ပဌမံ၊ ပဌမသုတ်တည်း။
၂– ပပတိတသုတ်
၂။ ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
စတူဟိ၊ လေးပါးကုန်သော။
ဓမ္မေဟိ၊ တရားတို့နှင့်။
အသမန္နာဂတော၊ မပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။
ဣမသ္မာ ဓမ္မဝိနယာ၊ ဤတရားဖြင့် ဆုံးမရာ သာသနာတော်မှ။
ပပတိတောတိ၊ လဲကျသောသူဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
ကတမေဟိ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။
စတူဟိ၊ လေးပါးကုန်သော။
( ဓမ္မေဟိ၊ တို့နှင့်။
အသမန္နာဂတော၊ ကို။
ဣမသ္မာ ဓမ္မဝိနယာ၊ မှ။
ပပတိတောတိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်သနည်းဟူမူ။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အရိယေန၊ ဖြူစင်သန့်ရှင်း, အပြစ်ကင်းသော။
သီလေန၊ မဂ်ဖိုလ်သီလနှင့်။
အသမန္နာဂတော၊ ကို။
ပ။
သမာဓိနာ၊ မဂ်ဖိုလ်သမာဓိနှင့်။
ပ။
ပညာယ၊ မဂ်ဖိုလ်ပညာနှင့်။
ပ။
ဝိမုတ္တိယာ၊ ဖိုလ်ဝိမုတ္တိနှင့်။
ဝါ၊ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီးသော ဖိုလ်တရားနှင့်။
ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စတူဟိ၊ ကုန်သော။
ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ဤတရားတို့နှင့်။
အသမန္နာဂတော၊ ကို။
ပ။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စတူဟိ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မေဟိ၊ တို့နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။
ဣမသ္မာ ဓမ္မဝိနယာ၊ မှ။
အပပတိတောတိ၊ မလဲကျသော သူဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ပ။
ဣတိ၊ ဤသို့။
( အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။)
စုတာ၊ သာသနာတော်မှ ရွှေ့လျောစုတေ သေသောသူတို့သည်။
ပတန္တိ၊ သာသနာတော်မှ လဲကျသည်မည်ကုန်၏။
ပတိတော၊ သာသနာတော်မှ လဲကျသောသူတို့သည်။
စုတာ၊ သာသနာတော်မှ ရွေ့လျောစုတေ သေသူတို့ မည်၏။
( တေ၊ ထိုသူတို့သည်။)
ဂိဒ္ဓါ၊ ရာဂဖြင့် တပ်မက်ကုန်သည်။
( ဟုတွာ၊ ဖြစ်ကြ၍။)
ပုန၊ တဖန်။
အာဂတာ၊ ပဋိသန္ဓေ, အို, နာ , သေရေးဒုက္ခဘေးသို့ ပြန်လာသည်မည်ကုန်၏။
( အပပတိတေန၊ သာသနာတော်မှ မလဲကျဘဲ တည်မြဲနေသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။)
ကိစ္စံ၊ မဂ်လေးပါးဖြင့် ပြုသင့်သော ကိစ္စကို။
ကတံ၊ ပြုအပ်ပြီ။
ရမ္မံ၁။ရတံ ရမ္မံ။ ။ " ရဟာဒိတော ဏ" သုတ်၏အဖွင့် ရူပသိဒ္ဓိ၌ပြထားသော " ရမိတဗ္ဗော ရမဏီယော ဝိဟာရော" ဟူသော ပြယုဂ်နှင့် အညီ ရမုဓာတ်သည် သကမ္မကဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ " ရမိတဗ္ဗယုတ္တကံ ဂုဏဇာတံ" ဟူ၍ ဒုတိယာဝိဘတ်ဖြင့် ပါဌ်ရှိသင့်၏။ သို့သော် ယခုစာမူများ၌ကား " ရမိတဗ္ဗယုတ္တကေ ဂုဏဇာတေ" ဟု သတ္တမီဝိဘတ်ဖြင့် ပါဌ်ရှိနေ၏။ ထိုပါဌ်အတိုင်း ပါဠိတော် အနက်ပေးလိုလျှင်ကား–
