အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗဝတ္ထုသ္မိံ၊ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗဝတ္ထု၌။
တာဝ၊ စွာ။
ယောအယံ ပသူရာ၊ အကြင် ပသူရပရိဗိုဇ်သည်။
(အတ္ထိ)။
သော၊ ထိုပသူရပရိဗိုဇ်ကို။
တိတ္ထိယပက္ကန္တကတ္တာ၊ တိတ္ထိဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော၊ မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်သို့ မရောက်စေထိုက်။
ပန၊ ဆက်။
အညောပိ၊ ပသူရပရိဗိုဇ်မှတစ်ပါးလည်းဖြစ်သော။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
နပဗ္ဗဇိတပုဗ္ဗော၊ ရဟန်းမပြုဖူးသော။
ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
အာဂစ္ဆတိ၊ လာ၏။
တသ္မိံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌။
ယံ၊ အကြင်မှုကို။
ကတ္တဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်၏။
တံ၊ ထိုအမှုကို။
ဒဿေတုံ၊ ပြတော်မှုခြင်းငှာ။
**ယော သော ဘိက္ခဝေ အညောပီ** တိအာဒိံ၊ အစရှိသော စကားရပ်ကို။
အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုစကားရပ်၌။
**တဿ၊ပေ၊ဒါတဗ္ဗော** တိ၊ ဟူသည်ကား။
အယံ၊ ဤပရိဝါသ်သည်။
တိတ္ထိယပရိဝါသော နာမ၊ တိတ္ထိယပရိဝါသ် မည်၏၊။
ဝါ၊ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူအား ပေးအပ်သော ပရိဝါသ်မည်၏။
အပ္ပဋိစ္ဆန္နပရိဝါသောတိပိ၊ အပ္ပဋိစ္ဆန္နပရိဝါသ်ဟူ၍လည်း။
ဝါ၊ ဖုံးလွှမ်းအပ်သောညဉ့်ပရှိသော ပရိဝါသ်ဟူ၍လည်း။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
အယံ၊ ဤပရိဝါသ်ကို။
နဂ္ဂပရိဗ္ဗာဇကဿေဝ၊ အဝတ်မစည်း, အချည်းနှီး ပရိဗိုဇ်သာလျှင်ဖြစ်သော။
အာဇီဝကဿဝါ၊ တက္ကတွန်းအားသော်လည်းကောင်း။
အစေလကဿ ဝါ၊ အစေလကအားသော်လည်းကောင်း။
ဒါတဗ္ဗော၊ ၏။
သောပိ၊ ထို နဂ္ဂပရိဗိုဇ်သည်လည်း။
သဋကံ ဝါ၊ အဝတ်ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဝါဋ္ဌကမ္ဗလာဒီနံ၊ သားမြီးဖြင့် ရက်အပ်သော ကမ္ဗလာစသော အဝတ်တို့တွင်။
အညတရံ၊ တစ်မျိုးမျိုးသော။
တိတ္ထိယဒ္ဓဓဇံ ဝါ၊ တိတ္ထိတို့၏ အလံသဖွယ်ဖြစ်သောအဝတ်ကိုသော်လည်းကောင်း။
နိဝါသေတွာ၊ ဝတ်၍။
သစေ အာဂစ္ဆတိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ) အဿ၊ ထိုပရိဗိုဇ်အား။
ပရိဝါသော၊ ကို။
န ဒါတဗ္ဗော၊ မပေးထိုက်။
ဝါ၊ ပေးဖွယ်မလို။
ပန၊ ဆက်။
အညဿ၊ နဂ္ဂပရိဗိုဇ်မှတစ်ပါးသော။
တပသပဏ္ဍရင်္ဂါဒိကဿ၊ ရသေ့, အဝတ်ဖြူဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်သော ကိုယ်အင်္ဂါရှိသောပရိဗိုဇ်အစရှိသူအား။
(ပရိဝါသော၊ ကို။)
န ဒါတဗ္ဗေဝ၊ သည်သာ။
[ "ပဏ္ဍရေန ပဋိစ္ဆန္နံအင်္ဂံ ယဿာတိ ပဏ္ဍရေင်္ဂါ" အရ အဝတ်ဖြုဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်သော ကိုယ်အင်္ဂါရှိသူများကို "ပဏ္ဍရင်္ဂ" ဟုခေါ်၏၊ ယခုအခါ ဖို့သူတော်များတည်း၊ ယောဇနာ၌ "ပဏ္ဍရံ သေတဝတ္ထံ အေင်္ဂ သရီရေ ဧတဿ အတ္ထီတိ ပဏ္ဍရေင်္ဂါ" ဟုဆို၏။]
**ပဌမံ ကေသမဿု** န္တိအာဒိနာ၊ အစရှိသော စကားဖြင့်။
တဿ၊ ထိုရှေး၌တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူ၏။
အာဒိတောဝ၊ ပရိဝါသ်မယူမီ အစ၌ပင်။
သာမဏေရပဗ္ဗံဇ္ဇံ၊ သာမဏေရှင်အဖြစ်ကို။
ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
ပန၊ ဆက်။
ဧဝံ၊ သို့။
ပဗ္ဗာဇေန္တေဟိ၊ ရှင်ဖြစ်စေသော ဆရာတို့သည်။
(ရှင်ပြုပေးသော ဆရာတို့သည်။)
တသ္မိံ၊ ထိုရှေး၌တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည်။
သံဃမဇ္ဈေ၊ သံဃအလယ်၌။
နိသိန္နေယေဝ၊ ထိုင်နေစဉ်ပင်။နဂ္ဂပရိဗိုဇ်နှစ်မျိုး။ ။ နဂ္ဂပရိဗိုဇ်သည် "အာဇီဝက, အစေလက" ဟု နှစ်မျိုးရှိ၏၊ ထိုတွင် "အာဇီဝက" ဆိုသူသည် အပေါ်ခြုံ အဝတ်တစ်ထည်ကို လက်ကတီးကြား၌သွင်း၍ ခြုံထား၏၊ အောက်ပိုင်း၌ အဝတ်မပါ၊ "အစေလက" ဆိုသူကား အထက်ရောအောက်ပါ အဝတ်မပါ၊ "နတ္ထိ စေလံ (ဝတ္ထံ) ယဿတိ အစေလကော" ဟုပြု၊ [အာဇီဝကော အစေလကောတိ ဒုတိဓော နဂ္ဂပရိဗ္ဗာဇကောတိ အာဟ "နဂ္ဂပရိဗ္ဗာဇကဿေဝအာဇီဝကဿ ဝါတိအာဒိ" ၊ တတ္ထ အာဇီဝကော ဥပရိ ဧကမေဝ ဝတ္ထံ ဥပကစ္ဆကေပဝေသေတွာ ပရိဒဟတိ၊ ဟေဋ္ဌာ နဂ္ဂေါ၊ အစေလကော သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ နဂ္ဂေါယေဝ၊_ သာရတ္ထ။]
ဝိမတိ။ ။ အာဇီဝကဿ ဝါတိအာဒီသု အကြိယဝါဒီ အာဇီဝကော နာမ၊ ကြိယဝါဒိနော ပန နိဂဏ္ဌာပိ အညေပိ နဂ္ဂတိတ္ထိကာ အစေလကပဒေ သင်္ဂဟိတာ၊ "အာဇီဝက" ဆိုသူသည် ကောင်းမှု မကောင်းမှုကို ပြုသော်လည်း ပြုရာမရောက်ဟု ပြောလေ့ရှိ၏၊ ကြိယဝါဒီ ပုဂ္ဂိုလ်များကိုကား "နိဂဏ္ဌ" ဟု ခေါ်၏။ တွံ၊ အရှင်ဘုရားသည်။ ဝါ၊ အရှင်ဘုရားက။ ပဇ္ဇာဇေဟိ၊ ရှင်ဖြစ်စေပါလော။ (သရဏဂုံပေး၍ ရှင်ပြုပေးပါလော။) တွံ၊ သည်။ ဝါ၊ က။ အာစရိယော၊ ဆရာသည်။ (ကမ္မဝါစာဆရာသည်။) ဟောတိ၊ ဖြစ်ပါလော။ တွံ၊ သည်။ ဝါ၊ က။ ဥပဇ္ဈာယော၊ ဥပဇ္ဈာယ်သည်။ ဟောဟိ၊ လော။ ဣတိ၊ သို့။ ထေရာ၊ ထေရ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။ န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ မလျှောက်ထိုက်ကုန်။ (ကသ္မာ၊ အဘယ့်ကြောင့်နည်း?။)
ဝိမတိ။ ။ အာဇီဝကဿ ဝါတိအာဒီသု အကြိယဝါဒီ အာဇီဝကော နာမ၊ ကြိယဝါဒိနော ပန နိဂဏ္ဌာပိ အညေပိ နဂ္ဂတိတ္ထိကာ အစေလကပဒေ သင်္ဂဟိတာ၊ "အာဇီဝက" ဆိုသူသည် ကောင်းမှု မကောင်းမှုကို ပြုသော်လည်း ပြုရာမရောက်ဟု ပြောလေ့ရှိ၏၊ ကြိယဝါဒီ ပုဂ္ဂိုလ်များကိုကား "နိဂဏ္ဌ" ဟု ခေါ်၏။ တွံ၊ အရှင်ဘုရားသည်။ ဝါ၊ အရှင်ဘုရားက။ ပဇ္ဇာဇေဟိ၊ ရှင်ဖြစ်စေပါလော။ (သရဏဂုံပေး၍ ရှင်ပြုပေးပါလော။) တွံ၊ သည်။ ဝါ၊ က။ အာစရိယော၊ ဆရာသည်။ (ကမ္မဝါစာဆရာသည်။) ဟောတိ၊ ဖြစ်ပါလော။ တွံ၊ သည်။ ဝါ၊ က။ ဥပဇ္ဈာယော၊ ဥပဇ္ဈာယ်သည်။ ဟောဟိ၊ လော။ ဣတိ၊ သို့။ ထေရာ၊ ထေရ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။ န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ မလျှောက်ထိုက်ကုန်။ (ကသ္မာ၊ အဘယ့်ကြောင့်နည်း?။)
ဟိ၊ မှန်။
တစ်နည်း, ဟိ(ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ဧဝံ၊ သို့။
(ရှင်ပြုပေးပါ, ကမ္မဝါစာဆရာလုပ်ပါ, ဥပဇ္ဈာယ်လုပ်ပါဟု)။
