Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

ပဉ္စမံ= ငါးခုမြောက်သုတ်တည်း။ ၆–အပ္ပဿုတသုတ်

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ပဉ္စမံ၊ ငါးခုမြောက်သုတ်တည်း။ ၆–အပ္ပဿုတသုတ်

အပ္ပဿုတော၊ နည်းသော ပရိယတ္တိဓမ္မသုတရှိသည်။ ဝါ၊ အနည်းငယ်မျှ ကြားနာသင်မှတ်ထားအပ်သော ပရိယတ္တိတရားရှိသည်။ ဝါ၊ ကြားနာသင်မှတ်ထားအပ်သော ပရိယတ္တိတရား နည်းပါးသည်။ ( ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။) သုတေန၊ ကြားနာသင်မှတ် ထားအပ်သော ပရိယတ္တိတရားနှင့်။ ဝါ၊ ကြားနာသင်မှတ်ထားအပ်သော ပရိယတ္တိတရားနှင့်တကွ ထိုတရား၏အနက်သဘောဖြစ်သောသီလ, သမထ, ဝိပဿနာအကျင့်နှင့်။ အနုပပန္နော၊ မပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်လည်းကောင်း။ [ သုတေန အနုပပန္နောတိ ယထာသုတေန ဝါအတ္ထေန ဝါန သမန္နာဂတောတိ အတ္ထော။ ပုဂ္ဂလပညတ်မူလဋီကာ၊ ၄၃ ။] အပ္ပဿုတော၊ သည်။ ( ဟုတွာ။) သုတေန၊ နှင့်။ ဥပပန္နော၊ ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်လည်းကောင်း။ ဗဟုဿုတော၊ များသော ပရိယတ္တိတရားရှိသည်။ ( ဟုတွာ။) သုတေန၊ နှင့်။ အနုပပန္နော၊ လည်းကောင်း။ ပ။ ဥပပန္နော၊ လည်းကောင်းတည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကထဉ္စ၊ အဘယ်သို့ အဘယ်ပုံအားဖြင့်။ ပုဂ္ဂလော၊ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ အပ္ပဿုတော၊ သည်။ ( ဟုတွာ၊ ၍။) သုတေန၊ နှင့်။ ဝါ၊ နှင့်။ အနုပပန္နော၊ မပြည့်စုံသူသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ ဧကစ္စဿ၊ အချို့သော။ ပုဂ္ဂလဿ၊ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ။ သုတံ၊ ပရိယတ္တိဓမ္မဟူသော သုတသည်။ ဝါ၊ ကြားနာသင်မှတ်ထားအပ်သော ပရိယတ္တတရားတော်သည်။ အပ္ပကံ၊ အနည်းငယ်မျှသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဝါ၊ ရှိ၏။ [ သုတအမည်ရသော ပရိယတ္တိတရားတော်ကိုပြလို၍ သုတ္တံ ဂေယျံစသည်ကိုမိန့်တော်မူ၏။] သုတ္တံ၊ သုတ်သည်လည်းကောင်း။ ဂေယျံ၊ ဂေယျသည်လည်းကောင်း။ ဝေယျာကရဏံ၊ ဝေယျာကရဏသည် လည်းကောင်း။ ဂါထာ၊ ဂါထာသည်လည်းကောင်း။ ဥဒါနံ၊ ဥဒါန်းသည်လည်းကောင်း။ ဣတိ ဝုတ္တကံ၊ ဣတိဝုတ်သည်လည်းကောင်း။ ဇာတကံ၊ ဇာတ်သည်လည်းကောင်း။ အဗ္ဘုတဓမ္မံ၊ အဗ္ဘုတဓမ္မသည်လည်းကောင်း။ ဝေဒလ္လံ၊ ဝေဒလ္လသည်လည်းကောင်း။ ( အပ္ပကံ၊ အနည်းငယ်မျှသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။)
သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ အပ္ပကဿ၊ အနည်းငယ်သော။ တဿသုတဿ၊ ထိုပရိယတ္တိ ဓမ္မသုတ၏။ အတ္ထံ၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။ ( အကျယ်တဝင့်ဖွင့်ပြအပ်သော အနက်အဓိပ္ပာယ်ဟူသော အဋ္ဌကထာကို။) အညာယ၁။န အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ။ ။ ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ၌ “ အဋ္ဌကထဉ္စပါဠိဉ္စ အဇာနိတွာ” ဟု ပဋိသေဓနှင့်တကွ အဇာနိတွာပါဌ်ရှိနေ၏။ ပရိယတ္တိတရားဟူသော သုတ၏ အကျယ်ဖွင့်ပြချက် အနက်အဓိပ္ပာယ် ( အဋ္ဌကထာ)နှင့် ပါဠိကိုသိတဲ့အတိုင်း မကျင့်ဟု ဆိုလိုသောကြောင့် ပုဂ္ဂလပညတ်အဋ္ဌကထာ (၉၅) နှင့် ဋီကာအတိုင်း ပဋိသေဓ မပါဘဲ “ ဇာနိတွာ” ဟုသာ ရှိသင့်ကြောင်း ထင်ရှားပါသည်။
အကယ်၍ “ န အတ္ထမညာယ န ဓမ္မမညာယ” ဟု ပါဌ်ရှိလျှင်ကား “အတ္ထံ၊ ကို၊ အညာယ= သိ၍၊ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နော= သည်၊ န ဟောတိ= မဖြစ်၊ ဓမ္မံ= ကို၊ အညာယ= ၍၊ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နော= သည်၊ န ဟောတိ= မဖြစ်၊ ဓမ္မံ= ကို၊ အညာယ= ၍၊ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နော= သည်၊ န ဟောတိ= မဖြစ်” ဟူ၍ အနက်ဆိုလေ။
၊ သိနားလည်ပြီး၍။ ဓမ္မံ၊ ပါဠိကို။ အညာယ၊ သိနားလည်ပြီး၍။ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နော၊ လောကုတ္တရာတရား ကိုးပါးအားလျော်သော သီလ, သမထ, ဝိပဿနာအကျင့်တရားကိုကျင့်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ [ ဓမ္မ၊ လောကုတ္တရာတရားကိုးပါးအား+ အနု ( အနုရူပ) = လျော်သော+ ဓမ္မ= အကျင့်တရားကို ( အရိယမဂ်၏ ရှေ့ပိုင်းကဖြစ်ခဲ့သော သီလ, ဓုတင်မှစ၍ ဂေါတြဘူတိုင်အောင်သော သမာထဝိပဿနာ အကျင့်တရားကို) + ပဋိပန္န= ကျင့်သောသူ။]
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ဧဝံ ခေါ၊ ဤသို့ ဤပုံအားဖြင့်။ ( အနည်းငယ်သော ပရိယတ္တိဓမ္မသုတ၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပါဠိကိုသိပြီး၍ ဓမ္မာနုဓမ္မကို မကျင့်ခြင်းအားဖြင့်။) ပုဂ္ဂလော၊ သည်။ အပ္ပဿုတော၊ သည်။ ( ဟုတွာ၊ ၍။) သုတေန၊ နှင့်။ အနုပပန္နော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ပ။ ဧကစ္စ‌ဿ၊ သော။ ပုဂ္ဂလဿ၊ မှာ။ သုတံ၊ သည်။ ဗဟုကံ၊ များသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပ။ ဗဟုကဿ၊ များသော။ တဿ သုတဿ၊ ထို ပရိယတ္တိဓမ္မဟူသော သုတ၏။ အတ္ထံ၊ ကို။ အညာယ၊ ၍။ ပ။
