
ပန၊ ကား။ ပရိသုဒ္ဓေတိအာဒိသု၊ ပရိသုဒ္ဓေ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။ (အတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော)။ ဥပေက္ခာသတိ ပါရိသုဒ္ဓိဘာဝေန ဥပေက္ခာသတိ ပါရိသုဒ္ဓိဘာဝေန။ ။ (ဥပေက္ခာသတိ ပါရိသုဒ္ဓိံ ပုဒ်တုန်းက) ဖွင့်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း သတိကို ခေါင်းတပ်၍ ဆိုအပ်သော စတုတ္ထဈာနသမ္ပယုတ်အားလုံး၏ စင်ကြယ်မှုကို ဥပေက္ခာသည် ပြုအပ်၏။ ပရိသုဒ္ဓေအရလည်း ဤစတုတ္ထဈာန်စိတ်ပင် ရ၏။ ထို့ကြောင့် "ဤစတုတ္ထဈာန်စိတ်၏ ပရိသုဒ္ဓဖြစ်ခြင်းသည် အခြားမဟုတ် ဥပေက္ခာသတိ ပါရိသုဒ္ဓိဖြစ်ခြင်းပင်တည်း" ဟု ပြလို၍ "ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိဘာဝေန ပရိသုဒ္ဓေ" ဟု ဖွင့်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘာဝေနကို "အဖြစ်ကြောင့်" မပေးဘဲ "အဖြစ်ဖြင့်"ဟု အဘိန္နဝိသေသန အနက်ပေးသည်။ ၊ ဥပေက္ခာသည် ဖြစ်စေအပ်သော သတိ၏ ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်ခြင်းရှိသည်၏အဖြစ်ဖြင့်၊ ပရိသုဒ္ဓေ-ထက်ဝန်းကျင်စင်ကြယ်လသော်၊
ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ယေဝ ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ယေဝ။ ။ အခြေခံစင်ကြယ်မှ ဖြူဖြူစင်စင် အရောင်တင်၍ ရ၏။ လှော်ပြီ ဦးပြီးဖြစ်၍ စင်ကြယ်သော ရွှေသည် ပွတ်တိုက်လိုက်ရုံမျှဖြင့် အရောင်ထွက်လာသကဲ့သို့တည်း။ ဤသို့ ပရိဩဒါတဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းသည် အခြားမဟုတ်, ရှေ့၌ ဆိုအပ်ပြီးသော ပရိသုဒ္ဓပင်ဖြစ်ရကား "ပရိသုဒ္ဓတ္တာယေဝ ပရိယောဒါတေ"ဟု ဖွင့်၏။ ပရိသုဒ္ဓဖြစ်ပြီးအပေါ်မှာ အတော်အတန် ထပ်၍ဝင်စားရုံမျှဖြင့် ပရိယောဒါတ ဖြစ်လာသည်-ဟူလို။ "ဩဒါတ"အရ အဖြူရောင်ဟု ထင်မည်စိုး၍ "ပဘဿရေ"ဟု ဥဇုကတ္ထဖွင့်ပြန်သည်။ "မည်သည့်အရောင်" ဟုမဆိုလို, အရောင်ထွက်သည်ဟုသာ ဆိုလိုသည်။ ပဘာ+သရတိ နိဿတိ(ထွက်၏) ဣတော စိတ္တတောတိ ပဘဿရံ (ဈာနစိတ္တံ)။ [ ဤစကားလည်း တကယ် အရောင်ထွက်ခြင်းမဟုတ်, အရောင်ထွက်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်ဟု ပြသော ရူပကအလင်္ကာ, တဒ္ဓမ္မူပစာစကားတည်း။] ၊ ကြောင့်ပင်။ ပရိယောဒါတေ၊ ထက်ဝန်းကျင် ဖြူစင်လသော်။ ပဘဿရေ၊ ဖြိုးဖြိုးပြက်ပြက်, ထွက်သောအရောင်ရှိလသော်။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
သုခါဒီနံ။ ပေ။ အနင်္ဂဏေ သုခါဒီနံ။ ပေ။ အနင်္ဂဏေ ။ ။ "သုခသည် သောမနဿ၏ အကြောင်း, သောမနဿသည် ရာဂ၏အကြောင်း" စသည်ဖြင့် ရှေ့၌ ဆိုခဲ့ပြီ၊ ထိုစတုတ္ထဈာန်၌ "သုခဿ စ ပဟာနာ" စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူသည့်အတိုင်း ရာဂဒေါသ တို့၏ (ရာဂဒေါသကို အရင်းခံ၍ ကျန်ကိလေသာအားလုံး၏) အကြောင်းဖြစ်သော သုခ ဒုက္ခ စသည်ကို ပယ်ထားပြီး ဖြစ်ရကား "အနင်္ဂဏ" ဖြစ်သည်၊ [အင်္ဂန္တိ ဧတေဟိ တံ သမင်္ဂီပုဂ္ဂလာ နိဟီနဘာဝံ ဂစ္ဆန္တီတိ အင်္ဂဏာနိ (ရာဂါဒယော)-ထိုတရားတို့နှင့် ပြည့်စုံသူတို့၏ ယုတ်ညံ့သူတို့အဖြစ်သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော ရာဂ စသည်တို့၊ (အနင်္ဂဏသုတ် ဋီကာဝိဂ္ဂဟ)၊ အဂိဓာတ်, ယုကို အနပြု၊ ဝိသောဒရာဒိဂိုဏ်းဖြစ်၍ နကို ဏပြု။] ၊ န်သော။ ပစ္စယာနံ၊ အကြောင်းတို့ကို။ ဃာတေန၊ သတ်ပြီးခြင်းကြောင့်။ ဝါ၊ အတွက်။ ဝိဟတရာဂါဒိအင်္ဂဏတ္တာ၊ ပယ်ဖျောက်အပ်ပြီးသော ရာဂအစရှိသော အင်္ဂဏရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ ရာဂ အစရှိသော အင်္ဂဏကို ပယ်ဖျောက်ပြီး၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အနင်္ဂဏေ၊ အင်္ဂဏ မရှိလသော်။
အနင်္ဂဏတ္တာ ဧဝ အနင်္ဂဏတ္တာ ဧဝ။ ။[ဧဝစ- ဟု ရှိ၏။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၌ (စ) မပါ။] စိတ်မှာ ဥပက္ကိလေသ ကင်းခြင်း၏ အကြောင်းသည် အခြားမဟုတ်၊ အင်္ဂဏ မရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်- ဟူလို [ဥပဂန္တွာ- ကပ်၍၊ စိတ္တံ- ကို၊ ကိလေသေန္တိ- နှိပ်စက်တတ် ပူပန်စေတတ်ကုန်၏၊ ဣတိ ဥပက္ကိလေသာ၊ ပြခဲ့သော ရာဂ စသည်ပင် ရ၏၊ ယထာ ရာဂါဒယော စေတသော မလာသုစိဘာဝေန (အညစ်အကြေး မစင်မကြယ် တို့၏ အဖြစ်ကြောင့်) အင်္ဂဏနီတိ ဝုစ္စန္တိ၊ ဧဝံ ဥပဂန္တွာ ကိလေသနဋ္ဌေန ဥပက္ကိလေသာတိ၊ ဋီကာ၊ ကိလိဿတိကိုလည်း "ဝိဗာဓိယတိ- ဥပတာပိယတိ" ဟု ဖွင့်။] ၊ ကြောင့်ပင်။ ဝိဂတုပက္ကိလေသေ၊ ကင်းသော ဥပက္ကိလေသရှိလသော်။
ဟိ၊ မှန်။ အင်္ဂဏေန၊ ဏသည်။ စိတ္တံ၊ ကို။ ဥပက္ကိလိဿတိ၊ ပူပန်စေအပ်၏။ဝါ-နှိက်စက်အပ်၏။
သုဘာဝိတတ္တာ သုဘာဝိတတ္တာ။ ။"ကောင်းစွာပွားစေအပ်" ဟူသည် "အထပ်ထပ် ဝင်စားအပ်"တည်း၊ အထပ်ထပ်နယ်အပ်သော သားရေသည် နုလာသကဲ့သို့ ဤစတုတ္ထဈာန် စိတ်လည်း အထပ်ထပ်ဈာန်ဝင်စားမှု သုဘာဝိတကြောင့် နူးညံ့လာသည်ကိုပင် "ဝသိဘာဝပ္ပတ္တ- ဝသိဘော်သို့ရောက်ပြီ" ဟု ဆိုလိုသည်၊ [ဝသနံ သမတ္ထနံ ဝသော- စွမ်းနိုင်ခြင်း၊ ဝသော ယဿ အတ္ထီတိ ဝသီ- အာဝဇ္ဇန သမာပဇ္ဇန စသော ကိစ္စ (၅)ပါး၌ အစွမ်းသတ္တိရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဝသိနော+ဘာဝေါ-ဝသိဘာဝေါ-အစွမ်းသတ္တိရှိသူ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ အစွမ်းသတ္တိရ၏။] ၊ ကောင်းစွာ ပွားစေအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ မုဒုဘူတေ၊ နူးညံ့သည်ဖြစ်၍ ဖြစ်လသော်။ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တေ၊ ဝသိဘော်သို့ ရောက်လသော်။ ဝါ၊ စွမ်းရည်သတ္တိ ရှိသူ၏ အဖြစ်သို့ ရောက်လသော်။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
ဟိ၊ မှန် [မုဒုဘူတေကို "ဝသိဘာဝပ္ပတ္တေ"ဟု ဖွင့်ခြင်းသည် မှန်၏။] ဝသေ၊ မိမိအလို၌။ ဝတ္တမာနံ၊ ဖြစ်သော။ (ဝသိဘော်သို့ရောက်သော၊ ဟူလို။) စိတ္တံ၊ ကို။ မုဒူတိ၊ မုဒု ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ။

``**မုဒုတ္တာ ဧဝ။ ပေ။ ယောဂ္ဂေ**။ ။[ဤ၌လည်း စ- ပိုဟန်တူ၏။] ကမ္မနိယဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းကား အခြားမဟုတ်, မုဒုတ္တပင်ဖြစ်သည်- ဟူလို။ ထို့ကြောင့် ဧဝဖြင့် ဆိုသည်၊ ကမ္မနိယ၌ "ကမ္မနိ- ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိစသော အဘိညာဉ်အမှု၌+ခမံ၊ ခံ့သော စိတ်တည်း၊ ကမ္မနိယံ" ဟု ခမအနက်၌ ဣယပစ္စည်းသက်ထားကြောင်း သိစေလို၍ "ကမ္မက္ခမေ"ဟု ဖွင့်သည်။ (န်) အာဂုံ၊ မောဂ္ဂလာန် တဒ္ဓိတ် (၇၃)သုတ်၌ နိယပစ္စည်းဟု ဆို၏၊ "အမှု၌+ခံ့" ဟူသည် ထိုအဘိညာဉ်အမှုအား သင့်လျော်သော အရည်အချင်း ရှိနေခြင်းတည်း၊ ထို့ကြောင့် "ကမ္မယောဂ္ဂေ"ဟု ဥဇုကတ္ထပြသည်၊ ယုဇ္ဇိတဗ္ဗံ- ယှဉ်စပ်ထိုက်၏၊ ဣတိ ယောဂ္ဂံ (ယုဇ+ဏျ၊ ကမ္မေ+ယောဂ္ဂံ ကမ္မယောဂ္ဂံ- အမှု၌+ယှဉ်စပ်ထိုက်၏ (သဒ္ဒတ္ထ။) အမှုအား+လျောက်ပတ်၏ (အဓိပ္ပါယတ္ထ)။ `` မုဒုတ္တာ ဧဝ၊ နူးညံ့သည်၏အဖြစ်ကြောင့်ပင်၊ ကမ္မနိယေ ကမ္မက္ခမေ၊ အဘိညာဉ်အမှု၌ခံလေသော်။ ကမ္မယောဂ္ဂေ၊ အဘိညာဉ်အမှု၌ ယှဉ်စပ်ထိုက်လသော်။ ဝါ၊ အဘိညာဉ်အမှုအား လျောက်ပတ်လသော်။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။

ာ ပွားစေအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်ပင်။ (ဟောတိ။)

သုဓန္တံ၊ ကောင်းစွာမှုတ်အပ်ပြီးသော။ ဝါ၊ လှော်ပြီး ဦးပြီးသော။ သုဝဏ္ဏံ၊ ရွှေသည်။ ကမ္မနိယံ၊ ပုတီး, နားဍေား စသည်ကို ပြုလုပ်မှု၌ ခံ့သည်။ ဟောတိ ဣဝ၊ ကဲ့သို့။ (ဧဝံ၊ တူ။)

မုဒုဟိ။ ပေ။ သုဓန္တမိဝသုဝဏ္ဏံ

မုဒုဟိ။ ပေ။ သုဓန္တမိဝသုဝဏ္ဏံ။ ။ လှော်ပြီး ဦးပြီးဖြစ်၍ နူးညံ့သော ရွှေသည် ပုတီး လက်ကောက်စသော တန်ဆာကို ပြုရာ၌ လိုသလို ဆွဲငင်ဖို့ရန် အထုအရိုက် ခံနိုင်သကဲ့သို့, ကိလေသာ အညစ်ကြေးကင်း၍ သန့်ရှင်းသော စိတ်လည်း နူးညံ့နေသဖြင့် အဘိညာဉ်အမှုကို ပြုဖို့ရန် ခံနိုင်ရည်ရှိသည်- ဟူလို၊ [ဓမီယိတ္ထာတိ ဓန္တံ- မီးဖြင့် ကပ်၍မှုတ်အပ်သော ရွှေ၊ သုဋ္ဌု+ဓန္တံ သုဓန္တံ- ကောင်းစွာ မှုတ်အပ်သော ရွှေ, ရွှေကို အညစ်အကြေးထုတ်ရာ၌ မီးဖြင့် မှုတ်၍ ထုတ်ရ၏၊ တစ်ခါတစ်ရံ လှော်၍လည်း ထုတ်ရ၏၊ ထိုသို့ အညစ်အကြေးထုတ်သည်ကို "လှော်သည် ဦးသည်"ဟုလည်း ခေါ်၏။] မုဒု၊ နူးညံ့သော။ စိတ္တံ၊ သည်။ ကမ္မနိယံ၊ အဘိညာဉ် အမှု၌ ခံ့သည်။ ဟောတိ။ စ၊ ဆက်။ တဒုဘယမ္ပိ၊ ထို မုဒု, ကမ္မနိယ ၂ ပါးသည်လည်း။ သုဘာဝိတတ္တာ ဧဝ၊ ကောင်းစွာ ပွားစေအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်ပင်။ (ဟောတိ။)

ယထာဟ၊ နည်း။
နာဟံ ဘိက္ခဝေ။ ပေ။ ယထယိဒံ ဘိက္ခဝေ စိတ္တန္တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ပြီ။ [ဘိက္ခဝေ, ဣဒံ စိတ္တံယထာ၊ ကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ ယံ၊ အကြင်တရားသည်။ ဝါ၊ ကို။ ဘာတိတံ၊ ပွားစေအပ်သည်။ ဗဟုလိကတံ၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ, အလေ့အလာပြုအပ်သည်။ (သမာနံ၊ သော်) မုဒုစ၊ နူးညံ့သည် လည်းကောင်း။ ကမ္မနိယဉ္စ၊ ထိုထိုအမှု၌ ကောင်းသည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ၏။ ဘိက္ခဝေ, အဟံ၊ ငါဘုရားသည်။ အညံ၊ စိတ်မှတစ်ပါးသော။ (တံ) ဧကဓမ္မမ္ပိ၊ ထို တစ်ခုသောတရားကိုလည်း။ န သမနုပဿာမိ၊ မြင်တော်မမူ။(အင်္ဂုတ္တရ, ပဏိဟိတ-အစ္ဆဝဂ်)
ဧတေသု။ ပေ။ အာနေဉ္စပ္ပတ္တေ ဧတေသု။ ပေ။ အာနေဉ္စပ္ပတ္တေ။ ။ ပရိသုဒ္ဓစသော ဂုဏ်များ ပျက်မသွားအောင် တည့်တံ့နေသောစိတ်ကို "ဌိတ" ဟုလည်းကောင်း, ထိုသို့ တည့်တံ့နေသည့်အတွက် (ပျက်ဖို့ကိုမဆို ထားဘိ) လှုပ်လှုပ်ရှားရှားပင် မရှိအောင် ငြိမ်သက်သောစိတ်ကို "အာနေဉ္စပ္ပတ္တ" ဟုလည်းကောင်း ခေါ်၏၊ ["ဣဉ္စနံ- တုန်လှုပ်ခြင်း၊ ဣဉ္စ ဓာတ် အ- ပစ္စည်း၊ နတ္ထိ+ဣဉ္စော ယဿာတိ အနိဉ္စံ- တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိသော စိတ်၊ အနိဉ္စဿ+ဘာဝေါ (အာနိဉ္စံ- ဟု ဖြစ်သင့်လျက် ဣကို ဧပြု၍) အာနေဉ္စံ၊အာနေဉ္စံ+ပတ္တံ- အာနေဉ္စပ္ပတ္တံ"ဟု ပြု၊ ဥဇုကတ္ထ ပြလို၍ "အစလေ- နိရိဉ္စနေ" ဟု ဖွင့်သည်။] ဧတေသု ပရိသုဒ္ဓဘာဝါဒီသု၊ ဤ ပရိသုဒ္ဓဘောဂုဏ် အစရှိသည်တို့၌။ ဌိတတ္တာ၊ ကြောင့်။ ဌိတေ၊ တည်တံ့လသော်။
ဌိတတ္တာယေဝ၊ ပင်။ အာနေဉ္စပ္ပတ္တေ၊ တုန်လှုပ်ခြင်း မရှိသည်၏ အဖြစ်သို့ရောက်လသော်။ အစလေ နိရိဉ္စနေ၊ တုန်လှုပ်ခြင်း မရှိလသော်။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ ဝါ၊ တစ်နည်း။
မုဒုကမ္မညဘာဝေနဝါ မုဒုကမ္မညဘာဝေနဝါ။ ။ "မိမိအလို၌ တည်သည်ကို (ဝသိဘော်သို့ရောက်နေသည်ကို) ဌိတ" ဟု ဤနည်း၌ ဆိုလို၏၊ ရှေ့၌ "ဝသေဝတ္တမာနံ ဟိ စိတ္တံ" ဖြင့်လည်း ဝသိဘော်သို့ ရောက်သောစိတ်ကိုပင် ပြခဲ့၏၊ သို့ဖြစ်လျှင် မုဒုကမ္မညအဖြစ်ကို ဝသိဘော်သို့ ရောက်ခြင်းဖြင့် မှတ်သားအပ်သကဲ့သို့, ဝသိဘော်သို့ ရောက်၍ ဌိတဖြစ်ခြင်းကိုလည်း မုဒုကမ္မညတာဖြင့် မှတ်သား၍ ပြ၏။ (အပြန်အလှန် မှတ်သားအပ်၏- ဟူလို။) [ယထာ မုဒုကမ္မညတာ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တိယာ လက္ခီယန္တိ၊ ဧဝံ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တိပိ မုဒုကမ္မညတာဟိ လက္ခီယတီတိ မုဒုကမ္မဘာဝေန ဝါ။ ပေ။ ဌိတေတိ ဝုတ္တံ၊ ယထာ ဟိ၊ ကာရဏေန ဖလံ နိဒ္ဓါရိယတိ (ထုတ်ဆောင်အပ်၏) ဧဝံ ဖလေနာပိ ကာရဏံ နိဒ္ဓါရီယတီတိ။] ၊ နူးညံ့သည်၏အဖြစ်, အဘိညာဉ်အမှု၌ ခံ့သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ အတ္တနော၊ ၏။ ဝသေ၊ အလို၌။ ဌိတတ္တာ၊ တည်တံ့သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဌိတေ၊ တည်တံ့လသော်။ သဒ္ဓါဒီဟိ၊ သဒ္ဓါအစရှိသော တရားတို့သည်။ ပရိဂ္ဂဟိတတ္တာ၊ ထက်ဝန်းကျင် ယူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ ထောက်ခံအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