ဝုတ္တာ၊ လျှောက်အပ်သောထေရ်တို့သည်။
တဿ၊ ထိုရှေး၌ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူ၏။
အာစရိယုပဇ္ဈာယဘာဝေန၊ ဆရာ, ဥပဇ္ဈာယ်၏အဖြစ်ဖြင့်။
ဝါ၊ ကို။
ဇိဂုစ္ဆန္တာ၊ စက်ဆုပ်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ) သစေန သမ္ပဋိစ္ဆန္တိ၊ အကယ်၍ လက်မခံကုန်အံ့။
အထ၊ ထိုသို့ လက်မခံကုန်လသော်။
သော၊ ထိုရှေး၌ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူသည်။
ဣမေ၊ ဤရဟန်းတို့သည်။
မယှံ၊ အား။
န သဒ္ဒဟန္တိ၊ မယုံကြည်ကြကုန်။
ဣတိ၊ ဤသို့ တွေး၍။
ကုဇ္ဈိတွာပိ၊ စိတ်ဆိုး၍လည်း။
ဂစ္ဆေယျ၊ ပြန်သွားရာ၏။
(တသ္မာ၊ ထိုသို့ပြန်သွားရာသောကြောင့်၊ န ဝတ္တဗ္ဗာ= မလျှောက်ထိုက်ကုန်။)
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။
(ထိုသို့ သံဃာ့အလယ်၌ မလျှောက်ထိုက်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။)
တံ၊ ထိုရှေး၌ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူကို။
ဧကမန္တံ၊ သင့်တင့်လျောက်ပတ် တစ်ခုသော အရပ်သို့။
နေတွာ၊ ဆောင်၍။
တဿ၊ ထိုရှေး၌ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူ၏။
အာစရိယုပဇ္ဈာယော၊ ဆရာ, ဥပဇ္ဈာယ်တို့ကို။
ပရိယေသိတဗ္ဗာ၊ ရှာမှီးထိုက်ကုန်၏။
**ဧဝံ၊ပေ၊အနာရာဓကော** တိ၊ ဟူသော။
အယံ၊ ဤစကားသည်။
အဿ၊ ထိုးရှေး၌ တိတ္ထိဖြစ်ဖူးသူ၏။
ပရိဝါသတ္တဒဿနတ္ထံ၊ ပရိဝါသ်၏ ကျင့်ဝတ်ကိုပြခြင်းအကျိုးငှာ။
မာတိကာ၊ မာတိကာတည်း။
**ကထဉ္စ ဘိက္ခဝေ** တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားရပ်သည်။
တဿေဝ၊ ထိုမာတိကာ၏ပင်။
ဝိဘင်္ဂေါ၊ အကျယ်ဝေဖန်ကြောင်း စကားရပ်တည်း။
တတ္ထ၊ ထိုဝိဘင်း၌။
**အတိကာလေန ဂါမံ ပဝိသတီ** တိ၊ ကား။
ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။
ဝတ္တကရဏဝေလာယမေဝ၊ ဝတ်ပြုချိန်၌ပင်။
ဂါမံ၊ သို့။
ပိဏ္ဍာယ၊ ငှာ။
ပဝိသတိ၊ ဝင်၏။
**အတိဒိဝါ ပဋိက္ကမတီ** တိ၊ ကား။
ကုလဃရေသု၊ အမျိုးအိမ်တို့၌။
ဣတ္ထိပုရိသဒါရကဒါရိကာဒီဟိ၊ မိန်းမ, ယောက်ျား, ကလေး, ကလေးမ အစရှိသူတို့နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ တကွ။
ဂေဟဿိတကထံ၊ အိမ်၌မှီသောစကားကို။
ကထေန္တော၊ ပြောလျက်။
တတ္ထေဝ၊ ထိုအမျိုးအိမ်တို့၌ပင်။
ဘုဉ္ဇိတွာ၊ ဆွမ်းစားပြီး၍။
ဘိက္ခူသုတို့သည်။
ပတ္တစီဝရံ၊ ကို။
ပဋိသာမေတွာ၊ သိုမှီး သိမ်းဆည်းပြီး၍။
ဥဒ္ဒေသပရိပုစ္ဆာဒီနိ၊ ပါဠိကို ရွတ်ပြခြင်း, အနက်ကို အဖန်ဖန်မေးမြန်းခြင်း အစရှိသည်တို့ကို။
ကရောန္တေသု ဝါ၊ ပြုနေကုန်စဉ်သော်လည်းကောင်း။
ပဋိသလ္လီနေသု ဝါ၊ ငြိမ်သက်ရာအရပ်၌ ကိန်းအောင်းနေကုန်စဉ်သော်လည်းကောင်း။
အာဂစ္ဆတိ၊ ပြန်လာ၏။
ဥပဇ္ဈာယဝတ္တံ၊ ဥပဇ္ဈာယ်၏ဝတ်ကို။
န ကရောတိ၊ မပြု။
အာစရိယဝတ္တံ၊ အာစရိယဝတ်ကို။
န ကရောတိ၊ မပြု။
အညဒတ္တု၊ စင်စစ်သော်ကား။
ဝသနဋ္ဌာနံ၊ နေရာအရပ်သို့။
ပဝိသိတွာ၊ ဝင်၍။
နိဒ္ဒါယတိ၊ အိပ်ပျော်တော့၏။
**ဧဝမ္ပိ၊ ပေ၊ ဟောတီ** တိ၊ ကား။
ဧဝမ္ပိ၊ ဤသို့လည်း။
ကရောန္တော၊ ပြုလသော်။
ဝါ၊ ပြုသော။
အညတိတ္ထိယ ဖြစ်ဖူးသူသည်။
ပရိဝါသဝတ္တဿ၊ ပရိဝါသ်၏ ကျင့်ဝတ်ကို။
သမ္ပာဒကော၊ ပြီးစေတတ်သည်။
ပူရကော၊ ဖြည့်ကျင့်တတ်သည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
[ဤအဖွင့်ကို ကြည့်၍ **"အနာရာဓကော၊ ပရိဝါသ်ကို မပြီးစေတတ်သည်"** ဟု ပါဠိတော်၌ ပေး၊ အာပုဗ္ဗ ရာဓဓာတ်သည် **"ပြီးစီးခြင်း"** အနက်ဟော၊ အခြားနေရာ၌ကား **"တောသန- နှစ်သက်ခြင်း"** အနက်ကိုလည်း ဟော၏၊ ဤ၌ မလို။]
**ဝေသိယာဂေါစရော ဝါ** တိအာဒီသု၊ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။
**ဝေသိယာ** တိ၊ ကား။
အာမိသကိဉ္စိက္ခသမ္ပဒါနာဒိနာ၊ အနည်းငယ်သော အာမိသကိုပေးခြင်း အစရှိသည်ဖြင့်။
သုလဘဇ္ဈာစာရာ၊ လွယ်ကူစွာ ရအပ်သော လွန်ကျူးမှု ရှိကုန်သော။
(လွန်ကျူးဖို့ရန် လွယ်ကူကုန်သော။)
ရူပူပဇီဝိကာ၊ ရုပ်ကိုမှီ၍ အသက်မွေးကုန်သော။
ဝါ၊ ပြည့်တန်ဆာဖြစ်ကုန်သော။
ဣတ္ထိယော၊ မိန်းမတို့တည်း။
**ဝိဓဝါ** တိ၊ ကား။
မကပတိကာ ဝါ၊ သေသောလင် ရှိသည်မူလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ပဝုတ္ထပတိကာ ဝါ၊ အရပ်တစ်ပါး၌ နေသောလင် ရှိသည်မူလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဣတ္ထိယော၊ တို့တည်း။
တာ၊ ထို လင်သေ, လင်ပြတ်, တစ်ခုလပ်, မုဆိုးမတို့သည်။
ယေန ကေနစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ယောက်သော ယောက်ျားနှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ တကွ။
မိတ္တဘာဝံ၊ မိတ်ဆွေ၏ အဖြစ်ကို။
ပတ္ထေန္တိ၊ တောင့်တကြကုန်၏။
**ထုလ္လကုမာရိကာ** တိ၊ ကား။
ယောဗ္ဗနပတ္တာ၊ နုပျိုသောအရွယ် ရောက်သည်မူလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ယောဗ္ဗနာတီတာ ဝါ၊ နုပျိုသောအရွယ်ကို လွန်ပြီးမူလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ကုမာရိယော၊ အပျိုစင်တို့တည်း။ဝေသိယာဂေါစရော။ ။ ဝေသိယာ+ ဂေါစရော(မိတ္တသန္ထဝဝသေန ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗဋ္ဌာနံ) အဿာတိ ဝေသိယာဂေါစရော၊- သာရတ္ထ၊ "ဂေါစရ" သဒ္ဒါသည် "ဗဟုလံပဝတ္တိဋ္ဌာန" (အများအပြား ဖြစ်ရာအရပ်) ဟူသော အနက်ကိုဟော၏၊ ဥပမာ- နွားတို့၏မပြတ်မလပ် ကျက်စားရာအရပ်ကို ဂေါစရ (နွားစားကျက်)ဟုခေါ်သကဲ့သို့တည်း၊ ထို့ကြောင့် ဝိမတိ၌ "ဝေသိယာ+ ဂေါစရော (ဗဟုလံ ပဝတ္တိဋ္ဌာနံ) အဿာတိ ဝေသိယာဂေါစရော" ဟုမိန့်သည်၊ ဤစကားအရ ခေတ္တခဏ ဆွမ်းခံသွားခြင်း, ဆွမ်းရပ်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ မပြတ်မလပ်သွား၍ မိတ်ဆွေသဘောကဲ့သို့ စကားစမြည်ပြောနေခြင်း စသည်ကိုသာ "ဂေါစရ" ဟု မှတ်ပါ။
ဝိဓဝါဂေါစရော။ ။ ဝိဂတော+ ဓဝေါ ဧတာသန္တိ ဝိဓဝါ၊ ကွာထားခြင်း, အရပ်တစ်ပါးသို့ ခေတ္တသွားနေခြင်း စသော အကြောင်းကြောင့် လင်နှင့်ကွဲနေသူကို "ဝိဓဝါ" ဟု ခေါ်၏၊ ထို့ကြောင့် "မတပတိကာ ဝါ ပဝုတ္ထပတိကာ ဝါ" ဟု ဖွင့်သည်၊ ဤ၌ "ဓဝ" သဒ္ဒါသည် "ပတိ" အနက်ဟောတည်း၊ "မျောက်ငိုပင်" ဟူသော သစ်ပင်ဝိသေသကို မဟော။
