Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

(15) 5. Ābhāvaggo

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အာဘာ၊ ထွန်းလင်းတတ်သော အရောင်တို့သည်။ ဣမာ စတဿော၊ ဤလေးမျိုးတို့တည်း။
စတ ဿော၊ လေးမျိုးတို့ဟူသည်။ ကတမာ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
စန္ဒာဘာ ၁။**စန္ဒာဘာ**။ ။ “စန္ဒဿ အာဘာ စန္ဒာဘာ– လ၏ အရောင်ဟူ၍ လနှင့်အရောင်ကို တခြားစီမယူရ။ “စန္ဒောဝ အာဘာ စန္ဒာဘာ၊ လသည်ပင်လျှင်တောက်ပတတ်သော အရောင်”ဟူ၍ တစ်မျိုးတည်း ပေါင်း၍ ဆိုရသည်။ သူရိယာဘာ, စန္ဒပ္ပဘာစသည်တို့၌လည်း ဤ နည်းပင်။ အာဘာသနဝသေန စန္ဒောဝ စန္ဒာဘာ။ ပ။ ပဘာသနဝသေန စန္ဒောဝ စန္ဒပ္ပဘာ။ အဋ္ဌကထာ။ ၊ လဟူသော ထွန်းလင်းတတ်သောအရောင်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ လရောင် လည်းကောင်း။ သူရိယာဘာ၊ နေတည်းဟူသော ထွန်းလင်းတတ်သော အရောင် လည်းကောင်း။ ဝါ၊ နေရောင်လည်းကောင်း။ အဂ္ဂါဘာ၊ မီးဟူသောထွန်းလင်းတတ်သော အရောင်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မီးရောင်လည်းကောင်း။ ပညာဘာ၊ ပညာတည်းဟူသော ထွန်းလင်းတတ်သော အရောင်လည်းကောင်းတည်း။ ဝါ၊ ပညာအရောင် လည်းကောင်းတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အာဘာ၊ တို့သည်။ ဣမာ စတဿော၊ တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စတဿန္နံ၊ လေးမျိုးကုန်သော။ ဣမာသံ အာဘာနံ၊ ဤအရောင်တို့တွင်။ ယဒိဒံ (ယာ အယံ) ပညာဘာ၊ အကြင် ပညာအရောင်သည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) ဧတံ (ဧသာ ပညာဘာ)၊ ဤပညာအရောင်သည်။ အဂ္ဂံ(အဂ္ဂါ)၊ အမြတ်ဆုံး အရောင်ပေတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။) [တနည်း– ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စတဿန္နံ၊ ကုန်သော။ ဣမာသံ အာဘာနံ၊ တို့တွင်။ ယဒိဒံ (ယာ အယံ) ပညာဘာ၊ သည်။ ( အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) ဧတံ ( ဧသာ ပညာဘာ)၊ သည်။ စတဿန္နံ၊ ကုန်သော။ ဣမာသံ အာဘာနံ၊ ဤအရောင်တို့ထက်။ အဂ္ဂံ( အဂ္ဂါ)၊ အမြတ်ဆုံးအရောင်ပေတည်း။ ဣတိ(အဝေါစ)။ စတုန္နံနေရာ၌ အာဘာပုဒ်နှင့် ဣတ္ထိလိင်ချင်းတူအောင် “စတဿ န္နံ”ဟု ရှိသင့်၏။]
ပဌမံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပဘာ၊ တောက်ပတတ်သော အရောင်တို့သည်။ ဣမာ စတဿော၊ တည်း။ ပ။
စန္ဒပ္ပဘာ၊ လရောင်လည်းကောင်း။ သူရိယပ္ပဘာ၊ နေရောင်လည်းကောင်း။ အဂ္ဂိပ္ပဘာ၊ မီးရောင်လည်းကောင်း။ ပညာပဘာ၊ ပညာအရောင် လည်းကောင်းတည်း။ ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စတဿန္နံ၊ ကုန်သော။ ဣမာသံ ပဘာနံ၊ ဤအရောင်တို့တွင်။ ယဒိဒံ ပညာပဘာ၊ အကြင် ပညာအရောင်သည်။ (အတ္ထိ၊ ၏။) ဧတံ (ဧသာ ပညာပဘာ)၊ ဤ ပညာအရောင်သည်။ အဂ္ဂံ( အဂ္ဂါ)၊ အမြတ်ဆုံး အရောင်ပေတည်း။ ဣတိ(အဝေါစ။)
ဒုတိယံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အာလောကာ၊ ထွန်းတောက်တတ်သော အရောင်တို့သည်။ ဣမေ စတ္တာရော၊ ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ ပ။
စန္ဒာလောကော၊ လရောင်လည်းကောင်း။ ပ။ ပညာလောကော၊ ပညာအရောင် လည်းကောင်းတည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စတုန္နံ၊ လေးမျိုးကုန်သော။ ဣမေသံ အာလောကာနံ၊ ဤ အရောင်တို့တွင်။ ယဒိဒံ (ယော အယံ)ပညာလောကော၊ အကြင် ပညာအရောင်သည်။ (အတ္ထိ)ဧတံ (ဧသော ပညာလောကော)၊ ဤပညာအရောင်သည်။ အဂ္ဂံ (အဂ္ဂေါ)၊ အမြတ်ဆုံး အရောင်ပေတည်း။ ပ။
တတိယံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သြဘာသာ၊ ထွန်းလင်းတတ်သော အရောင်တို့သည်။ ပ။
စန္ဒောဘာသော၊ လရောင်လည်းကောင်း။ ပ။ ယဒိဒံ (ယောအယံ) ပညောဘာသော၊ အကြင် ပညာအရောင်သည်။ (အတ္ထိ)။ ပ။ [ ပါဠိဝေါဟာရပေါများလှ၍ ပါဠိပရိယာယ် အလဲ အလှယ် သုံးနှုန်းထားသော်လည်း မြန်မာ‌ဝေါဟာရကိုကား ယင်းသို့လဲလှယ်ဖို့ရာ ရှာမတွေ့ ။]
စတုတ္ထံ။
၁၄၅ (စာပိုဒ်)။ ၅-ပဇ္ဇောတသုတ်။ ။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပဇ္ဇောတာ၊ အလင်းရောင်တို့သည်။ ပ။
စန္ဒပဇ္ဇောတော၊ လရောင်လည်းကောင်း။ ပ။ ဧတံ (ဧသော ပညာပဇ္ဇောတော)၊ ဤ ပညာအလင်း ရောင်သည်။ အဂ္ဂံ (အဂ္ဂေါ)၊ တည်း။ ဣတိ (အဝေါစ။)
ပဉ္စမံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကာလာ၊ သင့်လျော်ကောင်းမြတ်သော အချိန်အခါတို့သည်။ ဣမေ စတ္တာရော၊ တည်း။ ပ။
ကာလေန၊ သင့်လျော်ကောင်းမြတ်သော အချိန် အခါ၌။ ဓမ္မဿဝနံ၊ တရားနာခြင်းလည်းကောင်း။ ကာလေန၊ ၌။ ဓမ္မသာကစ္ဆာ၊ (မေးခြင်းဖြေခြင်းအားဖြင့်) တရားဆွေးနွေးခြင်း လည်းကောင်း။ ကာလေန၊ ၌။ သမ္မသနာ၊ (ကြားနာအပ်, ဆွေးနွေးအပ်ပြီးသောတရားတို့ကို) ပြန် လည် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်း လည်းကောင်း။ [ တနည်း– (သီသျာမူအတိုင်း)“ကာလေန၊ ၌။ သမထော၊ နီဝရဏတို့ကို ငြိမ်းစေခြင်းလည်းကောင်း”ဟု အနက်ဆို၊ ထိုသီချာမူသည် ဝိပဿနာဟူသော ပါဌ်နှင့် သာ၍ဆီလျော်၏။] ကာလေန၊ ၌။ ဝိပဿနာ၊ ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို အနိစ္စတာအစရှိသော အထူးထူး သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ရှုခြင်းလည်းကောင်းတည်း။ ပ။
