Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

3. Sīhasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ မိဂရာဇာ၊ သားကောင်တို့၏ ဘုရင်ဖြစ်သော။ သိဟော၊ ကေသရခြင်္သေ့သည်။ ဝါ၊ လည်ဆံမွေးရှိသော ခြင်္သေ့သည်။ သာယနှသမယံ၊ ညနေချမ်းအခါ၌။ အာသယာ၊ (ရွှေဂူစသော) နေရာဌာနမှ။ နိက္ခမတိ၊ ထွက်၏။
အာသယာ၊ မှ။ နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်ခဲ့ပြီး၍။ ဝိဇမ္ဘတိ၊ ကွန့်မြူးစံပယ်၏။ ဝါ၊ ကိုယ်ဟန်ပြ၏။
ဝိဇမ္ဘိတွာ၊ ကွန့်မြူးစမ္ပယ်ပြီး၍။ ဝါ၊ ကိုယ်ဟန်ပြပြီး၍။ သမန္တာ၊ ပတ်ပတ်လည်၌။ စတုဒ္ဒိသာ၊ အရပ်လေးမျက်နှာတို့ကို။ အနုဝိလောကေတိ၊ စောင့်ငဲ့လှည့်ကာကြည့်၏။ ပ။
တိက္ခတ္တုံ၊ သုံးကြိမ်။ သီဟနာဒံ၊ ခြင်္သေ့ဟောက်ခြင်းကို။ နဒတိ၊ ဟောက်၏။ ပ။
နဒိတွာ၊ ဟောက်ပြီး၍။ ဂေါစရာယ၊ အစာအာဟာရအကျိုးငှာ။ ပက္ကမတိ၊ ထွက်ခွာသွား၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တိရစ္ဆာနဂတာ၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ကုန်သော။ ယေ တေ ပါဏာ၊ အကြင် သတ္တဝါတို့သည်။ န ဒတော၊ ဟောက်သော။ မိဂရညော၊ သားကောင်တို့၏ ဘုရင်ဖြစ်သော။ သီဟဿ၊ ခြင်္သေ့၏။ သဒ္ဒံ၊ အသံကို။ သုဏန္တိ၊ ကြားကြကုန်၏။ တေ၊ ထိုခြင်္သေ့ဟောက်သံ ကြားသော သတ္တဝါ တို့သည်။ ယေဘုယျေန၊ များသောအားဖြင့်။ ဘယံ၊ ကြောက်ခြင်းသို့။ သံဝေဂံ၊ ထိတ်ခြင်းသို့။ သန္တာသံ၊ လန့်ခြင်းသို့။ အာပဇ္ဇန္တိ၊ ရောက်ကုန်၏။
ဗိလာသယာ၊ တွင်းအောင်းသတ္တဝါတို့သည်။ [ ဗိလံ အာသယော ဧတေသန္တိဗိလာသယာ၊ တွင်းဟူသော အောင်းရာဌာနရှိသော သတ္တဝါများ။] ဗိလံ၊ တွင်းသို့။ ပဝိသန္တိ၊ ဝင်ကြကုန်၏။ ဒကာသယာ၊ ရေနေသတ္တဝါတို့သည်။ ဒကံ၊ ရေသို့။ ပဝိသန္တိ၊ ၏။ ဝနာသယာ၊ တောနေသတ္တဝါတို့သည်။ ဝနံ၊ တောအတွင်းသို့။ ပဝိသန္တိ၊ ၏။ ပက္ခိနော၊ ငှက်တို့သည်။ အာကာသံ၊ ကောင်းကင်သို့။ ဘဇန္တိ၊ ချဉ်းကပ်ပျံတတ်ကြကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ရညော၊ မင်း၏။ ယေပိ တေ နာ့ဂါ၊ အကြင်ဆင်တို့သည်လည်း။ ဂါမနိဂမရာဇဓာနီသု၊ ရွာ, နိဂုံး, မင်းနေပြည်တော်တို့၌။ ဒဠှေဟိ၊ ခိုင်မြဲကုန်သော။ ဝရတ္တေဟိ၊ သားရေကြိုးဖြစ်ကုန်သော။ ဗန္ဓနေဟိ၊ အနှောင်အဖွဲ့တို့ဖြင့်။ ဗဒ္ဓါ၊ နှောင်ဖွဲ့အပ်ကုန်၏။ တေပိ(နာဂါ)၊ ထိုဆင်တို့သည်လည်း။ တာနိ ဗန္ဓနာနိ၊ ထိုအနှောင်အဖွဲ့တို့ကို။ သဉ္ဆိန္ဒိတွာ၊ ဖြတ်တောက်ကြကုန်၍။ သမ္ပဒါလေတွာ၊ ဖောက်ခွဲကြကုန်၍။ ဘီတာ၊ ကြောက်ရွံ့ ကြကုန်လျက်။ မုတ္တကရီသံ၊ ကျင်ငယ်ကျင်ကြီးကို။ စဇမာနာ၊ စွန့်ကုန်လျက်။ ယေန ဝါ တေန ဝါ၊ ဦးတည်မိရာ အရပ်တစ်ခုခုသို့။ ပလာယန္တိ၊ ပြေးကြကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တိရစ္ဆာနဂတာနံ၊ တိရစ္ဆာန် ဖြစ်ကုန်သော။ ပါဏာနံ၊ သတ္တဝါ တို့တွင်။ မိဂရာဇာ၊ သော။ သီဟော၊ သည်။ ဧဝံ၊ ဤမျှလောက်။ မဟိဒ္ဓိကော၊ ကြီးသောတန်ခိုးရှိ၏။ ဧဝံ၊ လောက်။ မဟေသက္ခော၊ ကြီးသောအရှိန့်အဝါရှိ၏။ [တိကနိပါတ် စာပိုဒ်(၁၂၇) သုတ်လည်းကြည့်။] ဧဝံ၊ လောက်။ မဟာနုဘာဝေါ၊ ကြီးသောအစွမ်းသတ္တိရှိ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝမေဒံ၊ ဤအတူပင်။ ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။ အရဟံ၊ ကိလေသာတို့မှ ဝေးကွာတော်မူသော။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ= အမှားမပါ, မှန်စွာပိုင်နိုင်,ကိုယ်တိုင်စတွင်, ကုန်စင်ခပင်း, ကျန်ကြွင်းမရှိ သိမြင်တော်မူသော။ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါး, ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါး, စရဏ(၁၅)ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော။ ဝါ၊ အသိဉာဏ်ဝိဇ္ဇာ, အကျင့်စရဏတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော။ သုဂတော၊ ကောင်းမြတ်ဖြောင့်တန်း, နိဗ္ဗာန်နန်းသို့ ကြွမြန်းတော်မူသော။ လောကဝိဒူ၊ (သတ္တလောက, သင်္ခါရလောက, ဩကာသလောကတည်းဟူသော။) လောကသုံးပါးကို သိတော်မူသော။ အနုတ္တရော၊ သီလ, သမာဓိ, ပညာစသော ဂုဏ်တော်တို့ဖြင့် မိမိထက်သာလွန်မြင့်မြတ်သောသူရှိတော်မမူသော။ ဝါ၊ သီလ . . . . .တို့ဖြင့် လူနတ်ဗြဟ္မာသတ္တဝါအားလုံးတို့ထက် သာလွန်မြင့်မြတ်တော်မူသော။ ပုရိသဒမ္မသာရထိ၊ ဆုံးမသင့် ဆုံးမထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူသော။ [ တစ်နည်း– အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ၊ ဆုံးမသင့် ဆုံးမထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုယဉ်ကျေးအောင်ဆုံးမတော်မူရာ၌ တန်းတူရည်တူ မှီသူကင်းအောင် စွမ်းဆောင်တော်မူသော။] ဒေဝမနုဿာနံ၊ နတ်လူတို့၏။ သတ္ထာ၊ ဆရာဖြစ်တော်မူသော။ ဗုဒ္ဓေါ၊ သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ကိုယ်တိုင်လည်းသိ၍ ဝေနေယျသတ္တဝါတို့ကိုလည်း တဆင့်သိအောင် ဟောကြားတော်မူသော။ ဘဂဝါ၊ (ဣဿရိယ, ဓမ္မ, ယသ, သိရီ, ကာမ, ပယတ္တဟူသော။) ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးတို့နှင့်ပြည့်စုံတော်မူသော။ တထာဂတော၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ လောကေ၊ သတ္တလောက၌။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပွင့်ထွန်းပေါ်ပေါက်တော်မူ၏။ သော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ ဓမ္မံ၊ တရားတော်ကို။ ဒေသေတိ၊ ဟောတော်မူ၏။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ ဒေသေတိ၊ ဟောတော်မူသနည်းဟူမူ။) ဣတိ၊ ဤဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးသည်ကား။