သဒ္ဓါဒီဟိ။ ပေ။ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ သဒ္ဓါဒီဟိ။ ပေ။ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ။ ။ နိစ္စလဘာဝေန အဝဋ္ဌာနံ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တိ- မတုန်မလှုပ်၏အဖြစ်ဖြင့် အာရုံ၌ သက်ဝင်၍ တည်ခြင်းသည် အာနေဉ္ဇသို့ရောက်ခြင်းမည်၏၊ သာစ သမ္ပယုတ္တဓမ္မေသု ထိရဘာဝေန ပဋိပက္ခေဟိ အကမ္ပနိယတာယစ သမ္ဘဝန္တီ- ထို အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တိသည်လည်း သမ္ပယုတ်တရားတို့၌ ခိုင်မြဲသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အဿဒ္ဓိယစသော ဆန့်ကျင်ဘက်တို့ မလှုပ်နိုင်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သဒ္ဓါဒိဗလာနံ အာနုဘာဝေန ဟောတီတိ အာဟ- သဒ္ဓါဒိပရိဂ္ဂဟိတတ္တာ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေတိ၊ အချုပ်မှာ- လူတစ်ယောက်ကို အကျိုးလိုသူတို့က ဂုဏ်မပျက်အောင် ဝိုင်းဝန်းထောက်ပံ့ထားသကဲ့သို့ စတုတ္ထဈာန်စိတ်ကိုလည်း "မတုန်မလှုပ် ခိုင်မြဲအောင် သဒ္ဓါစသော တရားတို့က ဝိုင်းဝန်းထောက်ပံ့ထားကြသည်" ဟူလို၊ ထို့ကြောင့် ပရိဂ္ဂဟိတံကို "ဥပတ္ထမ္ဘိတံ"ဟု ဖွင့်သည်။ [ဋီကာ၌ ပါဌ်ပျက်၍ ပါဌ်မှန်ကို ထုတ်ပြလိုက်သည်။] ၊ သော်။ ဟိ၊ ချဲ့။ သဒ္ဓါပရိဂ္ဂဟိတံ၊ သဒ္ဓါသည် ထက်ဝန်းကျင် ယူအပ်သော။ ဝါ၊ သဒ္ဓါသည် ထောက်ခံအပ်သော။ စိတ္တံ၊ သည်။ အဿဒ္ဓိယေန၊ အဿဒ္ဓိယကြောင့်။ ဝါ၊ သဒ္ဓါ မရှိသူ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ အကုသိုလ် စိတ္တုပ္ပါဒ်ကြောင့်။ န ဣဉ္ဇတိ၊ မတုန်လှုပ်။ ဝီရိယပရိဂ္ဂဟိတံ၊ ဝီရိယသည်။ ပေ။ သော။ ဝါ၊ သော။ (စိတ္တံ)။ ကောသဇ္ဇေန၊ ကောသဇ္ဇကြောင့်။ ဝါ၊ ပျင်းရိသူ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်ကြောင့်။ နဣဉ္ဇတိ။ သတိ ပရိဂ္ဂဟိတံ၊ သတိသည်။ ပေ။ သော။ ဝါ၊ သော။ (စိတ္တံ)။ ပမာဒေန၊ ပမာဒကြောင့်။ ဝါ၊ မေ့လျော့ကြောင်း အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်ကြောင့်။ န ဣဉ္ဇတိ။ သမာဓိ ပရိဂ္ဂဟိတံ၊ သမာဓိသည်။ ပေ။ သော။ ဝါ၊ သော။ (စိတ္တံ)။ ဥဒ္ဓစ္စေန၊ ဥဒ္ဓစ္စကြောင့်။ ဝါ၊ ပျံ့လွင့်သောစိတ်၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ ဥဒ္ဓစ္စကြောင့်။ န ဣဉ္ဇတိ။ ပညာ ပရိဂ္ဂဟိတံ၊ ပညာသည်။ ပေ။ သော။ ဝါ၊ သော။ (စိတ္တံ)။ အဝိဇ္ဇာယ၊ အဝိဇ္ဇာကြောင့်။ ဝါ၊ ဉာဏ်၏ဆန့်ကျင်ဘက် မောဟကြောင့်။ န ဣဉ္ဇတိ။ ဩဘာသဂတံ၊ ဖြစ်သော ဉာဏ်အရောင် အလင်းရှိသော။ (စိတ္တံ) ကိလေသန္ဓကာရေန၊ ကိလေသာ အမိုက်မှောင်ကြောင့်။ န ဣဉ္ဇတိ။
ဆဟိ၊ ခြောက်ပါးကုန်သော။ ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ တို့သည်။ ပရိဂ္ဂဟိတံ၊ ထက်ဝန်းကျင် ယူအပ်သော။ ဝါ၊ ထောက်ခံအပ်သော။ (စိတ္တံ) အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တံ ဟောတိ။
ဧဝံ၊ ဤသို့လျှင်။ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ။ ။ သမာဟိတတာ, ပရိသုဒ္ဓတာ, ပရိယောဒါတတာ, အနင်္ဂဏတာ, ဝိဂတုပက္ကိလေသတာ, မုဒုဘာဝေါ, ကမ္မနိယတာ, အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တိယာ ဌိတတာ (အာနေဉ္ဇသို့ရောက်သော အားဖြင့် တည့်တံ့သည်၏အဖြစ်) ဤရှစ်ပါးတည်း၊ တစ်နည်း- ဤရှစ်ပါးသည် သမာဟိတစိတ်၏ ဂုဏ်အင်္ဂါများဖြစ်သောကြောင့် သမာဟိတကို စိတ္တ၏ ဝိသေသနထား၍ "ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ"ကို အင်္ဂါ ၂ ပါး ခွဲသော အားဖြင့်လည်း အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတစိတ် ဖြစ်နိုင်သည်။ ၊ ရှစ်ပါးသောအင်္ဂါနှင့် ပြည့်စုံသော။ စိတ္တံ၊ သည်။ အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယာနံ၊ အဘိညာဉ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုထိုက်ကုန်သော။ ဓမ္မာနံ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသစသော တရားတို့ကို။ အဘိညာ သစ္ဆိကိရိယာယ၊ ငှါ။ အဘိနီဟာရက္ခမံ၊ ရှေးရှုဆောင်ခြင်း၌ ခံ့သည်။ ဟောတိ။
အပရောနယော အပရောနယော။ ။ ဤနည်း၌ စိတ်ကို ညစ်နွမ်းအောင် ပြုတတ်သော နီဝရဏတို့မှ စင်ကြယ်ခြင်းကို ပရိသုဒ္ဓဟု လည်းကောင်း, စိတ်ကို လှုပ်ရှားစေတတ်သော ဝိတက် ဝိစာရနှင့် စိတ်ကို ပေါ်လွင်အောင် ပြုတတ်သော ပီတိတို့မှ စင်ကြယ်ခြင်းကို ပရိယောဒါတဟု လည်းကောင်း ဆိုသည်။ ပထမဈာန်သည် နီဝရဏတို့မှ ကင်းသော်လည်း ဤစတုတ္ထဈာန်လောက် မဝေးကွာတတ်။ ထို့အတူ ဒုတိယဈာန်သည် ဝိတက် ဝိစာရတို့မှ, တတိယဈာန်သည် ပီတိမှ ကင်းသော်လည်း ဤ စတုတ္ထဈာန်လောက် မလွတ်ကင်းတတ်ချေ။ ထို့ကြောင့် ဤစတုတ္ထဈာန် ကိုသာ "နီဝရဏ။ ပေ။ ပရိယောဒါတေ" ဟု မိန့်သည်။ ၊ ရှေ့နည်းမှတစ်ပါး အခြားသော။ နယော၊ နည်းကား။ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာဓိနာ၊ ဓိဖြင့်။ သမာဟိတေ၊ သော်။ ဝါ၊ သော်။
နီဝရဏဒူရီဘာဝေန၊ နီဝရဏတို့မှ ဝေးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပရိသုဒ္ဓေ၊ သော်။
ဝိတက္ကာဒိ သမတိက္ကမေန၊ ဝိတက် အစရှိသည်တို့ကို လွန်မြောက်ခြင်းကြောင့်။ ပရိယောဒါတေ၊ သော်။
ဈာနပဋိလာဘ ပစ္စယာနံ။ ပေ။ အနင်္ဂဏေ ဈာနပဋိလာဘ ပစ္စယာနံ။ ပေ။ အနင်္ဂဏေ။ ။ ဈာန်ရမှုကို အကြောင်းပြု၍ မိမိကိုမိမိအထင်ကြီးသော မာနတစ်မျိုးဖြစ်တတ်သေး၏၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ပရိသတ်အလယ် တရားဟောတော်မူရာဝယ် ("ရဟန်း ... ဒီတရားကို သင်က ဘယ်လို သဘောရသလဲ" စသည်ဖြင့်) ငါ့ကိုသာ မေး၍ မေး၍ တရားဟောတော်မူလျှင် ကောင်းလေစွ- ဟု မာနပါသော အလိုဆန္ဒတစ်မျိုးဖြစ်တတ်သေး၏၊ ရှိသောအပြစ်ကို ဖုံးထားလိုသော မာယာလည်း ဖြစ်တတ်၏၊ မရှိသောဂုဏ်ကို ရှိဟန်ဆောင်တတ်သော သာဌေယျလည်း ဖြစ်တတ်၏၊ ထိုမာန မာယာ သာဌေယျတရားသည် ပါပကဣစ္ဆာဝစရ မည်၏။ [ဣစ္ဆာယ- ယုတ်မာသော အလိုသည် (အလိုဆိုးသည်)+အဝေစရာ- သက်ရောက်အပ်သော တရားတို့တည်း၊ ဣစ္ဆာဝစရာ- တို့] ဤတရားတို့ကား နီဝရဏလောက် မကြမ်းသော်လည်း စိတ်ညစ်နွမ်းအောင် ပြုတတ်၍ အင်္ဂဏဟု ဆိုအပ်သော အနုစားအကုသိုလ်များတည်း။ ၊ ဈာန်ရခြင်းဟူသော အကြောင်းရှိကုန်သော။ ပါပကာနံ၊ န်သော။ ဣစ္ဆာဝစရာနံ၊ အလိုဆိုးသည် သက်ရောက်အပ်ကုန်သော မာန, သာဌေယျ စသည်တို့၏။ အဘာဝေန၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ အနင်္ဂဏေ၊ သော်။
အဘိဇ္ဈာဒီနံ။ ပေ။ ကိလေသေ အဘိဇ္ဈာဒီနံ။ ပေ။ ကိလေသေ။ ။ [ဤ၌လည်း "ဈာနပဋိလာဘ ပစ္စယာနံ" ကို လိုက်စေကြ၏။] အဘိဇ္ဈာဟူသည် လောဘတည်း၊ ထိုလောဘသည် ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏအဖြစ်သို့ မရောက်သော မိမိဈာန်ကို မိမိနှစ်သက်မူ လောဘ အနုစားတည်း၊ အာဒိဖြင့် ပြခဲ့သော မာန မာယာ သာဌေယျကိုပင်ယူ၊ [အဘိဇ္ဈာသဒ္ဒေနစ အနီဝရဏ သဘာဝဿေဝ လောဘဿ, မာနာဒီနဉ္စ ဂဟဏံ၊ ဈာနပဋိလာဘပစ္စယာနန္တိ အနုဝတ္တမာနတ္တာ၊ ဝိမတိ။] ၊ အဘိဇ္ဈာ အစရှိကုန်သော။ စိတ္တုပက္ကိလေသာနံ၊ စိတ်ကို ပူပန်စေတတ်, နှိပ်စက်တတ်ကုန်သော တရားတို့၏။ ဝိဂမေန၊ ကင်းခြင်းကြောင့်။ ဝိဂတုပက္ကိလေသေ၊ သော်။
**ဥဘယမ္ပိစေတံ။ ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗံ**၊ `` ဥဘယမ္ပိစေတံ။ ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗံ။ ။ အနင်္ဂဏတ္တံ ဝိဂတုပက္ကိလေသတ္တံစာတိ ဧတံ ဥဘယမ္ပိ ယထာက္ကမံ အနင်္ဂဏသုတ္တဝတ္ထသုတ္တာနုသာရေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ -ဝိမတိ၊ ထို ၂ သုတ်သည် မူလပဏ္ဏာသပါဠိတော်၌ ပါ၏၊ အနင်္ဂဏသုတ်၌ ဣစ္ဆာ (အလိုဆိုး) ကိုစတည်၍ ဟောတော်မူ၏။ ဝတ္ထသုတ်၌ အဘိဇ္ဈာကို စတည်၍ ဟောတော်မူ၏၊ ထိုသုတ်တို့၌ နီဝရဏဖြစ်သော ကြမ်းတမ်းသော အပြစ်များကိုလည်း ဟောထားတော်မူ၏၊ ဤအဋ္ဌကထာ၌ကား ဈာန်ရမှုကို အကြောင်းပြု၍ ဖြစ်သောကြောင့် နီဝရဏ မဖြစ်လောက်သော သိမ်မွေ့သော အပြစ်များကိုသာ ပြသည်၊ ထိုကြောင့် "အနင်္ဂဏဝတ္ထသုတ္တဝသေန- ထိုသုတ်များအတိုင်း" ဟု မဆိုဘဲ "အနုသာရေန- ထိုသုတ်များသို့ အစဉ်လိုင်သဖြင့်"ဟု ဆိုထားသည်။ ``စ-ဆက်၊ ဧတံ ဥယယမ္ပိ- ဤအနင်္ဂဏအဖြစ်, ဝိဂတုပက္ကိလေသ အဖြစ် ၂ပါးစုံကိုလည်း။အနင်္ဂဝတ္ထသုတ္တာနုသာရေန၊ အနင်္ဂဏသုတ်, ဝတ္ထသုတ်သို့ အစဉ်လိုက်ခြင်းဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဝသိပ္ပတ္တိယာ၊ ဝသိဘော်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့်။ မုဒုဘူတေ၊ သော်။ ဝိမတိ ဝိမတိ။ ။ ပေါတ္ထကေသု ပန "ဈာနပဋိလာဘပစ္စနီကာနံတိပိ လိခန္တိ၊ သော ပမာဒပါဌော (စာအုပ်တို့၌ ဈာနပဋိလာဘပစ္စနီကာနံ ဟု ပါရှိသော ပါဌ်သည် အမှတ်တမဲ့ ရေးအပ်မိသော ပါဌ်တည်း။) ဘာကြောင့်နည်း- ဈာန်ရခြင်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဟူသည် နီဝရဏတရားတို့တည်း၊ ထို နီဝရဏတို့၏ မရှိခြင်းကိုကား ပရိသုဒ္ဓေပုဒ်တုန်းကပင် "နီဝရဏ ဒူရီဘာဝေန ပရိသုဒ္ဓေ"ဟု ဖွင့်ခဲ့ပြီးဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ [သာရတ္ထဋီကာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မဟာဋီကာတို့လည်း အလားတူပင် ဖွင့်ကြသည်။] ဥဘယမ္ပိစေတံ။ ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗံ ဥဘယမ္ပိစေတံ။ ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗံ။ ။ အနင်္ဂတ္တံ ဝိဂတုပက္ကိလေသတ္တံစာတိ ဧတံ ဥဘယမ္ပိ ယထာက္ကမံ အနင်္ဂဏသုတ္တဝတ္ထသုတ္တာနုသာရေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ - ဝိမတိ၊ ထို ၂ သုတ်သည် မူလပဏ္ဏာသပါဠိတော်၌ ပါ၏၊ အနင်္ဂဏသုတ်၌ ဣစ္ဆာ (အလိုဆိုး)ကို စတည်၍ ဟောတော်မူ၏၊ ဝတ္ထသုတ်၌ အဘိဇ္ဈာကို စတည်၍ ဟောတော်မူ၏၊ ထိုသုတ်တို့၌ နီဝရဏဖြစ်သော ကြမ်းတမ်းသော အပြစ်များကိုလည်း ဟောတော်မူ၏၊ ဤအဋ္ဌကထာ၌ကား ဈာန်ရမှုကို အကြောင်းပြု၍ ဖြစ်သောကြောင့် နီဝရဏ မဖြစ်လောက်သော သိမ်မွေ့သောအပြစ်များကိုသာ ပြသည်။ ထိုကြောင့် "အနင်္ဂဏဝတ္ထသုတ္တဝသေန- ထိုသုတ်များအတိုင်း" ဟု မဆိုဘဲ "အနုသာရေန- ထိုသုတ်များသို့ အစဉ်လိုက်သဖြင့်"ဟု ဆိုထားသည်။
ဣဒ္ဓိပါဒ ဘာဝူပဂမေန၊ တန်ခိုး၏ အခြေခံအဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်ခြင်းကြောင့်။ ကမ္မနိယေ၊ သော်။
ဘာဝနာ။ ပေ။ ဘာဝူပဂမေန ဘာဝနာ။ ပေ။ ဘာဝူပဂမေန။ ။ အဘိညာဉ်၏အာရုံသို့ ရှေးရှုဆောင်ဖို့ရာ ထို့ထက်ပို၍ ပြုဖွယ်မရှိတော့ဘဲ အ‌ခြေခံဘာဝနာ ပြည့်စုံ နေသည်ကို "ဘာဝနာပါရိပူရိ" ဟု ဆိုသည်၊ ဤဘာဝနာပါရိပူရိယာသည် ပဏီတဘာဝူပဂမေန၏ ဟိတ်တည်း၊ ထို့ကြောင့် စသဒ္ဒါမပါဘဲ ထား၍, ဋီကာ၌လည်း "တတောဧဝ" ဟု ဖွင့်သည်၊ ဘာဝနာ ပြည့်စုံလုံလောက်နေသည့် အတွက် ပဏီတ (ပြဋ္ဌာန်းသည်၏ အဖြစ်သို့ဆောင်အပ်သော) ဥတ္တမ (အမြတ်ဆုံး) ဈာန်အဖြစ်သို့ ရောက်နေသည်၊ ဟူလို။ ဘာဝနာပါရိပူယာ၊ ဘာဝနာ၏ ပြည့်စုံလုံလောက်ခြင်းကြောင့်။ ပဏီတဘာဝူပဂမေန၊ မွန်မြတ်သည်၏ အဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်ခြင်းဖြင့်။ ဌိတေ၊ သော်။ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ၊ သော်။
ယထာ။ ပေ။ ဧဝံ ဌိတေ**ယထာ။ ပေ။ ဧဝံ ဌိတေ**။ ။ ဤအနက်ဖွင့်ကြည့်၍ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေသည် ဌိတေ၏ ဝိသေသနဖြစ်ကြောင်း သိနိုင်၏။ ထို့ကြောင့် "အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ၊ အာနေဉ္ဇသို့ ရောက်သော။(ဝါ-ရောက်လောက်အောင်။ ဌိတေ၊ သော်"ဟုပေး။ ဤ ၂ ပုဒ်မှ အင်္ဂတစ်ပါးရ၏။
**မှတ်ချက်**။ ။ "ယထာ အာနေဉ္ဇဘာဝံ အာနေဉ္ဖပ္ပတ္တံ ဟောတိ။ ဧဝံ ဌိတေ" ဟု ပါဌ်ပျက်တွေ့ရ၏။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၌ "ယထာ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တံ ဟောတိ။ ဧဝံ ဌိတေ" ဟုသာ ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် အာနေဉ္ဇဘာဝံသည် အာနေဉ္ဇံကို ဝိဂြိုဟ်လုပ်ပြရာမှ အပိုပါဌ်ဖြစ်ဟန်တူ၏။ ထိုပါဌ်ကို ပါစေလိုလျှင် "အနဉ္ဇဿ+ဘာဝေါ၊ အာနေဉ္ဇံ"ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြုရသည့်အတိုင်း "ယထာအနိဉ္ဇ ဘာဝံ (တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ဟူသော) အာနေဉ္ဇံ (အာနေဉ္ဇသို့) ပတ္တံ ဟောတိ" ဟု ရှိရမည်။
ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်လသော်။ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တံ၊ တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်သို့ရောက်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဧဝံ၊ ဤအခြင်းအရာအားဖြင့်။ (ဤတုန်လှုပ်ခြင်းမရှိနိုင်လောက်အောင်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။) ဌိတေ၊ သော်။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ဧဝံပိ။ ပေ။ ပဒဋ္ဌာနဘူတံ ဧဝံပိ။ ပေ။ ပဒဋ္ဌာနဘူတံ။ ။ ဧဝံပိ၌ ပိဖြင့် ရှေးနည်းကိုပေါင်း၊ "အဘိနီဟာရက္ခမ" ဟူသည် အဘိညာဉ်ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ပုဗ္ဗေနိဝါသသို့ ရှေးရှုဆောင်ခြင်း၌ စတုတ္ထဈာန်စိတ်၏ ပါဒကဈာန်ဖြစ်နိုင်ခြင်းတည်း၊ ထို့ကြောင့် အဘိနီဟာရက္ခမံကိုပင် "ပါဒကံ-ပဒဋ္ဌာနဘူတံ"ဟု ဖွင့်သည်။ [အဘိနီဟာရက္ခမံ၌ အဘိနီဟာရ၏ ကံကို အဘိနိန္နာမေသိံ (အဘိနီဟရိံ) ကျမှ သာဓကပြမည်။] ဧဝံပိ၊ ဤသို့လည်း။ ဝါ၊ ဤနည်းအားဖြင့်လည်း။ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ၊ ရှစ်ပါးသော အင်္ဂါနှင့် ပြည့်စုံသော။ စိတ္တံ၊ စိတ်သည်။ အဘိညာသစ္ဆိကရဏီယာနံ၊ အဘိညာဉ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုထိုက်ကုန်သော။ ဓမ္မာနံ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသစသော တရားတို့ကို။ အဘိညာသစ္ဆိကိရိယာယ၊ ငှာ။ အဘိနီဟာရက္ခမံ၊ ရှေးရှုဆောင်ခြင်း၌ ခံသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပါဒကံ၊ အဘိညာဉ်၏ အခြေခံသည်။ ပဒဋ္ဌာနဘူတံ၊ အဘိညာဉ်၏ နီးစွာသော အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။ (ဟောတိ၊ ၏။) ဣတိအတ္ထော= နက်။
ပုဗ္ဗေနိဝါသောတိ။ ပေ။ ခန္ဓာ ပုဗ္ဗေနိဝါသောတိ။ ပေ။ ခန္ဓာ။ ။ "ဧကမ္ပိဇာတိံ, ဒွေပိ ဇာတိယော" စသည်ဖြင့်ဟောတော်မူအပ်သည့်အတိုင်း ပုဗ္ဗေသဒ္ဒါသည် အတိတ်ဘဝတို့ကို ဟော၏ဟု သိစေလို၍ "အတီတဇာသီသု" ဟု ဖွင့်၊ နိဝါသသဒ္ဒါသည် အတိတ်ကမ္မသာဓနဟောဟု လည်းကောင်း, ထိုနေအပ်ဖူးသော အရာဟူသည်လည်း ခန္ဓာ ၅ ပါးမှ တစ်ပါး အခြားမရှိဟုလည်းကောင်း သိစေလို၍ "နိဝုတ္ထ"ဟု အတိတ်ကံဟော တ ပစ္စည်းဖြင့် လည်းကောင်း, ခန္ဓာဟု အဘိဓေယျ (ဟောနက်) ကိုလည်းကောင်း ဖွင့်သည်၊ "နိဝသီယိတ္ထ- နေအပ်ဖူးပြီ၊ ဣတိ နိဝါသော"ဟု ပြု၊ ပုဗ္ဗေ+နိဝါသော- ပုဗ္ဗေ နိဝါသော။ (အလုတ္တသမာသ်)၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသောတိကိုလည်းကောင်း, ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရိံကို လည်းကောင်း ထောက်၍ ဧကဝုစ်ဝစနတ်ပြုသည်။ [နိဝါသသဒ္ဒေါ ကမ္မသာဓနော၊ ခန္ဓဝိနိမုတ္တောစ နိဝသိတဓမ္မော နတ္ထီတိ အာဟ- နိဝုတ္ထက္ခန္ဓာတိ။] ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ ဉာဏာယာတ၊ ကား။ ဧတသ္မိံ စိတ္တေ၊ ဤစတုတ္ထဈာန်စိတ်သည်။ ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်။ အဘိညာပါဒကေ၊ အဘိညာဉ်၏ အခြေခံသည်။ ဇာတေ၊ ဖြစ်လသော်။ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိမှိ၊ ဿတိ၌။ ယံ ဉာဏံ၊ အကြင် ယှဉ်ဘက်ဉာဏ်သည်။ (အတ္ထိ)။ တဒတ္ထာယ၊ ထိုဉာဏ်အကျိုးငှာ။
(အဘိနိန္နာမေသိံ၌စပ်) ပုဗ္ဗေနိဝါသာ၊(ပ)တတ္ထ၊ ``ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိနှင့် ဉာဏ"ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိယံ+ဉာဏံ-ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏံ"သတ္တမီတပ္ပုရိသ် တွဲစေလို၍ "ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိယံ +ယံ ဉာဏံ"ဟု မိန့်၊ သတိသည် ဣတ္ထိလိန်ဖြစ်၍ ,သတိမှိကိုလိင်္ဂဝိပလ္လာသကြံ၊ သတိက ဉာဏ်အား သဟဇာတနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူပြုသောကြောင့် "သတိမှိ"ဟု(မှီရာ)အာဓာရ ထားသည်၊တဒတ္ထာယဖြင့် ဉာဏာယ၌ အာယသည် တဒတ္ထသမ္ပဒါန်၌သက်သော သဝိဘတ်၏ ကာရိယ ဟု သိစေ၏။ထို့နောက်"ပုဗ္ဗေနိဝါသံ+အနုဿတိ+ဉာဏ" ၃ ပုဒ်ကို ခွဲခြား၍ အကျယ်ပြလိုသောကြောင့်"တတ္ထ"ဟု မိန့်သည်။`` ထို ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ ဉာဏယ ဟူသောပါဌ်၌။ ပုဗ္ဗေနိဝါသောတိ၊ ကား။ ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။ အတီတ ဇာတီသု၊ အတိတ်ဘဝတို့၌။ နိဝုတ္ထက္ခန္ဓာ၊ နေအပ်ဖူးသောခန္ဓာတို့တည်း။

နိဝုတ္ထာတိ။ ပေ။ နိရုဒ္ဓါနိဝုတ္ထာတိ။ ပေ။ နိရုဒ္ဓါ။ ။ နိဝုတ္ထက္ခန္ဓာဟူသည် နေရာဌာနေ ဘုံဘဝ မဟုတ်။ အဇ္ဈာဝုတ္ထာ (အဓိ+အာဝုတ္ထာ)- မိမိသန္တာန်၌ စွဲ၍+နေအပ်ဖူးကုန်သော ခန္ဓာများတည်း၊ ထိုအဇ္ဈာဝုတ္ထခန္ဓာဟူသည် အနုဘူတာ(အနုအနု+ဘူတာ)- အဖန်ဖန် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော ခန္ဓာတို့တည်း၊ "အနုဘူတ" ဟူသည် "အတ္တနော သန္တာနေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဒ္ဓါ- မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်ပြီး၍ ချုပ်ခဲ့ဖူးသော (မိမိ၏ဆိုင်ရာ) ခန္ဓာတို့တည်း"၊ ဤသို့ နိဝုတ္ထပုဒ် နက်ကို ပေါ်လွင်အောင် ထပ်၍ထပ်၍ ဖွင့်ပြလေသည်။ ၊ ဟူသည်ကား။ အဇ္ဈာဝုတ္ထာ၊ စွဲမှီ၍ နေအပ်ဖူးကုန်သော။ အနုဘူတာ၊ အဖန်ဖန်ဖြစ်ပြီးကုန်သော။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ သန္တာနေ၊ သန္တာန်၌။ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ဖြစ်၍။ နိရုဒ္ဓါ၊ ချုပ်ပြီးကုန်သော။ ခန္ဓာ၊ တို့တည်း။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ **နိဝုတ္ထဓမ္မာ ဝါ** နိဝုတ္ထဓမ္မာ၊


**မှတ်ချက်**။ ။ ဋီကာအလိုအားဖြင့် "နိဝုတ္ထဓမ္မာဝါ နိဝုတ္ထာ, ဂေါစရနိဝါသေနနိဝုတ္ထာ"ဟု ဣတိမပါဘဲ ပါဌ်ရှိရမည်၊ ထိုအလိုသုတ်ကို ဝုတ္တိဖွင့်သကဲ့သို့ နိဝုတ္ထာကို "ဂေါစရဝသေန နိဝုတ္ထာ"ဟု ဣတိမပါဘဲ ဖွင့်သည်ဟု ဆိုလိုသည်၊ ယခုစာများ၌ "နိဝုတ္ထဓမ္မာဝါ၊ နိဝုတ္ထာတိဂေါစရိနိဝါသေန နိဝုတ္ထာ"ဟု ရှိ၏၊ ဤစာရှိ အလို "နိဝုတ္ထဓမ္မာဝါ"သည် ပုဗ္ဗေနိဝါသောဝယ် နိဝါသော၏ အဖွင့်၊ ထိုနိဝါတ္ထကိုမှ "နိဝုတ္ထာတိ"ဟု တည်၍ "ဂေါစရနိဝါသေန နိဝုတ္ထာ" ဖွင့်သည်ဟု မှတ်ပါ။ [ဤအဖွင့်များကိုထောက်၍ "အဇ္ဈာဝုတ္ထနိဝါသ, ဂေါစရနိဝါသ"ဟု ပုဗ္ဗေနိဝါသ ၂ မျိုး ကိုလည်း မှတ်။]

နေအပ်ဖူးသော တရားတို့သည်။ (ပုဗ္ဗေနိဝါသောတိ၊ ဝါသမည်၏။ ရှေ့ပြန်စပ်) နိဝုတ္ထာတိ၊ ကား။ ဂေါစရနိဝါသေန၊ အာရုံဖြစ်သော နိဝါသအားဖြင့်။ နိဝုတ္ထာ၊ နေအပ်ပြီးကုန်သော တရားတို့တည်း။ အတ္တနော။ ပေ။ ပရိစ္ဆိန္နာ အတ္တနော။ ပေ။ ပရိစ္ဆိန္နာ။ ။ ထိုပုဗ္ဗေနိဝါသတရားသည် "မိမိဝိညာဉ်ဖြင့် သိအပ်သောတရား, သူတစ်ပါးဝိညာဉ်ဖြင့် သိအပ်သောတရာ"ဟူ၍ ၂ မျိုးရှိ၏၊ ထိုတွင် "အတ္တနော။ ပေ။ ပရိစ္ဆိန္နာ"ပါဌ်ဖြင့် မိမိဝိညာဉ်ဖြင့် သိအပ်သောတရားများကို ပြ၏၊ ရှေးရှေးဘဝ၌ မိမိခန္ဓာနှင့်ဆက်သွယ်၍ မိမိနာမည် အနွယ်အဆင်း အစာ သုခ ဒုက္ခတို့သည် လည်းကောင်း, မိမိ၏ မိဘ ဆွေမျိုး အဖော်အပေါင်းစသူတို့နှင့် နေရာဌာနတို့သည် လည်းကောင်း, မိမိဝိညာဉ်ဖြင့် တွေ့ကြုံခံစာခဲ့ရသော အာရုံများတည်း၊ ထိုသို့သိရာ၌ ရှေးရှေးဘဝက စက္ခုဝိညာဉ်စသော ဝိညာဉ် ၆ ပါးဖြင့် သိကာမတ္တမဟုတ်၊ မနောဒွါရိကဝီထိစိတ်ဖြင့် အမည်အနွယ်စသည် ခွဲခြား၍ ကွဲကွဲပြားပြား သိအပ်သည် ဟု ပြလို၍ ဝိညာတာကို "ပရိစ္ဆိန္နာ"ဟု ထပ်ဖွင့်သည်။ [ဈာန်အဘိညာဉ်ရသော သာသနာပ (တိတ္ထိယ-ခေါ်) ရသေ့များနှင့် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ သာဝကတို့သည် မိမိ၏ ရှေးဖြစ်ပုံကိုသာ ဤအဘိညာဉ်ဖြင့် သိနိုင်ကြ၏၊ ထို့ကြောင့် ဤနည်းကို နောက်နည်းမှ သီးခြားပြရသည်၊ "တိတ္ထိယာ စ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရမာနာ အတ္တနာ ဒိဋ္ဌကတသုတမေဝ အနုဿရန္တိ၊ တထာ သာဝကာ စ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ စ"- မဟာပဒါနသုတ် အဋ္ဌကထာ။] ၊ ၏။ ဝိညာဏေန၊ ဖြင့်။ ဝိညာတာ၊ သိအပ်ပြီးကုန်သော။ ပရိစ္ဆိန္နာ၊ ပိုင်းခြားအပ်ပြီးကုန်သော တရားတို့တည်း။ ဝါ၊ သည်သာမကသေး။ **ဆိန္နဝဋုမကာနုဿရဏာဒီသု**၊ ပြတ်ပြီးသော သံသရာလမ်း ခရီးရှိသော ရဟန္တာတို့ကို အောက်မေ့ခြင်း အစရှိသည်တို့၌။**ဆိန္နဝဋုမကာနုဿရဏာဒီသု**။ ။ ဤစကားသည် ပရိဝိညာဏဝိညာတဖြစ်သော ပုဗ္ဗေနိဝါသတို့တွင် သိခါပတ္တ (ထိပ်တန်းအကျဆုံး) ပုဗ္ဗေနိဝါသကို ဥဒါဟရုဏ်ပြသော စကားတည်း။ "ဆိန္နဝဋုမက"ဟူသည် ပြတ်ပြီးသော သံသရာခရီးရှိသော ရဟန္တာတည်း။ [ဆိန္နံ+ဝဋုမံ (သံသာရမဂ္ဂေါ) ယေသံတိ ဆိန္နဝဋုမကာ။] "တံပန သိခါပတ္တံ ပရဝိညာဏဝိညာတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဒဿေတုံ ဆိန္နဝဋုမကာနုသရဏာဒီသူတိ ဝုတ္တံ။ တတ္ထဆိန္နဝဋုမကာ အတီတေ ပရိနိဗ္ဗုတာ ခီဏာသဝါ, ဆိန္နသံသာရမဂ္ဂတ္တာ။ ဝိမတိ။ မဟာပဒါနသုတ် အဋ္ဌကထာ၌ကား "ဝဋုမန္တိ၊ ကုသလာ ကုသလကမ္မဝဋ္ဋံ ဝုစ္စတိ"ဟု တစ်မျိုးဖွင့်၏။
