Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

1. Cetanāsuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကာယေ ဝါ၊ ကာယဒွါရသည်လည်း။ ဝါ၊ ကာယဝိညတ်သည်လည်း။ သတိ၊ ဖြစ်ပေါ်လာလသော်။ ကာယသဉ္စေတနာဟေတု၊ ကာယဒွါရ၌ အားထုတ်လှုံ့ဆော်မှု ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံ စေတနာဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ အဇ္ဈတ္တံ၊ မိမိခန္ဓာ အစဉ်၌။ သုခ ဒုက္ခံ၊ သုခ ဒုက္ခသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဝါစာယ ဝါ၊ ဝစီဒွါရသည်လည်း။ ဝါ၊ ဝစီဝိညတ်သည်လည်း။ သတိ၊ သော်။ ဝစီသဉ္စေတနာဟေတု၊ ဝစီဒွါရ၌အားထုတ်လှုံ့ ဆော်မှု ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံ စေတနာဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပ။
မနေ ဝါ၊ မနောဒွါရသည်လည်း။ သတိ၊ သော်။ မနောသဉ္စေတနာ ဟေတု၊ မနောဒွါရ၌ အားထုတ်လှုံ့ဆော်မှု ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံ စေတနာဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ အဇ္ဈတ္တံ၊ ၌။ သုခ ဒုက္ခံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ (တာပိ၊ ထိုကာယသ‌ဉ္စေတနာ, ဝစီသဉ္စေတနာ, မနောသဉ္စေတနာတို့သည်လည်း။) အဝိဇ္ဇာပစ္စယာဝ၊ အဝိဇ္ဇာဟူသော အကြောင်းကြောင့်သာလျှင်။ (ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယံ ပစ္စယာ၊ အကြင် ကာယသင်္ခါရဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ အဇ္ဈတ္တံ၊ ၌။ တံ သုခဒုက္ခံ၊ ထိုသုခ ဒုက္ခသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ သာမံ ဝါ၊ ကိုယ်တိုင်ပင်မူလည်း။ တံ ကာယသင်္ခါရံ ၁။ကာယသ‌ဉ္စေတနာစသည်။ ။ ဤ၌ အကုသိုလ်စေတနာ (သို့မဟုတ်အကုသိုလ်ကံ) ၁၂-ပါးနှင့် မဟာကုသိုလ်စေတနာ (ကာမာဝစရ ကုသိုလ်ကံ) ရှစ်ပါးအားဖြင့် (၂၀) သော စေတနာကို (ကာယဒွါရ၌ ဖြစ်သောအခါ) ကာယသဉ္စေတနာဟုလည်းကောင်း, ကာယသင်္ခါရဟုလည်းကောင်း, ကာယကံဟုလည်းကောင်း ခေါ်၏၊ ထို(၂ဝ)ကိုပင် (ဝစီဒွါရ၌ ဖြစ်သောအခါ) ဝစီသဉ္စေတနာ, ဝစီသင်္ခါရ, ၀စီကံဟုခေါ်၏၊ မနောဒွါရ၌ဖြစ်သော ထို(၂၀) နှင့် မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်စေတနာ(၉)ပါးကို မနောသဉ္စေတနာ, မနောသင်္ခါရ, မနောကံဟုခေါ်၏။ ၊ (အဇ္ဈတ္တ သုခဒုက္ခ၏ အကြောင်းဖြစ်သော) ထိုကာယသင်္ခါရကို။ ဝါ၊ ထိုကာယဒွါရ၌ဖြစ်သော စီမံပြုလုပ်မှု ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံ စေတနာကို။ အဘိသင်္ခရောတိ၊ စီမံပြုလုပ်၏။ [အဇ္ဈတ္တ သုခ ဒုက္ခ၏အကြောင်း ဖြစ်သော ကာယသင်္ခါရဖြစ်သော ကာယကံ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံကို ကိုယ်တိုင်မူလည်းပြုလုပ်၏ဟူလို။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယံပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ အဿ၊ ၏။ အဇ္ဈတ္တံ၊ ၌။ တံ သုခ ဒုက္ခံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ ပရေ ဝါ၊ အခြားသော သူတို့သည်မူလည်း။ အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ တံ ကာယသင်္ခါရံ၊ ကို။ အဘိသင်္ခရောတိ၊ ( စေခိုင်းသောအားဖြင့်) စီမံပြုလုပ်ကြကုန်၏။ [ အခြားသော