[ ဂါထာ] (ယော၊ အကြင်သူသည်။) အပ္ပဿုတော၊ ရှိသည်။ သီလေသု၊ သီလတို့၌။ အသမာဟိတော၊ မိမိကိုယ်ကို ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်းမထားသည်။ စေ ဟောတိ၊ အကယ်၍ ဖြစ်ငြားအံ့။ ( ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ဖြစ်လေသော်။) နံ၊ ထိုသူကို။ သီလတော စ၊ သီလအားဖြင့် လည်းကောင်း။ သုတေန စ၊ ပရိယတ္တိဓမ္မဟူသော သုတအားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဥဘယေန၊ နှစ်မျိုးစုံအားဖြင့်။ ဂရဟန္တိ၊ ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။
( ယော၊ အကြင်သူသည်။) အပ္ပဿုတော၊ သည်။ သီလေသု၊ တို့၌။ သုသမာဟိတော၊ မိမိကိုယ်ကို ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်းထားသည်။ စေဟောတိ၊ အံ့။ ( ဧဝံ သတိ၊ သော်။) နံ၊ ထိုသူကို။ သုတံ၊ ပရိယတ္တိဓမ္မသုတသည်။ သမ္ပဇ္ဇတေ၊ ပြည့်စုံသည်မည်၏။ [ သုတ္တ, ဂေယျအစရှိသော ပရိယတ္တိဓမ္မသုတနှင့်အညီ ဓမ္မာနုဓမ္မကို လိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းကိစ္စကို ပြုသောကြောင့် သုတနှင့်ပြည့်စုံသူဟု ခေါ်နိုင်၏။] ( ယော၊ အကြင်သူသည်။) ဗဟုဿုတော၊ ရှိသည်။ ပ။ ( ဧဝံသတိ၊ သော်။) နံ၊ ထိုသူကို။ သီလတော၊ ဖြင့်။ ဂရဟန္တိ၊ ကုန်၏။ အဿ၊ ထိုသူမှာ။ သုတံ၊ သည်။ န သမ္ပဇ္ဇတေ၊ မပြည့်စုံ။ ဝါ၊ ပြည့်စုံသည်မမည်။ ပ။
ဗဟုဿုတံ၊ များစွာသော ပရိယတ္တိဓမ္မသုတရှိသော။ ဝါ၊ များစွာကြားနာ သင်မှတ်ထားအပ်သော ပရိယတ္တိတရားရှိသော။ ဓမ္မဓရံ၊ ပရိယတ္တိတရားတော်ကို အာဂုံနှုတ်တက်ဆောင်ရွက်ထားသော။ သပ္ပညံ၊ ကောင်းသော ပညာရှိသော။ [ သပ္ပညံ၊ သု+ ပညံ။ သုန္ဒရာ ပညာ ယဿာတိ သပ္ပညော။] ဗုဒ္ဓသာဝကံ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်ဖြစ်သော။ တံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဇမ္ဗောနဒဿ၊ ဇမ္ဗူရစ်ရွှေစင်စစ်၏။ [ တိကနိပါတ် စာပိုဒ် (၆၄) လည်းကြည့်။] နေက္ခံ ဣဝ၊ တနိက္ခအလေးချိန်ရှိသော ရွှေတုံးရွှေခဲလေးကဲ့သို့။ ကော၊ အဘယ်သူသည်။ နိန္ဒိတုံ၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းငှာ။ အရဟတိ၊ ထိုက်အံ့နည်း။ [ ငါးသုဝဏ်အလေးချိန် ( သို့မဟုတ်– ရွေးတစ်ထောင်) သည် တနိက္ခမည်၏။ အဘိဓာန် (၄၈၀) ဂါထာ။] နံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဒေဝါပိ၊ နတ်တို့သည်လည်း။ ပသံသန္တိ၊ ချီးကျုးကြကုန်၏။ ( သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို။) ဗြဟ္မုနာပိ၊ မဟာဗြဟ္မာသည်လည်း။ ပသံသိတော၊ ချီးကျူးကြကုန်၏။ ( သော၊ ထိုပိုဂ္ဂိုလ်ကို။) ဗြဟ္မုနာပိ၊ မဟာဗြဟ္မာသည်လည်း။ ပသံသိတော၊ ချီးကျူးအပ်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ( အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။)