**ဆကဏေနာ**တိ၊ ကား။
ဂေါမယေန၊ နွားချေးဖြင့်လည်းကောင်း။
**ပဏ္ဍုမတ္တိကာယာ**တိ၊ ကား။
တမ္ဗမတ္တိကာယ၊ မြေနီဖြင့်လည်းကောင်း။
(ရဇန္တိ၌ စပ်။)
မူလရဇနာဒီသု၊ အမြစ်ဆိုးရည် အစရှိသည်တို့တွင်။
ဟလိဒ္ဒိံ၊ နနွင်းတက်ကို။
ထပေတွာ၊ ချန်ထား၍။
သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော။
မူလရဇနံ၊ အမြစ်ဆိုးရည်သည်။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
မဉ္ဇိဋ္ဌဉ္စ၊ ထန်းကျင့်ပင်ကိုလည်းကောင်း။
ဝါ၊ နီးပါးဆေးပင်ကိုလည်းကောင်း။
တုင်္ဂဟာရဉ္စ၊ ပိန္နဲနွယ်ပင်ကိုလည်းကောင်း။
ထပေတွာ၊ ၍။
သဗ္ဗံ၊ သော။
ခန္ဓရဇနံ၊ ပင်စည်ဆိုးရည်သည်။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
[ဤကဲ့သို့ ချန်ထားရခြင်းသည် အသွေးအရောင်က ကောင်းလွန်းသောကြောင့် ဖြစ်ဟန်တူသည်။]
တုင်္ဂဟာရော နာမာ၊ မည်သည်။
ဧကော၊ တစ်မျိုးသော။
သကဏ္ဍကရုက္ခော၊ ဆူးရှိသော သစ်ပင်တည်း။
["တုင်္ဂုဟာရ" ကို "ပိန္နဲနွယ်ပင်" ဟု ပေးကြ၏။
"ပိန္နဲနွယ်ပင်" ၌ ဆူး ရှိ မရှိကို သတိပြုပါလေ။]
တဿ၊ ထို သစ်ပင်၏။
ဟရိတာလဝဏ္ဏံ၊ ဆေးဒန်း မြင်းသီလာ အဆင်းရှိသော။
ခန္ဓရဇနံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ရှိ၏။
လောဒ္ဒဉ္စ၊ ဒေါက်ရပ်ခေါက်ကိုလည်းကောင်း။
ကဏ္ဍုလဉ္စ၊ ကြာပိုင်ခေါက်ကိုလည်းကောင်း။
("မဒမ" ဟုလည်း ပေးကြ၏။)
ထပေတွာ၊ ၍။
သဗ္ဗံ၊ သော။
တစရဇနံ၊ အခေါက်ဆိုးရည်သည်။
ဝဋ္ဋတိ၊
[ထိုအခေါက်များကို ချန်ထားရခြင်းမှာ အနံ့မကောင်းသောကြောင့် ဖြစ်ဟန်တူသည်။]
အလ္လိပတ္တံ၊ ဒန်းရွက်ကိုလည်းကောင်း။
နီလိပတ္တဉ္စ၊ မဲရွက်ကိုလည်းကောင်း။
ထပေတွာ သဗ္ဗံ၊
ပတ္တရဇနံ၊ အရွက်ဆိုးရည်သည်။
ဝဋ္ဋတိ၊
[ထိုအရွက်များကို ချန်ထားရခြင်းမှာ အသွေးအရောင် မကောင်းသောကြောင့် ဖြစ်ဟန်းတူသည်၊ ခုဒ္ဒသိက္ခာနိဿယ၌ "အလ္လိပတ္တကို မဲရွက်, နီလိပတ္တကို ဒန်းရွက်" ဟု ပေးသည်။]
ပန၊ ထိုသို့ပင် အလ္လိပတ္တ, နီလိပတ္တကို ချန်ထားရပါသော်လည်း။
ဂိဟိပရိဘုတ္တံ၊ လူတို့ သုံးစွဲအပ်ပြီးသော အဝတ်ဟောင်းကို။
အလ္လိပတ္တေန၊ ဒန်းရွက်ဖြင့်။
ဧကဝါရံ၊ တစ်ကြိမ်ကို။
ရဇိတုံ၊ ဆိုးခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊
[လူတို့ သုံးစွဲထားသည့်အတွက် အရောင် ကွက်တိကွက်ကျား ဖြစ်နေသောကြောင့် အလ္လိပတ္တဖြင့် တစ်ကြိမ်ဆိုးပြီးမှ အသွေးအရောင် ညီသောအခါ အခြားဆိုးရည်များဖြင့် ဆိုးနိုင်သည်။]