**အဘိညာဉ်သိပုံ**။ ။ ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီးသော ရှေးဘုရားတစ်ဆူဆူကို အကြောင်းပြု၍ "ထိုဘုရားသည် ဤသို့ ဝိပဿနာ ရှုတော်မူ၏။ ဤသို့ မဂ်ကို ဖြစ်စေတော်မူ၏။ ဤသို့ ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်တို့ကို မျက်မှောက်ပြုတော်မူ၏။ ဤသို့ ဝေနေယျတို့ကို တရားဟောပြ ဆုံးမတော်မူ၏"။ ဟု ရှေးဘုရားတို့ ဝိညာဉ်ဖြင့် သိအပ်ပြီးသော (ရှေးဘုရားတို့၏) ပုဗ္ဗေနိဝါသကို ဤဘုရားရှင်က ဤအဘိညာဉ်ဖြင့် ပြန်၍ သိတော်မူသည်။ ဆိန္နဝဋုမကာနုဿရဏာဒီသု၌ အာဒိဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန် မစံသေးသော ရဟန္တာတို့၏ ပရဝိညာဏဝိညာတပုဗ္ဗေနိဝါသ သိခြင်းကိုယူ။ ထိုသို့ သိရာ၌ ခန္ဓာအစဉ်အတိုင်း တစ်ဘဝပြီး တစ်ဘဝ လိုက်မနေဘဲ လိုရာဘဝကို ခုန်၍သိနိုင်၏။ ထိုသို့သိခြင်းကို သီဟောက္ကန္တိက (ခြင်္သေ့၏ လိုရာခုန်လွှားသော)နည်းဟု ဆိုသည်။ ["အာဒိသဒ္ဒေန အပရိနိဗ္ဗုတာနံ (တို့၏) ပရဝိညာဏဝိညာတာနမ္ပိ သီဟောက္ကန္တိကဝသေန အနုဿရဏံ ဂဟိတံ"၊ ဝိမတိ။]
**ပရဝိညာဏဝိညာတာပိဝါ**၊ သူတစ်ပါးတို့ ဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။**ပရဝိညာဏဝိညာတာပိဝါ**။ ။ ဝါသဒ္ဒါသည် အနက်တစ်မျိုးကို ပြသော အတ္တန္တရဝိကပ်။ ပိသဒ္ဒါကား၊ အတ္တနော ဝိညာဏဝိညာတကို ပေါင်းသော သမ္ပိဏ္ဍန။ မိမိဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်သော အာရုံမျာသာ နိဝုတ္ထမဟုတ်သေး။ ပရိဝိညာဏ ဝိညာတအာရုံများလည်း နိဝုတ္ထမည်သည်=ဟူလို။ ["ပရိဝိညာဏဝိညာတာပိဝါ နိဝုတ္ထာတိ သမ္ဗန္နော"=ဋီကာ။] ကိုယ်တွေ့မဟုတ်ဘဲ သူတစ်ပါးတို့တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ရသော အာရုံများကိုလည်း ပုဗ္ဗေနိဝါသ အဘိညာဉ်ရသူက ပြန်၍ သိနိုင်သည်=ဟူလို။ သို့သော် ဤအဘိညာဉ်ကား ဘုရားရှင်တို့ အဘိညာဉ်သာ။ [ဗုဒ္ဓါ ပန အတ္တနာ ဝါ ပရေဟိ ဝါ ဒိဋ္ဌကတ- သုတံ သဗ္ဗမေဝ အနုဿရန္တိ။ သုတ်မဟာဝါ အဋ္ဌကထာ။]
မှတ်ချက်။ ။ ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ စက္ခုပါလထေရ ဝတ္ထု၌ စက္ခုပါလထေရ်၏ ဆေးသမားဘဝတုန်းက ပြုလုပ်ခဲ့သော အမှုသည် ဘုရားရှင်ကိုယ်တိုင် ထိုစဉ်က မတွေ့ခဲ့ရသော်လည်း ဘုရားဖြစ်သောအခါ စက္ခုပါလ၏ ဝိညာဉ်ဖြင့် တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ရသော အာရုံအကြောင်းအရာစုကို ဤအဘိညာဉ်ဖြင့် ပြန်၍ သိတော်မူသည်။ ဘုရားအလောင်း မပါခဲ့သော အတိတ်ဝတ္ထုများကို ပြန်၍ ဟောရာ၌ ဤပရဝိညာဏဝိညာတအာရုံများကို ပုဗ္ဗေနိဝါသ အဘိညာဉ်ဖြင့် သိတော်မူခြင်း ချည်းတည်း။
(ပရိစ္ဆိန္နာ၊ ပိုင်းခြားအပ်သော တရားတို့တည်း။ ဤသို့ ပရိစ္ဆိန္နာပုဒ်ကို လိုက်စေ။)

ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတီတိ၊ ကား။ ယာယ သတိယာ ယာယ။ ပေ။ သာ။ ။ "သာ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ"ဟူသော နိယမဝါကျသည် ရှေးက မရှိဘဲ နောက်မှ ထည့်ပါဌ်တည်း။ ဘာ့ကြောင့်နည်း "ယာယ သတိယာ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ၊ သာ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတီတိ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ"ဟု ဋီကာတို့ကဆောင်ယူ၍ သမ္ဗန်ရမည် ဆိုသောကြောင့်တည်း။ [ဤသို့ မူလတည်ပါဌ်ကိုဆောင်ယူ၍ စပ်ရာ၌ နိဿယစာရှိကို ကြည့်၍ စာပြင်ဆရာတို့က ပါဠိအပို ထည့်ထားသော နေရာကို များစွာ တွေ့ရတတ်ပါသည်။] ၊ ဖြင့်။ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ၊ သကို။ အနုဿရတိ၊ အစဉ်လျှောက်၍ အောက်မေ့နိုင်၏။ ဝါ၊ အခြားမဲ့၌ အောက်မေ့နိုင်၏။ သာ (သတိ)၊ သည်။ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ၊ ဿတိမည်၏။
ဉာဏန္တိ၊ ကား။ တာယ သတိယာ၊ နှင့်။ သမ္ပယုတ္တဉာဏံ၊ ယှဉ်သောဉာဏ်တည်း။
ဧဝံ၊ သို့။ ဣမဿ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏဿ၊ ဉာဏ်၏။ အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ။ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏာယ၊ အကျိုးငှာ။ ဧတဿ ဉာဏဿ၊ ဤပုဗ္ဗေ။ ပေ။ သို့။ ဝါ၊ ကို။ အဓိဂမာယ၊ ရခြင်းငှာ။ ပတ္တိယာ၊ ရောက်ခြင်းငှာ။ (အဘိနိန္နာမေသိံ ၌စပ်) ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
အဘိနိန္နာမေသိန္တိ၊ ကား။ အဘိနီဟရိံ အဘိနီဟရိံ။ ။ အဘိနိန္နာမေသိံ၌ အဘိ+နိ+ပုဗ္ဗ နမုဓာတ်, ကာရိတ် ဏေ ပစ္စည်းတည်း၊ "အဘိနိန္နာမေသိံ- စိတ်ကို ရှေးရှုညွတ်စေ၏" ဟု သဒ္ဒတ္ထပေး၊ အဘိနီဟရိံကား အဓိပ္ပာယတ္ထ ဖွင့်တည်း၊ "ပုဗ္ဗေနိဝါသအာရုံသို့ စိတ်ကို ညွတ်စေ ကိုင်းစေ ရှိုင်းစေခြင်း" ဟူသည် စတုတ္ထဈာန်၏ အာနာပါန စသော အာရုံမှ စိတ်ကို ဖယ်ရှား၍ ပုဗ္ဗေနိဝါသအာရုံသို့ ရှေးရှုဆောင်ခြင်းတည်း။ [အဘိနီဟရိံတိ- စိတ္တံ ဈာနာရမဏတော အပနေတွာ ပုဗ္ဗေနိဝါသာဘိမုခံ ပေသေသိံ၊ ဤအဖွင့်ကို ထောက်၍ အဘိနီဟာရက္ခမံ တုန်းကလည်း အဘိနီဟာရ၏ ကံကို "ပုဗ္ဗေနိဝါသံ"ဟု မှတ်။] ၊ ရှေ့ရှုဆောင်တော်မူခဲ့ပြီ။
သောတိ၊ ကား။ သောအဟံ၊ ထိုငါသည်။
အနေကဝိဟိတန္တိ၊ ကား။ အနေကဝိဓံ အနေကဝိဓံ။ ။ "ဝိပုဗ္ဗ, ဓာဓာတ်, တပစ္စည်း ဖြစ်သော ဝိဟိတသဒ္ဒါသည် ဝိပုဗ္ဗ ဓာဓာတ် အပစ္စည်း (ဣတ္ထိဇောတက အာပစ္စည်း) ဖြစ်သော ဝိဓာသဒ္ဒါနှင့် အနက်တူ ပရိယာယ်တည်း"ဟု သိစေလို၍ အနေကဝိဟိတံကို "အနေကဝိဓံ"ဟု ဖွင့်သည်၊ "များသောအပြား"ဟူသည် အမျိုးမျိုးသော ဘဝ-ယောနိ-ဂတိ-ဝိညာဏဌိတိ-သတ္တာဝါသစသော အပြားတည်း။ ["ဝိဟိတသဒ္ဒေါ ဝိဓာသဒ္ဒပရိယာယေတိ အာဟ အနေကဝိဓန္တိ။ ဘဝယောနိအာဒိဝသေန ဗဟုဝိဓန္တိ အတ္ထော" - ဝိမတိ။] ၊ တစ်ပါးမကများသောအပြားရှိသော။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ အနေကေဟိ အနေကေဟိ။ ပေ။ ပဝတ္တိတံ။ ။ ဝိပုဗ္ဗ ဓာဓာတ်သည် "ဝိပုဗ္ဗော ဓာ ကရေတျတ္ထေ"ဟူသော ဓာတွတ္ထသင်္ဂဟနှင့်အညီ ပြုခြင်းအနက်ရှိ၏၊ "ပြုအပ်"ဟူသည် "ဖြစ်စေအပ်"နှင့် အနက်ညီမျှ၏၊ ထို့ကြောင့် ဝိဟိတံကို "ပဝတ္တိတံ"ဟု ဖွင့်သည်၊ "ဖြစ်စေ"ဟူသည်လည်း ကိုယ်ဖြင့်ပြု၍ ဖြစ်စေခြင်းမဟုတ်၊ တရားဟောမှု (ဒေသနာ) အားဖြင့် ဖြစ်စေခြင်းတည်း၊ ထို့ကြောင့် "သံဝဏ္ဏိတံ- ချဲ့ထွင် ဖွင့်ပြအပ်သော" ဟု အဓိပ္ပာယတ္ထဖွင့်သည်။ ["ပဝတ္တိတန္တိ ဒေသနာဝသေန ပဝတ္တိတံ၊ တေနာဟ- သံဝဏ္ဏိတန္တိ၊ ဝိတ္ထာရိတန္တိအတ္ထော" - သာရတ္ထ၊ ဝိမတိ၌ "အနေကပ္ပကာရဝိဟိတံ"ဟု ဆိုသင့်လျက် ပကာရအလယ်ပုဒ်ကျေ- ဟု ဆို၏၊ ထိုအလို "များသောအပြားတို့ဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သော"ဟု ပေး၊ သာရတ္ထ၌ "သဟယောဂေ စေတံ ကရဏဝစနံ"ဟုဆို၏၊ "များသောအပြားတို့နှင့်တကွ ဖြစ်စေအပ်သော"ဟုပေး။] ၊ များစွာကုန်သော။ ပကာရေဟိ၊ အပြားတို့သည်။ ပဝတ္တိတံ၊ ဖြစ်စေတော်မူအပ်သော။ သံဝဏ္ဏိတံ၊ ဖွင့်ပြတော်မူအပ်သော။ (ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ၌စပ်) ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ပုဗ္ဗေနိဝါသန္တိ၊ ကား။ သမနန္တရာတီတံ၊ ကောင်းစွာ အခြားမဲ့၌ လွန်လေပြီးသော။ ဘဝံ၊ ဘဝကို။ အာဒိံ ကတွာ၊ အစပြု၍။ တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုဘဝ၌။ နိဝုတ္တသန္တာနံ၊ နေအပ်ဖူးသော အစဉ်ကို။
အနုဿရာမီတိ၊ ကား။ ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာ‌တိယောတိ ဧကမ္ပိဇာတိံ။ ပေ။ အနုဂန္တွာ သရာမိ။ ။ အနုဿရာမိ၌ အနုကို အနုဂတအနက်ဟောဟု သိစေလို၍ "အနုဂန္တွာဟု ဖွင့်၊ "ဧကမ္မိ ဇာတိံ ၊ပေ၊ ဇာတိပဋိပါဋိယာ"ဖြင့် အစဉ်လျှောက်ပုံကို ပြ၏၊ တစ်ဘဝသိပြီးလျှင် နောက်တစ်ဘဝ ဆက်သိ၊ ထို့နောက် တစ်ဘဝ သိပြီးလျှင် ထိုမှ တစ်ဆက် နောက်တစ်ဘဝ ဆက်သိ၊ ဤသို့ ဉာဏဂတိအားဖြင့် ဘဝအစဉ်ကို လျှောက်၍ အောက်မေ့နိုင်, သိနိုင်သည်- ဟူလို။ ၊ ဧကမ္ပိ ၊ပေ၊ ယော အစရှိသော။ (ဣတိ အာဒျတ္ထ။) ဧဝံ၊ ဤအခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဇာတိပဋိပါဋိယာ၊ ဘဝအစဉ်အားဖြင့်။ အနုဂန္တွာ အနုဂန္တွာ၊ အစဉ်လျှောက်၍ အစည်လျှောက်၍။ သရာမိ၊ ၏။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ အနုဒေဝ အနုဒေဝ ဝါ။ ။ အနုသဒ္ဒါသည် အနန္တရတ္ထ၊ "အဘိနိန္နာမေသိံ "အရစိတ်ကို ပုဗ္ဗေနိဝါသသို့ ညွတ်စေသော ဝီထိ ဖြစ်၏၊ ထိုဝီထိ၏ အခြားမဲ့၌ပင် ပုဗ္ဗေနိဝါသအာရုံ ထင်ပေါ်လာသည်။ ထိုသို့ပေါ်လာအောင် ပါဒကဈာန်ဝင်စားသော ဝီထိ, "ပုဗ္ဗေနိဝုတ္ထံ ဇာနာမိ"ဟု ပရိကံပြုသော ဝီထိများ မလိုတော့- ဟူလို။ [ အနုသဒ္ဒေါ အနန္တရဒီပကောတိ အာဟ- အဘိနိန္နာမိတမတ္တေ ဧဝါတိ- ဝိမတိ။] ၊ စိတ်ကိုညွတ်စေတော်မူခြင်း၏ အခြားမဲ့၌သာလျှင်။ သရာမိ၊ အောက်မေ့တော်မူနိုင်၏။ စိတ္တေ၊ ကို။ အဘိနိန္နာမိတမတ္တေ ဧဝ၊ ရှေ့ရှု ညွတ်စေအပ်ခါမျှသော်သာ။ သရာမိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
ဟိ၊ မှန်။ ပူရိတပါရမီနံ၊ ဖြည့်အပ်ပြီးသော ပါရမီရှိကုန်သော။ မဟာပုရိသာနံ၊ မြတ်သောယောက်ျားတို့၏။ ပရိကမ္မကရဏံ၊ ပရိကံ ပြုဖွယ်ကိစ္စသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ တေန၊ ကြောင့်။ တေ၊ ထိုမဟာပုရိသတို့သည်။ စိတ္တံ၊ ကို။ အဘိနိန္နာမေတွာဝ၊ ပြီး၍သာလျှင်။ သရန္တိ၊ န်၏။
ပန၊ ကာ။ အာဒိကမ္မိကကုလပုတ္တာ၊ အစစွာသော အဘိညာဉ်အမှု၌ ယှဉ်သော အမျိုးကောင်းသားတို့သည်။ ပရိကမ္မံ၊ ကို။ ကတွာဝ၊ လျှင်။ သရန္တိ၊ န်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (အာဒိ ကမ္မိကကုလပုတ္တတို့ ပရိကံကို ပြုပြီးမှသာ အောက်မေ့နိုင်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) တေသံ၊ ထို အာဒိကမ္မိကကုလပုတ္တတို့၏။ ဝါ၊ တို့နှင့်။ ဝသေန၊ စပ်သဖြင့်။ ပရိကမ္မံ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုထိုက်သည်။ သိယာ၊ ၏။
ပန၊ ထိုသို့ပင် ဆိုထိုက်ပါသော်လည်း။ တံ၊ ထိုပရိကံသည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုစ္စမာနံ၊ ဆိုအပ်သော်။ [တစ်နည်း။ ဝုစ္စမာနံ၊ သော။ တံ၊ သည်။] အတိဘာရိယံ၊ အလွန်ထမ်းဆောင်ထိုက်သော။ ဝါ၊ အလွန် ဝန်လေးသော။ (အလွန်ကျယ်သော- ဟူလို။) ဝိနယနိဒါနံ၊ ကို။ ကရောတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တံ၊ ထိုပရိကံကို။ နဝဒါမ၊ မဆိုကုန်တော့အံ့။
ပန၊ ထိုသို့ပင် မဆိုပါကုန်သော်လည်း။ အတ္ထိကေဟိ၊ ပရိကံကို အလိုရှိသောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ လျှင်။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ယူထိုက်၏။ ဝါ၊ ယူပါလေ။
ပန၊ ဆက်။ ဣဓ၊ ဤ သမန္တပါသာဒိက အဋ္ဌကထာ၌။ ပါဠိမေဝ၊ ကိုသာ။ ဝဏ္ဏယိဿာမ၊ ဖွင့်ကုန်အံ့။
သေယျထိဒန္တိ၊ သေယျထိဒံ ဟူသော သဒ္ဒါသည်။ အာရဒ္ဓပ္ပကာရ ဒဿနတ္ထေ၊ အားထုတ်အပ်သော ပုဗ္ဗေနိဝါသအပြားကို ပြခြင်းအနက်၌။ [အနုဿရိတုံ အာရဒ္ဓဿ ပုဗ္ဗေနိဝါသဿ ပဘေဒဒဿနတ္ထေ။] (ပဝတ္ထော၊ သော။) နိပါတော၊ တည်း။
တေနေဝ၊ ကြောင့်ပင်။ ယွာယံ ပုဗ္ဗေနိဝါသော၊ ကို။ အာရဒ္ဓေါ၊ အပ်ပြီ။ တဿ၊ ထိုပုဗ္ဗေနိဝါသ၏။ ပကာရပ္ပဘေဒံ၊ အထူးအပြားကို။ ဒဿေန္တော၊ ပြတော်မူလိုသည်။ (ဟုတွာ) ဧကမ္ပိ ဇာတိန္တိ အာဒိံ၊ တိံ အစရှိသော ပါဠိရပ်ကို။ **အာဟ**၊ ဟောတော်မူပြီ။ မှတ်ချက်။ ။ တိတ္ထိယာ (သာသနာပ ဈာန်ရ ရသေ့တို့သည်) ခန္ဓပ္ပဋိပါဋိယာ အနုဿရန္တိ၊ သာဝကာပိ ခန္ဓပ္ပဋိပါဋိယာဝ အနုဿရန္တိ။ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ ပန ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ စ စုတိပဋိသန္ဓိံ ဩလောကေတွာ (ခန္ဓာအစဉ်မလိုက်ဘဲ ရှေ့ဘဝ၏ အဆုံးနှင့် နောက်ဘဝ၏ အစ စုတိနှင့် ပဋိသန္ဓေကိုသာ ကြည့်၍) အနုဿရန္တိ။ ဗုဒ္ဓါနံ စုတိပ္ပဋိသန္ဓိ (ဩလောကန)ကိစ္စံ နတ္ထိ။ ယံ ယံ ဌာနံ ပဿိတုကာမာ၊ တံတဒေဝ ပဿန္တိ၊ - မဟာပဒါနသုတ် အဋ္ဌကထာ။ ["အနုဒေဝ" စသော နောက်နည်းသည် ဘုရားရှင်တွက် ပြအပ်သော အနက်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ပါဠိတော်၌ ဤအနက်သာပေး၊ ရှေ့နည်းကား ဘုရားရှင်မှတစ်ပါး အခြားပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် နည်းတည်း။]