သူတို့ကသော်လည်း ထိပုဂ္ဂိုလ်ကိုကာယသင်္ခါရဖြစ်သော ကာယကံကုသိုလ်အကုသိုလ်ကံကို ပြုလုပ်ခိုင်းကြကုန်၏ဟူလို။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယံပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ ပ။ တံ သုခဒုက္ခံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ သမ္ပဇာနော ဝါ၊ ကောင်းစွာသိလျက်မူလည်း။ (ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကံနှင့်ထိုကံ၏အကျိုးကို ကောင်းစွာသိလျက်မူလည်း)။ တံ ကာယသင်္ခါရံ၊ ကို။ အဘိသင်္ခရောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယံပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ ပ။ တံ သုခဒုက္ခံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ အသမ္ပဇာနော ဝါ၊ ကောင်းစွာ မသိဘဲမူလည်း။ ပ။ အဘိသင်္ခရောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယံပစ္စယာ၊ အကြင် ဝစီသင်္ခါရဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ အဇ္ဈတ္တံ၊ ၌။ တံ သုခဒုက္ခံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ သာမံ ဝါ၊ ကိုယ်တိုင်မူလည်း။ တံ ဝစီသင်္ခါရံ၊ (အဇ္ဈတ္တ သုခဒုက္ခ၏အကြောင်းဖြစ်သော) ထို ဝစီ သင်္ခါရကို။ ဝါ၊ ထို ဝစီဒွါရ၌ ဖြစ်သော စီမံပြုလုပ်မှု ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံစေ တနာကို။ အဘိသင်္ခရောတိ၊ ၏။ [ ဤသို့စသည်ဖြင့် ဝစီသင်္ခါရဆိုင်ရာ ဝါကျများကို အနက်ပြန်ဆိုပါ။ မနောသင်္ခါရဝါကျများသို့သွားအံ့။] ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယံပစ္စယာ၊ အကြင် မနောသင်္ခါရဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ ပ။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ သာမံ ဝါ၊ လည်း။ တံ မနောသင်္ခါရုံ၊ (အဇ္ဈတ္တ သုခ ဒုက္ခ၏ အကြောင်းဖြစ်သော) ထိုမနောသင်္ခါ ရကို။ ဝါ၊ ထိုမနောဒွါရ၌ဖြစ်သော စီမံပြုလုပ်မှု ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံ စေတနာကို။ ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣမေသု ဓမ္မေသု၊ ဤစေတနာ တရားတို့၌။ (ဤဟောတော်မူအပ်ခဲ့ပြီးသော ကာယသဉ္စေတနာ, ဝစီသဉ္စေတနာ, မနောသဉ္စေတနာတရားတို့၌)။ အဝိဇ္ဇာ၊ အဝိဇ္ဇာဟူသော မောဟသည်။ အနုပတိတာ၊ အစဉ်တောက်လျှောက်သက်ရောက်ပါဝင်၏။ အဝိဇ္ဇာယ တု ဧဝ၊ အဝိဇ္ဇာ၏ပင်လျှင်။ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ၊ အကြွင်းမဲ့ ပျက်စီးခြင်း, ချုပ်ပျောက်ခြင်းကြောင့်။ ယံပစ္စယာ၊ အကြင် ကာယဒွါရ၌ဖြစ်သောစေတနာဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ အဿ၊ ၏။ အဇ္ဈတ္တံ၊ ၌။ တံ သုခဒုက္ခံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ သော ကာယော၊ (အဇ္ဈတ္တ သုခဒုက္ခ၏ အကြောင်းဖြစ်သော) ထိုကာယဒွါရ၌ဖြစ်သော စေတနာသည်။ ဝါ၊ ထိုကာယသင်္ခါရသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်တော့။ [ အဝိဇ္ဇာ၏ အကြွင်းမဲ့ချုပ်ပျောက် ပျက်စီးခြင်းကြောင့် အဇ္ဈတ္တ သုခဒုက္ခ၏အကြောင်းဖြစ်သော ထိုကာယဒွါရ၌ဖြစ်သော စေတနာသည် မဖြစ်တော့ဟုအဓိပ္ပာယ်ဆက်စပ်ပါ။ သော ကာယော၌ ကာယအရ ကာယဒွါရ၌ဖြစ်သောကာမာဝစရ ကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာ (၂ဝ)တိုင်အောင် (ကာယသင်္ခါရတိုင် အောင်) ဌာနူပစာရအားဖြင့် ယူရ၏]။ (အဝိဇ္ဇာယတွေဝ၊ အဝိဇ္ဇာ၏ ပင်လျှင်။ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ၊ ကြောင့်။) [လိုက်ပေးသည်]။ ယံပစ္စယာ၊ အကြင် ဝစီဒွါရ၌ ဖြစ်သော စေတနာဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ အဿ၊ ၏။ အဇ္ဈတ္တံ၊ ၌။ တံ သုခ ဒုက္ခံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ သာ ဝါစာ၊ ထို ဝစီဒွါရ၌ဖြစ်သော စေတနာသည်။ ဝါ၊ ထိုဝစီသင်္ခါရသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်တော့။ [ ဤ၌လည်း ဝါစာအရ ဝစီဒွါရကိုသာမက ဝစီဒွါရ ၌ဖြစ်သော ထိုစေတနာ(၂ဝ)တိုင်အောင် (ဝစီသင်္ခါရတိုင်အောင်) ဌာနူပစာရအားဖြင့် ယူပါ]။ (အဝိဇ္ဇာယတွေဝ၊ လျှင်။ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ၊ ကြောင့်။) ယံပစ္စယာ၊ အကြင် မနောဒွါရ၌ဖြစ်သော စေတနာဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပ။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ သော မနော၊ ထိုမနောဒွါရ၌ဖြစ်သော စေတနာသည်။ ဝါ၊ ထိုမနောသင်္ခါရသည်။ န ဟောတိ၊ တော့။ [ ဤ၌လည်း သော မနောအရ မနောဒွါရ၌ဖြစ်သော လောကီကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာ (၂၉) ပါးတိုင်အောင် ( ဝါ၊ မနောသင်္ခါရတိုင်အောင်) ယူပါ။] ( အဝိဇ္ဇာယတွေဝ၊ လျှင်။ အသေသဝိရာဂနိ ရောဓ၊ ကြောင့်။) ယံပစ္စယာ၊ အကြင်လယ်မြေအလား, ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကံတရားဟူသော အကြောင်းကြောင့် ။ ပ။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ တံ ခေတ္တံ၊ ထိုလယ်မြေအလား, ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကံတရားသည်။ ဝါ၊ ထို အကျိုးဝိပါက်ဟူသောမျိုးစေ့၏ ကြဲချပေါက်ရောက်ရာ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံဟူသော လယ်မြေသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ (အဝိဇ္ဇာယတွေဝ၊ လျှင်။ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ၊ ကြောင့်။) ယံ ပစ္စယာ၊ အကြင် ယာမြေအလား, ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံတရား ဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ အဿ၊ ၏။ အဇ္ဈတ္တံ၊ ၌။ တံ သုခဒုက္ခံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ တံ ဝတ္ထု၊ ထိုယာမြေအလား, ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံတရားသည်။ ဝါ၊ ထိုအကျိုး ဝိပါက်ဟူသော မျိုးစေ့၏တည်ရာ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံဟူသော ယာမြေသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ (အဝိဇ္ဇာယတွေဝ၊ လျှင်။ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ၊ ကြောင့်။) ယံပစ္စယာ၊ အကြင် ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကံ တရားဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပ။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ တံ အာယတနံ၊ ထိုကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံအကြောင်းတရားသည်။ န