မူလရဇနံ။ ။ ရဉ္ဇတိ-ငြိကပ်တပ်စွဲတတ်၏၊ ဣတိ ရဇနံ (ဆိုးရည်)၊ သင်္ကန်း၌ ငြိကပ် တပ်စွဲနေတတ်သော ဆိုးရည်တည်း၊ မူလဿ - အမြစ်၏+ရဇနံ- ဆိုးရည်တည်း၊မူလရဇနံ- အမြစ်၏ ဆိုးရည်၊ ခန္ဓရဇန စသည်တို့၌လည်း နည်းတူ။
ကိံ သုကပုပ္ဖဉ္စ၊ ပေါက်ပွင့်ကိုလည်းကောင်း။
ကုသုမ္ဘပုပ္ဖဉ္စ၊ ဝတ်ပန်းပွင့်ကိုလည်းကောင်း။
ဌပေတွာ သဗ္ဗံ၊
ပုပ္ဖရဇနံ၊ အပွင့်ဆိုရည်သည်။
ဝဋ္ဋတိ၊
ပန၊ ကား။
ဖလရဇနေ၊ အသီးဆိုးရည်၌။
ကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော ဆိုးရည်သည်။
န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်သည်ကား။
န၊ မဟုတ်။
(ဝဋ္ဋတိ ဧဝ၊ သည်သာ။)
အပက္ကရဇနံ၊ မကျက်သေးသော ဆိုးရည်ကို။
**သီတုဒကာ**တိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
[**"သီတုဒကာယ၊ အေးသောဆိုးရည်ဖြင့်။
ဝါ၊ မကျက်သေးသော ဆိုးရည်ဖြင့်"** ဟု ပါဠိတော်၌ ပေးပါ။]
သီတုဒကာကို လိင်္ဂဝိပလ္လာသ (နပုလ္လိင်မှ ဣတ္ထိလိင် ပြန်နေသောပုဒ်) ဟု ယောဇနာ၌ ဆို၏။]
**ဥတ္ထရာဠုမ္ပ**န္တိ၊ ကား။
ဝဋ္ဋာဓာရကံ၊ လုံးဝိုင်းသော ခွေကို။
(ဗန္ဓိတုံ အနုဇာနာမိ၌ စပ်။)
[ဥတ္တုရာဠုတော+ပါတိ ရက္ခတီတိ ဥတ္တရာဠုမ္ပ၊ လျှံတက်လာသော။
(ဝေလာသော။)
ရေမှ စောင့်ရှောက်တတ်သောကြောင့် ခွေဝိုင်းကို "ဥတ္တရာဠုမ္ပ" ဆိုသည်။]
တံ အာဓာရကံ၊ ထို ခွေဝိုင်းကို။
ပရိက္ခိပိတွာ၊ ဝန်းရံ၍။
ရဇနံ၊ ဆိုးရည်ကျိုအပ်သောအဆောက်အဦးကို။
(ဆိုရည်ကျိုရန် အခေါက်, အရွက်စသည်ကို။)
ပက္ခိပိတုံ၊ တည့်ခြင်းငှာ။
အနုဇာနာမိ၊ ၏။
ဣတိ အတ္ထော၊
ဟိ၊ အကျိုးကား။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ကတေ၊ ပြုအပ်သော်။
ရဇနံ၊ ဆိုရည်သည်။
န ဥတ္တရတိ၊ လျှံမတက်။
(ဝေ၍မကျ။)
**ဥဒကေ ဝါ နခပိဋ္ဌိကာယ ဝါ**တိ၊ ကား။
ပရိပက္ကံ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကျက်သည်။
သစေ ဟောတိ၊ အံ့။
(ဧဝံ သတိ)။
ဥဒကပါတိယာ၊ ရေခွက်၌။
ဒိန္နော၊ ပေးအပ်သော။
(ထည့်အပ်သော။)
ထေဝေါ၊ ဆိုးရည်ပေါက်သည်။
သဟသာ၊ အဆောတလျင်။
န ဝိသရတိ၊ မပြန့်ကြဲ။
[ရေထဲ၌ ဆိုးရည်လုံးကလေး အဖြစ်ဖြင့် ခဏလောက် တည်နေသည်-ဟူလို။]