တတ္ထ၊ ထိုဧကမ္ပိ ဇာတိံ အစရှိသော ပါဠိရပ်၌။ ဧကမ္ပိ ဇာတိန္တိ၊ ကား။ ဧကမ္ပိ ဧကမ္ပိ။ ပေ။ ခန္ဓသန္တာနံ။ ။ ဧကကမ္မနိဗ္ဗတ္တော- ကံတစ်ခုကြောင့် ဖြစ်သော၊ အာဒါနုနိက္ခေပပရိစ္ဆိန္နော- ခန္ဓာကို စ၍ ယူခြင်း (ပဋိသန္ဓေ) ပစ်ချခြင်း (စုတိ) တို့ဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော၊ အန္တောဂဓဓမ္မပ္ပဘေဒေါ- အတွင်း၌ပါဝင်သော တရားအမျိုးမျိုး အပြားရှိသော၊ ခန္ဓပ္ပဗန္ဓော- ခန္ဓာအစဉ်ကို၊ ဣဓ- ဤပုဗ္ဗေနိဝါသအရာ၌၊ ဇာတီတိ- ဇာတိဟူ၍၊ အဓိပ္ပေတော- ၏၊ ဇာယတီတိ ဇာတီတိ ကတွာ- ဤသို့ ဝိဂြိုဟ်ပြု၍တည်း။ တေနာဟ- ဧကမ္ပိ။ ပေ။ ခန္ဓသန္တာနန္တိ၊ -သာရတ္ထ။ ၊ တစ်ခုလည်းဖြစ်သော။ ပဋိသန္ဓိမူလံ၊ ပဋိသန္ဓေ အရင်းခံရှိသော။ စုတိပရိယောသာနံ၊ စုတိ အဆုံးရှိသော။ ဧကဘဝပရိယာပန္နံ၊ တစ်ခုသောဘဝ၌ အကျုံးဝင်သော။ ခန္ဓသန္တာနံ၊ ခန္ဓာအစဉ်ကို။
ဒွေပိ ဇာတိယောတိ အာဒီသု၊ ရပ်တို့၌။ ဧသ နယော၊ တည်း။
ပန၊ ကာ။ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေတိ အာဒီသု၊ ရပ်တို့၌။ ပရိဟာယမာနော ပရိဟာယ။ ပေ။ သံဝဋ္ဋကပ္ပေါ။ ။ သံဝဋ္ဋတိ- ပျက်တတ်၏၊ ဣတိ သံဝဋ္ဋော၊ [ဝိမတိ၌ "သံဝဋ္ဋနံ အဿ အတ္ထီတိ သံဝဋ္ဋော"ဟု ပြု၏။] ကပ္ပိယတိ ပရိကပ္ပီယတိ- (ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားမရှိဘဲ လောကီလူတို့) ကြံစည်အပ် ပညတ်အပ်၏၊ ဣတိ ကပ္ပေါ၊ အခါကာလ ရ၏၊ ထို့ကြောင့် "ပရိဟာယမာနော။ ပေ။ သံဝဋ္ဋကပ္ပေါ"ဟု ဖွင့်သည်၊ [ပရိဟာယမာနောတိ- ခိယမာနော ဝိနဿမာနော (ပျက်ဆဲ)၊ ကပ္ပေါတိ အသင်္ချေယျကပ္ပေါ၊ (မဟာကပ်မဟုတ်- ဟူလို၊) သော ပန အတ္ထတော ကာလော၊ ကာလသည် ပညတ်ဖြစ်၍ မပျက်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် ထိုကာလ၌ဖြစ်သော သင်္ခါရတရားစုကို ဌာနူပစာရအားဖြင့် "ကပ္ပ"ဟု ခေါ်၏။ တဒါ ပဝတ္တမာနသင်္ခါရဝသေန အဿ (ထိုကာလ၏) ပရိဟာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာ- ဋီကာ။] သံဝဋ္ဋစသော ကပ် ၄ မျိုး၏ ဖြစ်ပုံ တည်ပုံကို ဆိုင်ရာသင်္ဂြိုဟ်အဖွင့်များ၌ ရှု။ ၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးဆဲဖြစ်သော။ ကပ္ပေါ၊ အသင်္ချေယျကပ်သည်။ သံဝဋ္ဋကပ္ပေါ၊ သံဝဋ္ဋကပ်မည်၏။ ဝဍ္ဎမာနော၊ တိုးပွားဆဲဖြစ်သော။ ကပ္ပေါ၊ သည်။ ဝိဝဋ္ဋကပ္ပေါ၊ ဝိဝဋ္ဋကပ်မည်၏။ ဣတိဝေဒိတဗ္ဗော။
တတ္ထ၊ ထို သံဝဋ္ဋကပ်, ဝိဝဋ္ဋကပ်တို့တွင်။ သံဝဋ္ဋေန၊ သံဝဋ္ဋကပ်ဖြင့်။ သံဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ၊ ယီ ကပ်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဂဟိတော၊ ယူအပ်သည်။ ဟောတိ။ (ကသ္မာ၊ နည်း။) တံ မူလကတ္တာ တံ မူလကတ္တာ။ ။ သံဝဋ္ဋ (ပျက်ဆဲ), သံဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ (ပျက်မြဲအတိုင်း တည်နေသော) ကပ်၊ ဝိဝဋ္ဋ (ကမ္ဘာမြေနှင့် လ နေစသော အဆောက်အဦးတို့ တိုးပွားဆဲ) ကပ်၊ ဝိဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ (တိုးပွားပြီးအတိုင်း တည်နေသော) ကပ်၊ ထိုတွင် သံဝဋ္ဋကပ်သည် သံဝဋ္ဋဋ္ဌာယီကပ်၏ အရင်းခံဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် ပါဠိတော်ဝယ် သံဝဋ္ဋသာ ပါသော်လည်း ထိုသံဝဋ္ဋဖြင့် သံဝဋ္ဋဋ္ဌာယီကိုပါ ယူရသည်- ဟူလို။ ၊ ထို သံဝဋ္ဋကပ်လျှင် အရင်းခံရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဝိဝဋ္ဋေန စ၊ ဖြင့်လည်း။ ဝိဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဂဟိတော ဟောတိ။
ဟိ၊ အကျိုးကား။ ဧဝံသတိ၊ ဤသို့ ယူအပ်သော် (သံဝဋ္ဋကပ်ဖြင့် သံဝဋ္ဋဋ္ဌာယီကပ်ကို, ဝိဝဋ္ဋဖြင့် ဝိဝဋ္ဋဌာယီကပ်ကို ယူအပ်သည်ရှိသော်)။ စတ္တာရိမာနိ ဘိက္ခဝေ။ ပေ။ ဝိဝဋ္ဋဋ္ဌာယီတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာနိ၊ န်သော။ ယာနိတာနိ၊ အကြင်ကပ်တို့သည်။ (သန္တိ၊ ၏) သဗ္ဗာနိ၊ န်သော။ တာနိ၊ ထိုကပ်တို့သည်။ ဝါ၊ တို့ကို။ ပရိဂ္ဂဟိတာနိ၊ သိမ်းယူအပ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ။ [ဘက္ခဝေ၊ တို့။ ကပ္ပဿ၊ မဟာကပ်၏။ အသင်္ချေယျာနိ၊ အသင်္ချေကပ်တို့သည်။ ဣမာနိ စတ္တာရိ၊ ဤလေးပါးတို့တည်း။]
ကတမာနိ စတ္တာရိ။
သံဝဋ္ဋော၊ သံဝဋ္ဋကပ်လည်းကောင်း, စသည်။
တတ္ထ၊ ထိုလေးပါးသော ကပ်တို့တွင်။ သံဝဋ္ဋာ၊ သံဝဋ္ဋ ကပ်တို့သည်။ တေဇောသံဝဋ္ဋော၊ တေဇောသံဝဋ္ဋကပ်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မီးကြောင့်ပျက်သောကပ်လည်းကောင်း။ အာပေါသံဝဋ္ဋော၊ လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ရေကြောင့်ပျက်သောကပ်လည်းကောင်း။ ဝါယောသံဝဋ္ဋော၊ လည်းကောင်း။ ဝါ၊ လေကြောင့်ပျက်သောကပ်လည်းကောင်း။ ဣတိ။ တယော၊ ၃ ပါးတို့တည်း။
သံဝဋ္ဋသီမာ၊ သံဝဋ္ဋကပ်၏ အထက် အပိုင်းအခြားတို့သည်။ အာဘဿရာ၊ ရာဘုံလည်းကောင်း။ သုဘကိဏှာ၊ ဘုံလည်းကောင်း။ ဝေဟပ္ဖလာ၊ ဘုံလည်းကောင်း။ ဣတိ တိဿော။
ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။ ကပ္ပေါ၊ ကမ္ဘာသည်။ တေဇေန၊ မီးကြောင့်။ သံဝဋ္ဋတိ၊ ပျက်၏။ (တဒါ၊ ၌) အာဘဿရတော၊ ဘုံမှ။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။ ဝါ၊ အောက်တစ်လျှောက်ကို။ အဂ္ဂိနာ၊ မီးသည်။ ဍယှတိ၊ လောင်အပ်၏။
ယဒါ။ ဥဒကေန၊ ရေကြောင့်။ သံဝဋ္ဋတိ။ (တဒါ။) သုဘကိဏှတော၊ မှ။ ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ ဝါ၊ သည်။ ဥဒါကေန၊ ကြောင့်။ ဝိလီယတိ၊ ကြေမွ၏။
ယဒါ။ ဝါတေန၊ လေကြောင့်။ သံဝဋ္ဋတိ။ (တဒါ။) ဝေဟပ္ဇလတော။ ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ ဝါ၊ ကို။ ဝါတေန၊ သည်။ ဝိဒ္ဓံသိယတိ၊ ဖျက်ဆီးအပ်၏။
ဝိတ္ထာရတော ပန၊ အကျယ်အပြန့် အားဖြင့်ကား။ သဒါပိ၊ အခါခပ်သိမ်းလည်း (မီးကြောင့် ပျက်ရာအခါ စသည်အားလုံး)။ ဧကံ ဗုဒ္ဓခေတ္တံ၊ တစ်ခုသော ဗုဒ္ဓခေတ်သည်။ ဝါ၊ ဗုဒ္ဓခေတ် တစ်ခုလုံးသည်။ ဝိနဿတိ၊ ပျက်စီး၏။
ဗုဒ္ဓက္ခေတ္တံနာမ၊ မည်သည်။ ဇာတိက္ခေတ္တံ **ဇာတိက္ခေတ္တံ**။ ။ [သက္ကတ၌ "သ္ခေတ္တ" ဟု ရှိ၍ သ အစား ဒွေးဘော်လာ။] ယတ္တကေ ဌာနေ- ၌၊ တထာဂတဿ ပဋိသန္ဓိညာဏာနုဘာဝေါ ပုညပ္ဖလသမုတ္တေဇိတော သရသေန ပရိဇမ္ဘတိ၊ တံ သဗ္ဗမ္ပိ၊ ဗုဒ္ဓင်္ကုရဿ နိဗ္ဗတ္တနက္ခေတ္တံ နာမာတိ အာဟ ဇာတိက္ခေတ္တံတျာဒိ၊ ပဋိသန္ဓေဉာဏ်၏ အာနုဘော်သည် ကောင်းမှုအကျိုးသည် ကောင်းစွာ ထက်သန်စေအပ်သည်ဖြစ်၍ မိမိသဘောဖြင့် တင့်တယ်စံပယ်၏၊ ထိုဌာန အားလုံးသည် (စကြဝဠာတစ်သောင်းသည်) ဘုရားအလောင်းဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ နယ်နိမိတ်ဖြစ်သည်။ [ဇာတိယာ- ဖြစ်ခြင်း (ဖွားမြင်ခြင်း) ၏ +ခေတ္တံ- နယ်နိမိတ်တည်း၊ ဇာတိက္ခေတ္တံ- ဖွားမြင်ခြင်း၏ နယ်နိမိတ်။] ၊ ခေတ်လည်းကောင်း။ အာဏာက္ခေတ္တံ၊ လည်းကောင်း။ ဝိသယက္ခေတ္တဉ္စ၊ လည်းကောင်း။ (ဣတိ) တိဝိဓံ ဟောတိ။
တတ္ထ၊ ထိုသုံးပါးတို့တွင်။ ဇာတိက္ခေတ္တံ၊ ခေတ်သည်။ ဒသသဟဿစက္ကဝါဠပရိယန္တံ၊ တစ်သောင်းသော စကြဝဠာအဆုံးအပိုင်းအခြားရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ယံ (ယသ္မိံ ဇာတိခေတ္တေ)၊ ယင်းဇာတိခေတ်၌။ တထာဂတဿ၊ ၏။ ပဋိသန္ဓိအာဒီသု၊ ပဋိသန္ဓေယူရာ အစရှိသည်တို့၌။ ပထဝီ၊ သည်။ ကမ္ပတိ၊ တုန်လှုပ်ရ၏။ [ယံ ယသ္မိံ ဇာတိခေတ္တေ- အကြင်ဇာတိခေတ်၌၊ တထာဂတဿ ပဋိသန္ဓိအာဒီသု ပထဝီ ကမ္ပတိ- ရ၏၊ (တံ) ဇာတိခေတ္တံ- သည်၊ ဒသသဟဿစက္ကဝါဠပရိယန္တံ- တစ်သောင်းသော စကြဝဠာအဆုံး အပိုင်အခြားရှိသည်၊ ဟောတိ- ၏၊ ဤသို့လည်း ပေးနိုင်သည်။]
အာဏာက္ခေတ္တံ၊ သည်။ ကောဋိသတသဟဿစက္ကဝါဠပရိယန္တံ၊ ကုဋေတစ်သိန်း စကြဝဠာ အဆုံးအပိုင်းအခြားရှိသည်။ ဟောတိ။
ယတ္ထ၊ ယင်းအာဏာခေတ်၌။ ရတနပရိတ္တံ၊ ရတနပရိတ်တော် လည်းကောင်း။ ခန္ဓပရိတ္တံလည်းကောင်း။ ဓဇဂ္ဂပရိတ္တံ၊ လည်းကောင်း။ အာဋာနာဋိယပရိတ္တံ၊ လည်းကောင်း။ မောရပရိတ္တံ၊ မောရပရိတ်တော်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမေသံ ပရိတ္တာနံ၊ ဤပရိတ်တော်တို့၏။ **အာနုဘာဝေါ**၊ အာနုဘော်သည်။ **ပဝတ္တတိ**၊ ဖြစ်၏။ အာနုဘာဝေါ ပဝတ္တတိ။ ။ [ပရိ (သမန္တတော) တာယတီတိ။ ပရိတ္တံ- ထက်ဝန်းကျင်မှ စောင့်ရှောက်တတ်သော အရံအကာ။ ဝါ- ပရိတ်တော်။] ဣဓ ဣဒ္ဓိမာ စေတောဝသိပ္ပတ္တော (ဤသာသနာတော်၌ စိတ်၏ ဝသီဘော်သို့ရောက်ပြီး တန်ခိုးရှင်သည်) အတ္တနော အတ္ထာယ ပရိတ္တံ ကတွာ (မိမိအတွက် ပရိတ် အကာအကွယ်ပြုပြီးနောက်) တတ္ထေဝ အညံ စက္ကဝါဠဂတောပိ ကတပရိတ္တော ဧဝ ဟောတိ (ထိုအာဏာခေတ်ထဲက အခြား စကြဝဠာတိစ်ခုသို့ သွားသော်လည်း ပြုအပ်မြဲတိုင်း အကာအကွယ်ရှိသည်သာ။) ဣတိ တသ္မာ ဝုတ္တံ- (ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍ "အာနုဘာဝေါ ပဝတ္တတိ" ဟုဆိုအပ်ပြီ။) အထဝါ။ ။ တတ္ထ ဧကသ္မိံ စက္ကဝါဠေ ဌတွာ (ထိုအာဏာခေတ်ထဲက တစ်ခုသော စကြဝဠာ၌ တည်၍) သဗ္ဗသတ္တာနံ အတ္ထာယ ပရိတ္တေ ကတေ (သတ္တဝါအားလုံအတွက် ရတနသုတ်စသော ပရိတ်ကို ပြုအပ်သော်) အာဏာခေတ္တသဗ္ဗသတ္တာနံ အဘိသမ္ဘုဏာတွေဝ ပရိတ္တာနုဘာဝေါ (အာဏာခေတ်တွင်းရှိ သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ပရိတ်အာနုဘော် ရောက်သည်သာ (ပျံ့နှံ့သည်သာ)။ ဘာကြောင့်နည်း- တတ္ထ ဒေဝတာဟိ ပရိတ္တာဏာယ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗတော (ထို အာဏာခေတ်တွင်းရှိ နတ်ဗြဟ္မာတို့က ပရိတ်အာဏာတော်ကို လက်ခံအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် "အာနုဘာဝေါ ပဝတ္တတိ" ဟု မိန့်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် စကြဝဠာ ကုဋေတစ်သိန်းကို "ပရိတ်အာဏာတော်၏ နယ်နိမိတ်"ဟု သတ်မှတ်ရသည်။
ပန၊ ကား။ ဝိသယက္ခေတ္တံ ဝိသယက္ခေတ္တံ။ ။ ရှင်ဘုရင် တစ်ဉီး၏ ပိုင်ရာ နယ်မြေကို ဝိသယ (နိုင်ငံ)ဟု ခေါ်သကဲ့သို့, ဘုရားဉာဏ်တော်၏ အာရုံပြုရာ အရပ်ကိုလည်း ဝိသယဟု ခေါ်၏။ ဝိသယောဧဝ+ခေတ္တံ ဝိသယခေတ္တံ- ဉာဏ်တော်၏ ဖြစ်ရာသည်ပင် နယ်နိမိတ်။ ထိုဝိသယခေတ်နယ်နိမိတ်ကား အဆုံးအပိုင်းအခြားမရှိ။ စကြာဝဠာအနန္တရှိသလို ဝိသယခေတ်လည်း အနန္တပင်တည်း။ ၊ သည်။ အနန္တံ၊ အဆုံး အပိုင်းအခြားမရှိ။ အပရိမာဏံ၊ အတိုင်း အရှည်မရှိ။ ယံ၊ ယင်း ဝိသယခေတ်ကို။ (သန္ဓာယ၊ ရည်ရွယ်တော်မူ၍။ ဋီကာ။) ယာဝတာ ဝါ ပန အာကင်္ခေယျာတိ= ယျဟူသော စကားကို။ (ဘဝတာ) ဝုတ္တံ။ ယတ္ထ၊ ယင်း ဝိသယခေတ်၌။ ယံယံ။ ပေ။ အနုသရတိ ယံယံ။ ပေ။ အနုသရတိ။ ။ အာကင်္ခမတ္တပဋိဗဒ္ဓဝုတ္တိတာယ ဉာဏဿ- ဉာဏ်တော်၏ အောက်မေ့လို သိလိုသော ဆန္ဒမျှနှင့် စပ်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် (သိလိုသော ဆန္ဒဖြစ်လျှင် ဉာဏ်တော်က သိနိုင်သောကြောင့်) အနန္တစကြဝဠာအတွင်း၌ သိလိုသမျှ အာရုံအားလုံးကို သိနိုင်သည်- ဟူလို။ ၊ အကြင် အကြင် အာရုံကို။ (အနုဿရိတုံ၊ ငှာ) အာကင်္ခတိ= အလိုတော်ရှိ၏။ တံတံ၊ ရုံကို။ အနုဿရတိ၊ ၏။
