Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

10. Paribbājakasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဧကံ၊ တစ်ပါးသော။ သမယံ၊ အခါ၌။ ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ရာဇဂဟေ၊ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ အနီး၌။ ဂိဇ္ဈကူဋေ၊ ဂိဇ္ဈကုဋ်မည်သော။ [ တိကနိပါတ်စာပိုဒ် (၆၅) သရဘသုတ်လည်းကြည့်။] ပဗ္ဗတေ၊ တောင်ပေါ်၌။ ဝါ၊ တောင်ပေါ်ကျောင်း၌။ ဝိဟရတိ၊ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။
တေန ခေါ ပန သမယေန၊ ထိုအခါ၌။ (ရာဇဂြိုဟ်မြို့အနီး ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ပေါ်၌မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးနေတော်မူရာ ထိုအခါ၌။) သမ္ဗဟုလာ၊ များစွာကုန်သော။ အဘိညာတာ အဘိညာတာ၊ အမှတ်အသားအားဖြင့် သိအပ်ကုန်, အမှတ်အသားအားဖြင့် သိအပ်ကုန်သော။ ဝါ၊ ထင်ရှားကုန်, ထင်ရှားကုန်သော။ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ပရိဗိုဇ်တို့သည်။ သိပ္ပိနိကာတီရေ၊ သိပ္ပိနိကာ မြစ်ကမ်းအနီး၌။ ပရိဗ္ဗာဇကာရာမေ၊ ပရဗိုဇ်အာရာမ်၌။ ဝါ၊ ပရိဗိုဇ်ကျောင်း တိုက်၌။ ပဋိဝသန္တိ၊ နေထိုင်ကြကုန်၏။ သေယျထိဒံ၊ ထိုပရိဗိုဇ်တို့ဟူသည် အဘယ်သူတို့နည်းဟူမူ။ [တနည်း– ဣဒံ (ဣမေ ပရိဗ္ဗာဇကာ)၊ ဤပရိဗိုဇ်တို့ဟူသည်။ သေယျထာ၊ အဘယ်သူတို့နည်းဟူမူ။ “သေယျထာ+ဣဒံ”ဟု ပုဒ်ဖြတ်။] အန္နဘာရော၊ အန္နဘာရမည်သော။ ပရိဗ္ဗာဇကော စ၊ ပရိဗိုဇ်လည်းကောင်း။ ဝရဓရော၊ ဝရဓရ မည်သော။ ပရိဗ္ဗာဇကောစ၊ လည်းကောင်း။ သကုလုဒါယီ၊ သကုလုဒါယီ မည်သော။ ပရိဗ္ဗာဇကော စ၊ လည်းကောင်း။ အညေ၊ အခြားကုန်သော။ အဘိညာတာ အဘိညာတာ၊ ကုန်သော။ ပရိဗ္ဗာဇကာ စ၊ ပရိဗိုဇ်တို့လည်းကောင်းတည်း။
အထ ခေါ၊ ထိုအခါ၌။ ဘဂဝါ၊ သည်။ သာယနှသမယံ၊ ညနေချမ်းအခါ၌။ ပဋိသလ္လာနာ၊ အာရုံများစွာ, စိတ်ကိုခွာလျက်, ငြိမ်သက်ကိန်းဝပ်, ဖလသမာပတ်မှ။ ဝါ၊ သင်္ခါရသတ္တဝါ, ဖဲခွာကင်းဆိတ်, ကိုယ်စိတ်ရှင်းလင်း, ဖလသမာပတ် ဝင်စားတော်မူခြင်းမှ။ [ တိကနိပါတ်စာပိုဒ် (၆၅) သုတ်ကြည့်။] ဝုဋ္ဌိတော၊ ထတော်မူပြီးသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။) ယေန၊ အကြင်အရပ်၌။ သိပ္ပိနိကာတီရံ၊ သိပ္ပိနိကာ မြစ်ကမ်းသည်လည်းကောင်း။ ပရိဗ္ဗာဇကာ ရာမော၊ သည်လည်းကောင်း။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) တေန၊ ထိုအရပ်၌။ ဝါ၊ သို့။ (သိပ္ပံနိကာမြစ်ကမ်း, ပရိဗိုဇ်အာရာမ်ရှိရာ ထိုအရပ်သို့။) ဥပသင်္ကမိ၊ ကြွသွားတော်မူ၏။ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ကြွသွားပြီး၍။ ပညတ္တေ၊ ခင်းထားအပ်သော။ အာသနေ၊ နေရာ၌။ နိသီဒိ၊ ထိုင်နေတော်မူပြီ။
