Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

3. Sikkhānisaṃsasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဒံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ဤမြတ်သော အကျင့်ကို။ သိက္ခာနိသံသံ၊ သီလသိက္ခာဟူသော အကျိုးအာနိသင် ရရှိအောင်။ ပညုတ္တရံ၊ ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာဟူသော ထူးကဲသော တရားရရှိအောင်။ ဝိမုတ္တိသာရံ၊ အရဟတ္တဖိုလ် ဝိမုတ္တိဟူသော အနှစ်သာရ ရရှိအောင်။ သတာဓိပတေယျံ၊ သတိဟူသော အဓိပတိတရားရရှိအောင်။ ဝုဿတိ၊ ကျင့်သုံးအပ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကထဉ္စ၊ အဘယ်သို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ( ဣဒံဗြဟ္မစရိယံ၊ သည်။) သိက္ခာနိသံသံ၊ သီလသိက္ခာဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရရှိရာသည်။ ဝါ၊ သီလသိက္ခာဟူသော အကျိုးအာနိသင် ရရှိစေနိုင်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ မယာ၊ ငါသည်။ အပ္ပသန္နာနံ၊ မကြည်ညိုသေးသော သူတို့၏။ ပသာဒါယ၊ ကြည်ညိုခြင်းငှာလည်းကောင်း။ ပသန္နာနံ၊ ကြည်ညိုပြီးသော သူတို့၏။ ဘိယျောဘာဝါယ၊ တိုးတက်များပြား အကြည်ညိုဖြစ်ပွားခြင်းငှာ လည်းကောင်း။
သာဝကာနံ၊ တပည့်ရဟန်းတို့အား။ အာဘိသမာစာရိကာ၁။**အာဘိသမာစာရိကာနှင့် အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာ**။ ။ အဘိဝိသိဋ္ဌော ဥတ္တမော သမာစာရော အဘိသမာစာရော၊ မြတ်သောကျင့်ဝတ်သီလ၊ အဘိသမာစာရောဝ အာဘိသမာစာရိကာ၊ ဏိကပစ္စည်း သွတ္ထ။ ဝိနည်းမဟာဝါ သာရတ္ထဋီကာ (၂၄၀) နှင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် (ပ–၁၂) အတိုင်း ဝစနတ္ထပြုသည်၊ ပဉ္စကနှင့် ဆက္ကနိပါတ် အင်္ဂုတ္တိုရ်ဋီကာ၊ နှာ ၇၊ ၁၄၂ (စာပိုဒ်–၂၁၊ ၆၅) တို့၌မူ ဏိကပစ္စည်း ဘဝအနက် ဟောကြံထားသည်။
မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယဿ အာဒိဘူတံ အာဒိဗြဟ္မစရိယံ၊ အာဒိဗြဟ္မစရိယံ ဧဝအာဒိဗြဟ္မစရိယိကာ၊ မြတ် သော အရိယမဂ်အကျင့် (မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ) ၏ အဦးအစဖြစ်သောသီလသိက္ခာ။
ထိုတွင် အာဘိသမာစာရိကာ သိက္ခာဟူသည် ဝိနည်းစူဠဝါ ပါဠိတော် ကမ္မက္ခန္ဓက, ပါရိဝါသိကက္ခန္ဓက, ဝတ္တက္ခန္ဓကတို့၌ ပညတ်ထားအပ်သော ခန္ဓကကျင့်ဝတ်များတည်း၊ အသေးစိတ်ရေတွက်ပုံကို တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပုဒ် အဋ္ဌကထာ (၂၀)နှင့် ၎င်းသာရတ္ထဋီကာ (၁၉၈) ၌ကြည့်ပါ။
အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာ သိက္ခာ ဟူသည် ဘိက္ခု ဘိက္ခုနီဟူသော ဥဘတော ဝိဘင်းတို့၌ ပါဝင်သော သီလသိက္ခာတည်း၊ သို့သော် ဤအင်္ဂုတ္တိုရ်၌မူ “ အာဒိဗြဟ္မစရိယိ ကာတိ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယဿ အာဒိဘူတာနံ စတုန္နံ မဟာသီလာန မေတံ အဓိဝစနံ ” ဟူသော ဤသုတ် အဋ္ဌကထာအဖွင့်နှင့်အညီ မဟာသီလဟု ခေါ်သော ပါရာဇိကသိက္ခာ ပုဒ်လေးပါးတို့ကိုသာ အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာ သိက္ခာဟုဆိုရမည်ဖြစ်၏၊ [ စတ္တာရိ မဟာသီလသိက္ခာပဒါနီတိ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ သန္ဓာယ ဝဒတိ။ တိကနိပါတ်စာပိုဒ် (၈၇) ဋီကာ၊ နှာ–၁၈၆]