ဟောတိ(အဝိဇ္ဇာယတွေဝ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ) ယံပစ္စယာ၊ အကြင်အကျိုးဝိပါက်၏တည်ရာ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပ။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ တံ အဓိကရဏံ၊ ထိုအကျိုးဝိပါက်၏ တည်ရာ ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကံသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။) [ ဤ၌ အဓိကရဏသဒ္ဒါကို “အညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿ” ၌ ကဲ့သို့ အာဓာရ အနက်ဟောကြံသည်။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အတ္တဘာဝပဋိလာဘာ၊ ရရှိအပ်သော အတ္တဘောတို့သည်။ ဣမေ စတ္တာရော၊ ဤလေးမျိုးတို့တည်း။
စတ္တာရော၊ လေးမျိုးတို့ဟူသည်။ ကတမေ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယသ္မိံ အတ္တဘာဝပဋိလာဘေ၊ အကြင် ရရှိအပ်သော အတ္တဘော၌။ အတ္တသ‌ဉ္စေတနာ၊ ကိုယ်တိုင် ပြုလုပ်အပ်သော အားထုတ်မှုစေတနာသည်။ ကမတိ၊ ဖြစ်၏။ (အကျိုးဝိပါက်ကို ဆောင်ယူလျက်ဖြစ်၏။) [အတ္တနာ ပကပ္ပိတာ သဉ္စေတနာ အတ္တသဉ္စေတနာ။] ပရသဉ္စေတနာ၊ သူတစ်ပါး ပြုလုပ်အပ်သောအားထုတ်မှု စေတနာသည်။ နော ကမတိ၊ မဖြစ်။ သော အတ္တဘာဝပဋိလာဘော၊ ထိုရရှိအပ်သောအတ္တဘောသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယသ္မိံ အတ္တဘာဝပဋိလာဘေ၊ ၌။ ပရသဉ္စေတနာ၊ သည်။ ကမတိ၊ ၏။ အတ္တသဉ္စေတနာ၊ သည်။ နော ကမတိ၊ မဖြစ်။ သော အတ္တဘာဝပဋိ လာဘော၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယသ္မိံ အတ္တဘာဝပဋိလာဘေ၊ ၌။
အတ္တသဉ္စေတနာ စ၊ သည်လည်း။ ကမတိ၊ ၏။ ပရသဉ္စေတနာ စ၊ သည်လည်း။ ကမတိ၊ ၏။ သော အတ္တဘာဝပဋိဘာဘော၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယသ္မိံ အတ္တဘာဝပဋိလာဘေ၊ ၌။
အတ္တသဉ္စေတနာ၊ သည်။ နေဝ ကမတိ၊ မဖြစ်၊ ပရသဉ္စေတနာ၊ သည်။ နော ကမတိ၊ မဖြစ်။ သော အတ္တဘာဝပဋိလာဘော၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အတ္တဘာဝပဋိလာဘာ၊ တို့သည်။ ဣမေ စတ္တာရော၊ တို့တည်း။ ဣတိ (အဝေါစ၊ မိန့်။)
ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝုတ္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား မိန့်တော်မူအပ်လသော်။ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာသည်။ ဘဂဝန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ။ ( ကိန္တိ အဝေါစ။)
ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား၊ အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။ ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ သံခိတ္တေန၊ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့်။ ဘာသိတဿ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။ ဣမဿ၊ ဤတရားတော်၏။ အတ္ထံ၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝိတ္ထာရေန၊ အကျယ်တဝင့်အားဖြင့်။ အာဇာနာမိ၊ သိနားလည်ပါ၏။