နိသဇ္ဇ၊ ထိုင်နေတော်မူပြီး၍။ ဘဂဝါ၊ သည်။ တေပရိဗ္ဗာဇကေ၊ ထိုပရိဗိုဇ်တို့ကို။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူသနည်းဟူမူ။)
ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ပရိဗိုဇ်တို့။
စတ္တာရိ၊ လေးပါးကုန်သော။ ဣမာနိ ဓမ္မပဒါနိ။ ပ။
ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ပရိဗိုဇ်တို့။ အနဘိဇ္ဈာ၊ သော။ ဓမ္မပဒံ။ ပ။ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ တို့။
ယော၊ အကြင်သူသည်။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝဒေယျ၊ ပြောဆိုငြားအံ့။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ ဝဒေယျ၊ ပြောဆိုရာသနည်းဟူမူ။)
အဟံ၊ ငါသည်။ အနုဘိဇ္ဈံ၊ သော။ ဧတံ ဓမ္မပဒံ၊ ဤတရားအဖို့ကို။ ပစ္စက္ခာယ၊ စွန့်ပယ်ထား၍။ အဘိဇ္ဈာလုံ၊ များသော အဘိဇ္ဈာရှိသော။ ကာမေသု၊ ဝတ္ထုကာမတို့၌။ (ရူပါရုံ အစရှိသော အာရုံငါးပါး ကာမဂုဏ်တရားတို့၌။) တိဗ္ဗသာရာဂံ၊ ထူထဲပြင်းထန်သောရာဂရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ သမဏံ ဝါ၊ သမဏသူတော်ကောင်းဟူ၍ လည်းကောင်း။ ဗြာဟ္မဏံဝါ၊ ဗြာဟ္မဏသူတော်ကောင်းဟူ၍လည်းကောင်း။ ပညာပေဿာမိ၊ သိစေအံ့။ ဝါ၊ ပြောဆိုသတ်မှတ်ပညတ်အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (ဝဒေယျ၊ ပြောဆိုငြားအံ့။) တံ၊ ထို ပြောဆိုသောသူကို။ အဟံ၊ ငါသည်။ တတ္ထ၊ ထိုအကြောင်း၌။ ဝါ၊ ထိုအကြောင်းနှင့်စပ်၍။ (အဘိဇ္ဈာလု တိဗ္ဗသာရာဂပုဂ္ဂိုလ်ကို သမဏဗြာဟ္မဏဟု ပညတ်ခြင်းဟူသော ထိုအကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍။) ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝဒေယျံ၊ ပြောဆိုရာပါအံ့။ ဝါ၊ ပြောဆိုရပေမည်။
“ဧတု၊ လာပါစေလော။ ဝဒတု၊ ဆိုစမ်းပါစေလော။ ဗျာဟရတု၊ ပြောပြစမ်းပါစေလော။ အဿ၊ ထိုသူ၏။ အာနုဘာဝံ၊ အစွမ်းသတ္တိကို။ ပဿာမိ၊ ငါကြည့်အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (ဝဒေယျံ၊ ပြောဆိုရပါအံ့။)
ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ တို့။ ဝတ၊ အမှန်တကယ်ပင်။ သော၊ ထိုသူသည်။ ပ။ ပညာပေဿတိ၊ ပြောဆိုသတ်မှတ် ပညတ်လတ္တံ့။ ဣတိ ဧတံ ဌာနံ၊ ဤသို့ပညတ်ခြင်းဟူသောအကြောင်းသည်။ န ဝိဇ္ဇတိ၊ မရှိနိုင်။ ပ။