ထို့ပြင် ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကသိက္ခာပုဒ်တို့ကို အာဘိသမာစာရိကဟု ခေါ်၍ ကြွင်းကျန်သော သီလကို အာဒိဗြဟ္မ ခေါ်သည်ဟုလည်း တနည်းရှိသေး၏။
ယာနိ ဝါ သိက္ခာပဒါနိ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနီတိ ဝုတ္တာနိ၊ ဣဒံ အာဘိသမာစာရိကသီလံ၊ သေသံ အာဒိဗြဟ္မ စရိယကံ၊ ဥဘတောဝိဘင်္ဂ ပရိယာပန္နံ ဝါ အာဒိဗြဟ္မစရိယကံ၊ ခန္ဓကဝတ္တပရိယာပန္နံ အာဘိသမာစာရိကံ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၊ ပ– ၁၂။
၊ မြတ်သောကျင့်ဝတ်တည်းဟူသော။ သိက္ခာ၊ သီလသိက္ခာကို။ ပညတ္တာ၊ ပညတ်တော်မူအပ်ပြီ။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယထာ ယထာ၊ အကြင်အကြင်သို့သောအခြင်းအရာအားဖြင့်။ မယာ၊ ငါသည်။ ပ။ ပညတ္တာ၊ ပြီ။ တထာ တထာ၊ ထိုထို ပညတ်တော်မူအပ်တိုင်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဝါ၊ ထိုထို ပညတ်တော်မူအပ်သည့်အတိုင်း။ သော၊ ( သီလသိက္ခာကို လိုလားသော) ထိုတပည့်ရဟန်းသည်။ တဿာ သိက္ခာယ၊ ထိုသီလသိက္ခာ၌။ ( ထိုအာဘိသမာစာရိက သီလသိက္ခာ၌။) အခဏ္ဍကာရီ၊ အကျိုးအပြတ်မရှိအောင်ပြုလေ့ရှိသည်။ အစ္ဆိဒ္ဒကာရီ၊ အပေါက်မရှိအောင် ပြုလေ့ရှိသည်။ အသဗလကာရီ၊ အကျားအကွက် မရှိအောင်ပြုလေ့ရှိသည်။ အကမ္မာသကာရီ၊ အပြောက်အစက်မထင်အောင် ပြုလေ့ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ [ အခဏ္ဍ, အစ္ဆိဒ္ဒစသည်တို့၏ အကျယ်ဖွင့် အနက်ကို ဒုတိယအကြိမ်ရိုက် ပထမတွဲ နိဿယ၊ နှာ– ၄၇၁၊ တိကနိပါတ်စာပိုဒ် (၇၁)ဥပေါသထသုတ်ကြည့်။] သိက္ခာပဒေသု၊ သီလသိက္ခာ ကုသိုလ်အဖို့တို့၌။ ( သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ဖြည့်ကျင့်ဖွယ်ရာ သီလ သိက္ခာအားလုံးကို။) သမာဒါယ၊ ကောင်းစွာခံယူ၍။ သိက္ခတိ၊ ဖြည့်ကျင့်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုန စပရံ၊ နောက်ထပ် အခြားသော သိက္ခာနိသံသရရှိစေနိုင်ပုံကား။ သဗ္ဗသော၊ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဝါ၊ ကြွင်းမဲ့ ဥဿုံ အကုန်အစင်။ သမ္မာ၊ အကြောင်းမှန် နည်းလမ်းမှန်အားဖြင့်။ ဒုက္ခ က္ခယာယ၊ ဝဋ်ဒုက္ခကုန်ခန်းခြင်းငှာ။ မယာ၊ ငါသည်။ သာဝကာနံ၊ တို့အား။ အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာ၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏ အဦးအစဖြစ်သော မဟာသီလလေးပါးတည်းဟူသော။ သိက္ခာ၊ ပါရာဇိကသိက္ခာသီလကို။ ပညတ္တာ၊ ပြီ။ ပ။
တဿာ သိက္ခာယ၊ (အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာဟူသော) ထိုသီလသိက္ခာ၌။ ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ( ဤသို့ ပညတ်တော်မူသည့်အတိုင်း သီလသိက္ခာတို့၌ မကျိုးမပေါက်အောင် စောင့် ရှောက် ဖြည့်ကျင့်ခြင်းအားဖြင့်။) ( ဣဒံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ သည်။) သိက္ခာနိသံသံ၊ သီလသိက္ခာဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရရှိရာသည်။ ဝါ၊ ရရှိစေနိုင်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကထဉ္စ၊ ဖြင့်။ ( ဣဒံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ သည်။) ပညုတ္တရံ၊ ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာဟူသော ထူးကဲသောတရားရရှိရာသည်။ ဝါ၊ ရရှိစေနိုင်သည်။ ဟောတိ၊ ဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ သဗ္ဗသော၊ ဖြင့်။ သမ္မာ၊ ဖြင့်။ ဒုက္ခက္ခယာယ၊ ငှာ။ မယာ၊ သည်။ သာဝကာနံ၊ တို့အား။ ဓမ္မာ၊ သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို။ ဒေသိတာ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီးကုန်ပြီ။ ပ။
တထာ တထာ၊ ထိုထို ဟောတော်မူအပ်တိုင်းသော အခြင်းအရာ အားဖြင့်။ ဝါ၊ ထိုထို ဟောတော်မူအပ်သည့်အတိုင်း။ အဿ၊ ထို ရဟန်းသည်။ [ သမဝေက္ခိတာ– ၌စပ်။] ဝါ၊ ထိုရဟန်း၏။ [ပညာယ– ၌စပ်။] တေ ဓမ္မာ၊ ထိုသစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို။ [ သမဝေက္ခိတာ– ၌စပ်။] ဝါ၊ တို့သည်။ [ ဟောန္တိ– ၌စပ်] ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာဖြင့်။ သမဝေက္ခိတာ၊ ကောင်းစွာ ထင်ထင်ရှုမြင်အပ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသောအခြင်းအရာအားဖြင့်။ ( ဤဟောတော်မူအပ်ပြီးသည့် အတိုင်း ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာဖြင့် သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ကောင်းစွာ ထင်ထင် ရှုမြင်ခြင်း အားဖြင့်။) ( ဣဒံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ သည်။) ပညုတ္တရံ၊ ရရှိရာသည်။ ဝါ၊ ရရှိစေနိုင်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကထဉ္စ၊ ဖြင့်။ ( ဣဒံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ သည်။) ဝိမုတ္တိသာရံ၊ အရဟတ္တဖိုလ် ဝိမုတ္တိဟူသော အနှစ်သာရရရှိရာသည်။ ဝါ၊ ရရှိစေနိုင်သည်။ ဟောတိ၊ ဟူမူ။ ပ။
ဓမ္မာ၊ နိရောဓသစ္စာတရားတို့ကို။ ဒေသိတာ၊ ကုန်ပြီ။ [ ဝိမုတ္တိယာ ဖုသိတာ– ဟူသော နောက်စကားနှင့် လျော်အောင် နိရောဓသစ္စာကိုသာ ဤနေရာ၌ ယူသင့်၏]။ ပ။
တေ ဓမ္မာ၊ ထိုနိရောဓသစ္စာတရားတို့ကို။ ဝါ၊ တို့ သည်။ ဝိမုတ္တိယာ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဝိမုတ္တိဖြင့်။ ဝါ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဝိမုတ္တိ၏ ဉာဏ်ဖဿဖြင့်။ ဖုသိတာ၊ တွေ့ ထိအပ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ ( ဤဟောတော်မူအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း နိရောဓသစ္စာတရားတို့ကိုအရဟတ္တဖိုလ်ဝိမုတ္တိ၏ ဉာဏ်ဖဿဖြင့် တွေ့ထိခြင်းဖြင့်။) (ဣဒံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ သည်။) ဝိမုတ္တိသာရံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကထဉ္စ၊ ဖြင့်။ ( ဣဒံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ သည်။) သတာဓိ ပတေယျံ၊ သတိဟူသော အဓိပတိရရှိရာသည်။ ဝါ၊ ရရှိစေနိုင်သည်။ ဟောတိ၊ ဟူမူ။