ဆဋ္ဌံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စတ္တာရော၊ လေးမျိုးကုန်သော။ ဣမေ ကာလာ၊ ဤသင့်လျော်ကောင်းမြတ်သော အချိန်အခါ၌ဖြစ် သော ကုသိုလ်တရားတို့သည်။ သမ္မာ၊ ကောင်းစွာ။ ဘာဝိယမာနာ၊ တိုးပွားစေအပ်ကုန်လသော်။ သမ္မာ၊ စွာ။ အနုပရိဝတ္တိယမာနာ၊ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ဖြစ်စေအပ်ကုန်လသော်။ အနုပုဗ္ဗေန၊ အစဉ်အားဖြင့်။ အာသဝါနံ၊ အာသဝတရားတို့၏။ ခယံ၊ ကုန်ခန်းကြောင်း အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပါပေန္တိ၊ ရောက်စေကုန်၏။ ပ။
ကာလေန၊ သင့်လျော်ကောင်းမြတ်သောအခါ၌။ ဓမ္မဿဝနံ၊ ခြင်းလည်းကောင်း။ ပ။ [ ဤဓမ္မဿဝန စသော ကုသိုလ်လေးမျိုးကို “စတ္တာရော ကာလာ”ဟု ဟောတော်မူခြင်းမှာ ဌာနဖြစ်သော အချိန်အခါ၏ ကာလဟူသောနာမည်ကို ဌာနီဖြစ်သောကုသိုလ်၌တင်စား၍ ဌာနူပစာရ ( သဟစရဏနည်း) အားဖြင့်ဟောတော်မူခြင်းတည်း။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ ဥပမာပြရသော်ကား။ ဥပရိပဗ္ဗတေ၊ တောင်၏အထက်၌။ ဝါ၊ တောင်ပေါ်၌။ ထုလ္လဖုသိတကေ၊ ကြီးသောမိုးပေါက်ရှိသော။ ဒေဝေ၊ မိုးသည်။ ဝဿန္တေ၊ ရွာလသော်။ တံ ဥဒကံ၊ ထိုမိုးရေသည်။ ယထာနိန္နံ၊ နိမ့်ရာနိမ့်ရာ အရပ်တိုင်းသို့။ ပဝတ္တမာနံ၊ စီးဆင်းလျက်။ ပဗ္ဗတ+ ကန္ဒရ+ ပဒရ+ သာခါ၊ တောင်ပေါ်နှင့် +ရေအယဉ်တိုက်စား ထွင်းဖောက်ထားအပ်သော တောင်ဝှမ်းမြစ်ကွေ့ + ကွဲအက်သောမြေကြီး+ မြောင်းငယ် လက်တက်တို့ကို။ ပရိပူရေတိ၊ ပြည့်စေ၏။ [တိကနိပါတ်စာပိုဒ် (၉၆) ပရိသာသုတ်လည်းကြည့်။] ပဗ္ဗတကန္ဒရပဒရသာခါ၊ တို့သည်။ ပရိပူရာ၊ ပြည့်ကုန်သည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်ကြ၍။) ကုသောဗ္ဘေ၊ တွင်းငယ်တို့ကို။ ပရိပူရေန္တိ၊ အပြည့်စေကုန်၏။ ကုသောဗ္ဘာ၊ တွင်းငယ်တို့သည်။ ပရိပူရာ၊ ပြည့်ကုန်သည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။) မဟာသောဗ္ဘေ၊ တွင်းကြီးတို့ကို။ ပ။ မဟာသောဗ္ဘာ၊ တို့သည်။ ပ။ ကုန္နဒိယော၊ မြစ်ငယ်တို့ကို။ ပ။ ကုန္နဒိယော၊ မြစ်ငယ်တို့သည်။ ပရိပူရာ (ဟုတွာ) မဟာနဒိယော၊ မြစ်ကြီးတို့ကို ။ ပ။ သမုဒ္ဒံ၊ သမုဒြာကို။ ပရိပူရေန္တိ၊ ပြည့်စေကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့၊ ဧဝမေဝံ၊ ဤအတူပင်။ ပ။
သတ္တမံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဝစီဒုစ္စရိတာနိ၊ ဝစီဒုစ္စရိတ်တို့သည်။ ဝါ၊ ဝစီဒွါရဖြင့် မကောင်းသဖြင့် ပြုကျင့်အပ်သော အကုသိုလ် စေတနာတို့သည်။ ဣမာနိ စတ္တာရိ၊ ဤလေးမျိုးတို့တည်း။ ပ။
