Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā

Sannipātānujānanādikathā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဥပေါသထက္ခန္ဓကေ၊ ၌။ **အညတိတ္ထိယာ** တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ လဒ္ဓိ၊ အယူကို။ တိတ္ထံ၊ တိတ္ထဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ အညံ၊ သာသနာတော်အယူမှတစ်ပါးသော။ တိတ္ထံ၊ အယူတည်း။ အညတိတ္ထံ၊ ယူ။ ဧတေသံ၊ ဤ ပရိဇ်တို့၏။ အညတိတ္ထံ၊ သာသနာတော်အယူမှ တစ်ပါးသောအယူသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ သာသနာတော်အယူမှ တစ်ပါးသော အယူရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တေ၊ ထိုပရိဗိုဇ်တို့သည်။) အညတိတ္ထိယာ၊ ယတို့မည်၏။ ဣတော၊ ဤသာသနာတော်အယူမှ။ အညလဒ္ဓိကာ၊ တစ်ပါးသော အယူရှိသော ပရိဗိုဇ်တို့။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
**ဓမ္မံ ဘာသန္တီ** တိ၊ ကား။ တေသံ၊ ထိုလူတို့အား။ ဝါ၊ တို့သည်။ ကတ္တဗ္ဗာကတ္တဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်, မပြုထိုက်သော။ ယံ၊ အကြင် ကောင်းမှု, မကောင်းမှုသည်။ (အတ္ထိ)။ တံ၊ ထိုပြုထိုက် မပြုထိုက်သော ကောင်းမှု မကောင်းမှုကို။ ကထေန္တိ၊ ဟောပြောကြကုန်၏။
**တေ လဘန္တီ** တိ၊ ကား။ တေ မနုဿာ၊ တို့သည်။ လဘန္တိ၊ ရကုန်၏။
**မူဂသူကရာ** တိ၊ ကား။ ထူလသရီရသူကရာ၊ ဝဖြိုးသော ကိုယ်ရှိသော ဝက်တို့တည်း။အညတိတ္ထိယာ။ ။ [မိစ္ဆာအယူ၏ တိတ္ထ အမည်ရပုံကို ရှေ့၌ (၁၂၃,၁၅၀) ဖွင့်ခဲ့ပြီ၊ အညံ+ တိတ္ထံ အညတိတ္ထံ၊ အညံ- သာသနာတော်အယူမှ တစ်ပါးသော၊ တိတ္ထံ- အယူတည်း၊ အညတိတ္ထံ- အယူ၊ "အညတိတ္ထံ+ ဧတေသံ အတ္ထီတိ အညတိတ္ထိကာ" ဟုဆိုလိုလျက် ကကို ယပြု၍ "အညတိတ္ထိယာ" ဟု ဖြစ်သည်၊ [ဣတောတိ ဣမသ္မိံသာသနေ လဒ္ဓိတော- ဋီကာ။] ဤအဖွင့်ကို ကြည့်၍ အည၏ အပါဒါန်ကိုသာသနာတော်၏ အယူကို ခံရသည်၊ ထိုသို့ "အယူ" ကို ခံမှ "အညတိတ္ထ" အရတစ်ပါးသော တွဲဖက်အယူကို ရသည်၊ အပါဒါန်နှင့် အပါဒါနီတို့သည် ပင်ကိုအားဖြင့်အမျိုးအစားတူလျက်ရှိရသည်၊ ဥပမာ- သရ(၈) လုံးချင်း တူနေရာဝယ် "အညေ ဒီဃာ" ဟုရဿသုံးလုံးကို အပါဒါန်ခံ၍ ဒီဃငါးလုံးကို အပါဒါနီ ပြုသကဲ့သို့တည်း၊ ထို့ကြောင့် "အညတိတ္ထိယာ- သာသနာတော်အယူမှ တစ်ပါးသော အယူရှိသူတို့" ဟု ပေးပါ၊ "သာသနာတော် တစ်ပါးသော အယူရှိသူ" ဟု မပေးပါနှင့်။
မူဂသူကရာ။ ။ "ဝဖြိုးသော ဝက်တို့သည် အသံသော်မှ မထွက်နိုင်ကြကုန်သကဲ့သို့ဤရဟန်း‌တော်များလည်း အသံမထွက်ကြသဖြင့် ဝဖြိုးသော ဝက်ကြီးများနှင့် တူကြလောက်အောင် (အအ)ကြီးများ ဖြစ်ကြသည်" ဟု ဆိုလိုသည်၊ [မူဂသရီရာတိ ဧတ္ထထူလသရီရဿ သူကရဿ သဒ္ဒမတ္တဿာပိ အဘာဝတော မူဂသူကရာ နာမာတိ အာဟ- ထူလသရီရသူကရာတိ၊- ယောဇနာ။]