ဣတိ၊ ဤသို့ သတိတရားစွဲမြဲစွာ တည်ရှိစေခြင်းအားဖြင့်။ ( အဟံ၊ ငါသည်။) အပရိပူရံ၊ မပြည့်စုံသေးသော။ အာဘိသမာစာရိကံ၊ သော။ သိက္ခံ ဝါ၊ အကျင့်သိက္ခာကိုလည်း။ ပရိပူရေဿာမိ၊ ပြည့်စုံစေအံ့။ ပရိပူရံ၊ ပြည့်စုံပြီးသော။ အာဘိသမာစာရိကံ၊ သော။ သိက္ခံ ဝါ၊ လည်း။ တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထို တိုးမြှင့်သင့်သော သီလသိက္ခာ ၌။ ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာဖြင့်။ အနုဂ္ဂဟေဿာမိ၊ တိုးးမြှင့်အံ့။ ဝါ၊ တိုးတက်မြင့်မားလာစေအံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍။ အဇ္ဈတ္တံယေဝ၊ မိမိခန္ဓာအစဉ်၌သာလျှင်။ ( မိမိခန္ဓာအစဉ်ဟူသော နိယ ကဇ္ဈတ္တ၌သာလျှင်။) သတိ၊ သတိသည်။ သူပဋ္ဌိတာ၊ ကောင်းစွာ စွဲကပ်တည်ရှိစေအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ သတိတရား စွဲမြဲစွာ တည်ရှိစေခြင်းအားဖြင့်။ ( အဟံ၊ သည်။) အပရိပူရံ၊ သော။ ပ။ သတိ၊ သည်။ သူ ပဋ္ဌိတာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ အားဖြင့်။ အသမဝေက္ခိတံ၊ ကောင်းစွာထင်ထင် မရှုမြင်အပ်သေးသော။ ဓမ္မံ ဝါ၊ သစ္စာလေးပါးတရားကိုလည်း။ ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာဖြင့်။ သမဝေက္ခိ ဿာမိ၊ ကောင်းစွာထင်ထင် ရှုမြင်အံ့။ သမဝေက္ခိတံ၊ ကောင်းစွာထင်ထင်ရှုမြင်အပ်ပြီးသော။ ဓမ္မံ ဝါ၊ ကိုလည်း။ တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထို တိုးမြှင့် သင့်ရာဌာန၌။ ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာဖြင့်။ အနုဂ္ဂဟေဿာမိ၊ အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍။ ပ။
ဣတိ၊ ဤသို့ သတိတရား စွဲမြဲတည်ရှိစေခြင်း အားဖြင့်။ (အဟံ၊ သည်။) အဖုသိတံ၊ မတွေ့ ထိအပ်သေးသော။ ဓမ္မံ ဝါ၊ နိရောဓသစ္စာတရားကိုလည်း။ ဝိမုတ္တိယာ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဝိမုတ္တိဖြင့်။ ဝါ၊ အရဟတ္တဖိုလ် ဝိမုတ္တိ၏ ဉာဏ်ဖဿဖြင့်။ ဖုသိဿာမိ၊ တွေ့ ထိအံ့။ ဖုသိတံ၊ တွေ့ ထိအပ်ပြီးသော။ ဓမ္မံ ဝါ၊ နိရောဓသစ္စာတရားကိုလည်း။ တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထို တိုးမြှင့်သင့်ရာဌာန၌။ ပညာယ၊ မဂ်ပညာဖြင့်။ ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အခြင်းအရာ အားဖြင့်။ ( ဤသို့ မိမိခန္ဓာအစဉ်၌ သတိတရား စွဲမြဲစွာ တည်ရှိစေခြင်းအားဖြင့်။) (ဣဒံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ သည်။) သတာဓိပတေယျံ၊ ရာသည်။ ဝါ၊ စေနိုင်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
“ သိက္ခာနိသံသမိဒံ။ ။ပ။ သတာဓိပတေယျန္တိ၊ သိက္ခာနိသံသမိဒံ။ ပ။ သတာဓိပတေယျံ ” ဟူ၍။ ဣတိ၊ ဤသို့သော။ ယံ တံ၊ အကြင် စကားကို။ (မယာ၊ ငါသည်။) ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ဣဒံ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ ( သီလသိက္ခာကို မကျိုးမပေါက်အောင်စောင့်ရှောက်နိုင်ခြင်း , ဝိပဿနာပညာ မဂ်ပညာဖြင့် သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ကောင်းစွာထင်ထင် ရှုမြင်နိုင်ခြင်း , နှိရောဓ သစ္စာတရားတို့ကို အရဟတ္တဖိုလ် ဝိမုတ္တိ၏ဉာဏ်နှင့်ယှဉ်သော ဖဿဖြင့် တွေ့ထိနိုင်ခြင်း, မိမိခန္ဓာအစဉ် အဇ္ဈတ္တ၌သတိတရားကို စွဲမြဲစွာတည်ရှိစေနိုင်ခြင်းအကျိုးငှာ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးခြင်းဟူသော ဤအနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။) ပဋိစ္စ၊ ရည်ရွယ်၍။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။)
တတိယံ၊