ဝိဓဝါဂေါစရော။ ။ ဝိဂတော+ ဓဝေါ ဧတာသန္တိ ဝိဓဝါ၊ ကွာထားခြင်း, အရပ်တစ်ပါးသို့ ခေတ္တသွားနေခြင်း စသော အကြောင်းကြောင့် လင်နှင့်ကွဲနေသူကို "ဝိဓဝါ" ဟု ခေါ်၏၊ ထို့ကြောင့် "မတပတိကာ ဝါ ပဝုတ္ထပတိကာ ဝါ" ဟု ဖွင့်သည်၊ ဤ၌ "ဓဝ" သဒ္ဒါသည် "ပတိ" အနက်ဟောတည်း၊ "မျောက်ငိုပင်" ဟူသော သစ်ပင်ဝိသေသကို မဟော။
တာ၊ ထို ထုလ္လကုမာရိကာတို့သည်။
ပုရိသာဓိပ္ပာယာဝ၊ ယောက်ျား၌ အလိုရှိကုန်သည်သာလျှင်။
(ဟုတွာ)။
ဝိစရန္တိ၊ လှည့်လည်ကြကုန်၏။
ယေန ကေနစိ၊ နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
မိတ္တဘာဝံ၊ ကို။
ပတ္ထေန္တိ၊ န်၏။
**ပဏ္ဍကာ** တိ၊ ကား။
ဥဿန္နကိလေသာ၊ များသောကိလေသာ ရှိကုန်သော။
အဝူပသန္တ ပရိဠာဟာ၊ မငြိမ်းအေးသော ကိလေသာပူလောင်ခြင်းရှိကုန်သော။
နပုံသကာ၊ နပုံပဏ္ဍုက်တို့တည်း။
[ဤ "နပုံသကာ" ဟူသောပါဌ်ဖြင့် အခြားသော အာသိတ္တက, ဥဿူယ,ပက္ခပဏ္ဍုက်တို့ကို တားမြစ်သည်၊ မိန်းမတို့၌ကား အာသိတ္တကပဏ္ဍုက် မရှိ။]
တေ၊ ထိုပဏ္ဍုက်တို့သည်။
ပရိဠာဟဝေဂါဘိဘူတာ၊ ကိလေသာ ပူပန်ခြင်းအဟုန်သည် လွှမ်းမိုးအပ်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ) ယေန ကေနစိ သဒ္ဓိံ မိတ္တဘာဝံ ပတ္ထေန္တိ။
**ဘိက္ခုနိယော** တိ၊ ကား။
သမာနပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ တူသော ရှင်ရဟန်းအဖြစ် ရှိကုန်သော။
ဣတ္ထိယော၊ တို့တည်း။
တာဟိ၊ ထိုဘိက္ခုနီတို့နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
ခိပ္ပမေဝ၊ လျင်စွာသာလျှင်။
ဝိဿာသော၊ အကျွမ်းဝင်ခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တတော၊ ထိုသို့ အကျွမ်းဝင်လွယ်ခြင်းကြောင့်။
သီလံ၊ သီလသည်။
ဘိဇ္ဇတိ၊ ပျက်စီးတတ်၏။ထုလ္လကုမာရိကာ။ ။ "ယောဗ္ဗနပ္ပတ္တာ ယောဗ္ဗာနာတီတာ ဝါ" တိ ဥဘယေနပိ မဟလ္လိကာ အနိဝိဒ္ဓကုမာရိယောဝ ဝဒတိ၊- သာရတ္ထ၊ ဤသာရတ္ထ၌ "မဟလ္လိကာ" ဟုဆိုသောကြောင့် အသက် အစိတ်, သုံးဆယ် စသည်ရှိမှ "ထုလ္လကုမာရိကာ" ဟု ဆိုရမည်ကဲ့သို့ ထင်၏၊ သို့သော် ယောဗ္ဗနပတ္တသဒ္ဒါသည် အပျိုအရွယ်သို့ ရောက်သူကို ဟောသောကြောင့် ထိုမျှလောက်ကြီးမှ ထုလ္လကုမာရိကာ ခေါ်မည်မဟုတ်၊ အပျိုအရွယ်ရောက်လျှင် "ထုလ္လကုမာရိကာ" ဟု ခေါ်နိုင်သည်။
[ "အဋ္ဌဝဿာ ဘဝေ ဂေါရီ, ဒဿဝဿာ တု ကညကာ၊"
"သမ္ပတ်ေတ ဒွါဒသဝဿေ, ကုမာရီတိ ဘိဓီယတေ" ဟူသောအဘိဓာန်နှင့်အညီဒွါဒသဝဿကုမာရီထက် ကြီးသောကြောင့် "မဟလ္လိကာ" ဟုလည်း ခေါ်နိုင်၏။]
မှတ်ချက်။ ။ ယောဇနာ၌ "ထုလ္လာ မဟန္တာ+ ကုမာရိကာတိ ထုလ္လကုမာရိကာ" ဟုထုလ္လသဒ္ဒါ မဟန္တ၏ ပရိယာယ်ဟု ဖွင့်၏၊ သို့သော် ထုလ္လနန္ဒာ ထုလ္လစ္စယာပုဒ်တို့၌ထူလမှ သကတ္ထ၌ ဏပစ္စည်းသက်၍ ထုလ္လဖြစ်သကဲ့သို့ ဤနေရာ၌လည်း ကိလေသာစိတ်က ဆူဖြိုး၍ နေသောကြောင့် "ထုလ္လကုမာရိကာ" ဟု ခေါ်ဟန်တူသည်၊ ထို့ကြောင့်ပိန်သည်ဖြစ်စေ, ဝသည်ဖြစ်စေ "ထုလ္လကုမာရိကာ" ပင်တည်း။
ဘိက္ခုနိယော။ ။ ဘိက္ခုနိယော နာမ ဥဿန္နဗြဟ္မစရိယာ(များသော မြတ်သော အကျင့် ရှိကုန်၏၊) တထာ ဘိက္ခူပိ၊ တေသံ အညမညဝိသဘာဂဝတ္ထုဘာဝတော(မိန်းမနှင့် ယောက်ျားဖြစ်၍ အချင်းချင်း သဘောမတူသော ဝတ္ထုများဖြစ်ခြင်းကြောင့်)သန္ထဝဝသေန (အကျွမ်းတဝင် ချစ်ခင်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်) ဥပသင်္ကမနေ ကတိပါဟေနေဝဗြဟ္မစရိယန္တရာယော သိယာတိ အာဟ "တာဟိ သဒ္ဓိံ ခိပ္ပမေဝ ဝိဿာသော ဟောတိ၊ တတော သီလံ ဘိဇ္ဇတီ" တိ၊- သာရတ္ထ။
မှတ်ချက်။ ။ ယောဇနာ၌ "ထုလ္လာ မဟန္တာ+ ကုမာရိကာတိ ထုလ္လကုမာရိကာ" ဟုထုလ္လသဒ္ဒါ မဟန္တ၏ ပရိယာယ်ဟု ဖွင့်၏၊ သို့သော် ထုလ္လနန္ဒာ ထုလ္လစ္စယာပုဒ်တို့၌ထူလမှ သကတ္ထ၌ ဏပစ္စည်းသက်၍ ထုလ္လဖြစ်သကဲ့သို့ ဤနေရာ၌လည်း ကိလေသာစိတ်က ဆူဖြိုး၍ နေသောကြောင့် "ထုလ္လကုမာရိကာ" ဟု ခေါ်ဟန်တူသည်၊ ထို့ကြောင့်ပိန်သည်ဖြစ်စေ, ဝသည်ဖြစ်စေ "ထုလ္လကုမာရိကာ" ပင်တည်း။
ဘိက္ခုနိယော။ ။ ဘိက္ခုနိယော နာမ ဥဿန္နဗြဟ္မစရိယာ(များသော မြတ်သော အကျင့် ရှိကုန်၏၊) တထာ ဘိက္ခူပိ၊ တေသံ အညမညဝိသဘာဂဝတ္ထုဘာဝတော(မိန်းမနှင့် ယောက်ျားဖြစ်၍ အချင်းချင်း သဘောမတူသော ဝတ္ထုများဖြစ်ခြင်းကြောင့်)သန္ထဝဝသေန (အကျွမ်းတဝင် ချစ်ခင်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်) ဥပသင်္ကမနေ ကတိပါဟေနေဝဗြဟ္မစရိယန္တရာယော သိယာတိ အာဟ "တာဟိ သဒ္ဓိံ ခိပ္ပမေဝ ဝိဿာသော ဟောတိ၊ တတော သီလံ ဘိဇ္ဇတီ" တိ၊- သာရတ္ထ။
တတ္ထ၊ ထိုဝေသိယာ အစရှိသည်တို့တွင်။
ဝေသိယာနံ၊ ပြည့်တန်ဆာမတို့၏။
ကုလေသု၊ အမျိုးတို့၌။
ဝါ၊ အိမ်တို့၌။
ကုလူပဂေါ၊ အိမ်သို့ကပ်တတ်သော ရဟန်းသည်။
ဟုတွာ(ဝါ)၊ ၍သော်လည်းကောင်း။
ပိဏ္ဍပါတစရိယာဒီဟိ၊ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
အပဒိတွာ ဝါ၊ ညွှန်ပြ၍သော်လည်းကောင်း။
(ရိုးမယ်ဖွဲ့၍သော်လည်းကောင်း။)
သိနေဟသန္ထဝဇာတေန၊ ဖြစ်သောချစ်ခြင်းဖြင့်ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်းရှိသော။
ဟဒယေန၊ စိတ်ဖြင့်။
အဘိဏှဒဿနသလ္လာပကာမတာယ၊ မပြတ်မြင်ခြင်း, စကားပြောခြင်းကို အလိုရှိသူ၏အဖြစ်ကြောင့်။
တာသံ၊ ထိုပြည့်တန်ဆာမတို့၏။
သန္တိကံ၊ အထံသို့။
ဥပသင်္ကမန္တော၊ ချဉ်းကပ်သူကို။
ဝေသိယာဂေါစရောတိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
သော၊ ထိုဝေသိယာဂေါစရဖြစ်သူသည်။
န စိရဿေဝ၊ မကြာမြင့်မီပင်။
အသုကဝေသိယာ၊ ထိုမည်သောပြည့်တန်ဆာမနှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
ဂတော၊ သွားပြီ။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတ္တဗ္ဗတံ၊ ပြောဆိုထိုက်သူ၏အဖြစ်သို့။
ပါပုဏာတိ၊ ရောက်၏။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ဝိဓဝါဂေါစရ စသည်တို့၌။
ဧသ၊ ဤအစီအရင်သည်။
နယော၊ သိကြောင်း အစီအရင်တည်း။
ပန၊ ဆက်။
ဝေသိယာဒယော၊ ပြည့်တန်ဆာ အစရှိသူတို့သည်။
သလာကဘတ္တာဒီနိ၊ စာရေးတံဘတ် အစရှိသူတို့ကို။
သစေ ဒေန္တိ၊ ကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ)ဘိက္ခူဟိ၊ တို့နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
ဂန္တွာ၊ သွား၍။
သဒ္ဓိံယေဝ၊ အတူသာလျှင်။
ဘုဉ္ဇိတွာ၊ စားပြီး၍သော်လည်းကောင်း။
ဂဟေတွာ၊ ယူပြီး၍သော်လည်းကောင်း။