အဟံ၊ ငါသည်။ အဗျာပါဒံ၊ သော။ ဧတံ ဓမ္မပဒံ၊ ကို။ ပစ္စက္ခာယ၊ ၍။ ဗျာပန္နစိတ္တံ၊ ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ရောက်သော ဒေါသမှုစိတ်ရှိသော။ ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပံ၊ ဒေါသသည် ဖျက်ဆီးအပ်သော စိတ်အကြံရှိသော။ (ပုဂ္ဂလံ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။) သမဏံ ဝါ၊ သမဏသူတော်ကောင်းဟုလည်းကောင်း။ ပ။
မုဋ္ဌဿတိံ၊ ကင်းလွတ် ပျောက်ပျက်သော သတိရှိသော။ အသမ္ပဇာနံ၊ ကောင်းစွာခွဲခြားမသိတတ်သော။ ဝါ= သမ္ပဇဉ်ဉာဏ် မရှိသော။ (ပုဂ္ဂလံ၊ ကို) ပ။
အသမာဟိတံ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ စိတ်ကိုကောင်းမွန်တည်တံ့စွာ မထားသော။ ဝါ၊ စိတ်မတည်ကြည်သော။ ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တံ၊ မတည်မတံ့ ပျံ့လွင့်သော စိတ်ရှိသော။ (ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။) ပ။

ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ တို့။ ယော၊ အကြင်သူသည်။ စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။ ဣမာနိ ဓမ္မပဒါနိ၊ တို့ကို။ ဂရဟိတဗ္ဗံ (ဂရဟိတဗ္ဗာနိ)၊ ကဲ့ရဲ့ထိုက်ကုန်၏ဟူ၍။ ပဋိက္ကောသိတဗ္ဗံ (ပဋိက္ကောသိတဗ္ဗာနိ)၊ ပယ်ရှားတားမြစ်ထိုက်ကုန်၏ဟူ၍။ မညေယျ၊ မှတ်ထင်ငြားအံ့။ တဿ၊ ထိုသူမှာ။ ဒိဋ္ဌေ၀ ဓမ္မံ၊ ယခု တွေ့ကြုံနေရသော မျက်မှောက် အတ္တဘော၌ပင်။ ဝါ၊ ယခုဘဝ၌ပင်။ သဟဓမ္မိကာ၊ သူတစ်ပါးတို့ အပြစ်ပြောဖွယ် အကြောင်း အချက်အလက်နှင့် တကွဖြစ်ကုန်လျက်။ ဝါဒါနုပါတာ၊ အဓမ္မိကဝါဒအပေါ်သို့ အစဉ်တော်လျှောက်ကျရောက်လာကုန်သော။ စတ္တာရော၊ လေးမျိုးကုန်သော။ ဂါရယှာ၊ ကဲ့ရဲ့ထိုက်ကုန်သော။ ဌာနာ၁။ဝါဒါနုပါတာ ဂါရယှာ ဌာနာ။ ။“ဝါဒါနုပ္ပတ္တာ ဂါယှဋ္ဌာနာ” ဟူသော မူကွဲပါဌပြ၍ တစ်နည်းဖွင့်ပြသော ဥပရိပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့ကိုနည်းမှီ၍ “ဂါရယှာ ဌာနာ”ဟူသော ပဌမာ ဗဟုဝစနန္တ ပါဌ်နှင့် လျော်အောင် ထိုဝါကျကို ပဌမနည်း အနက်ပေးထားသည်။ ဤနည်းအလို 'စတ္တာရော'ပုဒ်ကို ဂါရယှာ ဌာနာ၌စပ်၍ ဂါရယှဋ္ဌာနလေးမျိုးဟုအဓိပ္ပာယ်ယူရ၏။
“ဝါဒါနုပ္ပတ္တာ ဂါရယှဋ္ဌာနာ”တိပိ ပါဌော၊ တဿတ္တော-ပရေဟိ ဝုတ္တေန ကာရဏေန သကာရဏာ(ဟုတွာ) နိဂဏ္ဌာနံ ဝါဒံ အနုပ္ပတ္တာ တံ ဝါဒံ သော သေန္တာ မိလာပေန္တာ ။ပ။ ဒသ ဂါရယှဋ္ဌာနာ အာဂစ္ဆန္တိ (ဥပရိပဏ်ဋ္ဌ၊ နှာ-၆)
