Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā

Disaṃgamikādivatthukathā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

**သင်္ဂဟေတဗ္ဗော** တိ၊ ကား။ ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။ သာဓု၊ ကောင်းစွာ။ အာဂတာ၊ ကြွလာကုန်သည်။ အတ္ထ၊ ဖြစ်ပါကုန်၏။ ဣဓ၊ ဤအရပ်၌။ ဘိက္ခာ၊ ဆွမ်းကို။ သုလဘာ၊ လွယ်ကူစွာ ရအပ်ပါ၏။ သူပဗျဉ္ဇနံ၊ ဟင်းရည် ဟင်းလျာသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိပါ၏။ အနုက္ကဏ္ဌမာ‌နာ၊ မပျင်းရိကုန်ဘဲ။ ဝသထ၊ နေပါကုန်။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ ပိယဝစနေန၊ ချစ်ဖွယ်သော စကားဖြင့်။ သင်္ဂဟေတဗ္ဗော၊ သိမ်းသွင်းထိုက်၏။ [ဤသိမ်းသွင်းနည်းကို စဉ်းစားထိုက်၏။ စားကောင်းသောက်ဖွယ်ဖြင့် သိမ်းသွင်းရသည်မှာ ဘုရားအလိုတော် ကျမည်မထင်။]
ပုနပ္ပုနံ၊ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ်။ တထာကရဏဝသေန၊ ထိုသိမ်းသွင်းမှုကို ပြုခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ အနုဂ္ဂဟေတဗ္ဗော၊ ချီးမြှောက်ထိုက်၏။
အာမ၊ အိမ်း။ ဝဿိဿာမိ၊ နေပါအံ့။ (နေရတာပေါ့။) ဣတိ၊ သို့။ ပဋိဝစနဒါပနေန၊ စကားတုံ့ကို ပေးစေခြင်းအားဖြင့်။ ဥပလာပေတဗ္ဗော၊ နေခြင်း၏အနီး၌ ပြောဆိုစေထိုက်၏။ [ဥပပုဗ္ဗ+ လပဓာတ်, ဏေပစ္စည်း နေခြင်း၏အနီးဖြစ်သော "နေရတာပေါ့" ဟူသော စကားကို ပြောဆိုစေခြင်းကိုပင် "ဥပလာပန" ဟု ဆိုလိုသည်။]
အထ ဝါ၊ ကား။ စတူဟိ၊ ကုန်သော။ ပစ္စယေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ သင်္ဂဟေတဟေဗ္ဗာ စေဝ၊ သိမ်းသွင်းလည်း သိမ်းသွင်းထိုက်၏။ အနုဂ္ဂဟေတဗ္ဗော စ၊ ချီးမြှောက်လည်း ချီးမြှောက်ထိုက်၏။
ပိယဝစနေန၊ ဖြင့်။ ဥပလာပေတဗ္ဗော၊ ပြောဆိုထိုက်၏။ ကဏ္ဏသုခံ၊ နားချမ်းသာအောင်။ အာလပိတဗ္ဗော၊ ပြောဆိုထိုက်၏။ ဣတိ အတ္ထော။ ["အာလပိတဗ္ဗော" ကို ကြည့်၍ လာပေ၌ ဏေပစ္စည်း အနက်မရှိဟုကြံပါ၊ ဤကဲ့သို့ ပြောဆိုခြင်းကိုပင် "ဖြားယောင်းခြင်း, သွေးဆောင်ခြင်း" ဟုအဓိပ္ပာယ်ပြောကြသည်။ အထ ဝါတက်သော ဤနည်းကား ကျောင်း၌ရှိသာပစ္စည်းဖြင့် သိမ်းသွင်း ချီးမြှောက်ခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် ကောင်းသည်။ ဖြားယောင်းသော စကားကို ပြောဆိုခြင်းမဟုတ်။ လက်ရှိပစ္စည်းဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်းသာတည်း။]
စုဏ္ဏာဒီဟိ၊ ဆပ်ပြာမှုန့် အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ (အာဒိဖြင့် ပါဠိတော်၌လာသောမတ္တိကာ စသည်တို့ကို ယူ။) **ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော**၊ ‌ပြုစုလုပ်ကျွေးထိုက်၏။
**အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ** တိ၊ ကား။ သကလောပိ၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော။ သံဃော၊ သည်။ သစေ န ကရောတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ သဗ္ဗေသံ၊ အလုံးစုံသောရဟန်းတို့၏။ ဒုက္ကဋံ၊ သည်။ (ဟောတိ)။
ဣဓ၊ ဤ သင်္ဂဟစသည်ကို မပြုရာ၌။ ထေရာ၊ ထေရ်တို့သည်။ နေဝ မုစ္စန္တိ၊ အာပတ်မှ မလွတ်ကုန်။ ဒဟရာ၊ ရဟန်းငယ်တို့သည်။ န မုစ္စန္တိ၊ န်။ သဗ္ဗေဟိ၊ အလုံးစုံသောရဟန်း‌တို့သည်။ ဝါရေန၊ အလှည့်ကျအားဖြင့်။ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော၊ ၏။
အတ္တနော၊ ၏။ ဝါရေ၊ အလှည့်၌။ အနုပဋ္ဌဟန္တဿ၊ မလုပ်ကျွေးသောရဟန်း၏။ အာပတ္တိ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သည်။ (ဟောတိ)။
ပန၊ သို့သော်လည်း။ တေန၊ ထို ဗဟုသုတဖြစ်သော အာဂန္တုကရဟန်းသည်။ မဟာထေရာနံ၊ တို့၏။ ပရိဝေဏသမ္မဇ္ဇနဒန္တကဋ္ဌဒါနာဒီနိ၊ မိမိနေရာ ပရိဝုဏ်က တံမြက်လှည်းခြင်း, ဒန်ပူပေးခြင်း အစရှိသည်တို့ကို။ န သာဒိတဗ္ဗာနိ၊ မသာယာထိုက်ကုန်။
ဧဝံ၊ ဤသို့ မသာယာခြင်းသည်။ သတိပိ၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။ မဟာထေရေဟိ၊ တို့သည်။ သာယံပါတံ၊ ညဥ့်နံနက်။ ဥပဋ္ဌာနံ၊ ဆည်းကပ်ရာအရပ်သို့။ အာဂန္တဗ္ဗံ၊ လာရာ၏။
ပန၊ ထိုသို့ လာရာပါသော်လည်း။ တေန၊ ထိုဗဟုဿုတဖြစ်သော အာဂန္တုကရဟန်းသည်။ တေသံ၊ ထိုမဟာထေရ်တို့၏။ အာဂမနံ၊ လာခြင်းကို။ ဉတွာ၊ သိ၍။ ပဌမတရံ၊ စွာ။ မဟာထေရာနံ၊ တို့၏(အထံသို့)။ ဥပဋ္ဌာနံ၊ ဆည်းကပ်ခြင်းငှာ။ (သဝိဘတ်ကို အံပြု။) ဂန္တဗ္ဗံ၊ သွားရာ၏။
အဿ၊ ထိုဗဟုဿုတဖြစ်သော အာဂန္တုကရဟန်း၏။ သဒ္ဓိံစရာ၊ အတူတကွ လှည့်လည်ကုန်သော။ ဥပဋ္ဌာကာ၊ အလုပ်အကျွေးဖြစ်ကုန်သော။ ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။ သစေ အတ္ထိ၊ ကုန်အံ့။ [အချို့စာအုပ်တို့၌ "ဘိက္ခုဥပဋ္ဌာကာ" ဟု ရှိ၏။ မကောင်း။] (ဧဝံသတိ)။ မယှံ၊ ၏။ ဝါ၊ မှာ။ ဥပဋ္ဌာကာ၊ တို့သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိပါကုန်၏။ တုမှေ၊ အရှင်ဘုရားတို့သည်။ အပ္ပောသုက္ကာ၊ ကြောင့်ကြ မရှိကုန်သည်။ (ဟုတွာ)။ ဝိဟရထ၊ ပါကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ လျှောက်ရာ၏။
အဿ၊ ထိုဗဟုသုတဖြစ်သော အာဂန္တုကရဟန်း၏။ သဒ္ဓိံစရာ၊ န်သော။ (ဥပဋ္ဌာကာ၊ န်သော။ ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။) အထာပိ နတ္ထိ၊ အကယ်၍မူလည်းမရှိကုန်အံ့။ ပန၊ ထိုသို့ပင် မရှိပါကုန်သောလည်း။ တသ္မိံယေဝ ဝိဟာရေ၊ ၌ပင်။ ဧကော ဝါ၊ တစ်ပါးသော်လည်းဖြစ်သော။ ဒွေ ဝါ၊ နှစ်ပါးသော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဝတ္တသမ္ပန္နာ၊ ကျင့်ဝတ်နှင့်ပြည့်စုံသော ရဟန်းတို့သည်။ (အထ) ဝဒန္တိ၊ အကယ်၍ပြောကုန်အံ့။ (ကိံ?)။ မယံ၊ တို့သည်။ ထေရဿ၊ အာဂန္တုကထေရ်၏။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ပြုဖွယ် ကိစ္စကို။ ကရိဿာမ၊ န်အံ့။ အဝသေသာ၊ ကြွင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဖာသု၊ စွာ။ ဝိဟရန္တု၊ နေပါကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ (အထ ဝဒန္တိ။ ဧဝံ ဝဒန္တေသု။) သဗ္ဗေသံ၊ အလုံးစုံသော အာဝါသိက ရဟန်းတို့၏။ အနာပတ္တိ(ဟောတိ)။