ဧဝံ၊ လျှင်။ တီသု၊ န်သော။ ဧတေသု ဗုဒ္ဓက္ခေတ္တေသု၊ တို့တွင်။ ဧကံ အာဏာခေတ္တံ၊ အာဏာခေတ်တစ်ခေတ်လုံးသည်။ ဝိနဿတိ၊ ပျက်စီး၏။
ပန၊ ဆက်။ တသ္မိံ၊ ထိုအာဏာခေတ်သည်။ ဝိနဿန္တေ၊ လသော်။ ဇာတိက္ခေတ္တံပိ၊ သည်လည်း။ ဝိနဋ္ဌမေဝ၊ ပျက်စီးရတော့သည်သာ။ ဟောတိ။ [ဇာတိခေတ်က နယ်ကျဉ်း၍ အာဏာခေတ်က နယ်ကျယ်သောကြောင့် အာဏာခေတ်ပျက်ရာတွင် ဇာတိခေတ်လည်း ပါဝင်တော့သည်၊ ဟူလို။]
ဝိနဿန္တဉ္စ၊ ပျက်ပြန်သော်လည်း။ ဧကတောဝ၊ တစ်ပေါင်းတည်းသာလျှင်။ ဝိနဿတိ၊ ၏။ သဏ္ဍဟန္တမ္ပိ၊ တည်ပြန်သော်လည်း။ ဧကတောဝ, သဏ္ဍဟတိ၊ တည်၏။
တဿ၊ ထိုအာဏာခေတ်၏။ ဝိနာသောစ၊ ပျက်ပုံကိုလည်းကောင်း။ သဏ္ဍဟနဉ္စ၊ တည်ပုံကိုလည်းကောင်း။ ဝိသုဒ္ဒိမဂ္ဂေ (မယာ) ဝုတ္တံ။
အတ္ထိကေဟိ၊ အလိုတော်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ တတော၊ ထိုဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှ။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ယူရာ၏။ ဝါ၊ ယူပါလေ။
ပန၊ ဆက်။ ယေတေ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာ၊ ကပ်တို့ကို။ ဝုတ္တာ၊ ဆိုအပ်ကုန်ပြီ။ ဧတေသု၊ တို့တွင်။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ဗောဓိမဏ္ဍေ၊ ဏ္ဍိုင်၌။ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို။ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈနတ္ထာယ၊ ထိုးထွင်း၍ သိတော်မူခြင်းအကျိုးငှာ။ နိသိန္နော၊ မူသည်။ (သမာနော၊ စဉ်။) အနေကေပိ= များစွာလည်းဖြစ်ကုန်သော။ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ၊ တိုကိုလည်းကောင်း။ ပေ။ သရိ၊ အောက်မေ့တော်မူပြီ။
ကထံ၊ အဘယ်နည်းဖြင့် အောက်မေ့တော်မူနိုင်သနည်း။
အမုတြာသိန္တိ အာဒိနာ၊ အစရှိသော။ နယေန၊ နည်းဖြင့်။ (သရိ၊ မူပြီ)။
တတ္ထ၊ ထို အမုတြာသိံ အစရှိသောပါဌ်၌။ အမုတြာသိန္တိ၊ ကား။ အမုမှိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ**အမုမှိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ**။ ။ ဤ၌ ဝါသဒ္ဒါမပါဘဲ "ဘဝေဝါ" စသည်၌သာ ဝါသဒ္ဒါပါ၏။ ထို့ကြောင့် ဘဝေဝါစသော စကားသည် သံဝဋ္ဋကပ် တစ်ခု၌ ပါဝင်သော ဘဝအမျိုးမျိုး ယောနိအမျိုးမျိုး စသည်ကို ပြသောစကားဟုမှတ်။ မည်သည့်သံဝဋ္ဋကပ်အခါတုန်းက ကာမစသော ဘဝ ၃ ပါးတွင် မည်သည့်ဘဝ,အဏ္ဍဇစသော ယောနိ ၄ ပါးတွင် မည်သည့်ယောနိ, ဒေဝစသော ဂတိ ၅ ပါးတွင် မည်သည့်ဂတိ, နာနတ္တကာယ နာနတ္တသညီစသော ဝိညာဏဋ္ဌိတိသတ္တာဝါသ ၉ ပါးတို့တွင် မည်သည့်ဝိညာဏဋ္ဌိတိ၊ မည်သည့်သတ္တာဝါသ, ပေါဏိကနိကာယ စိက္ခလ္လိကနိကာယ စသော အမျိုးမျိုးသော နိကာယတို့တွင် မည်သည့် သတ္တနိကာယ၌ ဖြစ်ခဲ့ပြီ။ [သံဝဋ္ဋစသောကပ်၄ပါးတွင် ပါဠိတော်၌ အစထားသော သံဝဋ္ဋကပ်ကို ဥပလက္ခဏနည်းအားဖြင့် ပြသော်လည်း သံဝဋ္ဋဌာယီစသော ကပ်များ၌လည်း ဤနည်းအတိုင်း ချဲ့ထွင်၍ သိပါ။]
မှတ်ချက်။ ။ ထိုဘဝစသည်တို့တွင် ကာမဘဝဆိုလျှင် ယောနိ ၄ ပါး။ ဂတိ ၅ ပါးလုံး ပါဝင်နေ၏။ ဌိတိသတ္တာဝါသနိကာယတို့လည်း အများပါဝင်၏။ ထို့ကြောင့်ဘဝကို အောက်မေ့လျှင် ယောနိစသည်ကို အောက်မေ့ချင်မှ အောက်မေ့မည်။ ဘဝကိုသာ အောက်မေ့၍ ယောနိစသည်ကို မအောက်မေ့ဘဲလည်း ရှိမည်။ ထိုအားလုံးကို ဆက်ကာဆက်ကာ အောက်မေ့ခြင်းလည်း ရှိမည်။ ထို့ကြောင့် ဝါ သဒ္ဒါတို့ကို အရ လုံးလုံး မကွဲသောကြောင့် သမုစ္စည်းလည်း မဆိုသင့်။ တစ်ခုမရ တစ်ရသော ဝိကပ်လည်း မဆိုသင့်ရကား အနိယမတ္ထဟု ဆိုသင့်၏။ ထို့ကြောင့်ပင် "အဟောသိံ ဣတိ ဝါ"ဟု ပုဒ်တိုင်း လိုက်စေ၍ အဆုံးကျမှ အနုဿရာမိ ဟု ထည့်စပ်စေသည်။
၊ ထိုမည်သော သံဝဋ္ဋကပ်၌။ အဟံ၊ သည်။ အမုမှိဘဝေ၊ ထိုမည်သောဘဝ၌။ အဟောသိံ၊ ပြီ။ ဣတိဝါ၊ ဤသို့သော်လည်းကောင်း။ (အမုဿံ) ယောနိယာ၊ ထိုမည်သောယောနိ၌။ အဟောသိံ။ ဣတိ၊ ဝါ။ လည်းကောင်း။ (အမုဿံ) ဂတိယာ၊ တိ၌။ အဟောသိံ။ ဣတိဝါ။ အမုဿံ ဝိညာဏဋ္ဌိတိယာ၊ ဋ္ဌိတိ၌။ အဟောသိံ။ ဣတိဝါ။ အမုမှိသတ္တာဝါသေ၊ ဝါသ၌။ အဟောသိံ။ ဣတိဝါ။ အမုမှိ သတ္တနိကာယေ၊ ထိုမည်သော သတ္တဝါအပေါင်း၌။ အဟောသိံ။ ဣတိ ဝါ, (အနုဿရာမိ၊ ၏။ ဟု ထည့်စပ်)
ဧဝံနာမောတိ**ဧဝံ နာမောစသည်**။ ။ "ဧဝံနာမံ+ယသာတိ ဧဝံနာမော" စသည်ပြု။ ဘုရားရှင်၏ ပုဗ္ဗေနိဝါသ ဉာဏ်အခန်းဖြစ်၍ အမည်အနွယ်စသော အားလုံးကို ဘုရာနှင့် သက်ဆိုင်ရာချည်းပြထား၏။ သာလိမံသော ဒနာဟာရောသည် မင်းဘဝ၌ အာဟာရဖြစ်၍, ပဝတ္တဖလာဟာရကား ရသေ့ဘဝ၌ အာဟာရတည်း။ "ပဝတ္တ၊ ဖြစ်" ဟူသည် အလိုလိုကြွေကျသော အသီးတည်း။ သုခ ဒုက္ခ၌ သာမိသ (တဏှာဖြင့် သုံးအပ်သော သုခ) ဟူသည် ဂေဟဿိတ= (ကာမဂုဏ်တည်းဟူသော အိမ်၌ မှီသော) လောဘမူသုခတည်း။ နိရာမိသ (တဏှာသည် မသုံးသပ်အပ်သော သုခ) ဟူသည် နေက္ခမ္မဿိတ (ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် ယှဉ်သော) သောမနဿတည်း။ အာဒိဖြင့် ဝိဝေကေသုခ (ပထမဈာန် ချမ်းသာ) သမာဓိဇသုခ (ဒုတိယဈာန်ချမ်းသာ) များကို ဋီကာယူ၏။ ကုသိုလ်အားလုံးနှင့် ယှဉ်သော သုခဟူသမျှလည်းလောဘမှ ထွက်မြောက်သောကြောင့် နေက္ခမ္မဿိတ သုခချည်းတည်း။
**မှတ်ချက်**။ ။ ဝေဿန္တရောဝါ၊ ဝေဿန္တရာ အမည်ရှိသည် လည်းကောင်း။ ဘဂ္ဂဝေါဝါ= ဘဂ္ဂဝအနွယ်ရှိသည် လည်းကောင်း" စသည်ဖြင့် အနက်ပေးကြ၏။ "ရှိ" ဟု အဿတ္ထိဝိဂ္ဂဟ မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ထိုအနက်မျိုးကို အမြဲရှောင်ပါ။
၊ ကား။ ဝေဿန္တရော ဝါ၊ ဝေဿန္တရာ မည်သူသည်သော်လည်းကောင်း။ ဇောတိပါလောဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
(အာသိံ။) ဧဝံဂေါတ္တောတိ၊ ကား။ ဘဂ္ဂဝေါဝါ၊ အနွယ်အားဖြင့် ဘဂ္ဂဝ မည်သူသည်သော်လည်းကောင်း။ ဂေါတမောဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ (အာသိံ)
ဧဝံ ဝဏ္ဏော တိ၊ ကား။ ဩဒါတောဝါ၊ ဖြူသူသည်သော်လည်းကောင်း။ သာမောဝါ၊ ရွှေသူသည်သော်လည်းကောင်း။ (အာသိံ)
ဧဝ မာဟာရောတိ၊ ကား။ သာလိမံသောဒနာဟာရော ဝါ၊ သလေးသားပြွမ်းထမင်းဟူသော အာဟာရရှိသူသည်သော်လည်းကောင်း။ ပဝတ္တဖလ ဘောဇနောဝါ၊ အလိုလိုဖြစ်သော အသီးဟူသော အစာရှိသူသည် သော်လည်းကောင်း။ (အာသိံ)
ဧဝံ သုခ ဒုက္ခပ္ပ ဋိသံဝေဒီတိ၊ ကား။ အနေကပ္ပကာရေန၊ များသောအပြားအားဖြင့်။ ကာယိက စေတ သိကာနံ၊ ကိုယ်၌ ဖြစ်ကုန်, စိတ်၌ဖြစ်ကုန်သော။ (သုခ ဒုက္ခာနံ၊ တို့ကို။) ဝါ= တစ်နည်း။ သာမိသ နိရာမိသာဒိပ္ပဘေဒါနံ၊ သာမိသ နိရာမိသ အစရှိသော အပြားရှိကုန်သော။ သုခဒုက္ခာနံတို့ကို။ ပဋိသံဝေဒီ၊ ခံစားရခြင်းရှိသည်။ (အာသိံ)
ဧဝမာယု ပရိယန္တောတိ၊ ကား။ ဧဝံ၊ သို့။ ဝဿသတ ပရမာယု ပရိယန္တောဝါ၊ အနှစ်တစ်ရာဟူသော လွန်ကဲသော အသက်အပိုင်းအခြားရှိသူသည် သော်လည်းကောင်း။ စတုရာသီတိကပ္ပသဟဿ ပရမာယု ပရိယန္တောဝါ၊ ကမ္ဘာပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင်ဟူသော လွန်ကဲသော အသက်အပိုင်းအခြားရှိသူသည် သော်လည်းကောင်း။ (အာသိံ)။
သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိန္တိ၊ ကား။ သော အဟံ၊ သည်။ တတော ဘဝတော၊ ထိုဘဝမှ။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ တတော ယောနိတော၊ မှ။ ဝါ, တတော ဂတိတော, ဝါ, တတော ဝိညာဏဋ္ဌိတိတော, ဝါ, တတော သတ္တာဝါသတော, ဝါ၊ တစ်နည်း။ တတော သတ္တနိကာယတော၊ ထိုသတ္တဝါအပေါင်းမှ။ စုတော၊ စုတေသည်။ (သမာနော၊ ဖြစ်လသော်။) ပုန၊ တစ်ဖန်။ အမုကသ္မိံနာမ ဘဝေ၊ ထိုမည်သော ဘဝ၌။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ အမုဿံနာမ ယောနိယာ၊ ၌။ ဝါ, အမုဿံနာမ ဂတိယာ, ဝါ, အမုဿံ နာမ ဝိညာဏဋ္ဌိတိယာ, ဝါ, အမုကသ္မိံ နာမ သတ္တာဝါသေ, ဝါ၊ တစ်နည်း။ အမု ကသ္မိံ နာမ သတ္တနိကာယေ၊ ထိုမည်သော သတ္တဝါအပေါင်း၌။ ဥဒပါဒိံ၊ ထင်ရှားဖြစ်ခဲ့ပြီ။
တတြာပါသိန္တိ၊ ကား။ အထ၊ ထိုသို့ဖြစ်ရာအခါ၌။ (ဧဝံနာမော၊ အာသိံ၌စပ်။) တတြာပိ ဘဝေ၊ ထိုဘဝ၌လည်း။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ တတြာပိ ယောနိယာ၊ ၌လည်း။ ဝါ, တတြာပိ ဂတိယာ, ဝါ, တတြာပိ ဝိညာဏဋ္ဌိတိယာ, ဝါ, တတြာပိ သတ္တာဝါသေ, ဝါ၊ တစ်နည်း။ တတြာပိ သတ္တနိကာယေ၊ ထို သတ္တနိကာယ၌လည်း။ ပုန၊ တစ်ဖန်။ အဟောသိံ၊ ပြီ။
ဧဝံနာမောတိ အာဒိ၊ ဧဝံ နာမော အစရှိသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။ ဝုတ္တနယမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိသည်သာ။
အထဝါ အထဝါ။ ။ အမုတြာသိံ- စသော ပါဠိများကို အောက်၌ သာမညအားဖြင့် အကျဉ်းပြခဲ့ပြီ။ ယခုတစ်ဖန် အထူးအားဖြင့် ခွဲခြားဝေဖန် ပြလိုသောကြောင့် "အထဝါ" စသည်မိန့်။ [ဟေဋ္ဌာ သာမညတော ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ဝိဘဇိတွာ ဒဿေတုကာမော အထဝါတိ အာဒိမာဟ၊ ဋီကာ။] ဤ စကားဖြင့် ပထမနည်းနှင့် ဤ အထဝါတက်သော နည်းသည် သာမည နှင့် ဝိသေသလောက်သာ ထူး၏။ ဖွင့်ပုံမှာ ဘုရားရှင် အတွက်ချည်းသာတည်း- ဟုမှတ်။ ၊ ထို့ပြင် တစ်နည်းကား။ ယသ္မာ အမုတြာ သိန္တိ။ ပေ။ သရဏံ ယသ္မာ အမုတြာ သိန္တိ။ ပေ။ သရဏံ။ ။ ပါဠိတော်၌ "အမုတြာသိံ။ ဧဝံနာမော။ ပေ။ ဧဝမာယုပရိယန္တော" သည် ဘုရားမဖြစ်မီ တုသိတာ ဘဝမှစ၍ လွန်ခဲ့ပြီးသော ဘဝအဆက်ဆက်ကို အလိုတော်ရှိသလောက် ပဋိလုံအားဖြင့် ဉာဏ်ဖြင့် နောက်ပြန်တက်၍ တက်၍ အောက်မေ့ပုံကို ပြသော စကားဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အမုတြအရ ဘဝများစွာဖြစ်သော်လည်း သာမညနိဒ္ဒေသနည်းအားဖြင့် တစ်ခုတည်း ဆိုထားသည်ဟု မှတ်။ တစ်နည်း- အမုတြ အမုတြဟု ဆိုလိုလျက် ဝိစ္ဆာတစ်ပုဒ် ချေထားသော ဝိစ္ဆာလောပဟု မှတ်။ [အမုတြသိန္တိ သာမညနိဒ္ဒေသောယံ။ ဗျာပနိစ္ဆာလောပေါ ဝါ။ အာရောဟန္တဿာတိ ပဋိလောမတော ဉာဏေန ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အာရောဟန္တဿ။ ဋီကာ။] ၊ ကြောင့်။ အမုတြာသိန္တိ-အမုတြာသိံ၊ အစရှိသော။ ဣဒံ၊ ဤအောက်မေ့ပုံသည်။ အနုပုဗ္ဗေန၊ အစဉ်အားဖြင့်။ အာရောဟန္တဿ၊ ဉာဏ်ဖြင့်တက်သွာသော မြတ်စွာဘုရား၏။ ယာဝဒိစ္ဆကံ၊ အလိုတော်ရှိသလောက်။ သရဏံ၊ အောက်မေ့တော်မူခြင်းတည်း။ ဝါ၊ အောက်မေ့တော်မူပုံကို ပြသော စကားတည်း။
သော တတော စုတောတိ၊ စုတောဟူသော ဤဆင်ခြင်တော်မူပုံသည်။ ပဋိနိဝတ္တန္တဿ ပစ္စဝေက္ခဏံ ပဋိနိဝတ္တန္တဿ ပစ္စဝေက္ခဏံ။ ။ ပါဠိတော်၌ "သော တတော စုတော" ဟူသော စကားသည် (အလိုရှိသလောက် ဉာဏ်ဖြင့် နောက်ပြန် တက်သွားပြီးနောက်) ဉာဏ်ဖြင့် ပြန်၍ ဆုတ်ယင်း အောက်မေ့အပ်ပြီး ပုဗ္ဗေနိဝါသတွေကို ပြန်၍ ဆင်ခြင်ပုံကို ပြသောစကား ဖြစ်သည်။ [ပဋိနိဝတ္တန္တဿာတိ- ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရဏဝသေန ယာဝဒိစ္ဆကံ ဂန္တွာ ပစ္စာဂစ္ဆန္တဿ။ ပစ္စဝေက္ခဏန္တိ- အနုဿရိတဿ အနုဿရိတဿ ပစ္စဝေက္ခဏံ။ န အနုဿရဏံ။ မဟာဋီကာ။] ၊ ဉာဏ်ဖြင့် ပြန်နစ်လာတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏။ ပစ္စဝေက္ခဏံ၊ (အောက်မေ့အပ်ပြီး, အောက်မေ့အပ်ပြီးကို) ဆင်ခြင်တော်မူခြင်းတည်း။ ဝါ၊ ဆင်ခြင်တော်မူပုံကို ပြသော စကားတည်း။