အာဂန္တုံ၊ ပြန်လာခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်၏။
[မိမိက ပရိဝါသ်နေသော အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗသာမဏေ ဖြစ်သောကြောင့်၊ "ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ" ဟုဆိုသည်။]
ဂိလာနာ၊ ကုန်သော။
ဘိက္ခုနိယော၊ တို့ကို။
သြဝဒိတုံ ဝါ၊ ဆုံးမခြင်းငှာသော်လည်းကောင်း။
ဓမ္မံ၊ ကို။
ဒေသေတုံ ဝါ၊ ဟောခြင်းငှာသော်လည်းကောင်း။
ဥဒ္ဒေသပရိပုစ္ဆာဒီနိ၊ ပါဠိကို ရွတ်ပြခြင်း, အဖန်ဖန် မေးမြန်းခြင်းအစရှိသည်တို့ကို။
ဒါတုံ ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ဂစ္ဆန္တေန၊ သွားသော အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗ သာမဏေသည်။
ဘိက္ခူဟိ၊ တို့နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
ဂန္တုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
[စာအုပ်များ၌ "ဂစ္ဆန္တေဟိ" ဟုရှိ၏၊ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗ သာမဏေ၏ ကျင့်ဝတ်ကို ပြနေရာဖြစ်သောကြောင့် "ဂစ္ဆန္တေန" ဟုရှိသင့်၏။]
ပန၊ ဆက်။
ယော၊ အကြင် အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗ သာမဏေသည်။
တထာ၊ ထိုညွှန်ပြသည့်အတိုင်း။
အဂန္တွာ၊ မသွားမူ၍။
မိတ္တသန္ထဝဝသေန၊ မိတ်ဆွေဖွဲ့ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။
ဂစ္ဆတိ၊ ၏။
အယံ၊ ဤအညတိတ္ထိယပုဗ္ဗ သာမဏေသည်။
အနာရာဓကော၊ ပရိဝါသ်ကို မပြီးစေတတ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
**ဥစ္စာဝစာနိ ကရဏီယာနီ** တိ၊ ကား။
မဟန္တခုဒ္ဒကာနိ၊ အကြီးအငယ် ဖြစ်ကုန်သော။
(ယာနိ တာနိ) ကမ္မာနိ၊ အကြင်အလုပ်တို့သည်။
(သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။)
တတ္ထ၊ ထိုအလုပ်တို့တွင်။
ဃဏ္ဋိံ၊ တီးခတ်အပ်သော ခေါင်းလောင်းကို။
(ကုလားတက်, ကြေးမောင်း,ကျောက်စည်းစသည်ကို။)
ပဟရိတွာ၊ တီးခတ်၍။
သမဂ္ဂေန၊ ညီညွတ်သော။
သံဃေန၊ သံဃာသည်။
သန္နိပတိတွာ၊ စည်းဝေး၍။
ကတ္တဗ္ဗာနိ၊ ပြုထိုက်ကုန်သော။
စေတိယမဟာပါသာဒပဋိသင်္ခရဏာဒီနိ၊ စေတီကို ပြုပြင်ခြင်း, ပြာသာဒ်ကြီးကိုပြုပြင်ခြင်း အစရှိကုန်သော။
ကမ္မာနိ၊ အလုပ်တို့သည်။
ဥစ္စာနိ နာမ၊ ကြီးသောအလုပ်တို့မည်၏။
စီဝရဓောဝနရဇနာဒီနိ၊ သင်္ကန်းဖွပ်လျှော်ခြင်း, သင်္ကန်းဆိုးခြင်းအစရှိကုန်သော။
ခန္ဓကဝတ္တပရိယာပန္နာနိ စ၊ ခန္ဓကဝတ်၌ ပါဝင်သည်လည်းဖြစ်ကုန်သော။
အဂ္ဂိသာလဝတ္တာဒီနိ၊ မီးတင်းကုတ်၌ ပြုအပ်သော ဝတ်အစရှိကုန်သော။
အာဘိသမာစာရိကာနိ၊ ထူးကဲလွန်မြတ်, ကောင်းစွာကျင့်အပ်သော ကျင့်ဝတ်တို့သည်။
အဝစာနိ နာမ၊ ငယ်သော အလုပ်တို့ မည်၏။
**တတ္ထ န ဒက္ခော ဟောတီ** တိ၊ ကား။
တေသု ကမ္မေသု၊ ထိုအလုပ်တို့၌။
(ယောဇနာ၌ "တေသု တေသု နဝကမ္မေသု" ဟုရှိ၏။)
ဆေကော၊ ကျွမ်းကျင်သည်။
သုသိက္ခိတော၊ ကောင်းစွာ သင်အပ်ပြီးသော အတတ်ရှိသည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
**န အနလသော** တိ၊ ကား။
ဥဋ္ဌာနဝီရိယသမ္ပန္နော၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယနှင့် ပြည့်စုံသူသည်။
န ဟောတိ။
(ပါဠိတော်၌ **"အနလသော၊ ပျင်းရိသူ မဟုတ်သည်။"**
"**ဝါ၊ မပျင်းရိသူသည်"** ဟု ပေး။)
ဘိက္ခုသံဃဿ၊ ၏။
ဝါ၊ မှာ။
ကမ္မံ၊ အလုပ်သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
သုတွာ၊ ကြား၍။
ပဂေဝ၊ စောစောကပင်။
ဘတ္တကိစ္စံ၊ ဆွမ်းကိစ္စကို။
ကတွာ၊ ၍။
ဂဗ္ဘန္တရံ၊ အခန်းတွင်းသို့။
ပဝိသိတွာ၊ ဝင်၍။
ယာဝဒတ္ထံ၊ အလိုရှိတိုင်း။
(အိပ်ချင်သလောက်။)
သုပိတွာ၊ အိပ်ပြီး၍။
သာယံ၊ ညနေချမ်းမှ။
နိက္ခမတိ၊ ထွက်၏။
**တတြုပါယာယာ** တိ၊ ကား။
တေသု တေသု ကမ္မေသု၊ ထိုထိုအလုပ်တို့၌။
ဥပါယဘူတာယ၊ နည်းလမ်းဖြစ်၍ဖြစ်သော။
**ဝီမံသာယာ** တိ၊ ကား။
ဌာနုပ္ပတ္တိကဝီမံသာယ၊ အကြင်အားလျော်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာသော စူးစမ်းတတ်သောပညာနှင့်။
ဝါ၊ တစ်ခဏချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော စူးစမ်းတတ်သော ပညာနှင့်။
(သမန္နာဂတော၌ စပ်။)
ဣဒံ၊ ဤအမှုကို။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
(သည်ပုံ သည်နည်း။)
ကတ္တဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်၏။
ဣဒံ၊ ကို။
ဧဝံ၊ သို့။
(သည်ပုံ သည်နည်း။)
န ကတ္တဗ္ဗံ၊ မပြုထိုက်။
ဣတိ၊ သို့။
တသ္မိံယေဝ ခဏေ၊ ထို အလုပ်ရှိရာ ခဏ၌ပင်။
( **"ဌာန"** ၏အဖွင့်) ဥပ္ပန္နပညာယ၊ ဖြစ်သောပညာနှင့်။
သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသည်။
ဥစ္စာဝစာနိ။ ။ ဥစ္စ၌ ဥပုဗ္ဗ+ စိဓာတ်+ အစ်မစ္စည်း၊ ဥ(ဗာဟုံ ဥက္ခိပျ)+ စီယန္တေတိဥစ္စာနိ၊ (ထောမနိဓိကို မှီးသောဝိဂြိုလ်။) လက်ရုံးကို မြှောက်၍ စီအပ်ပြုလုပ်အပ်သောအထက် အမြင့်ရှိသော အလုပ်များကို "ဥစ္စ" ဟုခေါ်၏၊ ထိုအလုပ်ကဲ့သို့ မမြင့်သော်လည်းကြီးကျယ်သော အလုပ်များကို တပင်တပန်း ပြုလုပ်ရ၍ မြင့်သောအလုပ်နှင့် တူသောကြောင့် "သဒိသူပစာရ" အားဖြင့် "ဥစ္စ" ဟုခေါ်ရသည်၊ အဝစ၌ အဝပုဗ္ဗ+ စိဓာတ်+ အစ်ပစ္စည်းဟု ကြံ၊ အဝ (ဗာဟုံ အဝက္ခိယျ) စီယန္တေတိ အဝစာနိ- လက်ရုံးကို အောက်ချ၍အေးအေးသာ ပြုရသော အလုပ်ငယ်များကို "အဝစ" ဟုခေါ်ရသည်။ [ထောနိဓိ၌ အဝစဟု ရှိ၊ "အဝစယ" ဟု ရှိ၏၊ ထိုအလို- "ဥစ္စာဝစယာနိ" ဟု ရှိရလိမ့်မည်။] ယောဇနာ၌ တစ်မျိုး ဖွင့်ထား၏။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
[ဌာနသဒ္ဒါသည် "တစ်ခဏခြင်း" အနက်ကို ဟော၏၊ ဤအဖွင့်ကို ကြည့်၍၊ "ဌာနတော+ ဥပ္ပတ္တိ ဌာနုပ္ပတ္တိ၊ ဌာနုပ္ပတ္တိ ယဿတိဌာနုပ္ပတ္တိကာ၊ (ဝီမံသာ)" ဟု ပြု။]
**န အလံ ကာတုံ န အလံ သံဝိဓာတု** န္တိ၊ ကား။
သဟတ္ထာပိ၊ မိမိလက်ဖြင့်လည်း။
(ကိုယ်တိုင်လည်း။)
ကာတုံ၊ ပြုခြင်းငှာ။
သမတ္ထော၊ စွမ်းနိုင်သည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။
ဂဏှထ၊ ကိုင်တော်မူပါကုန်။
ဒဟရ၊ ဦးပဉ္စင်းငယ်။
ဂဏှ၊ ကိုင်လော။
သာမဏေရ၊ သာမဏေ။
ဂဏှ၊ ကိုင်လော။
တုမှေ ဝါ၊ သင်တို့သည်သော်လည်း။
သစေ န ကရိဿထ၊ အကယ်၍ မပြုကြကုန်အံ့။
အမှေ ဝါ၊ ငါတို့သည်သော်လည်း။