**သော အာဝါသော ဂန္တဗ္ဗော** တိ၊ ကား။ ဥပေါသထကရဏတ္ထာယ၊ ဥပုသ်ပြုခြင်းအကျိုးငှာ။ အနွဒ္ဓမာသံ၊ လခွဲတိုင်း။ ဂန္ဓဗ္ဗော၊ သွားထိုက်၏။
သော စ၊ ထိုအာဝါသသို့လည်း။ ဥတုဝဿေယေဝ၊ ဆောင်းဥတု, နွေဥတု၌သာ။ (ဂန္တဗ္ဗော)။ ဥတုဝဿေယေဝ။ ။ ဥတုဝဿေယေဝါတိ ဟေမန္တဂိမှေသုယေဝ၊- သာရတ္ထ၊ "ဥတု" အရ ဥတုသုံးမျိုးနှင့် စပ်ဆိုင်သော်လည်း "ဝဿာနေ" ဟု မိုးဥတုကို သီးခြားယူမည် ဖြစ်သောကြောင့် "ဟေမန္တဂိမှေသု" ဟု ဖွင့်ရသည်၊ (တစ်နည်း) "ဥတု" အရသီတဥတု, ဥဏှဥတုဟု ဥတုနှစ်မျိုးရှိရာ သီတလွန်ကဲသော ဆောင်းဥတုကိုလည်းကောင်း, ဥဏှလွန်ကဲသော နွေဥတုကိုလည်းကောင်း ဥတုသဒ္ဒါက ဟောသည်ဟု ယူပါ၊ ဤအလို "ဝဿဿ- နှစ်၏၊ ဥတုယော- ဆောင်းဥတု, နွေဥတုတို့တည်း၊ ဥတုဝဿံ- နှစ်၏ဆောင်းဥတု, နွေဥတု" ဟု ကြံပါ။ ဝဿာနေ ပန၊ မိုးဥတု၌ကား။ ယံ၊ အကြင်အမှုကို။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်၏။ တံ၊ ထိုအမှုကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ **ဝဿံ ဝသန္တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ** တိအာဒိံ၊ အစရှိသောစကားရပ်ကို။ (ဘဂဝါ)။ အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထို ဝဿံ ဝသန္တိ အစရှိသောစကားရပ်၌။ **န ဘိက္ခဝေ။ ပေ။ ဝသိတဗ္ဗ** န္တိ၊ ကား။ ပုရိမိကာယ၊ ပုရိမဝါ၌။ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကေန၊ ပါတိမောက် ရွတ်ပြသောရဟန်းနှင့်။ ဝိနာ၊ ကင်း၍။ ဝဿံ၊ ဝါသို့။ န ဥပဂန္တဗ္ဗံ၊ မကပ်ရာ။
သော၊ ထို ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကရဟန်းသည်။ ဝဿူပဂတာနံ၊ ဝါသို့ ကပ်ပြီးကုန်လသော်။ (တစ်နည်း) ဝဿူပဂတာနံ၊ ဝါသို့ကပ်ပြီး‌ကုန်သော ရဟန်းတို့တွင်။ သော၊ ထို ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကရဟန်းသည်။ သစေ ပက္ကမတိ ဝါ၊ အကယ်၍မူလည်း အရပ်တစ်ပါးသို့ ဖဲသွားအံ့။ သစေဝိဗ္ဘမတိ ဝါ၊ အကယ်၍မူလည်း လူထွက်အံ့။ ကာလံ၊ သေခြင်းကို။ သစေ ကရောတိဝါ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) အညသ္မိံ၊ အခြားသော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကရဟန်းသည်။ သတိယေဝ၊ ရှိသော်သာ။ (ရှိမှသာ။) ပစ္ဆိမိကာယ၊ ပစ္ဆိမဝါ၌။ ဝသိတုံ၊ ဆက်လက်၍ နေခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။ (အညသ္မိံ၊ သည်။) အသတိ၊ မရှိလသော်။ အညတ္ထ၊ အခြား ကျောင်းတိုက်သို့။ ဂန္တဗ္ဗံ၊ ၏။ အဂစ္ဆန္တာနံ၊ မသွားကုန်သောရဟန်းတို့၏။ ဒုက္ကဋံ၊ သည်။ (ဟောတိ)။
ပန၊ သို့မဟုတ်။ (သော၊ ထိုပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကရဟန်းသည်။) ပစ္ဆိမိကာယ၊ ပစ္ဆိမဝါ၌။ သစေ ပက္ကမတိ ဝါ။ ပေ။ သစေ ကရောတိ ဝါ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ မာသဒွယံ၊ လနှစ်ခု အပေါင်းပတ်လုံး။ ဝသိတဗ္ဗံ၊ ဆက်လက်၍ နေနိုင်၏။ [ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် တစ်ရက်နေ့မှသီတင်းကျွတ်လပြည့်တိုင်အောင် ဆက်လက်၍ နေနိုင်၏။]