( အပပတိတော၊ သာသနာတော်မှ မလဲကျဘဲ တည်မြဲနေသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်) ရမ္မံ ( ရမ္မေ) = မွေ့လျော်ဖွယ်ဂုဏ်အပေါင်း၌။ ရတံ ( ရတော) = မွေ့လျော်ပြီ။ ဤသို့ အနက်ဆိုရာ၏။ ထိုအနက်၌ ရမ္မံပုဒ်မှ ဒုတိယာဝိဘတ်သည် ဘုမ္မတ္ထဖြစ်ရကား ရတံ၌လည်း ကတ္တုသာဓနနှင့် လိင်္ဂဝိပလ္လာသ ကြံရတော့၏။
" ရတံ ရမ္မံ ရမိတဗ္ဗံ အရိယေဟိ သဗ္ဗသင်္ခတဝိနိဿဋံ နိဗ္ဗာနံ ရတံ အဘိရတံ ရမ္မံ" ဟူသော ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ ( ပ–၁၈၂) သည်လည်း " ရမ္မံ၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ မွေ့လျော်အပ်သော နိဗ္ဗာန်ကို။ ( မယာ= ငါသည်။) ရတံ= မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်အပ်ပြီ" ဟု ကံအနက်ပေးစေလိုသောအဖွင့်တည်း။ ၊ မွေ့လျော််ထိုက်သော ဂုဏ်အပေါင်းကို။ ရတံ၊ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်အပ်ပြီ။ သုခေန၊ ( လူ့ချမ်းသာစသော) အောက်အောက် ချမ်းသာဖြင့်။ သုခံ၊ ( ဈာန်ဝိပဿနာချမ်းသာစသော) အထက်ထက် ချမ်းသာသို့။ အနွာဂတံ၊ ( အနုအာဂတံ) = စဉ်ကာဆက်ကာ ရောက်အပ်ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ( အဝေါစ၊ ပြီ။)
( အပပတိတော၊ သာသနာတော်မှ မလဲကျဘဲ တည်မြဲနေသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်) ရမ္မံ ( ရမ္မေ) = မွေ့လျော်ဖွယ်ဂုဏ်အပေါင်း၌။ ရတံ ( ရတော) = မွေ့လျော်ပြီ။ ဤသို့ အနက်ဆိုရာ၏။ ထိုအနက်၌ ရမ္မံပုဒ်မှ ဒုတိယာဝိဘတ်သည် ဘုမ္မတ္ထဖြစ်ရကား ရတံ၌လည်း ကတ္တုသာဓနနှင့် လိင်္ဂဝိပလ္လာသ ကြံရတော့၏။
" ရတံ ရမ္မံ ရမိတဗ္ဗံ အရိယေဟိ သဗ္ဗသင်္ခတဝိနိဿဋံ နိဗ္ဗာနံ ရတံ အဘိရတံ ရမ္မံ" ဟူသော ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ ( ပ–၁၈၂) သည်လည်း " ရမ္မံ၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ မွေ့လျော်အပ်သော နိဗ္ဗာန်ကို။ ( မယာ= ငါသည်။) ရတံ= မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်အပ်ပြီ" ဟု ကံအနက်ပေးစေလိုသောအဖွင့်တည်း။ ၊ မွေ့လျော််ထိုက်သော ဂုဏ်အပေါင်းကို။ ရတံ၊ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်အပ်ပြီ။ သုခေန၊ ( လူ့ချမ်းသာစသော) အောက်အောက် ချမ်းသာဖြင့်။ သုခံ၊ ( ဈာန်ဝိပဿနာချမ်းသာစသော) အထက်ထက် ချမ်းသာသို့။ အနွာဂတံ၊ ( အနုအာဂတံ) = စဉ်ကာဆက်ကာ ရောက်အပ်ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ( အဝေါစ၊ ပြီ။)