ဒုတိယနည်း၌ကား ဤသုတ် အင်္ဂုတ္တိုရ်အဋ္ဌကထာအဖွင့်နှင့် ကိုက်ညီ သော “ဂါရယှံ ဌာန”ဟူသော ဒုတိယာဧကဝစနန္တပါဌ်နှင့် လျော်အောင် အနက်ပေးထား၏။ ဤနည်း၌ ဝါဒါနုပါတ လေးမျိုးဟု တိုက်ရိုက်ဆိုခြင်းကြောင့် ထို ဝါဒါနုပါတ၌ ကဲ့ရဲ့ဖွယ် ဂါရယှဋ္ဌာနလည်း လေးမျိုးဟု ဆိုပြီး ဖြစ်တော့၏။
သဟဓမ္မိကာတိ သကာရဏာ၊ ဝါဒါနုပါတာတိ ဓမ္မိကဝါဒေ ဃဋ္ဋယမာနာ အဓမ္မိကဝါဒါနုပါတာ၊ ဝါဒပ္ပဝတ္တိယောတိ အတ္ထော၊ ဂါရယှံ ဌာနန္တိ ဂရဟိတဗ္ဗ ယုတ္တကံ ပစ္စယံ။ (ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ၊ ၂၈၈)
ဤအဋ္ဌကထာမှ ဝါဒါနုပါတစ်ပုဒ် အဖွင့်သည် တိကနိပါတ် ဝစ္ဆဂေါတ္တ သုတ်အဖွင့် (၁၄၂)နှင့် အလားတူပင်ဖြစ်၏။ ထိုအဖွင့်သည် ဂါရယှံ ဌာနံ ဟူသောဒုတိယာ ဧကပစနန္တ ပါဌ်နှင့်သာ လျော်၏၊ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ “ဂါရယှာဌာနာတိ ဂရဟိတဗ္ဗယုတ္တကာ ပစ္စယာ”ဟူ၍ ပဌမာဗဟုဝစနန္တပါဌ် မရှိသင့်။ အလားတူ ပါဠိတော်စာသွားကို ဥပရိပဏ္ဏာသပါဠိတော် အနုပဒဝဂ်၊ မဟာစတ္တာရီသကသုတ် စာပိုဒ်(၁၄၃)၌လည်း ကြည့်ပါ။

၊ အကြောင်းအရာတို့သည်။ အာဂစ္ဆန္တိ၊ ဆိုက်ရောက်လာကုန်၏။ (တနည်း) တဿ၊ ထိုသူမှာ။ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ၊ ပင်။ သဟဓမ္မိကာ၊ သူတစ်ပါးတို့ အပြစ်ပြောဖွယ် အကြောင်းအချက်အလက်နှင့်တကွ ဖြစ်ကုန် သော။ ဝါ၊ တကွဖြစ်ကုန်လျက်။ စတ္တာရော၊ ကုန်သော။ ဝါဒါနုပါတာ၊ အဓမ္မိကဝါဒ၏ ဖြစ်လာခြင်းတို့သည်။ ဝါ၊ ဖြစ်လာသော အဓမ္မိကဝါဒတို့သည်။ (တရားနည်းလမ်းကျသော အယူဝါဒ၌ တိုက်ခိုက် ပုတ်ခတ်သောတရားနည်းလမ်းမကျ ဖြစ်ပေါ်လာသော အယူဝါဒတို့သည်။) ဂါရယှံ၊ ကဲ့ရဲ့ထိုက်သော။ ဌာနံ၊ အကြောင်းသို့။ အာဂစ္ဆန္တိ၊ ဆိုက်ရောက်ကုန်၏။

စတ္တာရော၊ လေးမျိုးတို့ဟူသည်။ ကတမေ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
ဘဝံ၊ အရှင်သည်။ အနဘိဇ္ဈံ၊ သော။ ဓမ္မပဒံ၊ ကို။ စေ ဂရဟတိ၊ အကယ်၍ ကဲ့ရဲ့ငြားအံ့။ စေ ပဋိက္ကောသတိ၊ အကယ်၍ ပယ်ရှားတားမြစ်ငြားအံ့။ (ဧဝံသတိ၊ ဤသို့ဖြစ်လသော်။) အဘိဇ္ဈာလူ၊ များသော အဘိဇ္ဈာတဏှာရှိကုန် သော။ ကာမေသု၊ တို့၌။ တိဗ္ဗသာရာဂါ၊ ကုန်သော။ ယေ သမဏ ဗြာဟ္မဏာ၊ အကြင်သမဏဗြာဟ္မဏမည်သူတို့သည်။ ( သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။) တေ စ၊ ထိုသမဏဗြာဟ္မဏမည်သူတို့သည်သာလျှင်။ ဘောတော၊ အရှင်၏။ ပုဇ္ဇာ၊ အပူဇော်ခံပုဂ္ဂိုလ်တို့ပေတည်း။ တေ စ၊ ထိုသမဏဗြာဟ္မဏတို့သည်သာလျှင်။ ဘောတော= ၏။ ပါသံသာ၊ ချီးကျူးခံထိုက်သူတို့ပေတည်း။ ပ။