သစေ န ကရိဿထ၊ အကယ်၍ မပြုကြကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ)ကော၊ အဘယ်သူသည်။
ဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။
ဣမံ၊ ဤအလုပ်ကို။
ကရိဿတိ၊ ပြုလတ္တံ့နည်း?။
ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဥဿဟံ၊ အားထုတ်ခြင်းကို။
(အားတက်သရောကို။)
ဇနေတွာ၊ ဖြစ်စေ၍။
သံဝိဓာတုံ၊ စီမံခြင်းငှာလည်း။
အညမညံ၊ အခြားတစ်ယောက်အခြားတစ်ယောက်ကို။
ကာရေတုမ္ပိ၊ ပြုစေခြင်းငှာလည်း။
(သံဝိဓာတုံကို ထပ်ဖွင့်သည်၊)
သမတ္ထော၊ သည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
ဘိက္ခူဟိ၊ တို့သည်။
ကမ္မံ၊ အလုပ်ကို။
ကရိဿာမ၊ ပြုကြကုန်စို့။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တေ၊ ပြောဆိုအပ်သော်။
ကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော။
ရောဂံ၊ ရောဂါကို။
အပဒိသတိ၊ ညွှန်ပြ၏။
ကမ္မံ၊ အလုပ်ကို။
ကရောန္တာနံ၊ ပြုလုပ်ကုန်သော။
ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။
သမီပေနေဝ၊ အနီးဖြင့်သာ။
ဝိစရတိ၊ လှည့်လည်၏။
သီသမေဝ၊ ဦးခေါင်းကိုသာ။
ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
(ရောဂါတစ်ခုခုကို မညွှန်းပြလျှင်လည်း "သူလည်း ပါဝင်နေသည်" ဟုဆရာကြီးသမားကြီးတို့က ထင်အောင် အလုပ်လုပ်သော ရဟန်းများ၏အနီး၌ လှည့်လည်နေ၏၊ "သီသံ ဒဿေတိ" ကား ထိုခေတ်က အသုံးတစ်မျိုးတည်း၊ ယခုအခါအလုပ်ကို ထိုက်ရိုက်မလုပ်ဘဲ ကိုယ်ရောင်ပြသည်ဟူသော အသုံးအနှုန်းမျိုးဖြစ်သည်။)
အယမ္ပိ၊ ဤ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗသာမဏေသည်လည်း။
အနာရာဓကော၊ ပရိဝါသ်ကို မပြီးစေတတ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
**န တိဗ္ဗစ္ဆန္ဒော ဟောတီ** တိ၊ ကား။
ဗလဝစ္ဆန္ဒော၊ အားကြီးသော ဆန္ဒရှိသည်။
န ဟောတိ။
**ဥဒ္ဒေသေ** တိ၊ ကား။
ပါဠိပရိယာပုဏနေ၊ ပါဠိကို သင်ယူခြင်း၌လည်းကောင်း။
**ပရိပုစ္ဆာယာ** တိ၊ ကား။
အတ္ထသဝနေ၊ အနက်ကို နာယူခြင်း၌လည်းကောင်း။
**အဓိသီလေ** တိ၊ ကား။
ပါတိမောက္ခသီလေ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ၌လည်းကောင်း။
**"အဓိသီလေ၊ လူတို့ကျင့်အပ်သော ငါးပါး, ရှစ်ပါး စသည်ထက် လွန်ကဲသောပါတိမောက္ခသံဝရသီလ၌"** ဟု ပါဠိတော်၌ ပေး။)
တိဗ္ဗစ္ဆန္ဒော။ ။ သက္ကတ၌ "တီဝ" ဓာတ် ရက်ပစ္စည်းဖြင့်ပြီးသော "တီဝြ" ပုဒ်သည်ပါဠိ၌ "တိဗ္ဗ" ဟုဖြစ်၏၊ "တိခိဏ- ထက်မြက်" ဟူသော အနက်နှင့် အခြားအနက်များကို ဟော၏၊ ဤ၌ ဗလဝသည် တိခိဏ၏ ပရိယာယ်တည်း၊ ထို့ကြောင့် "ဗလဝစ္ဆန္ဒော" ဟုဖွင့်သည်။ [ "ဗလဝံ သုဋ္ဌုစာတိ ဝါ"- အဘိဓာန် ၁၁၃၈။]
**အဓိစိတ္တေ** တိ၊ ကား။
လောကိယသမာဓိဘာဝနာယ၊ လောကီသမာဓိကို ပွားစေခြင်း၌လည်းကောင်း။
( **"အဓိစိတ္တေ၊ ကာမာဝစရသမာဓိထက် လွန်ကဲသော စျာန်သမာဓိဘာဝနာ၌"** ဟု ပါဠိတော်၌ပေး။)
**အဓိပညာယာ** တိ၊ ကား။
လောကုတ္တရမဂ္ဂဘာဝနာယ၊ လောကုတ္တရာမဂ်ကို ပွားစေခြင်း၌လည်းကောင်း။
(လောကီပညာထက် သာလွန်သောကြောင့် လောကုတ္တရာပညာကို၊ "အဓိပညာ" ဟု ခေါ်သည်။
**"အဓိပညာယ၊ လောကီပညာထက်သာလွန်သော လောကုတ္တရာမဂ်ပညာ၌"** ဟု ပါဠိတော်၌ ပေး။)
**သင်္ကန္တော ဟောတီ** တိ၊ ကား။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်သို့။
အာဂတော၊ ရောက်လာသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
( **"သင်္ကန္တော၊ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်"** ဟူပါဠိတော်၌ပေး။)
**တဿ သတ္ထုနော** တိ၊ ကား။
တိတ္ထာယတနသာမိကဿ၊ တည်ရာဖြစ်သောအယူ၏အရှင်ဖြစ်သော။
ဝါ၊ တိတ္ထိတို့၏ တည်ရာ မိစ္ဆာအယူ၏ အရှင်ဖြစ်သော။
တဿ(သတ္ထုနော)၊ ထိုဆရာ၏။
(အဝဏ္ဏေ စသည်၌ စပ်။)
**တဿ ဒိဋ္ဌိယာ** တိ၊ ကား။
တဿ၊ ထိုဆရာ၏။
သန္တကာယ၊ ဥစ္စာဖြစ်သော။
လဒ္ဓိယာ၊ အယူ၏။
(အဝဏ္ဏေ စသည်၌ စပ်။)
[ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။]
သာယေဝလဒ္ဓိ၊ ထိုအယူကိုပင်။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
တဿ တိတ္ထကရဿ၊ ထိုအယူကိုပြုတတ်သော ဆရာကြီးသည်။
(ဂဟိတာ၊ ၌စပ်။)
ဝါ၊ အား။
ခမတိ စေဝ၊ နှစ်သက်လည်း နှစ်သက်၏။
ရုစ္စတိ စ၊ ကြိုက်လည်း ကြိုက်၏။
ဣဒမေဝ၊ ဤအယူသည်သာ။
သစ္စံ၊ မှန်၏။
ဣတိ စ၊ ဤသို့လည်း။
ဒဠှဂ္ဂါဟေန၊ မြဲမြံစွာ ယူခြင်းဖြင့်။
ဂဟိတာ၊ ယူအပ်ပြီ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
တဿ၊ ထိုဆရာကြီး၏။
ခန္တိရုစိအာဒါယောတိ၊ ခန္တိရုစိအာဒါယောဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။အဓိစိတ္တေ။ ။ စိတ္တသဒ္ဒါသည် စိတ်(ဝိညာဥ်) ဟူသော အနက်၌ ထင်ရှားပြီးဖြစ်၏၊ ဤနေရာ၌ စိတ်ကို ခေါင်းတပ်၍ ပဓာနနည်းအားဖြင့် ဆိုထား၏၊ ထို့ကြောင့်စိတ္တဖြင့် သမာဓိကို ယူစေလိုရကား "လောကိယသမာဓိဘာဝနာယ" ဟု ဖွင့်သည်၊ [စိတ္တသီသေနေတ္ထ သမာဓိ နိဒ္ဒိဋ္ဌော- ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ပဌမဂါထာအဖွင့်] မဟာဋီကာကားမုချနည်းလည်း ဖွင့်သေး၏။
တိတ္ထာယတနသာမိကဿ။ ။ တရန္တိ ဥပ္ပလဝန္တိ သတ္တာ ဥမ္မုဇ္ဇနိဇ္ဇံ ကရောန္တိဧတ္ထာတိ တိတ္ထံ၊ ငုတ်မှု ဖော်မှု ရေကူးမှုကို ပြုရာဆိပ်ကမ်း၊ တိတ္ထံဝိယာတိ တိတ္ထံ- ထိုဆိပ်ကမ်းနှင့်တူသော (မိစ္ဆာအယူ ရှိသူတို့၏ ငုတ်ရာ ဖော်ရာ ကူးရာ)မိစ္ဆာအယူ၊ ထိုအယူသည် ထိုအယူရှိသူတို့၏ တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် အာယတနမည်၏၊ ထိုအယူ၏ အရှင်ဖြစ်သော တိတ္ထိဆရာကြီးကို "တိတ္ထာယတနသာမိက" ဟု ဆိုသည်။
ဣဒါနိ၊ ပေ၊ ဝုစ္စတိ။ ။ "ဣဒါနိ" ၏ စပ်ပုဒ်မရှိသောကြောင့် ပါဌ်ပျက်နေဟန်တူသည်၊ "သာယေဝ လဒ္ဓိ" ကို "ဝုစ္စတိ" ၌ ပဓာနစပ်၊ "ဂဟိတာ" ၌ အပဓာနစပ်၊ "ယသ္မာ တဿ၊ ပေ၊ ခမတိ၊ တသ္မာ တဿ ခန္တီ တိ ဝုစ္စတိ" ဟုလည်းကောင်း, "ယသ္မာ၊ ပေ၊ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မာ တဿ ရုစီတိ ဝုစ္စတိ" ဟုလည်းကောင်း, "ယသ္မာ ဣဒမေဝ၊ ပေ၊ ဂဟိတာ တသ္မာ တဿ အာဒါယောတိ ဝုစ္စတိ" ဟုလည်းကောင်း အသီးသီးတွဲပါ။