**နခပိဋ္ဌိယမ္ပိ**၊ လက်သည်း၏ ကျောက်ကုန်းပေါ်၌လည်း။
ဧဝဉှိ ၊ပေ၊ ဥတ္တရတိ။ ။ ဧဝံ ဝဋ္ဋာဓာရကေ အန္တော ရဇနကုမ္ဘိယာ ပက္ခိတ္တေ (ဤသို့ ခွေဝိုင်းကို ဆိုးရည်အိုး အတွင်း၌ ထည့်အပ်သော) မဇ္ဈေ ဥဒကံ တိဋ္ဌတိ (ခွေဝိုင်း၏ အလယ်၌ ရေတည်၏။) ဝဋ္ဋာဓာရကတော ဗဟိ သမန္တာ အန္တော ကုမ္ဘိယံ ရဇနဆလ္လိ- ခွေဝိုင်း၏ ဘေးပတ်ဝန်းကျင် အိုးအတွင်း၌ ဆိုးရည်ခေါက်တည်၏၊ ထို့ကြောင့် ဆိုးရည် ဝေမကျနိုင်၊- သာရတ္ထ။
(လက်သည်းပြင်ပေါ်၌လည်း)။
ဒိန္နော၊ သော။
ထေဝေါ၊ သည်။)
အဝိသရန္တော၊ မပြန့်ကြဲသည်။
(ဟုတွာ)။
တိဋ္ဌတိ၊ တည်နေ၏။
**ရဇနုဠုင်္ကန္တိ**၊ ကား။
ရဇနဥဠုင်္ကံ၊ ဆိုးရည်ခပ်ကြောင်း မှုတ်ကိုလည်းကောင်း။
**ဒဏ္ဍကထာလကန္တိ**၊ ကား။
သဒဏ္ဍကံ၊ အရိုးနှင့်တကွ ဖြစ်သော။
တမေဝ (ထာလကံ)၊ ထို ခွက်ကိုပင်လည်းကောင်း။
(အနုဇာနာမိ၌ စပ်။)
[အရိုးပါသော ခွက်ငယ်ကို "ဒဏ္ဍကထာလက" ဟု မှတ်ပါ။
**ရဇနကောလမ္ပန္တိ**၊ ကား။
ရဇနကုဏ္ဍံ၊ ဆိုးရည် ထည့်ရာ ဖျဉ်အိုးကို။
(အနုဇာနာမိ၌ စပ်။)
[ရဇနကုဏ္ဍန္တိ ပက္ကဇနတ္ထပနကံ၊ ကျိုအပ်ပြီးသော ဆိုးရည်ထည့်ရာဖြစ်သော။
မဟာဃဋံ၊ အိုးကြီးကို။
(အနုဇာနာမိ)- ဝိမတိ။]
**ဩမဒ္ဒန္တီ**တိ၊ ကား။
သမ္မဒ္ဒန္တိ၊ နယ်ကြကုန်၏။
**န စ အစ္ဆိန္နေထေဝေ ပက္ကမိတု**န္တိ၊ ကား။
ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။
ရဇနဗိန္ဓု၊ ဆိုးရည်ပေါက်သည်။
ဂဠိတံ၊ လျှောကျသည်။
(ဟုတွာ)။
န ဆိဇ္ဇတိ၊ မပြတ်စဲသေး။
တာဝ၊ ထိုမပြတ်စဲသေးသမျှ။
အညတြ၊ အခြားအရပ်သို့။
န ဂန္တဗ္ဗံ၊ မသွားရ။
(မသွားရ။)
**ပတ္ထိန္န**န္တိ၊ ကား။
အတိရဇိတတ္တာ၊ အလွန်ဆိုးအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
(ဆိုးရည်များကြောင့်။)
ထဒ္ဓံ၊ ခက်ထန်သည်။
(တောင့်မာနေသည်။
ဟောတိ။)
**ဥဒကေ ဩသာရေတု**န္တိ၊ ကား။
ဥဒကေ၊ ရေ၌။
ပက္ခိပတွာ၊ ထည့်၍။
ထပေတုံ၊ ထားခြင်းငှာ။
(အနုဇာနာမိ၌ စပ်။)
ပန၊ ဆက်။
ရဇနေ၊ ဆိုးရည်သည်။
နိက္ခန္တေ၊ ထွက်သွားလတ်သော်။
(ဆိုးရည် အများကြီး ရှိရာမှ အချို့ ဆိုးရည်များထွက်သွားလတ်သော်။)
တံ ဥဒကံ၊ ထို ရေကို။
ဆဍ္ဍေတွာ၊ စွန့်ပစ်၍။
စီဝရံ၊ ကို။
မဒ္ဒိတဗ္ဗံ၊ နယ်ရာ၏။
**ဒန္တကာသာဝါနီ**တိ၊ ကား။
ဧကံ (ဝါရံ) ဝါ၊ တစ်ကြိမ်သော်လည်းကောင်း။
ဒွေ ဝါရေ ဝါ၊ နှစ်ကြိမ်တို့တိုင်တိုင်သော်လည်းကောင်း။
ရဇိတွာ၊ ဆိုးပြီး၍။
ဒန္တဝဏ္ဏာနိ၊ ဆင်စွယ်ရောင်အဆင်းရှိသော သင်္ကန်းတို့ကို။
ဓာရေန္တိ၊ ဆောင်ကုန်၏။