**အနုဇ္ဈာပန္နော ဝါ ဟောတိ အာပဇ္ဇိတွာ ဝါ ဝုဋ္ဌေိတော** တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ယံ အာပတ္တိံ၊ သို့။ ဘိက္ခု၊ သည်။ အနဇ္ဈာပန္နော ဝါ၊ မရောက်သည်သော်လည်း။ ဟောတိ။ အာပဇ္ဇိတွာ၊ ရောက်ပြီး၍။ ဝုဋ္ဌိတော ဝါ၊ ထပြီးသည်သော်လည်း။ (ဟောတိ)။ အယံ၊ ဤအာပတ်သည်။ အသန္တီ နာမ၊ အသန္တီမည်သော။ အာပတ္တိ၊ တည်း။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
**သမ္ပဇာနမုသာဝါဒိံ ကိံ ဟောတီ** တိ၊ ကား။ ယွာယံ (ယော+ အယံ)- အကြင်သမ္ပဇာနမုသာဝါဒကို။ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒဿဟောတီတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တော၊ ပြီ။ သော၊ ထိုသမ္ပဇာနမုသာဝါဒသည်။ အာပတ္တိတော၊ အာပတ်အားဖြင့်။ ကိံ၊ အဘယ်အာပတ်သည်။ ဟောတိ၊ နည်း?။ ကတရာ၊ အဘယ်အာပတ်သည်။ ဟောတိ၊ နည်း?။ ဣတိ အတ္ထော။
**ဒုက္ကဋံ ဟောတီ** တိ၊ ကား။ ဒုက္ကဋာပတ္တိ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သာ စ၊ ထိုဒုက္ကဋ်အာပတ်သည်လည်း။ မုသာဝါဒလက္ခဏေ၊ မုသာဝါဒ၏ သဘောသက္ခဏာကြောင့်။ န(ဟောတိ)၊ ဖြစ်သည်မဟုတ်။ ပန၊ အဟုတ်ကား။ ဘဂဝတော၊ ၏။ ဝစနေန၊ **"သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ ကိံ ဟောတိ, ဒုက္ကဋံ ဟောတိ"** ဟူသောစကား‌တော်ကြောင့်။ ဝစီဒွါရေ၊ ဝစီဒွါရ၌။ အကိရိယသမုဋ္ဌာနာ၊ ပြုထိုက်သော ပြောဆိုမှုကို မပြုခြင်းဟူသောဖြစ်ကြောင်းရှိသော။ အာပတ္တိ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သည်။ ဟောတိ။ ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။
ဟိ၊ သာဓကကား။ အနာလပန္တော။ ပေ။ စိန္တိတာတိ၊ ဟူ၍။ (ပရိဝါရေ၊ ပရိဝါရပါဠိတော၌။) ဝက္ခတိ၊ မိန့်တော်မူလတ္တံ့။ (ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။)
ကေနစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သော။ မနုဇေန၊ လူနှင့်တကွ။ ဝါစာ (ဝါစာယ)၊ နှုတ်မြွက်သဖြင့်။ အနာလပန္တော၊ မပြောဆိုသည်။ (ဟောတိ၊ ၏)
ပရေ၊ စကားပြောဖက်မှတစ်ပါးအခြားသူတို့ကို။ (သန္ဓာယ၊ ရည်မှန်း၍။) ဂိရံ စ၊ စကားသံကိုလည်း။ နောဘဏေယျ၊ မပြောဆိုရာ။ (သော၊ ထိုသူသည်။) ဝါစာသိကံ၊ ဝစီဒွါရ၌ဖြစ်သော။ န ကာယိကံ၊ ကာယဒွါရ၌ဖြစ်သည် မဟုတ်သော။ (အာပတ္တိံ၊ သို့။) အာပဇ္ဇေယျ၊ ရောက်ရာ၏။
ဧသာ ပဉှာ၊ ဤပြဿနာကို။ ကုသလေဟိ၊ ဝိနည်းကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တို့သည်။ စိန္တိတာ၊ ကြံအပ်ပြီ။] [အဓိပ္ပာယ်ကို ကင်္ခါဘာသာဋီကာ၌ပြထားပြီ။] **အန္တရာယိကော** တိ၊ ကား။ အန္တရာယကရော၊ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သည်။ (ဟောတိ)။
**ကိဿ ဖာသု ဟောတီ** တိ၊ ကား။ ကိမတ္ထာယ၊ အဘယ်အကျိုးငှာ။ ဖာသု၊ ချမ်းသာသည်။ ဟောတိ၊ နည်း?။
**ပဌမဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယာ** တိ၊ ကား။ ပဌမဿ ဈာနဿ၊ ပဌမဈာန်ကို။ အဓိဂမနတ္ထာယ၊ ရခြင်းအကျိုးငှာ။ တဿဘိက္ခုနော၊ ၏။ ဖာသု၊ သည်။ ဟောတိ။ သုခံ၊ ချမ်းသာသည်။ ဝါ၊ လွယ်ကူသည်။ ဟောတိ။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ဒုတိယဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ အစရှိသောပါဌ်တို့၌။ ဧသ (ဧသော)၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင်သည်။ နယော၊ သိကြောင်းအစီအရင်တည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့လျှင်။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ဥဒ္ဒေသတော