တိတ္ထာယတနသာမိကဿ။ ။ တရန္တိ ဥပ္ပလဝန္တိ သတ္တာ ဥမ္မုဇ္ဇနိဇ္ဇံ ကရောန္တိဧတ္ထာတိ တိတ္ထံ၊ ငုတ်မှု ဖော်မှု ရေကူးမှုကို ပြုရာဆိပ်ကမ်း၊ တိတ္ထံဝိယာတိ တိတ္ထံ- ထိုဆိပ်ကမ်းနှင့်တူသော (မိစ္ဆာအယူ ရှိသူတို့၏ ငုတ်ရာ ဖော်ရာ ကူးရာ)မိစ္ဆာအယူ၊ ထိုအယူသည် ထိုအယူရှိသူတို့၏ တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် အာယတနမည်၏၊ ထိုအယူ၏ အရှင်ဖြစ်သော တိတ္ထိဆရာကြီးကို "တိတ္ထာယတနသာမိက" ဟု ဆိုသည်။
ဣဒါနိ၊ ပေ၊ ဝုစ္စတိ။ ။ "ဣဒါနိ" ၏ စပ်ပုဒ်မရှိသောကြောင့် ပါဌ်ပျက်နေဟန်တူသည်၊ "သာယေဝ လဒ္ဓိ" ကို "ဝုစ္စတိ" ၌ ပဓာနစပ်၊ "ဂဟိတာ" ၌ အပဓာနစပ်၊ "ယသ္မာ တဿ၊ ပေ၊ ခမတိ၊ တသ္မာ တဿ ခန္တီ တိ ဝုစ္စတိ" ဟုလည်းကောင်း, "ယသ္မာ၊ ပေ၊ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မာ တဿ ရုစီတိ ဝုစ္စတိ" ဟုလည်းကောင်း, "ယသ္မာ ဣဒမေဝ၊ ပေ၊ ဂဟိတာ တသ္မာ တဿ အာဒါယောတိ ဝုစ္စတိ" ဟုလည်းကောင်း အသီးသီးတွဲပါ။
တေန၊ ကြောင့်။
တဿ ခန္တိယာ၊ ပေ၊ အာဒါယဿတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
**အဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ** တိ၊ ကား။
ဂရဟာယ၊ ကဲ့ရဲ့ကြောင်းစကားကို။
ဝါ၊ ကဲ့ရဲ့အပ်သော အပြစ်ကို။
ဘညမာနာယ၊ ပြောဆိုအပ်သော်။
(ကုပိတော ဟောတိစသည်၌စပ်။)
**အနဘိရဒ္ဓေါ** တိ၊ ကား။
အပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ၊ မပြည့်စုံသော အကြံအစည်ရှိသည်။
(ဟောတိ၊ ၏။)
ပဂ္ဂဟိတစိတ္တော၊ ချီးမြှောက်အပ်သောစိတ်ရှိသည်။
နော(ဟောတိ)၊ မဖြစ်။
[အနဘိရဒ္ဓေါပုဒ်၏ အဖွင့်ကို ပါရာဇိကဏ် ဘာသာဋီကာပဌာမဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ် ပြခဲ့ပြီ။] "အပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ နော ပဂ္ဂဟိတစိတ္တော" တို့ကား အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်တည်း၊]
**ဥဒဂ္ဂေါ** တိ၊ ကား။
အဗ္ဘုန္နတကာယစိတ္တော(အဘိ+ ဥန္နတကာယစိတ္တော)၊ အလွန်တက်ကြွသော ကိုယ်စိတ်ရှိသည်။
(ဟောတိ။)
**ဣဒံဘိက္ခဝေ၊ ပေ၊ အနာရာဓနီယသ္မိံ** န္တိ၊ ကား။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
တဿ သတ္ထုနော၊ ထိုဆရာ၏လည်းကောင်း။
တဿေဝ၊ ထိုဆရာ၏ပင်။
လဒ္ဓိယာ စ၊ အယူ၏လည်းကောင်း။
အဝဏ္ဏေ၊ ဂုဏ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အပြစ်ကို။
ဘညမာနေ၊ ပြောဆိုအပ်သော်။
ကိံ၊ အဘယ်ကြောင့်။
ဣမေ၊ ဤရဟန်းတို့သည်။
ပရံ၊ သူတစ်ပါးကို။
ဂရဟန္တိ၊ ကဲ့ရဲ့ဘိသနည်း?။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ကာယဝစီဝိကာရနိဗ္ဗတ္တကံ၊ ကိုယ်၏ထူးခြားသော အမူအရာ, နှုတ်၏ထူးခြားသော အမူအရာကို ဖြစ်စေတတ်သော။
ယဒိဒံအနတ္တမနတ္တံ၊ အကြင်မိမိစိတ်မရှိသူ၏အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ မနှစ်သက်သူ၏အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။
ဗုဒ္ဓါဒီနံ၊ တို့၏။
အဝဏ္ဏေ၊ ကို။
ဘညမာနေ၊ သော်။
(ယဒိဒံ)အတ္တမနတ္တံ စ၊ အကြင် မိမိစိတ်ရှိသူ၏ အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်သူ၏ အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။
တဿေဝ သတ္ထုနော၊ ထိုဆရာ၏ဝင်လျှင်လည်းကောင်း။
တဿေဝ၊ ၏ပင်။
လဒ္ဓိယာစ၊ ၏လည်းကောင်း။
ဝဏ္ဏေ၊ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို။
ဘညမာနေ၊ သော်။
ယံ အတ္တမနတ္တံ စ၊ သည်လည်းကောင်း။
ဗုဒ္ဓါဒီနံ၊ တို့၏။
ဝဏ္ဏဘဏနေ၊ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုရာ၌။
ယံ အတ္တမနတ္တံ စ၊ သည်လည်းကောင်း။
(အတ္ထိ၊)
ဣဒံ၊ ဤအလုံးစုံသည်။
အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗဿ၊ ရှေး၌ အညတိတ္ထိယဖြစ်သော သာမဏေ၏။
အနာရာဓနီယသ္မိံ၊ ပရိဝါသ်၏ကျင့်ဝတ်ကို မပြီးစေတတ်သောအမှု၌။
သင်္ဃာတနီယံ၊ ပေါင်းစုအပ်သော လက္ခဏာတည်း။
အနာရာဓကေ၊ မပြီးစေတတ်သောအမှု၌။
ပရိဝါသဝတ္တံ၊ ပရိဝါသ်၏ကျင့်ဝတ်ကို။
အပူရကေ၊ မပြည့်စေတတ်သော။
ကမ္မေ၊ အမှု၌။
ဣဒံ၊ ဤအလုံးစုံသည်။
လိင်္ဂံ၊ အသွင်တည်း။
ဣဒံ၊ သည်။
သက္ခဏံ၊ အမှတ်အသားတည်း။
ဣဒံ၊ သည်။
အစလပမာဏံ၊ မလှုပ်ရှားနိုင်သော ပမာဏတည်း။
ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
အနာ၊ပေ၊ သင်္ဃာတနီယံ (ကံ) ။ ။ အနာရာဓနီယသ္မိံကို "အနာရာဓကေ" ဟု ဖွင့်၏၊ ထိုသို့ ဖွင့်သဖြင့် အာပုဗ္ဗ+ ရာဓဓာတ်+ အနီယပစ္စည်း၏ ကတ္တားဟောကိုပြ၏၊ ယောဇနာ၌ ကရဏသာဓ် ပြလေသည်၊ သံဃာတနီယံ၌ သံပုဗ္ဗ+ ဟနဓာတ်သည်ပေါင်းစုခြင်းအနက်ဟောတည်း၊ "သံ ဟညတေတိ သံဃာတနီယံ- ပေါင်းစုအပ်သောလက္ခဏာ" မိမိပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သော အယူ၏အရှင်ဖြစ်သော ဆရာ၏လည်းကောင်း, ထိုဆရာ့အယူ၏လည်းကောင်း, အပြစ်ပြောလျှင် မနှစ်သက်ခြင်း, ဗုဒ္ဓ စသည်တို့၏အပြစ်ပြောလျှင် နှစ်သက်ခြင်း, ဆရာ၏လည်းကောင်း, ဆရာ့အယူ၏လည်းကောင်းဂုဏ်ကိုပြောလျှင် နှစ်သက်ခြင်း, ဗုဒ္ဓ စသည်တို့၏ ဂုဏ်ကိုပြောလျှင် မနှစ်သက်ခြင်းဤလေးပါးသောလက္ခဏာသည် ပရိဝါသကျင့်ဝတ်ကို မပြီးစေတတ်သောအမှု၌ မလှုပ်မရှားနိုင် မြဲခိုင်သော အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်၊ ဤလက္ခဏာကို ကြည့်၍ အယူတစ်ခုမှအယူတစ်ခုသို့ ပြောင်းရွှေ့လာသူတိုင်းကို အကဲခတ်နိုင်သည်။
**ဧဝံ အနာရာဓကော၊ ပေ၊ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော** တိ၊ ကား။
ဣတော၊ ဤအင်္ဂါတို့တွင်။
ဧကေနပိ၊ တစ်ပါးလည်းဖြစ်သော။
အင်္ဂေန၊ အင်္ဂါနှင့်။
သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗသာမဏေကို။
နဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော၊ မြင့်မြတ်သောရဟန်းအဖြစ်သို့ မရောက်စေထိုက်။
[ယောဇနာ၌ ဣတောကို အပါဒါန်ပေး၍ "နီဟဋေန" ဟုစပ်ပုဒ်ထည့်သည်၊ "ဣတော- ဤအင်္ဂါတို့မှ၊ နိဟဋေန- ထုတ်ဆောင်အပ်သော" ဟုပေး။]
သုက္ကပက္ခေ၊ ၌။
သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော ကျင့်ဝတ်ကို။
ဝုတ္တဝိပလ္လာသေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသော ကျင့်ဝတ်၏ပြောင်းပြန်အားဖြင့်။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
**ဧဝံ အာရာဓကော ခေါ ဘိက္ခဝေ** တိ၊ ကား။
ဧဝံ၊ သို့။