တသ္မာ။ ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗံ**တသ္မာ။ ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗံ**။ ။ ပါဠိတော်၌ "သော တတော စုတော အမုတြဥဒပါဒိ" ဟုရှိပြီးနောက်, တစ်ဖန် "သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော"ဟု ရှိပြန်၏။ ယခုအဖွင့်သည် ပထမ "သော တတော စုတော" ၏ နောက်၌ရှိသော အမုတြ ဥဒပါဒိံ ၏ အဖွင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် "အမုတြ ဥဒပါဒိန္တိ တုသိတဘဝနံ သန္ဓာယာဟ"သည် လိုရင်းတည်း။ "အမုတြဥဒပါဒိံ"သည် ၂ ဌာန၌ ပါရှိရာ အဘယ် "အမုတြဥဒပါဒိံ" ပါနည်းဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ဣဓူပပန္နောတိ ဣမိဿာ ဣဓူပပတ္တိယာ အနန္တရံ" ဟု ဝိသေသန ကူမ ရသည်။ နောက်၌ ဣဓူပပန္နောဟု ဆိုအပ်သော ဣဓဥပပတ္တိ (ဤသိဒ္ဓတ္ထဘဝ၌ဖြစ်ခြင်း)၏ အခြားမဲ့ဖြစ်သော "အမုတြ ဥဒပါဒိံ" ဟူလို။ တသ္မာဖြင့်လည်း ယသ္မာ၏ ဆိုင်ရာ ၂ ဝါကျလုံးကို ပြန်၍စွဲ။ "တသ္မာ၊ ထိုသို့နောက်ပြန်တက်လျက် အလိုရှိတိုင်း အောက်မေ့ပြီးနောက် ပြန်၍ဆုတ်ယင်း ဆင်ခြင်ပုံကို ပြသောစကားတို့၏အဖြစ်ကြောင့်" (ပြန်ဆုတ်လာသောအခါ ဤဘဝ၏ ရှေ့၌ကပ်လျက်ရှိသော တုသိတာဘုံကို ရည်ရွယ်၍ "အမုတြ ဥဒပါဒိံ"ဟု ဟောတော်မူသည်။ ဟူလို။)
မှတ်ချက်။ ။ ဤနေရာဝယ် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ၌ "တသ္မာ ဣဓူပပန္နော တိဣမိဿာ ဣဓူပပတ္တိယာ အနန္တရမေဝဿ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနံ သန္ဓာယ အမုတြ ဥဒပါဒိံ ဣဒံ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ" ဟု ပါဌ်ရှိ၏. ထိုကိုမှီ၍ ဤ၌လည်း "အနန္တရံ တုသိတဘဝနံ သန္ဓာယ အမုတြ ဥဒပါဒိန္တိ အာဟာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ" ဟုရှိလျှင် အနန္တရံကို အမုတြ ဥဒပါဒိံတိ၌ မစပ်ဘဲ တုသိတဘဝနံ၌ စပ်ရသောကြောင့် သာ၍ ရှင်းလင်းစရာ ရှိသည်။
၊ ကြောင့်။ ဣဓူပပန္နောတိ၊ ဟူ၍။ (ဝုတ္တာယ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။) ဣမိဿာ ဣဓူပပတ္တိယာ= ဤ ဣဓူပပတ္တိ၏။ အနန္တရံ၊ အခြားမဲ့ဖြစ်သော။ အမုတြ ဥဒပါဒိံတိ၊ အမုတြ ဥဒပါဒိံ ဟူသော စကားကို။ တုသိတဘဝနံ၊ တုသိတာဘုံကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်ရွယ်တော်မူ၍။ အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။ ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
တတြာပါသိံ ဧဝံ နာမောတိ၊ ကာ‌ေ။ တတြာပိ တုသိတဘဝနေ၊ ထိုတုသိတာ နတ်ဘုံ၌လည်း။ သေတကေတုနာမ၊ သေတကေတု မည်သော။ ဒေဝပုတ္တော၊ သည်။ အဟောသိံ။
ဧဝံ ဂေါတ္တောတိ၊ ကား။ တာဟိ ဒေဝတာဟိ၊ တို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ဧကဂေါတ္တော၊ တူသောအနွယ်ရှိသည်။ (အာသိံ။)
ဧဝံဝဏ္ဏောတိ၊ ကား။ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော၊ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသောအဆင်းရှိသည်။ (အာသိံ။)
ဧဝ မာဟာရောတိ၊ ကား။ ဒိဗ္ဗသုဓာဟာရော၊ နတ်၌ဖြစ်သော သုဓာဟူသော အာဟာရရှိသည်။ အာသိံ။ [နတ်သုဓာအကြောင်းကို အသီတိနိပါတ် သုဓာဘောဇနဇာတ်မှာ ရှု။]
ဧဝံ သုခ ဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီတိ၊ ကား။ ဒိဗ္ဗသုခပ္ပဋိသံဝေဒီ၊ ဤသို့ နတ်၌ဖြစ်သော ချမ်းသာကို ခံစာခြင်းရှိသည်။ (အာသိံ)
ဒုက္ခံပန၊ ဒုက္ခသည်ကား။ သင်္ခါရဒုက္ခ မတ္တမေဝ၊ သင်္ခါရဒုက္ခ မျှသည်သာတည်း။
ဧဝမာယုပရိယန္တောတိ၊ ကား။ ဧဝံ၊ သို့။ သတ္တပညာသ ဝဿကောဋိသဋ္ဌိဝဿသတ သဟဿာယုပရိယန္တော၊ နှစ်ပေါင်း ၅၇ ကုဋေ ၆ သန်း အသက်အပိုင်းအခြားရှိသည်။ (အာသိံ။)
သော တတောစုတောတိ၊ ကား။ သော အဟံ၊ သည်။ တတော တုသိတဘဝနတော၊ ဘုံမှ။ စုတော၊ သည်။ (သမာနော)။
ဣဓူပပန္နောတိ၊ ကား။ ဣဓ၊ ဤဘဝ၌။ မဟာမာယာယ၊ မဟာမာယာမည်သော။ ဒေဝိယာ၊ မိဖုရား၏။ ကုစ္ဆိမှိ၊ ဝမ်း၌။ နိဗ္ဗတ္တော၊ ဖြစ်ရပြီ။
ဣတီတိ၊ ကား။ ဧဝံ၊ ဤသို့။
သာကာရံ သဥဒ္ဒေသန္တိ၊ ကား။ နာမဂေါတ္တဝသေန၊ အမည်အနွယ်နှင့် စပ်သဖြင့်။ သဥဒ္ဒေသံ သဥဒ္ဒေသံ။ ။ ပါဠိတော်၌ "သာကာရံ- သဥဒ္ဒေသံ" ဟု အာကာရပုဒ်က ရှေ့နေသော်လည်း "ဧဝံနာမော ဧဝံ ဂေါတ္တော"ဟု နာမဂေါတ္တ တို့က ရှေ့ကျသောကြောင့် သံဝဏ္ဏနာ၌ နာမဂေါတ္တရသော ဥဒ္ဒေသကို အလျင်ပြသည်။ ဧတေန- ဤအမည်အနွယ်ဖြင့်။ သတ္တော- သတ္တဝါကို။ ဥဒ္ဒိသိယတိ- ညွှန်ပြအပ်၏။ ဣတိ ဥဒ္ဒေသော။ မြင်ရုံမျှဖြင့် "မည်သူ, မည်သည့်အနွယ်ရှိသူ" ဟု မသိရဘဲ မေး၍ကြည့်မှ "တိဿတဲ့, ဂေါတမတဲ့" ဟု အမည်အနွယ်ဖြင့် ညွှန်ပြ ပြောဆိုအပ်သည်- ဟူလို။ သဟ+ဥဒ္ဒေသေန ယောတိ သဥဒ္ဒေသော- ညွှန်ပြ ပြောဆိုအပ်ကြောင်း နာမဂေါတ္တနှင့် တကွဖြစ်သော ပုဗ္ဗေနိဝါသ။ ၊ ဥဒ္ဒေသနှင့်တကွ ဖြစ်သော။ ဝဏ္ဏာဒိဝသေန၊ ဝဏ္ဏအစရှိသည်တို့နှင့် စပ်သဖြင့်။ (ဝဏ္ဏအာဟာရ သုခဒုက္ခပ္ပဋိ သံဝေန အာယုပရိယန္တ တို့၏ အပြားအားဖြင့်။) သာကာရံ သာကာရံ။ ။ ဝဏ္ဏ, စားအပ်သော အာဟာရ, သုခ ဒုက္ခ, အာယုပရိယန္တ တို့သည် မေး၍ မနေရ, မြင်ရုံဖြင့် သိရသောကြောင့် "အာကရီယတိ (ဒိသွာဝ သတ္တောဝိညာယတိ) ဧတေဟီတိ အာကာရာ" ဧတေဟိ- ဤဝဏ္ဏစသည်တို့ဖြင့်။ သတ္တော- ကို။ အာကရီယတိ- မြင်လျှင် မြင်ချင်း (ဖြူတဲ့သူ, သလေးဆန်စားတဲ့သူ, ချမ်းသာသူ, ဆင်းရဲသူ, အသက်ရှည်သူ)ဟု ခွဲခြား၍ သိအပ်သိနိုင်၏။ ဣတိ အာကာရာ။ သဟ အာကာရေဟိ ယောတိ သာကာရော- မြင်လျှင်မြင်ချင်း သိအပ်ကြောင်းဖြစ်သော ဝဏ္ဏအာဟာရ သုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒန အာယုပရိယန္တ တို့နှင့်တကွ ဖြစ်သော (ပုဗ္ဗေနိဝါသ)။ ၊ အာကာရနှင့်တကွ ဖြစ်သော။
ဟိ၊ မှန်။ (တစ်နည်း) ဟိ (ယသ္မာ)‌ကြောင့်။ နာမဂေါတ္တေန၊ ဖြင့်။ သတ္တော၊ သတ္တဝါကို။ ဒတ္တောတိ၊ ဒတ္တဟူ၍လည်းကောင်း။ တိဿောတိ၊ ၍လည်းကောင်း။ ဂေါတမောတိ၊ ၍လည်းကောင်း။ ဥဒ္ဒိသိယတိ၊ ညွှန်ပြအပ်၏။
ဝဏ္ဏာဒီဟိ၊ ဝဏ္ဏအစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ဩဒါတောတိ၊ ဖြူသူဟူ၍လည်းကောင်း။ သာမောတိ၊ ရွှေသူဟူ၍လည်းကောင်း။ နာနတ္တတော၊ ထူးသည်၏အဖြစ်အားဖြင့်။ ပညာယတိ၊ ထင်ရှား၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ နာမဂေါတ္တံ၊ အမည်အနွယ်သည်။ ဥဒ္ဒေသော၊ သမည်၏။ ဣတရေ၊ နာမဂေါတ္တမှ အခြားကုန်သော ဝဏ္ဏ အာဟာရ သုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒန အာယု ပရိန္တတို့သည်။ အာကာရာ၊ ရတို့မည်၏။
ပန၊ ပရိဟာရပက္ခ။ ပေ။ အံ့။ ဗုဒ္ဓါယေဝ၊ ဘုရားရှင်တို့သည်သာ။ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ၊ ကို။ သရန္တိကိံ၊ အောက်မေ့နိုင်ကုန်သလော။ ဣတိ၊ ဤကားအမေတည်း။ (ပရိဟာရောမယာ)
ဝုစ္စတေ။ ဗုဒ္ဓါယေဝ၊ တို့သည်သာ။ (ပုဗ္ဗေနိဝါသံ၊ ကို။ သရန္တိ၊ န်သည်ကား။) န၊ မဟုတ်သေး။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ ဗုဒ္ဓသာဝက တိတ္ထိယာပိ၊ တို့သည်လည်း။ (ပုဗ္ဗေနိဝါသံ သရန္တိ၊ အောက်မေ့နိုင်ကုန်သေး၏။) စခေါ၊ ထိုသို့ပင် အောက်မေ့နိုင်ပါကုန်သော်လည်း။ အဝိသေသေန၊ အထူး မမ သာမညအားဖြင့်။ ဝါ၊ တန်းတူအားဖြင့်။
နောသရန္တိ၊ အောက်မေ့နိုင်ကုန်သည်မဟုတ်။ ဟိ၊ ချဲ့။ တိတ္ထိယာ တိတ္ထိယာ။ ။ အညတိတ္ထိယာ- သာသနာပ တိတ္ထိတို့တည်း၊ တေပန ကမ္မဝါဒိနော- ကံရှိ၏ဟု ပြောလေ့ရှိကုန်သော၊ ကိရိယဝါဒိနော- ကံကို ပြုအပ်၏ (ပြုရာရောက်၏) ဟု ပြောလေ့ရှိကုန်သော၊ တာပသာဒယော- ရသေ့အစရှိသူတို့တည်း။ ၊ တိတ္ထိတို့သည်။ စတ္တာသီသံယေဝ၊ ၄၀ သာလျှင်ဖြစ်သော။ ကပ္ပေ၊ ကမ္ဘာတို့ကို။ သရန္တိ၊ န်၏။ တတော၊ ထိုကမ္ဘာ ၄၀ ထက်။ ပရံ၊ အလွန်။ န သရန္တိ၊ န်။
ကသ္မာ၊ နည်း။
ဒုဗ္ဗလပညာတ္တာ၊ အားနည်းသော ပညာရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ မှန်။ (တစ်နည်း) ဟိချဲ့။ တေသံ၊ ထို တိတ္ထိတို့၏။ နာမရူပ ပရိစ္ဆေဒဝိရဟတော၊ နာမ်ရုပ်ကို ပိုင်းခြား၍ သိတတ်သော ဉာဏ်မှ ကင်ခြင်ကြောင့်။ ဒုဗ္ဗလာ၊ အားမရှိသော။ ပညာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ပန၊ ကား။ သာဝကေသု၊ တို့တွင်။ အသီတိ မဟာသာဝကာ၊ ရှစ်ကျိပ်သော မဟာသာဝကတို့သည်။ ကပ္ပသတသဟဿံ၊ ကမ္ဘာတစ်သိန်းကို။ သရန္တိ။
ဒွေ၊ န်သော။ အဂ္ဂသာဝကာ၊ တို့သည်။ ဧကံ အသေင်္ချေယျံ၊ ကိုလည်းကောင်း။ သတ သဟဿံစ၊ ကမ္ဘာတစ်သိန်း ကိုလည်းကောင်း။
(သရန္တိ။) ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၊ တို့သည်။ ဒွေအသင်္ချေယျာနိ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။ သတသဟဿံစ၊ ကိုလည်းကောင်း။ (သရန္တိ။)
ဟိ၊ မှန်။ တေသံ၊ ထိုမဟာသာဝက စသောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ အဘိနီဟာရော၊ စိတ်ကို ရှေးရှုဆောင်ကြောင်း ဖြစ်သော ပါရမီဖြည့်ရာအခါသည်။ ဧတ္တကော၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိ၏။
ပန၊ ကား။ ဗုဒ္ဓါနံပန ဗုဒ္ဓါနံပန။ ။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ, အဂ္ဂသာဝက နှင့် မဟာသာဝကတို့သည် သူတို့၏ ပါရမီဖြည့်ခဲ့ရာကာလနှင့် ညီမျှသော ပုဗ္ဗေနိဝါသကိုသာ အောက်မေ့နိုင်ကြလျှင် ဘုရားရှင်လည်းပါရမီဖြည့်ရာကာလနှင့် ညီမျှသော ၄ အသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်း စသည်သာအောက်မေ့နိုင်သလော- ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ဗုဒ္ဓါနံ ပန" စသည်မိန့်၊ ဘုရားရှင်တို့ကား အပိုင်းအခြားမရှိ, အလိုရှိတိုင်း အောက်မေ့တော်မူနိုင်ကြသည်။ ၊ တို့၏။ ပရိစ္ဆေဒေါ၊ အပိုင်းအခြားသည်။ နတ္ထိ။ ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။ (သရိတုံ၊ ငှာ။) ဣစ္ဆန္တိ၊ န်၏။ တာဝ၊ လောက်။ သရန္တိ၊ န်၏။
စ၊ ဆက်။ (ကာလမှတစ်ပါး အောက်မေ့ပုံ အခြင်းအရာကို ဆက်ဉီးအံ့။) တိတ္ထိယာ၊ တို့သည်။ ခန္ဓ ပဋိပါဋိယာ၊ ခန္ဓာအဉ်အားဖြင့်။ သရန္တိ၊ န်၏။
ပဋိပါဋိံ၊ ကို။ မုဉ္စိတွာ၊ လွှတ်၍။ စုတိပဋိသန္ဓိဝသေန၊ စုတိ ပဋိသန္ဓေတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ သရိတုံ၊ ငှာ။ န သက္ကောန္တိ။
ဟိ၊ မှန်။ တေသံ၊ ထိုတိတ္ထိတို့၏။ အန္ဓာနံဝိယ၊ သူကန်းကဲ့သို့။ ဣစ္ဆိတပဒေသောက္ကမနံ၊ အလိုရှိအပ်သော အရပ်သို့ သက်ရောက်နိုင်ခြင်းသည်။ နတ္ထိ။
သာဝကာ၊ သာဝကတို့သည်။ ဥဘယထာပိ၊ ၂ ပါးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း။ သရန္တိ။ [ခန္ဓာအဉ်အားဖြင့်လည်းကောင်း, စုတိ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့်လည်းကောင်း, အောက်မေ့နိုင်ကုန်၏- ဟူလို]
ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၊ တို့သည်။ တထာ၊ တည်း။