ဘန္တေ၊ ရား။ တတြ၊ ထိုလေးမျိုးသော အတ္တဘာဝပဋိလာဘတို့တွင်။ ယာယံ (ယော အယံ) အတ္တဘာဝပဋိလာဘော၊ အကြင် ရရှိအပ် သော အတ္တဘောသည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) ယသ္မိံ အတ္တဘာဝပဋိလာဘေ၊ ယင်းသို့ ရရှိအပ်သော အတ္တဘော၌။ ပ။ အတ္တသဉ္စေ တနာဟေတု၊ ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်အပ်သော အားထုတ်မှုဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ဝါ၊ မိမိ၏လုံ့လ ပယောဂဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ (အစာအာဟာရစားရန် မေ့လျော့သွားလောက်အောင် အလွန်အကြူး ပျော်မြူးခြင်းဟူသော မိမိ၏ လုံ့လ ပယောဂဟူသော အကြောင်းကြောင့်။) တေသံ သတ္တာနံ၊ ထိုသတ္တဝါတို့၏။ ( ခိဍ္ဍာပဒေါသိကမည်သော အပျော်ကြူးသော နတ်တည်းဟူသောထိုသတ္တဝါတို့၏)။ တမှာ ကာယာ၊ ထိုဘုံဌာနမှ။ ဝါ၊ ထိုသတ္တဝါအပေါင်းမှ။ စုတိ၊ ရွေ့လျောစုတေ သေလွန်ခြင်းသည်။ (အာဟာရပြတ်၍ သေလွန်ခြင်းသည်။) ဟောတိ၊ ၏။
ဘန္တေ၊ ရား။ တတြ၊ ထိုလေးမျိုးသော အတ္တဘာဝပဋိလာဘတို့တွင်။ ပ။ ပရသဉ္စေတနာဟေတု၊ သူတစ်ပါးပြုလုပ်အပ်သော အားထုတ်မှုဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ ဝါ၊ သူတစ်ပါး၏ လုံ့လပယောဂဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ (သူတပါးက ဒေါသဖြစ်ဖွယ် စကားပြောဆိုမှု လုံ့လပယောဂဟူသောအကြောင်းကြောင့်။) တေသံ သတ္တာနံ၊ ထိုသတ္တဝါတို့၏။ ( မနောပဒေါသိကမည်သော ဒေါသကြီးသော စာတုမဟာရာဇ်နတ်တည်းဟူသော ထိုသတ္တဝါတို့၏။) တမှာ ကာယာ၊ မှ။ စုတိ၊ သည်။ (ဒေါသကိုမချုပ်တည်းနိုင်၍ သေလွန်ခြင်းသည်။) ဟောတိ၊ ၏။ ပ။
အတ္တသဉ္စေတနာ စ၊ သည်လည်း။ ကမတိ၊ ၏။ ပရသ‌ဉ္စေတနာစ၊ သည်လည်း။ ကမတိ၊ ၏။ အတ္တသဉ္စေတနာ၊ ကိုယ်တိုင် ပြုလုပ်အပ်သောအားထုတ်မှုဟူသော။ ဝါ၊ မိမိ၏ လုံ့လပယောဂဟူသော။ ဟေတု စ၊ အကြောင်းကြောင့် လည်းကောင်း။ ပရသဉ္စေတနာ၊ သူတစ်ပါးပြုလုပ်အပ်သော အားထုတ်မှုဟူသော။ ဝါ၊ သူတစ်ပါး၏ လုံ့လပယောဂဟူသော။ ဟေတု စ၊ အကြောင်းကြောင့်လည်းကောင်း။ တေသံ သတ္တာနံ၊ (လူဖြစ်သော) ထိုသတ္တဝါတို့၏။ တမှာ ကာယာ၊ မှ။ စုတိ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပ။
တေန ဒေဝါ၊ ထိုနတ်ဗြဟ္မာတို့ကို။ [ တေန၌ နာဝိဘတ်ကို ပဌမာအနက်၌သက်။] ကတမေ၊ အဘယ် နတ်ဗြဟ္မာတို့ဟူ၍။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ မှတ်သားထားရပါကုန်မည်နည်း။ [ တနည်း– တေန၊ ထိုအတ္တဘောဖြင့်။ ကတမေ ဒေဝါ၊ အဘယ်နတ်ဗြဟ္မာတို့ဟူ၍။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ နည်း။] ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ။)
သာရိပုတ္တ၊ သာရိပုတြာ။ တေန ဒေဝါ၊ ထိုနတ်ဗြဟ္မာတို့ကို။ နေဝသညာနာသညာယတနူ ပဂါ၊ နေဝသညာ နာသညာယတနဘုံသို့ ကပ်ရောက်နေထိုင်ကြကုန်သော။ ဝါ၊ နေဝသညာနာသညာယတန ဘုံသား ဖြစ်ကုန်သော။ ဒေဝါ၊ ဗြဟ္မာတို့ဟူ၍။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ မှတ်သားထားကြရပါမည်။ [ တနည်း– တေန၊ ထိုအတ္တဘောဖြင့်။ နေဝသ...... နူပဂါ၊ ကုန်သော။ ဒေဝါ၊ ဟူ၍။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ မည်။] ဣတိ၊ သို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။)
ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။ ယေန၊ အကြင် အကြောင်းကြောင့်။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ ဧကစ္စေ၊ အချို့ ကုန်သော။ သတ္တာ၊ သတ္တဝါတို့သည်။ တမှာ ကာယာ၊ ထိုဘုံဌာနမှ။ စုတာ၊ ရွေ့လျာစုတေ သေလွန်ကုန်သည်။ (သမာနာ၊ ဖြစ်ကုန်လသော်။) အာဂါမိနော၊ ပဋိသန္ဓေ ပြန်နေလာကုန်သည်။ ဣတ္ထတ္တံ၁။ဣတ္တံနှင့် ဣတ္ထတ္တံပုဒ်တို့ ဟောအပ်သောအနက်။ ။ ဤပုဒ်တို့ကိုဒုကနိပါတ် စာပိုဒ် (၃၇) ၌လည်း အကျဉ်းချုပ်မျှ ဖွင့်ဆိုရေး သားခဲ့၏။ ဤ၌အကျယ်တဝင့် ထပ်မံရေးသားဦးအံ့–
အယံ ပကာရော ဣတ္ထံ၊ ဤကာမာဝစရ ခန္ဓာငါးပါးအပြား၊ ဝါ= ဤ ကာမဘုံသား ခန္ဓာငါးပါးအမျိုးအစား၊ (ကာမဘုံသား သတ္တဝါပင် တည်း) ဣတ္ထံဘာဝေါ ဣတ္ထတ္တံ၊ ဤကာမာဝစရ ခန္ဓာငါးပါးအပြား၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သောကာမာဝစရ ခန္ဓာငါးပါးအမျိုးဇာတ်။ ဝါ= ဤ ကာမဘုံသား၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော ကာမဘုံသား သတ္တဝါအမျိုး ဇာတ်။ ကာမဘုံသား၏ အဖြစ်၊ (ကာမာဝစရခန္ဓာငါးပါးတည်းဟူသော ကာမဘုံသား ဘဝတည်း ။)
ဤ၌ ဣတ္ထံအရ ဤမည်သော ကာမာဝစရခန္ဓာငါး ပါး (ဤမည်သောကာမဘုံသား သတ္တဝါ)ဟု အထူးညွှန်ပြအပ်သော ခန္ဓာငါးပါး ဝိသေသ (သတ္တဝါဝိသေသ) ကိုယူရ၍ ဣတ္ထတ္တံအရ ထိုကဲ့သို့ အထူးမညွှန်ပြ အပ်သဖြင့် သာမည(အများဆိုင်) ဖြစ်သော ကာမာဝစရ ခန္ဓာငါးပါး အမျိုးဇာတ် (ကာမဘုံသားအဖြစ်၊ အများဆိုင်ကာမဘုံသားဘဝ) ကို ယူရသောကြောင့် ဣတ္ထံနှင့် ဣတ္တတ္တံပုဒ်တို့၏ ဟောနက်မှာဝိသေသ နှင့်သာမညလောက်မျှသာ ကွဲပြား၍ ကာမာဝစရ ခန္ဓာငါးပါးတည်းဟူသော ကာမသတ္တဝါချည်း ယူရခြင်းအား ဖြင့် တူညီ၏။ ထို့ကြောင့် ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ (၃၅၀)၌–
(၁) အာဂန္တာရော ဣတ္ထတ္တန္တ ဣတ္ထဘာဝံ ကာမာဝစရ ပဉ္စက္ခန္ဓဘာဝမေဝ အာဂန္တာရော။
(၂) အနာဂန္တာရော ဣတ္ထတ္တန္တိ ဣမံ ခန္ဓပဉ္စကံ အနာဂန္တာရော– ဟူ၍ (၁)၌ “ပဉ္စက္ခန္ဓဘာဝ”ဟု ဘာဝပုဒ်ထည့်၍ လည်းကောင်း, (၂)၌ “ဣမံ ခန္ဓပဉ္စကံ” ဟုဘာဝပုဒ် မထည့်ဘဲလည်းကောင်း ဖွင့်ထား၏။ ဣတ္ထံနှင့် ဣတ္ထတ္တံပုဒ်တို့၏ ဟောနက်ချင်း မကွာခြားလှသောကြောင့် ဘာဝပုဒ်ထည့်၍လည်းကောင်း , မထည့်ဘဲလည်းကောင်း ဖွင့်သည်ဟုဆိုလို၏။ ပြလတ္တံ့သော အဖွင့်ဝါကျများနှင့်လည်း နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။
(၁) ဣတ္ထတ္တာယာတိ ဣတ္ထမ္ဘာဝါယ၊ ဧဝံပရိပုဏ္ဏပဉ္စက္ခန္ဓဘာဝါယာတိအတ္ထော။ ဒီ, မဟာဝဂ္ဂဋ္ဌကထာ၊ ၉၂။
(၂) ဣတ္ထတ္တန္တိ ဣတ္ထမ္ဘာဝေါ၊ ခန္ဓပဉ္စကဿေတံ နာမံ။ ၎င်း၊ ၉၄။ ဤသာဓကနှစ်ရပ်တို့တွင် (၁)၌ ဘာဝပုဒ်ထည့်၏။ (၂)၌ ခန္ဓပဉ္စကဿ–ဟုသာရှိ၍ ဘာဝပုဒ်မထည့်၊ ထို့ကြောင့် ဘာဝပုဒ်ပါသည်ဖြစ်စေ, မပါသည်ဖြစ်စေအနက်မှာ အလွန်မထူးခြားကြောင်းသိသာ၏။ ဤ အင်္ဂုတ္တိုရ် ဋ္ဌ၊ ဒု–၃၈၊ ၃၉၌လည်း အလားတူဝါကျများရှိသေး၏။ သို့ သော် တစ်ချို့နေရာ၌ စာပျက်နေသောကြောင့် ဤအဖွင့်များနှင့်စပ်၍ ဇဝေဇဝါဖြစ်ဖွယ်ရာရှိ၏။ ပုံစံပြရသော်–
ဣတ္ထတ္တန္တိ ဣတ္ထမ္ဘာဝံ၊ ဗြဟ္မဘာဝန္တိအတ္ထော။ သီလက္ခန်ဗြဟ္မဇာလ သုတ်ဋ္ဌ၊၁၀၃။ ဣတ္ထမ္ဘာဝန္တိ ဣဒပ္ပကာရတံ၊ ယသ္မာပန ဣတ္ထတ္တန္တိ ဗြဟ္မတ္တဘာဝေါဣဓာဓိပ္ပေတော။ တသ္မာ“ဗြဟ္မဘာဝန္တိ အတ္ထော” တိ ဝုတ္တံ။ ၎င်းဋီကာဟောင်း၊ ၁၅၈။