အတိကာလေန၊ အလွန်စောလွန်းသောအခါ၌။
န ဂါမပ္ပဝေသနံ၊ ရွာတွင်းသို့ မဝင်ခြင်းလည်းကောင်း။
(အတ္တမနတာတိဝယ် ဣတိ၌ စပ်။)
အတိဒိဝါ၊ အလွန် နေမြင့်မှ။
န ပဋိက္ကမနံ၊ မပြန်ခြင်းလည်းကောင်း။
န ဝေသိယာဒိဂေါစရတာ၊ ပြည့်တန်ဆာမ အစရှိသောကျက်စားရာရှိသူမဟုတ်သည်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
သဗြဟ္မစာရီနံ၊ သီတင်းသုံးဖော်တို့၏။
ကိစ္စေသု၊ ကိစ္စတို့၌။
ဒက္ခတာဒိ၊ ကျွမ်းကျင်သူ၏အဖြစ် အစရှိသည်လည်းကောင်း။
ဥဒ္ဒေသာဒီသု၊ ပါဠိကိုရွတ်ပြခြင်းအစရှိသည်တို့၌။
တိဗ္ဗစ္ဆန္ဒတာ၊ ထက်သန်သော ဆန္ဒရှိသူ၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။
တိတ္ထိယာနံ၊ တို့၏။
အဝဏ္ဏဘဏနေ၊ ဂုဏ်၏ဆန့်ကျင်ဘက်အပြစ်ကို ပြောဆိုခြင်း၌။
အတ္တမနတာ၊ မိမိစိတ်ရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်သူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
ဗုဒ္ဓါဒီနံ၊ ဘုရားအစရှိသော ရတနာသုံးပါးတို့၏။
အဝဏ္ဏဘဏနေ၊ ၌။
အနတ္တမနတာ၊ လည်းကောင်း။
ဝါ၊ လည်းကောင်း။
တိတ္ထိယာနံ၊ တို့၏။
ဝဏ္ဏဘဏနေ၊ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုပြောဆိုခြင်း၌။
အနတ္တမနတာ၊ လည်းကောင်း။
ဗုဒ္ဓါဒီနံ၊ တို့၏။
ဝဏ္ဏဘဏနေ၊ ၌။
အတ္တမနတာ၊ လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
အဋ္ဌန္နံ၊ ကုန်သော။
ဣမေသံ တိတ္ထိယ ဝတ္တာနံ၊ ဤ တိတ္ထိဖြစ်ခဲ့ဖူးသူ၏ ကျင့်ဝတ်တို့ကို။
ပရိပူရဏေန၊ ဖြည့်ကျင့်ခြင်းအားဖြင့်။
ဘိက္ခူနံ၊ တို့ကို။
အာရာဓကော ပရိတောသကော၊ နှစ်သက်စေတတ်သော။
အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော၊ အညတိတ္ထိယ ပုဗ္ဗသာမဏေကို။
အာဂတော၊ ရောက်လာပြီးသည်။
(သမာနော) ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗာ၊ ၏။
[အာရာဓကောကို ပရိတောသကောဟုဖွင့်သည်၊ **"ပြီးစေခြင်း"** အနက်ဟောမဟုတ်၊ ဟူလို။]
ပန၊ ဆက်။
ဥပသမ္ပဒမာဠကေပိ၊ ပဉ္စင်းခံရာ တန်ဆောင်းဝန်း၌လည်း။
ဧကံ၊ တစ်ခုသော။
ဝတ္တံ၊ ကျင့်ဝတ်ကို။
သစေ ဘိန္ဒတိ၊ အကယ်၍ ဖျက်အံ့။
(ဧဝံသတိ) ပုန၊ တစ်ဖန်။
စတ္တာရော မာသေ၊ လေးလတို့ပတ်လုံး။
ပရိဝသိတဗ္ဗံ၊ ပရိဝါသ်နေရာ၏။
(ထပ်၍ ပရိဝါသ်နေပါ၊ ဟူလို။)
ပန၊ ဆက်။
ဘိန္နသိက္ခာယ၊ ပျက်သောသိက္ခာရှိသော။
သိက္ခာမာနာယ၊ သိက္ခာမာန်အား။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
သိက္ခာပဒါနိ စ၊ သိက္ခာပုဒ်တို့ကိုလည်းကောင်း။
သိက္ခာသမ္မုတိ စ၊ သိက္ခာသမ္မုတိတို့ကိုလည်းကောင်း။
ဒိယျတိယထာ၊ ပေးအပ်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ဣမဿ၊ ဤအညတိတ္ထိယပုဗ္ဗသာမဏေအား။
ကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ဒါတဗ္ဗံ၊ ပေးဖွယ်ရှိသည်။
အတ္ထိ၊ မရှိ။
ဟိ၊ မှန်။
ပုဗ္ဗေ၊ ၌။
ဒိန္နပရိဝါသောယေဝ၊ ပေးအပ်ပြီးသော ပရိဝါသ်သည်သာ။
တဿ၊ ထိုအညတိတ္ထိယပုဗ္ဗသာမဏေ၏။
ပရိဝါသော၊ တည်း။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ပုန၊ ဖန်။
စတ္တာရော မာသေ၊ တို့ပတ်လုံး။
ပရိဝသိတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
ပရိဝသန္တော၊ ပရိဝါသ်နေစဉ်။
အန္တရာ၊ လေးလမပြည့်မီ အကြား၌။
အဋ္ဌ၊ ရှစ်ပါးကုန်သော။
သမာပတ္တိယော၊ သမာပတ်တို့ကို။
သစေ နိဗ္ဗတ္တေတိ၊ အကယ်၍ဖြစ်စေအံ့။
(ဧဝံသတိ) လောကိယဓမ္မောနာမ၊ လောကီတရားမည်သည်။
(လောကီစျာန်သမာဓိမည်သည်။)
ကုပ္ပနသဘာဝေါပျက်စီးခြင်းသဘောရှိ၏။
(တသ္မာ၊ ကြောင့်။)
န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော၊ ထိုက်။
စတ္တာရော မာသေ၊ တို့ပတ်လုံး။
ပူရိတဝတ္တောဝ၊ ဖြည့်အပ်ပြီးသော ကျင့်ဝတ်ရှိသူကိုသာ။
ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော၊ ၏။
ပန၊ သို့မဟုတ်။
ပရိဝသန္တော၊ စဥ်။
စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။
မဟာဘူတာနိ၊ မဟာဘုတ်တို့ကို။
သစေ ပရိဂ္ဂဏှတိ၊ အကယ်၍ ပိုင်းခြား၍ယူနိုင်အံ့။
ဥပါဒါရူပါနိ၊ ဥပါဒါရုပ်တို့ကို။
(သစေ) ပရိစ္ဆိန္ဒတိ၊ အကယ်၍ ပိုင်းခြားနိုင်အံ့။
နာမရူပံ၊ ကို။
(သစေ) ဝဝတ္ထပေတိ၊ အကယ်၍ ပိုင်းခြားမှတ်သားနိုင်အံ့။
တိလက္ခဏံ၊ လက္ခဏာယာဉ်သုံးပါးသို့။
အာရောပေတွာ၊ တင်၍။
ဝိပဿနံ၊ ဝိပဿနာကို။
(သစေ) အာရဘတိ၊ အကယ်၍ အားထုတ်အံ့။
(ဧဝံသတိ) လောကိယဓမ္မော နာမ၊ မည်သည်။
(လောကီဖြစ်သော ကာမာဝစရဝီပဿမာ မည်သည်။)
ကုပ္ပနသဘာဝေါ၊ ၏။
(တသ္မာ၊ ကြောင့်။)
နေ ဝ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော၊ ထိုက်။
ပန၊ ကား။
ဝိပဿနံ၊ ကို။
ဝဎေုတွာ၊ တိုးပွားစေ၍။
သောတာပတ္တိမဂ္ဂံ၊ သောတာပတ္တိမဂ်ကို။
သစေ ပဋိလဘတိ၊ အကယ်၍ရအံ့။
(ဧဝံ၊ သတိ) ဝတ္တံ= ပရိဝါသ ကျင့်ဝတ်သည်။
ပရိပုဏ္ဏယေဝ၊ ပြည့်ပြီးသည်သာလျှင်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်တော့၏။
(လေးလမပြည့်သော်လည်း သောတာပတ္တိမဂ်ကို ရသဖြင့် ပရိဝါသကျင့်ဝတ် ပြည့်ပြီ၊ ဟူလို။)
သဗ္ဗဒိဋ္ဌိဂတာနိ၊ အလုံးစုံသော မိစ္ဆာအယူတို့ကို။
သမူဟတာနိ၊ အကြွင်းမဲ့ပယ်နှုတ်အပ်ကုန်ပြီ။
ဝိစိကိစ္ဆာသလ္လံ၊ ဝိစိကိစ္ဆာတည်းဟူသော မြားငြောင့်ကို။
အဗ္ဗုဠှံ၊ ပယ်နှုတ်အပ်ပြီ။
တံ ဒိဝသမေဝ၊ သောတာပတ္တိမဂ်ကိုရရာ ထိုနေ့၌သာ။
ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော၊ ၏။
တိတ္ထိယလိင်္ဂေ၊ တိတ္ထိ အသွင်၌။
ဌိတော၊ တည်လျက်။
သောတာပန္နော၊ သောတာပန်သည်။
သစေပိ ဟောတိ၊ အကယ်၍မူလည်းဖြစ်အံ့။
(ဧဝံသတိပိ၊ သော်လည်း။)
ပရိဝါသကိစ္စံ၊ ပရိဝါသ်ကျင့်ဖွယ်ကိစ္စသည်။
နတ္ထိ၊ မရှိတော့။
တဒဟေဝ၊ ထိုနေ့၌ပင်။
ပဗ္ဗာဇေတွာ၊ ရှင်ဖြစ်စေပြီး၍။
ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗောတိ၊ ၏။
**ဥပဇ္ဈာယမူလကံ စီဝရံ ပရိယေသိတဗ္ဗ** န္တိ၊ ကား။
ဥပဇ္ဈာယံ၊ ဥပဇ္ဈာယ်ကို။
ဣဿရံ၊ အစိုးရသူကို။
(သင်္ကန်းပိုင်ဆိုင်သူကို။)
ကတွာ၊ ၍။
တဿ၊ ထိုအညတိတ္ထိယဗုဗ္ဗသာမဏေဖို့။
စီဝရံ၊ ကို။
ပရိယေသိတဗ္ဗံ၊ ရှာမှီးထိုက်၏။
ပတ္တမ္ပိ၊ ကိုလည်း။
ထထေဝ၊ ထို့အတူပင်။
(ပရိယေသိတဗ္ဗံ၊ ၏။
"ဥပဇ္ဈာယမူလကသပိတ်ကို ရှာပါ" ဟူလို။)
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဥပဇ္ဈာယဿ၊ ၏။