ဘဝံ၊ သည်။ အဗျာပါဒံ၊ သော။ ပ။ ဗျာပန္နစိတ္တာ၊ ရှိကုန်သော။ ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပာ၊ ရှိကုန်သော။ ယေ သမဏဗြာဟ္မဏာ၊ တို့သည်။ ( သန္တိ) တေ စ၊ တို့သည်သာလျှင်။ ပ။
မုဋ္ဌဿတီ၊ ရှိကုန်သော။ အသမ္ပဇာနာ၊ ကုန်သော။ ပ။
အသမာဟိတာ၊ ကုန်သော။ ဝိ‌ဗ္ဘန္တ စိတ္တာ၊ ကုန်သော ။ ပ။
ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ တို့။ ဥက္ကလာ၊ ဥက္ကလဇနပုဒ်၌ နေထိုင်ကုန်သော။ ယေပိတေ ဝဿဘညာ၊ အကြင်ဝဿမည်သောသူနှင့် ဘညမည်သော သူတို့သည်လည်း။ အဟေတုကဝါဒါ၊ အကြောင်းကံ မရှိဟူသော အယူဝါဒရှိကုန်သည်လည်းကောင်း။ အကိရိယဝါဒါ၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံကို ပြုသော်လည်း ပြုအပ်ရာ မရောက်ဟူသော အယူဝါဒရှိကုန်သည်လည်းကောင်း။ နတ္ထိကဝါဒါ၊ ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးတရား မရှိဟူသော အယူဝါဒရှိကုန်သည် လည်းကောင်း။ အဟေသုံ၊ ဖြစ်ကုန်ပြီ။ တေပိ၊ ထိုဝဿနှင့် ဘညတို့သော်မှလည်း။ စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။ ဣမာနိ ဓမ္မပဒါနိ၊ တို့ကို။ န ဂရဟိတဗ္ဗံ (န ဂရဟိတဗ္ဗာနိ)၊ မကဲ့ရဲ့ ထိုက်ကုန်ဟူ၍။ န ပဋိက္ကောသိတဗ္ဗံ (န ပဋိက္ကောသိတဗ္ဗာနိ)၊ ကုန်ဟူ၍။ အမညိံသု၊ သိနားလည်ထားကြကုန်ပြီ။
တံ၊ ထိုသို့ သိနားလည်ထားကြခြင်းသည်။ ကိဿ ဟေတု၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်းဟူမူ။ နိန္ဒာ+ဗျာရောသန+ဥပါရမ္ဘ+ဘယာ၊ ကဲ့ရဲ့ခံရခြင်း+ ထိပါးစော်ကားခံရခြင်း+ စွပ်စွဲနှိပ်ကွပ် ခံရခြင်းတို့မှ+ ကြောက်ခြင်းကြောင့်ပေတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ( အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။)
အဗျာပန္နော၊ ဒေါသဖြင့် ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ မရောက်သော။ သဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။ သတော၊ သတိရှိသော။ အဇ္ဈတ္တံ၊ ၌။ သုသမာဟိတော၊ စိတ်ကိုကောင်းမွန်တည်တံ့စွာထားသော။ အဘိဇ္ဈာဝိနယေ၊ (တဖန်ငြိမ်းစေခြင်းအားဖြင့်။) အဘိဇ္ဈာကင်းငြိမ်းကြောင်း အရဟတ္တဖိုလ်၌။ သိက္ခံ (သိက္ခန္တော)၊ ဖြည့်ကျင့်အားထုတ်သော။ (ပုဂ္ဂလော၊ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။) အပ္ပမတ္တောတိ၊ မမေ့လျော့သောသူဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။ [ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝသေန အဘိဇ္ဈာ ဝိနယတိ ဧတေနာတိ အဘိဇ္ဈာဝိနယော၊ အရဟတ္တဖလံ။ ဋီကာ။] ဣတိ ( အဝေါစ။)
ဒသမံ။ တတိယော၊ သော။ ဥရုဝေလဝဂ္ဂေါ၊ ဝဂ်တည်း။