ဝါ၊ ဤဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးမျှသည်သာ။ သက္ကာယော၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော တရားအပေါင်းမည်၏။ ဣတိ၊ ဤတဏှာသည်ကား။ သက္ကာယသမုဒယော၊ သက္ကာယ၏ဖြစ်ကြောင်း တရားမည်၏။ ဣတိ၊ ဤနိဗ္ဗာန်သည်။ သက္ကာယနိရောဓော၊ သက္ကာယ၏ ချုပ်ရာမည်၏။ ဣတိ= ဤမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည်။ သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီ၊ သက္ကာယ၏ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရောက်ကြောင်းဖြစ်သော။ ပဋိပဒါ၊ အကျင့်မည်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (ဒေသေတိ၊ ဟောတော်မူ၏။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ( တဒါ၊ ထိုအခါ၌။) [ ယဒါပုဒ်ရှိခဲ့သောကြောင့် တဒါပုဒ်ထည့်ရ၏။] ယေပိ တေ ဒေဝါ၊ အကြင်နတ်တို့သည်လည်း။ ဒီဃာယုကာ၊ ရှည်သော အသက်ရှိကုန်၏။ ဝဏ္ဏဝန္တော၊ ကိုယ်ရောင်အဆင်းရှိကုန်၏။ သုခဗဟုလာ၊ များသော သုခရှိကုန်၏။ ဥစ္စေသု၊ မြင့်ကုန်သော။ ဝိမာနေသု၊ ဗိမာန်တို့၌။ စိရဋ္ဌိတိကာ၊ ကြာမြင့်စွာ တည်နေရခြင်းရှိကုန်၏။ တေပိ(ဒေဝါ)= ထိုနတ်တို့သည်လည်း။ တထာဂတဿ၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ ဓမ္မဒေသနံ၊ တရားဒေသနာတော်ကို။ သုတွာ၊ ကြားနာကြရ၍။ ဝါ၊ ကြားနာကြရခြင်းကြောင့်။ ယေဘုယျေန၊ များသောအားဖြင့်။ ဘယံ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းသို့။ [ စိတ္တုတြာသ ဘယဟူသော ဒေါသမူစိတ်တည်း။] ဝါ၊ ကြောက်ရွံ့ဖွယ်ဟု သိမြင်သောဘယဉာဏ်သို့။ ဝါ= ကြောက်ရွံ့ ကြောင်း ဉာဏ်သို့။ သံဝေဂံ၊ ထိတ်ခြင်းသို့။ ဝါ၊ ထိတ်ဖွယ်ဟု သိမြင်သောဉာဏ်သို့။ သန္တာသံ၊ လန့်ခြင်းသို့။ ဝါ၊ လန့်ဖွယ်ဟုသိမြင်သောဉာဏ်သို့။ အာပဇ္ဇန္တိ၊ ရောက်ကုန်၏။
(ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ အာပဇ္ဇန္တိ၊ ရောက်ကြကုန်သနည်းဟူမူ။) မယံ၊ ငါတို့သည်။ ဝတ၊ အမှန်တကယ်ပင်။ အနိစ္စာ၊ မမြဲကုန်သည်။ သမာနာ၊ ဖြစ်နေကြပါကုန်လျက်။ နိစ္စာ၊ မြဲကုန်သည်။ အမှ ဣတိ၊ ဖြစ်ကုန်၏ဟူ၍။ အမညိမှ ကိရ ဘော၊ မှတ်ထင်နေခဲ့ကြပါကလားဟရို့။ [ “ဣဒပ္ပစ္စယာ ကိရ မေ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ"ဟူသော သီလက္ခန်ပါဠိတော် (၁၇၂)၌ ကဲ့သို့ ကိရသဒ္ဒါအနုဿရဏ အနက်ဟော ဖြစ်သင့်၏။ အရုစိသံသူစနတ္ထဟုလည်း ဆိုနိုင်၏။] မယံ၊ ငါတို့ သည်။ ဝတ၊ ပင်။ အဒ္ဓုဝါ၊ မခိုင်ခံ့ကုန်သည်။ သမာနာ၊ ဖြစ်ပါကုန်လျက်။ ဝါ၊ ခိုင်ခံ့ကုန်သည်။ အမှ ဣတိ၊ ဖြစ်ကုန်၏ဟူ၍။ အမညိမှ ကိရ ဘော၊ ဟရို့။ ပ။ မယံ၊ ငါတို့သည်။ ဝတ၊ ပင်။ အသဿတာ၊ မတည်မြဲကုန်သည်။ သမာနာ၊ လျက်။ သဿတာ၊ တည်မြဲကုန်သည်။ အမှ ဣတိ၊ ဟူ၍။ အမညိမှ ကိရ ဘော၊ ရို့။
မယံ၊ ငါတို့သည်။ အနိစ္စာ၊ ကုန်သည်။ အဒ္ဓုဝါ၊ ကုန်သည်။ အသဿတာ၊ ကုန်သည်။ သက္ကာယပရိယာပန္နာ၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသောဥပါဒါနက္ခငါးပါးအပေါင်း၌ အကျုံးဝင်ကုန်သည့်။ အမှ ကိရဘော၊ ဖြစ်ကြပါကလားဟရို့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အာပဇ္ဇန္တိ၊ ရောက်ကြကုန်၏။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သဒေဝကဿ၊ နတ်နှင့်တကွသော။ လောကဿ၊ သတ္တလောကတွင်။ တထာဂတော၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဧဝံ၊ ဤမျှလောက်။ မဟိဒ္ဓိကော၊ ကြီးသောတန်ခိုးရှိတော်မူ၏။ ဧဝံ၊ လောက်။ မဟေသက္ခော၊ ၏။ ဧဝံ၊ လောက်။ မဟာနုဘာဝေါ၊ ၏။ ဣတိ (အဝေါစ။)
ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။ သဒေဝကဿ၊ သော။ လောကဿ၊ ၏။ သတ္ထာ၊ ဆရာဖြစ်တော်မူသော။ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလော၊ မိမိနှင့် အရည်အချင်းတန်းတူ ပုဂ္ဂိုလ် ရှိတော်မမူသော။ ဗုဒ္ဓေါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ အဘိညာယ၊ သိမြင်တော်မူ၍။ ဓမ္မစက္ကံ၊ (ပဋိဝေဓဉာဏ်, ဒေသနာဉာဏ်ဟူသော) တရားစက်ဝန်းကို။ ပဝတ္တယိ၊ လည်စေတော်မူပြီ။
သက္ကာယဉ္စ၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးအပေါင်းကိုလည်းကောင်း။ သက္ကာယဿ၊ ၏။ နိရောဓဉ္စ၊ ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်ကိုလည်းကောင်း။ သက္ကာယဿ၊ ၏။ သမ္ဘဝဉ္စ၊ ဖြစ်ကြောင်း တဏှာ ကိုလည်းကောင်း။ ဒုက္ခူပသမဂါမိနံ၊ ဒုက္ခ၏ ချုပ်ငြိမ်းရာနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော။ အရိယံ၊ ဖြူစင်သန့်ရှင်း အပြစ်ကင်းသော။ အဋ္ဌင်္ဂိ ကံ၊ ရှစ်ပါးသောအင်္ဂါရှိသော။ မဂ္ဂဉ္စ၊ မဂ်တရားကိုလည်းကောင်း။ (အဒေသယိ၊ ဟောကြားတော်မူပြီ။)
(တဒါ၊ ထိုအခါ၌။) ဒီဃာယုကာ၊ ကုန်သော။ ဝဏ္ဏဝန္တော၊ ကုန်သော။ ယသဿိနော၊ များသော အခြံအရံရှိကုန်သော။ ယေ ဒေဝါ= အကြင် နတ်တို့သည်။ ( သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တေပိ ဒေဝါ၊ ထိုနတ်တို့သည်လည်း။) ၀ိပ္ပမုတ္တဿ၊ ကိလေသာတို့မှ ကင်းလွတ်တော်မူသော။ တာဒိနော၊ ကောင်းဆိုးနှစ်ခု တန်းတူရှုတော်မူသော။ ဝါ၊ လာဘာလာဘ, အဦးစသည့် ကွေ့ ရရှစ်တန်, လောကဓမ်ကြောင့်, ဖောက်ပြန်မရှိ, တာဒီမြတ်ဂုဏ် ပြည့်စုံတော်မူသော။ အရဟတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ ဝါကျံ၊ တရားစကားတော်ကို။ သုတွာ၊ ကြားနာကြရ၍။ ဝါ၊ ကြားနာကြရခြင်းကြောင့်။
မယံ၊ ငါတို့သည်။ သက္ကာယံ၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသောဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး အပေါင်းကို။ အဝီတိဝတ္တာ၊ မကျော်လွန်ကြကုန်သည်။ အနိစ္စာ၊ မမြဲကုန်သည်။ အမှ ကိရ ဘော၊ ဖြစ်ကြပါကလားဟရို့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဣတရေ မိဂါ၊ အခြားသော သားကောင်တို့သည်။ သီဟဿ= ခြင်္သေ့မှ။ ဘီတာ ဣဝ၊ ကြောက်ကြကုန်သကဲ့သို့။ [ သီဟဿ+ ဣဝ+ ဣတရေ] တထာ၊ ထို့အတူ။ ဘီတာ၊ ကြောက်ကြကုန်ပြီ။ ဝါ၊ ကြောက်ဖွယ်ဘေးဟု သိမြင်ကြကုန်ပြီ။ သန္တာယံ၊ ထိတ်လန့်ခြင်းသို့။ ဝါ၊ ထိတ်လန့်ဖွယ်ဟု သိသောဉာဏ်သို့။ ဝါ၊ ထိတ်လန့်ကြောင်းဉာဏ်သို့။ အာပါဒုံ၊ ရောက်ကြကုန်ပြီ။ ဣတိ ( အဝေါစ။) တတိယံ။