ဤ၌ ဣတ္ထံအရ ဤမည်သော ဗြဟ္မာဟု အထူးညွန်ပြအပ်သော ဗြဟ္မာဝိသေသကိုလည်းကောင်း, ဣတ္တတ္တံအရ ထိုဗြဟ္မာဝိသေသ၏ ဖြစ် ကြောင်းဖြစ်သောအများဆိုင် ဗြဟ္မာအမျိုးဇာတ်, ဗြဟ္မာဘဝ ( ဗြဟ္မာ၏ အတ္တဘောဟူသော ခန္ဓာငါးပါး) ကိုလည်းကောင်းယူ ရ၏။ ဤသို့သော အနက်သဘောအရ ဤအတိုင်းပါဌ်ရှိသင့်ပါလျက် ဋီကာ ဟောင်း၌ “တ္တ”ပစ္စည်းမပါဘဲ “ယသ္မာ ပန ဣတ္ထန္တိ”ဟု ရှိနေ၏။ စာ ပျက်နေခြင်းသာတည်း၊ “ဣတ္ထမ္ဘာဝေါနာမ အယံ, အတ္တဘာဝေါ” ဟူ သော ဤအင်္ဂုတ္တိုရ် ဋ္ဌ၊ ဒု– ၂၅၆၌ “ဣတ္ထမ္ဘာဝ”အရအတ္တ ဘောကို ကောက်ယူထားပုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်သောအားဖြင့်လည်း ထိုဋီကာပါဠိပျက်နေသည်မှာသိသာလှပါ၏။
သီလက္ခန်ဋီကာသစ် (ပ-၄၂၀)၌လည်း ဣတ္ထမ္ဘာဝန္တိ ဣဒပ္ပကာရဘာဝံ၊ ယသ္မာ ပန သော ပကာရော ဗြဟ္မတ္တဘာဝေါယေဝိဓာဓိပ္ပေတော၊ တသ္မာ “ဗြဟ္မဘာဝန္တိ ဝုတ္တံ” ဟု စာရှိနေ၏။ ဋီကာဟောင်း ပါဌ်ပျက်စာသွားနှင့် အလားတူစာသွားမျိုးသာတည်း၊ “ယသ္မာ ပန သော ပကာ ရော”နေရာ၌ “ယသ္မာ ပနဣဒပ္ပကာရဘာဝေါ”ဟု ရှိမှသာ စာသွားမှန်ကန်၏။ ဒုကနိပါတ်စာပိုဒ်(၃၇)နှင့် တိကနိပါတ်စာပိုဒ် (၅၉) တိကဏ္ဏသုတ်မှ ဝိနိစ္ဆယနှင့် ဆက်စပ်ကြည့်ပါ။
၊ ဤကာမဘဝသို့။ အာဂန္တာရော၊ ညပဋိသန္ဓေ ပြန်နေလာကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ သော ဟေတု၊ ထို အကြောင်းသည်။ ( ထိုကာမဘဝသို့ ပဋိသန္ဓေပြန်နေလာခြင်း၏ အကြောင်းသည်။) ကော နုခေါ၊ အဘယ်ပါနည်း။
သော ပစ္စယော၊ ထိုအကြောင်း ပစ္စည်းသည်။ (ထို ကာမဘဝသို့ ပဋိသန္ဓေပြန်နေလာခြင်း၏အကြောင်းသည်။) ကော၊ အဘယ်ပါနည်း။ ဘန္တေ၊ ရား။ ပန၊ ထို့အပြင်။ ယေန၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်။ ဣဓ၊ ၌။ ဧကစ္စေ။ ပ။ အနာဂါမိနော၊ ပဋိသန္ဓေပြန်နေ မလာကုန်သည်။ ဣတ္ထတ္တံ၊ သို့။ အနာဂန္တာရော၊ ပဋိသန္ဓေပြန်နေမလာကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ၏။ သော ဟေတု၊ သည်။ (ထိုကာမဘဝသို့ ပဋိသန္ဓေပြန်နေ မလာခြင်း၏ အကြောင်းသည်။) ကော၊ အဘယ်ပါနည်း။ သော ပစ္စယော၊ သည်။ ကော၊ နည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ( အဝေါစ၊ မေးလျှောက်ပြီ။)
သာရိပုတ္တ၊ သာရိပုတြာ။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ ဧကစ္စဿ၊ အချို့သော။ ပုဂ္ဂလဿ၊ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သြရမ္ဘာဂိယာနိ၊ အောက်ကာမဓာတ်အဖို့၏ စီးပွားဖြစ်ကုန်သော။ ဝါ၊ အောက်ကာမဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေစေတတ်ကုန်သော။ [ဒုကနိပါတ်စာပိုဒ် (၃၇)လည်းကြည့်။] သံယောဇနာနိ၊ သံယောဇဉ်တို့ကို။ ဝါ၊ တို့သည်။ အပ္ပဟီနာနိ၊ မပယ်အပ်သေးကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (သြရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်တို့ကို မပယ်ရသေးသောထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။) ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ၊ ယခု မျက်မှောက် အတ္တဘော၌ပင်။ ဝါ၊ ယခုဘဝ၌ပင်။ နေဝသညာနာသညာယတနံ၊ ရုန့်ရင်းထင်ရှားသောသညာ မရှိသည်လည်းဖြစ်၍ သိမ်မွေ့ သောသညာ မရှိသည်လည်း မဟုတ်သော ဈာန်စိတ္တုပ္ပါဒ်တည်းဟူသော မနာယတန, ဓမ္မာယတနသို့။ ဝါ၊ ကို။ [ဧကကနိပါတ်စာပိုဒ် (၄၃၅)လည်းကြည့်။] ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ရောက်၍။ ဝါ၊ ပြီးစီးစေ၍။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ( ထို နေဝသညာနာသညာယတနသို့ ရောက်၍နေသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။) တံ၊ ထို နေဝသညာနာသညာယတနကို။ အဿာဒေတိ၊ သာယာ၏။ တံ၊ ထိုနေ၀သညာနာသညာယတနကို။ နိကာ မေတိ၊ လိုလားတောင့်တ၏။ တေန စ၊ ထို နေဝသညာနာသညာယတန ဖြင့်လည်း။ ဝိတ္တိံ၊ နှစ်သက်ခြင်းသို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်၏။ တတ္ထ၊ ထိုနေ၀သညာ နာသညာယတန၌။ ဌိတော၊ တည်လျက်။ တဒဓိမုတ္တော၊ ထို နေဝသညာ နာသညာယတန၌ညွတ်ကိုင်းလျက်။ တဗ္ဗဟုလဝိဟာရီ၊ ထို နေဝသညာနာသညာယတနဖြင့်ကြိမ်ဖန်များစွာနေလေ့ရှိလျက်။ အပရိဟီ‌နော၊ ထိုနေဝသညာ နာသညာယတနမှမလျာကျဘဲ။ ကာလံ၊ ကွယ်လွန်ခြင်းကို။ ကုရုမာနော၊ ပြုလသော်။ နေဝသညာနာ သညာယတနူပဂါနံ၊ နေဝသညာ နာသညာယတန ဘုံသို့ ကပ်ရောက်နေထိုင်ကုန်သော။ ဒေဝါနံ၊ ဗြဟ္မာတို့၏။ သဟဗျတံ၊ အတူတကွ ဖြစ်ဖက် အဖော်သဟဲ၏ အဖြစ်သို့။ ဥပပဇ္ဇတိ၊ လားရောက်၏။
သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ( နေဝသညာနာသညာယတနဗြဟ္မာ ဘဝသို့ရောက်သော ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။) တတော၊ ထို နေဝသညာနာသညာယတနဗြဟ္မာ၏ အဖြစ်မှ။ စုတော၊ စုတေသေလွန်ပြီးသည်။ (သမာနော၊ ဖြစ်လသော်။) အာဂါမီ၊ ပဋိသန္ဓေတည်နေပြန်လာသည်။ ဣတ္ထတ္တံ၊ ဤကာမဘဝသို့။ အာဂန္တာ၊ ပဋိသန္ဓေ ပြန်နေလာသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
သာရိပုတ္တ၊ တြာ။ ပန၊ ထိုမှတစ်ပါး။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ ပ။ ပဟီနာနိ၊ ပယ်အပ်ပြီးကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ သော၊ ထို ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (သြရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ်တို့ကို ပယ်ပြီးသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်)။ ပ။
အနာဂါမီ၊ ပဋိသန္ဓေပြန်နေမလာတော့ သည်။ ဣတ္ထတ္တံ၊ သို့။ အနာဂန္တာ၊ ပဋိသန္ဓေ ပြန်နေမလာတော့သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
သာရိပုတ္တ၊ တြာ။ ယေန၊ အကြင် အကြောင်းကြောင့်။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ ဧကစ္စေ။ ပ။ အာဂန္တာရော၊ ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ သော ဟေတု၊ ထိုအကြောင်းသည်။ ( ထိုကာမဘဝသို့ ပဋိသန္ဓေ ပြန်နေလာခြင်း၏ အကြောင်းသည်။) အယံ ခေါ၊ ဤသြရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်တို့ကို မပယ်ရသေးခြင်းပင်တည်း။
သော ပစ္စယော၊ သည်။ အယံ၊ ဤသြရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ်တို့ကိုမပယ်ရသေးခြင်းပင် တည်း။ သာရိပုတ္တ၊ တြာ။ ပန၊ ထိုမှတစ်ပါး။ ယေန၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်။ ဣဓ၊ ၌။ ဧကစ္စေ။ ပ။ အနာဂန္တာရော၊ ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ၏။ သော ဟေတု၊ ထိုအကြောင်းသည်။ (ထိုကာမဘဝသို့ ပဋိသန္ဓေပြန်နေမလာခြင်း၏ အကြောင်းသည်။) အယံ၊ ဤဩရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ်တို့ကိုပယ်ရှားပြီးခြင်းပင်တည်း။ သော ပစ္စယော၊ ထိုအကြောင်းပစ္စည်းသည်။ အယံ၊ ဤသြရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ်တို့ကို ပယ်ရှားပြီးခြင်းပင်တည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။)
ပဌမံ။