ဝါ၊ မှာ။
ပတ္တစီဝရံ၊ သည်။
ယဒိအတ္ထိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ) ဣမဿ၊ ဤအညတိတ္ထိယပုဗ္ဗသာမဏေအား။
ဒေဟိ၊ ပေးလိုက်ပါလော။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတ္တဗ္ဗော၊ လျှောက်ထိုက်၏။
အထ နတ္ထိ၊ အကယ်၍မရှိအံ့။
အညေ၊ ဥပဇ္ဈာယ်မှ အခြားသောရဟန်းတို့သည်။
ဒါတုကာမာ၊ ပေးလိုကုန်သည်။
(အထ) ဟောန္တိ၊ ကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ) တေဟိပိ၊ ထိုဥပဇ္ဈာယ် မှ အခြားရဟန်းတို့သည်လည်း။
ဣဒံ၊ ဤသပိတ်သင်္ကန်းကို။
တုမှာကံ၊ အရှင်တို့၏ ဥစ္စာကို။
ကတွာ၊ ပြု၍။
ဣမဿ၊ ဤအညတိတ္ထိယပုဗ္ဗသာမဏေအား။
ဒေထ၊ ပေးပါကုန်။
ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်၍။
ဥပဇ္ဈာယဿေဝ၊ အားသာလျှင်။
ဒါတဗ္ဗံ၊ ပေးရာ၏။
(အညတ္တိယပုဗ္ဗအား အခြားရဟန်းတို့က တိုက်ရိုက်မပေးလိုက်ပါနှင့်။
ဥပဇ္ဈာယ်အား လှူပြီးမှ ဥပဇ္ဈာယ်ကတစ်ဆင့် ပေးပါစေ၊ ဟူလို။)
ကသ္မာ၊ အဘယ်ကြောင့်နည်း?။
တိတ္ထိယာ နာမ၊ တိတ္ထိတို့မည်သည်။
ဝိလောမာ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်တို့သည်။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
သံဃေန၊ သည်။
မေ၊ တပည့်တော်အား။
ပတ္တစီဝရံ၊ ကို။
ဒိန္နံ၊ အပ်ပြီ။
မယှံ၊ တပည့်တော်၏။
တုမှေသု၊ အရှင်ဘုရားတို့၌။
(ဥပဇ္ဈာယ်ကို ဆိုသည်။)
အာယတ္တံ၊ စပ်ဆိုင်သော အရာဝတ္ထုသည်။
ကိံ၊ အဘယ်မှနည်း?။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတွာ၊ လျှောက်၍။
သြဝါဒါနုသာသနိံ၊ ဆုံးမကန့်မြစ်ခြင်းကို။
န ကရေယျုံ၊ မပြုကုန်ရော။
ဝါ၊ မလိုက်နာကုန်ရာ။
ပန၊ အနွယကား။
ဥပဇ္ဈာယေန၊ နှင့်။
[များသောအားဖြင့် အာယတ္တနှင့် တွဲရာဝယ် ဆဋ္ဌီသာရှိသည်။ ထို့ကြောင့် "ဥပဇ္ဈာယဿ" ဟုရှိလျှင် ကောင်း၏။]
အာယတ္တဇီဝိကတ္တာ၊ စပ်သောအသက်မွေးဝမ်းကျောင်းရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
(သပိတ်, သင်္ကန်းက ဥပဇ္ဈာယ်ထံမှရသောကြောင့်။)
တဿ၊ ထိုဥပဇ္ဈာယ်၏။
ဝစနကရော၊ စကားကို ပြာလုပ်သူသည်။
ဝါ၊ စကားကို လိုက်နာသူသည်။
ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လတ္တံ့။
တေန၊ ကြောင့်။
အဿ၊ ထိုအညတိတ္ထိယပုဗ္ဗဖို့။
ဥပဇ္ဈာယမူလကံ၊ ဥပဇ္ဈာယ်လျှင် အရင်းခံရှိသော။
စီဝရံ၊ ကို။
ပရိယေသိတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
ဣတိ, ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
[ **"တေနဿ"** ဟု **"အဿ"** မပါလျှင်ကောင်း၏၊ **"တေန၊ ကြောင့်၊
ဥပဇ္ဈာယမူလကံ စီဝရံ ပရိယေသိတဗ္ဗံတိ၊ ဟူ၍၊
တုတ္တံ၊ ပြီ"** ဟု ပေး။]
**ဘဏ္ဍုကမ္မာယာ** တိ၊ ကား။
ကေသောရောပနတ္ထံ၊ ဆံကို ရိတ်ချခြင်းအကျိုးငှာ။
(အပလောကေတဗ္ဗော၌ စပ်။)
ဘဏ္ဍုကမ္မကထာ၊ ဘဏ္ဍုကမ္မကထာ= သည်။
ပရတော၊ နောက်၌။
အာဂမိဿတိ၊ လာလတ္တံ့။
**အဂ္ဂိကာ** တိ၊ ကား။
အဂ္ဂိပရိစရဏကာ၊ မီးကို ပြုစုလုပ်ကျွေးတတ်ကုန်သော။
**ဇဋိလကာ** တိ၊ ကား။
တာပသာ၊ ရသေ့တို့သည်။
( "သန္တိ" ဟု ထည့်စပ်။)
**ဧတေ ဘိက္ခဝေ ကရိယဝါဒိနော** တိ၊ ကား။
ဧတေ၊ ဤရသေ့တို့သည်။
ကိရိယံ၊ ကိရိယကို။
ဝါ၊ ကံကိုပြုအပ်ရာရောက်၏ဟူသောအယူကို။
န ပဋိဗာဟန္တိ၊ မတားမြစ်ကြကုန်။
ကမ္မံ၊ ကံသည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
ကမ္မဝိပါကော၊ ကံ၏အကျိုးသည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
ဣတိ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိကာ၊ ဤသို့ အယူရှိကြကုန်၏။
ဟိ၊ မှန်။
သဗ္ဗဗုဒ္ဓါ၊ အလုံးစုံသော ဘုရားရှင်တို့သည်။
နေက္ခမ္မပါရမိံ၊ နေက္ခမ္မပါရမီကို။
ပူရယမာနာ၊ ဖြည့်ကျင့်ကုန်လသော်။
ဧတဒေဝ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ ဤ ရသေ့ အဖြစ်ကိုပင်။
ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ကျင့်ကြကုန်၍။
ပူရေသုံ၊ ဖြည့်ကျင့်ကြကုန်ပြီ။
(အချို့စာအုပ်တို့၌ **"ပါရမီ၊ တို့ကို၊ ပူရေသုံ= ကုန်ပြီ"** ဟု ရှိသည်။)
မယာပိ၊ ငါဘုရားသည်လည်း။
တထေဝ၊ ထိုရှေးဘုရားတို့ အတူပင်။
ပူရိတာ၊ ဖြည့်တော်မူအပ်ကုန်ပြီ။
ဧတေသံ၊ ဤရသေ့တို့၏။
သာသနေ၊ ၌။
ပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ ရဟန်းအဖြစ်သည်။
ဝိလောမာ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်သည်။
န (ဟောတိ)၊ မဖြစ်။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
တေသံ၊ ထိုရသေ့တို့အား။
ပရိဝါသော၊ ကို။
န ဒါတဗ္ဗော၊ မပေးထိုက်။
(ပေးဖွယ်မလို။)
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
**ဣမာဟံ၊ ပေ၊ ပရိဟာရံ ဒမ္မီ"** တိ၊ ကား။
အဟံ၊ သည်။
တေသံ၊ ထို ဆွေတော်မျိုးတော်တို့အား။
ပါဋေက္ကံ၊ အသီးအခြား တစ်မျိုးသော။
သြဒိဿကံ၊ ရည်ညွှန်းအပ်သော။
ဣမံ ပရိဟာရံ၊ ဤ အစောင့်အရှောက်ကို။
ဒဒါမိ၊ ပေးတော်မူ၏။
[ဤစကားတော်အရ "ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည် ဆန္ဒာဂတိလိုက်ရာ မရောက်ပါလော?" ဟုမေးဖွယ်ရှိ၍ "ကသ္မာ" စသည်ကို မိန့်သည်။]
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧဝံ၊ သို့။
အာဟ၊ မိန့်တော်မူသနည်း?။
ဟိ(ယသ္မာ)၊ အကြင့်ကြောင့်။
တေ၊ ထို သာကီဝင်တို့သည်။
တိတ္ထာယတနေ၊ တိတ္ထိတို့၏တည်ရာ သာသနာ၌။
ပဗ္ဗဇိတာ၊ ရဟန်းပြုကြကုန်သည်။
(သမာနာ) ပိ၊ ဖြစ်ပါကုန်သော်လည်း။
သာသနဿ၊ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်၏။
အဝဏ္ဏကာမာ၊ ကျေးဇူးမဲ့ကို လိုလားသူတို့သည်။
န ဟောန္တိ၊ မဖြစ်ကုန်။
အမှာကံ၊ တို့၏။
ဉာတိသေဋ္ဌဿ၊ မြတ်သော ဆွေမျိုး၏။
သာသနံ၊ သာသမာတော်တည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝဏ္ဏဝါဒိနောဝ၊ ဂုဏ်ကို ပြောလေ့ရှိကုန်သည်သာလျှင်။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧဝံ၊ ဤသို့ **"ဣမာဟံ ဘိက္ခဝေ၊ ပေ၊ ပရိကာရံ ဒမ္မိ"** ဟူ၍။
အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
**အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗဝတ္ထုကထာ၊ သည်။**
**နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။**