မုသာဝါဒေါ၊ မဟုတ်မမှန်သောစကားကို ပြောဆိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဝါ၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားကိုပြောဆိုကြောင်း စေတနာလည်း ကောင်း။ [ တိကနိပါတ် စာပိုဒ်(၇၁)နှင့်(၁၁၈) သုတ်၊ ဒုတိယအကြိမ်ရိုက်နှိပ် သော ပထမတွဲနိဿယ၊ နှာ-၄၇၇၊၄၇၈၊၅၇၉လည်းကြည့်။] ပိသုဏာ၊ ညီညွတ်နေသူတို့ကို စိတ်ဝမ်းကွဲပြားစေတတ်သော။ ဝါစာ၊ ကုန်းတိုက်စကားလည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကုန်းတိုက်စကား၏ အကြောင်းရင်းစေတနာ လည်းကောင်း။ ဖရုသာ၊ ကြမ်းတမ်းသော။ ဝါစာ၊ စကားလည်းကောင်း။ ဝါ၊ စကား၏အကြောင်းရင်းစေတနာလည်းကောင်း။ သမ္ဖပ္ပလာပေါ၊ စီးပွားချမ်းသာကို ဖျက်ဆီးတတ်သော အနက် အဓိပ္ပာယ်ကင်းမဲ့သော အကြောင်းအရာကို ပြောဆိုကြောင်း စေတနာလည်းကောင်းတည်း။ [ ဤစတုက္ကနိပါတ်စာပိုဒ် (၅၄)ဒုတိယသံဝါသသုတ်လည်းကြည့်]။ ပ။
အဋ္ဌမံ။
ဝစီသုစရိတာနိ၊ ဝစီသုစရိတ်တို့သည်။ ဝါ၊ ဝစီဒွါရဖြင့်ကောင်းစွာပြုကျင့်အပ်သော ကုသိုလ်စေတနာတို့ သည် ။ ပ။
သစ္စဝါစာ၊ မှန်ကန်သောစကားလည်းကောင်း။ ဝါ၊ မှန်ကန်စွာ ပြောဆိုကြောင်း စေတနာလည်းကောင်း။ အပိသုဏာ၊ ညီညွတ်နေသူတို့ကို စိတ်ဝမ်းကွဲပြားစေတတ်သည် မဟုတ်သော။ ဝါစာ၊ စကားလည်းကောင်း။ ဝါ၊ စကား၏အကြောင်းရင်းစေတနာလည်းကောင်း။ သဏှာ၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့သော။ ဝါ၊ မိမိနှင့် သူတစ်ပါးကိုသိမ်မွေ့နူးညံ့အောင် ပြုကြောင်းဖြစ်သော။ ဝါစာ၊ စကားလည်းကောင်း။ ဝါ၊ လည်းကောင်း။ မန္တဘာသာ၊ ပညာဖြင့် ပိုင်းခြားဆုံးဖြတ်၍ ဆိုအပ်သောစကား လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ပညာဖြင့် ပိုင်းခြားဆုံးဖြတ်၍ ပြောဆိုကြောင်းစေတနာလည်း ကောင်းတည်း။ ပ။
နဝမံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သာရာ၊ အနှစ်သာရဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေတတ်သော တရားတို့သည်။ ပ။
သီလသာရော၊ အနှစ်သာရဖြစ်သောနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေတတ်သော သီလလည်းကောင်း။ သမာဓိသာရော၊ အနှစ်သာရဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေတတ် သော သမာဓိလည်းကောင်း။ ပညာသာရော၊ အနှစ်သာရဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်စေတတ်သော ပညာလည်းကောင်း။ ဝိမုတ္တိသာရော၊ အနှစ်သာရဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေတတ် သောအရဟတ္တဖိုလ် ဝိမုတ္တိလည်းကောင်းတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သာရာ၊ တို့သည်။ ဣမေ စတ္တာရော၊ တို့တည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။) [ သာရဿ သာရဘူတနိဗ္ဗာနဿ သမ္ပာပကော သာရော– ဟု ဝစနတ္ထပြု။ သမ္ပာပကပုဒ် ကျေ၏။ သီလမေဝ သာရော သီလသာရော။]
ဒသမံ၊ တည်း။
ပဉ္စမော၊ သော။ အာဘာဝဂ္ဂေါ၊ တည်း။
တတိယော၊ သော။ ပဏ္ဏာသကော၊ သုတ် (၅၀)အပေါင်းအစုသည်။ သမတ္တော၊ ပြီးပြီ။