ဗုဒ္ဓါပန၊ ကား။ ခန္ဓ ပဋိပါဋိယာပိ စုတိပဋိသန္ဓိဝသေန ခန္ဓ ပဋိပါဋိယာပိ စုတိပဋိသန္ဓိဝသေန။ ။ တစ်ဘဝ၌ စုတိမှစ၍ ဖြစ်သမျှအစဉ်ကို နောက်ပြန်အဆက်ဆက်ကြည့်ကာ ပဋိသန္ဓေသို့ ရောက်အောင်သွား၍ အောက်မေ့ခြင်းသည် ခန္ဓပ္ပဋိပါဋိအားဖြင့် အောက်မေ့ခြင်းတည်း၊ က ခ စသည်ကို စာအံရာ၌ "အဋ္ဌမှစ၍ ခက" တိုင်အောင် တစ်လုံးမချန် အံခြင်းမျိုးတည်း၊ စုတိကို သိပြီးနောက်၊ ခုန်ကျော်၍ ပဋိသန္ဓေကို သိခြင်း၊ ထို့နောက်ဘဝများ၌လည်း ဤသို့ အစအဆုံးကိုသာကြည့်၍ လိုရာဘဝရောက်မှ လိုရာအကြောင်း အရာကို ဆင်ခြင်ကြည့်ရှုခြင်းကား စုတိပဋိသန္ဓေအားဖြင့် အောက်မေ့ခြင်းမည်၏၊ သီဟောက္ကန္တိ အဓိပ္ပယ်ကို ရှေ့၌ရေးခဲ့ပြီ။ [မဟာပါဒါနသုတ် အဋ္ဌကထာ၌ "ခန္ဓပဋိပါဋိယာ" ဟုရှိ၏။ ကောင်းသည်။] ၊ လည်းကောင်း။ စုတိပဋိသန္ဓိဝသေနပိ၊ လည်းကောင်း။ သီဟောက္ကန္တဝသေနပိ၊ ခြင်္သေ့ခုန်နည်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။ အနေကာသု၊ န်သော။ ကပ္ပကောဋီသု၊ ကမ္ဘာကုဋေတို့၌။ ဟေဋ္ဌာဝါ၊ အောက်၌လည်းကောင်း။ ဥပရိဝါ၊ အထက်၌လည်းကောင်း။ ယံယံ ဌာနံ (သရိတုံ) အာကင်္ခန္တိ၊ အလိုတော်ရှိကုန်၏။ တံ သဗ္ဗံ၊ ထို အလုံးစုံသော အရပ်ကို။ သရန္တိယေဝ၊ န်သည်သာ။ ဋီကာ ဋီကာ။ ။ သတိပိ ကာလပရိစ္ဆေဒေ- ပါရမီဖြည့်ရာ ကာလအပိုင်းအခြား ရှိပါသော်လည်း၊ ကာရဏုပါယ ဝရိဂ္ဂဟ ကောသလ္လာဒိနာ- အကြောင်းဥပါယ်တံမျဉ်ကို သိမ်းဆည်းခြင်း၌ ဘုရားရှင်တို့က ကျွမ်းကျင်တော်မူသည်၏ အဖြစ် စသော အကြောင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ သာတိသယတ္တာ မဟာဗောဓိသမ္ဘာရာနံ- သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏ အဆောက်အဉီးတို့က လွန်ကဲကုန်သည်၏ အပိုင်းအခြားမည်သည် မရှိ၊ ကုတော တံ နိဗ္ဗတ္တာနံ အဘိညာဏာနံ- ထိုအာနုဘော်ကြောင့်ဖြစ်သော အဘိညာဉ်တို့အတွက် အဘယ်မှာ ကာလအပိုင်းအခြား ရှိတော့အံ့နည်း၊ (မရှိတော့ပြီ- ဟူလို)။
အယံ ခေါ မေ ဗြာဟ္မဏာတိ အာဒီသု၊ အရပ်တို့၌။ မေတိ၊ ကား။ မယာ၊ ငါသည်။
ဝိဇ္ဇာတိ၊ ကား။ ဝိဒိတကရဏဋ္ဌေန၊ သိအပ်သည်ကို ပြုတတ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော အနက်ကြောင့်။ ဝိဇ္ဇာ၊ ဝိဇ္ဇာမည်၏။
ကိံ၊ အဘယ်ကို။ ဝိဒိတံ၊ သိအပ်သည်ကို။ ကရောတိ၊ ပြုသနည်း။
ပုဗ္ဗေနိဝါသံ၊ ကို။
(ဝိဒိတံ ကရောတိ။) တဿေဝ ပုဗ္ဗေနိဝါသဿ၊ သကိုပင်။ အဝိဒိတကရဏဋ္ဌေန အဝိဒိတကရဏဋ္ဌေန။ ။ "ဝိဒိတ- သိအပ်သည်ကို+ကရဏ- ပြုတတ်" ဟူသည် "ပုဗ္ဗေနိ ဝါသကို သိတတ်" ပင်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် "ဝိဒတီတိဝိဇ္ဇာ" ဟု ကတ္တုသာဓ်ပင်ပြု၊ အဝိဇ္ဇာ၌ "အဝိဒိတ ကရဏဋ္ဌေန" ဟုဆိုသော်လည်း "န+ဝိဇ္ဇာ- အဝိဇ္ဇာ" ဟု ပြု၍ ဝိဇ္ဇာဉာဏ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်မောဟရသည်၊ ဝိဇ္ဇာသည် ပဟာယက (ပယ်တတ်), အဝိဇ္ဇာက ပဟာတဗ္ဗ (ပယ်ထိုက်) ဖြစ်၍ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၊ မသိအပ်သည်ကို ပြုတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တပ္ပဋိစ္ဆာဒကမောဟော၊ ထို ပုဗ္ဗေနိဝါသကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော မောဟကို။ အဝိဇ္ဇာတိ၊ ၍။ ဝုစ္စတိ။
တမောတိ၊ ကား။ သွေဝမောဟော၊ ပေ၊ တမော သွေဝမောဟော၊ ပေ၊ တမော။ ။ တမဓာတ်, ခေဒအနက်ဟော၊ တမန္တိဧတေနာတိ တမော- များသောအားဖြင့် သတ္တဝါ၏ ပင်ပန်းကြောင်း အမှောင်၊ အမှောင်သည် မျက်စိအမြင်ကို ချုပ်ချယ်ဖုံးကွယ်တတ်သကဲ့သို့, မောဟလည်း ဉာဏ်အမြင်ကို ဖုံးကွယ်တတ်ရကား တမ နှင့် တူသည်။ ၊ ကိုပင်။ တပ္ပဋိစ္ဆာဒကဋ္ဌေန၊ ထို ပုဗ္ဗေနိဝါသကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တမောတိ၊ ၍။ ဝုစ္စတိ။
အာလောကောတိ၊ ကား။ သာယေဝဝိဇ္ဇာ၊ ဇ္ဇာကိုပင်။ ဩဘာသကရဏဋ္ဌေန အာလောကော ဩဘာသကရဏဋ္ဌေန အာလောကော။ ။ ကတ္တဗ္ဗ ကရဏံ (ကတ္တဗ္ဗန္တိကရဏံ- ပြု) အဝဘာသတိ- ထွန်းလင်း တောက်ပတတ်၏၊ ဣတိ ဩဘာသော- (အရောင်အလင်း)၊ ဩဘာသောဝကရဏံ- ဩဘာသကရဏံ- ဆိုင်ရာအကြောင်းတို့သည် (ဩဘာသဖြစ်အောင်)ပြုအပ်သော အရောင်အလင်းတည်း။ [အတ္တနောပစ္စယေဟိ ဩဘာသဘာဝေန နိဗ္ဗတ္တေတဗ္ဗဋ္ဌေနာတိ အတ္ထော၊] ဤ၌ "ပစ္စယေဟိ"ဟူသော ကတ္တားနှင့် "နိဗ္ဗတ္တေတဗ္ဗဋ္ဌေန" ဟူသော ကံဟောတြိယာကို ကြည့်၍ ကရဏကို ကမ္မသာဓ်ပြုသည်၊ အာလောကီယတိ ဧတေနာတိ အာလောကော- ရူပါရုံကို ကြည့်ရှုအပ်ကြောင်း အရောင်အလင်း။ ၊ မိမိအကြောင်းတို့သည် ပြုအပ်သော အရောင်အလင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အာလောကောတိ၊ ၍။ ဝုစ္စ တိ။
စ၊ ဆက်။ ဧတ္တ၊ ဤ အယံ ခေါ မေ ဗြာဟ္မဏ အစရှိသော ပါဠိရပ်၌။ ဝိဇ္ဇာ အဓိဂတာတိ၊ တာဟူသော။ အယံ၊ ဤအနက်သည်။ အတ္ထော၊ လိုရင်းအနက်တည်း။ သေသံ၊ ကြွင်းသောပုဒ်အပေါင်းသည်။ ပသံသာဝစနံ၊ ချီးမွမ်းကြောင်း စကားတည်း။ အယံ အတ္ထော၊ သေသံ ပသံသာဝစနံ အယံ အတ္ထော၊ သေသံ ပသံသာဝစနံ။ ။ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ ဉာဏ်ကို ပြသော အခန်းဖြစ်၍ "ဝိဇ္ဇာ အဓိဂတာ- ဗုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ် ဝိဇ္ဇာကို ရအပ်ပြီ" ဟူသော ဤအနက်သာ လိုရင်းဖြစ်၏။ အဝိဇ္ဇာ ဝိဟတာ- စသော နောက် ၄ ဝါကျကား ချီးမွမ်းကြောင်း စကားများသာ ဖြစ်သည်။ [သေသံ ပသံသာဝစနန္တိ- ဟူသော ဤစကားကို၊ ပဋိပက္ခဝိဓမန ပဝတ္တိဝိသေသာနံ ဗောဓနတော ဝုတ္တံ- အဝိဇ္ဇာဟူသာ တမဟူသော ဆန့်ကျင်ဘက်တို့ကို ပယ်ဖျောက်ခြင်း, ဝိဇ္ဇာဉာဏ် အရောင်အလင်းတို့၏ ဖြစ်ခြင်းဟူသော အထူးတို့ကို (ထိုစကားတို့က) သိစေနိုင်ခြင်းကြောင့် ထိုစကားများကို ချီးမွမ်းသော စကားဟုဆိုအပ်၏။]
ပန၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤ အယံ ခေါ မေ အစရှိသော ပါဠိရပ်၌။ ယောဇနာ၊ ဝါကျတို့ကို ယှဉ်စေပုံကို။ (ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗာ) မေ၊ သည်။ အယံဝိဇ္ဇာ၊ ဤ ပုဗ္ဗေနိဝါသ ဉာဏ်ဝိဇ္ဇာကို။ အဓိဂတာ၊ ရအပ်ပြီ။ အဓိဂတဝိဇ္ဇဿ၊ ရအပ်ပြီးသော ဉာဏ်ဝိဇ္ဇာရှိသော။ တဿ မေ၊ ထိုငါ၏။ အဝိဇ္ဇာ၊ (ပုဗ္ဗေနိ ဝါသကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော) အဝိဇ္ဇာသည်။ ဝိဟတာ၊ ကင်းပြီ။ ဝိနဋ္ဌာ၊ ပျက်စီးပြီ။ ဣတိအတ္ထော။ [ဟနဓာတ်၏ ဂတိအနက်ကို ယူ၍ "ဝိဟတာ" ဟု သဒ္ဒတ္ထ ဖွင့်ပြီးနောက် "ဝိနဋ္ဌာ" ဟုအဓိပ္ပာယတ္ထ ဖွင့်သည်။]
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
(အဝိဇ္ဇာ၊ သည်။ ဝိဟတာ၊ နည်း။) ယသ္မာ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပန္နာ ယသ္မာ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပန္နာ။ ။ အဝိဇ္ဇာကင်းဖို့ရာ အမိုက်အမှောင်က်းဖို့ရာ အကြောင်းတစ်မျိုး ရှာဖွယ်မလို၊ ဝိဇ္ဇာဖြစ်ခြင်းသည်ပင် အဝိဇ္ဇာ ကင်းခြင်း၏ အကြောင်း, ဉာဏ်အရောင် ဖြစ်ခြင်းသည်ပင် အမိုက်အမှောင်ကင်းခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် "ယသ္မာ၊ ပေ၊ ဣတရသ္မိံပိ ပဒ ဒွယေ" ဟုမိန့်သည်။ ၊ ကြောင့်။ ဝိဇ္ဇာ၊ သည်။ ဥပ္ပန္နာ၊ ပြီ။ (တသ္မာ, အဝိဇ္ဇာ, ဝီဟတာ၊ ပြီ) [ဣတိ= သို့။ ယောဇနာ၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။ ဤသို့ အပိုထည့်၍ ရှေ့ပြန်လှည့်။]
ဣတရသ္မိံ၊ အခြားသော။ ပဒဒွယေပိ၊ (တမော ဝိဟတော။ အာလောကော ဥပ္ပန္နော ဟူသော) ပုဒ် ၂ ပါး အပေါင်း၌လည်း။ ဧသနယော၊ တည်း။
ယထာ တန္တိဧတ္ထ၊ ပါဌ်၌။ ယထာတိ၊ ယထာဟူသော သဒ္ဒါသည်။ ဩပမ္မတ္ထေ၊ ဥပမာအနက်၌။ (ပဝတ္တော၊ သော။ နိပါတော၊ တည်း။)
တန္တိ၊ တံဟူသော သဒ္ဒါသည်။ နိပါတော၊ အနက်မရ, နိပါတ်မျှသာတည်း။
သတိယာ၊ သတိနှင့်။ အဝိပ္ပဝါသေန၊ မကင်းမူ၍ နေခြင်းအားဖြင့်။ အပ္ပမတ္တဿ၊ မမေ့မလျော့သော။ ဝါ၊ မမေ့မလျော့သည် ဖြစ်၍။

ဝီရိယာတာပေန၊ ကိလေသာတို့ကို လွန်စွာလောင်မြှိုက်တတ်သော ဝီရိယဖြင့်။

အာတာပိနော အာတာပိနော။ ။ "တပဓာတ်သည် ဒါဟ အနက်၌ စုရာဒိတည်း၊ ကိလေသေ- တို့ကို၊ အာတာပေတိ- လွန်စွာလောင်မြိုက်တတ်၏၊ ဣတိ အာတာပေါ၊ ဝီရိယရ၏၊ အာတာပေါ ယဿ အတ္ထီတိ အာတာပီ၊ ကလေသာတို့ကို လွန်စွာ လောင်မြိုက်တတ်သော လုံ့လဝီရိယရှိသူ။ ၊ ကိလေသာတို့ကို လွန်စွာလောင်မြှိုက်တတ်သော ဝီရိယရှိသော။ ဝါ၊ ရှိသည်ဖြစ်၍။

ကာယေစ၊ ကိုယ်၌လည်းကောင်း။ ဇီဝိတေစ၊ အသက်၌လည်းကောင်း။ အနပေက္ခတာယ၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်အားဖြင့်။ ပဟိတတ္တဿပေသိတတ္တဿ၊ လိုအပ်သော အကျိုးသို့ စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိသော။ ဝါ၊ ရှိသည်ဖြစ်၍။ ဣတိ အတ္တော၊ နက်။
ဣဒံ ဝုတ္တံဟောတိ။ အပ္ပမတ္တဿ၊ သော။ ဝါ၊ ၍။ (ဝိဟရတော၌ စပ်) အတာပိနော၊ သော။ ဝါ၊ ၍။ ပဟိတတ္တဿ ပဟိတတ္တဿ။ ။ ပပုဗ္ဗဟိ ဓာတ်သည် ပေသနအနက်ဟော၊ အတတ သဒ္ဒါကား "စိတ်" အနက်ဟော၊ ပဟိတော- အလိုရှိအပ်သော အကျိုးသို့ စေလွှတ်အပ်သော+အတ္တာ ယဿာတိ ပဟိတတ္တော- (ကိုယ်နှင့်အသက် မငဲ့ကွက်ဘဲ သေသေကြေကြေ အလိုရှိအပ်သော အကျိုးသို့ ရောက်အောင်) စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိသူ၊ [ပေသိ တတ္တဿာတိ ယထာဓိပ္ပေတတ္ထသိဒ္ဓိယာ ပတိဝိသဋ္ဌစိတ္တဿ၊ ဋီကာ၊ ဋီကာ၌ အနည်းငယ်ပါဌ်ပျက်၍ သင့်မည်ထင်သော ပါဌ်ကို ပြင်ထားသည်။] ၊ သော။ ဝါ၊ ၍။ ဝိဟရတော၊ နေသော။ (အညဿ၊ ငါဘုရားမှ တစ်ပါးသော။ ကဿစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သော။ မာဒိသဿ၊ ငါကဲ့သို့ ရှုအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။) ဝိဇ္ဇာ၊ ပုဗ္ဗေဝါသဉာဏ်ဝိဇ္ဇာသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ဖြစ်ရာ၏။ (တသ္မာ၊ ကြောင့်။) အဝိဇ္ဇာ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော အဝိဇ္ဇာသည်။ ဝိဟညေယျယထာ၊ ကင်းပျောက်ရာသကဲ့သို့။ (ယသ္မာ၊ အာလောကော= ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်ရောင် အလင်းသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ၏။ (တသ္မာ) တမော၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော အမိုက်မှောင်သည်။ ဝိဟညေယျ ယထာ၊ ကဲ့သို့။ [ပရိကပ္ပဥပမာဖြစ်၍ ပရိကပ္ပအနက်ဟောသတ္တမီဝိဘတ်ဖြင့် ဥပ္ပဇ္ဇေယျ စသည်ထား၏။]
ဧဝမေဝ၊ ဤအတူသာလျှင်။ မမ၊ ငါဘုရား၏။ (ယသ္မာ) ဝိဇ္ဇာသည်။ ဥပ္ပန္နာ၊ ပြီ။ (ယသ္မာ) အဝိဇ္ဇာ၊ သည်။ ဝိဟတာ၊ ကင်းပျောက်ပြီ။ (ယသ္မာ) အလောကော၊ သည်။ ဥပ္ပန္နော၊ ပြီ။ (တသ္မာ) တမော၊ သည်။ ဝိဟတော၊ ပြီ။ မေ၊ သည်။ (လဒ္ဓံ၌စပ်) ဝါ၊ ၏။
(ဖလံ၌ စပ်။) ဧတဿ ပဓာနာနုယောဂဿ၊ ဤကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်မှုအား။ အနုရူပမေဝ၊ လျော်သည်သာလျှင် ဖြစ်သော။ ဖလံ၊ ကို။ လဒ္ဓံ၊ ရတော်မူအပ်ပြီ။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ (ပြန်လှည့်)။
အယံခေါမေ။ ပေ။ အဏ္ဍကောသမှာတိ၊ ကား။ ကုက္ကုဋစ္ဆာပကဿ၊ ကြက်ငယ်၏။ မုခတုဏ္ဍကေနဝါ၊ နှုတ်သီးဖျားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ပါဒနခသိခါယဝါ၊ ခြေသည်းဖျားဖြင့်သော်လည်းကောင်။ အဏ္ဍကောသံ၊ ဥခွံကို။ ပဒါလေတွာ၊ ဖောက်ခွဲ၍။ တမှာ အဏ္ဍကောသမှာ၊ မှ။ အဘိနိဗ္ဘိဒါ၊ ပေါက်ထွက်ခြင်းသည်။ နိက္ခန္တိ၊ ထွက်ခြင်းသည်။ ကုက္ကုဋနိကာယေ၊ ကြက်အပေါင်း၌။ ပစ္စာဇာတိ၊ ဖြစ်ခြင်းသည်။ ဟောတိဣဝ၊ ကဲ့သို့။ (တထာ၊ တူ။) ဗြာဟ္မဏ= ဏား။ မမ၊ ၏။ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိညာဏမုခတုဏ္ဍကေန၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသနုဿတိ ဉာဏ်တည်းဟူသော နှုတ်သီးဖျားဖြင့်။ ပုဗ္ဗေနိဝုတ္ထက္ခန္ဓပဋိစ္ဆာဒကံ၊ ရှေး၌နေအပ်ဖူးသော ခန္ဓာကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော။ အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသံ၊ အဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော ဥခွံကို။ ပဒါလေတွာ၊ ၍။ ပဌမာ၊ ရှေးဉီးစွာသော။ အယံ အဘိနိဗ္ဘိဒါ၊ ဤပေါက်ထွက်ခြင်းသည်။ ပဌမာ၊ သော။ အယံနိက္ခန္တိ၊ ဤထွက်ခြင်းသည်။ ပဌမာ၊ သော။ အယံ အရိယဇာတိ၊ ဤအရိယ၏ ဖြစ်ခြင်းသည်။ အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ပုဗ္ဗေနိဝါသ ကထာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။