စ၊ ဥဒ္ဒေသအားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အကျဥ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။ နိဒ္ဒေသတော စ၊ နိဒ္ဒေသအားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အကျယ်ညွှန်ပြခြင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။ ပဌမံ၊ ရှေးဦးစွာ။ ပါတိမောက္ခုဒွေသံ၊ ပါတိမောက္ခုဒွေသကို။ ဒဿေသိ၊ ပြတော်မူပြီ။ ["ပါရိသုဒ္ဓိံ အာယသ္မန္တော အာရောစေထ၊ ပါတိမေက္ခံ ဥဒ္ဒိသိဿာမိ" စသောစကားကို "နိဒ္ဒေသ" ဟု ဆိုသည်၊ ပါတိမေက္ခန္တိအာဒိမေတံ မုခမေတံ" စသည်ကို "နိဒ္ဒေသ" ဟု ဆိုသည်။]
**ဒေဝသိက** န္တိ၊ ကား။ ဒိဝသေ ဒိဝသေ၊ နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း၌။ (ဥဒ္ဓိသန္တိ၌ စပ်။) [ဒေဝသိကန္တိ ဧတ္ထ ဏိကပစ္စယော ဝိစ္ဆတ္ထေ ဟောတီတိ အာဟ "ဒိဝသေဒိဝသေ" တိ။ ယောဇနာ။]
**စတုဒ္ဒသေ ဝါ ပန္နရသေ ဝါ** တိ၊ ကား။ ဧကဿ၊ တစ်ခုသော။ [ဥတုနော၊ ဥတု၏။ တတိယေ စ၊ သုံးခုမြောက်လည်းဖြစ်သော။ သတ္တမေ စ၊ ခုနစ်ခုမြောက်လည်းဖြစ်သော။ ပက္ခေ၊ ပက္ခ၌။ ဒွိက္ခတ္တုံ၊ နှစ်ကြိမ်။ စာတုဒ္ဒသေ၊ ၁၄ ရက်မြောက်နေ့၌။ (ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ၌စပ်။) အဝသေသေ၊ တတိယ,သတ္တမမှ ကြွင်းကျန်သော။ (ပက္ခေ၊ ၌။) ဆက္ခတ္တုံ၊ ခြောက်ကြိမ်။ ပန္နရသေ၊ ၁၅ ရက်မြောက်နေ့၌။ (ပါတိမောက္ခံဥဒ္ဒိသိတုံ၌စပ်။) အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ တာဝ၊ ဝိကတိစာရိတ္တမှ ရှေးဦးစွာ။ ဧကော၊ တစ်မျိုးသော။ အတ္ထော၊ တည်း။
ပန၊ ဆက်။ အယံ၊ ဤနက်ကို။ ပကတိစာရိတ္တဝသေန၊ ပကတိကျင့်အပ်သော အကျင့်၏အစွမ်းဖြင့်။ ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်ပြီ။ ပန၊ ကား။ သကိံ။ ပေ။ ပန္နရသေ ဝါတိ၊ ဟူ၍။ ဝစနတော၊ မိန့်တော်မူခြင်းကြောင့်။ တထာရူပေ၊ ထိုသို့ သဘောရှိသော။ (စာတုဒ္ဒသီ ပန္နရသီ အပြောင်းအလွှဲပြုထိုက်သော သဘောရှိသော။) ပစ္စယေ၊ အကြောင်းသည်။ သတိ၊ ရှိလသော်။ ယသ္မိံ တသ္မိံ စာတုဒ္ဒသေ ဝါ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော ၁၄ ရက်မြောက်နေ့၌သော်လည်းကောင်း။ (ယသ္မိံ တသ္မိံ) ပန္နရသေ ဝါ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော ၁၅ ရက်မြောက်နေ့၌သေ်လည်းကောင်း။ ဥဒ္ဒိသိတုံ၊ ရွတ်ပြခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။ အာဝါသိကာနံ။ ပေ။ အနုဝတ္တိတဗ္ဗန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝစနတောပိ၊ မိန့်တော်မူခြင်းကြောင့်လည်း။ ဧတံ၊ ဤ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါး စာတုဒ္ဒသီ ပန္နရသီ၌ ဥပုသ်ပြုနိုင်၏ဟူသော အနက်သဘောကို။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ သိနိုင်၏။ (ဧတံ ဝေဒိသဗ္ဗန္တိ ယသ္မိံ တသ္မိံ စာတုဒ္ဒသေ ဝါတိ ဧဝံ အတ္ထဇာတံ။၊ ဝိမတိ။) ဧကဿ ဥတုနော၊ပေ၊ ဝုတ္တော။ ။ "ဧကဿ ဥတုနော တတိယေ စ" စသောအနက်သည် ရိုးရာကျင့်အပ်သော အနက်တည်း၊ ဥပမာ- နွေဥတု၌ တပေါင်းလကွယ်, တန်ခူးလပြည့်သည် ပန္နရသီဥပုသ်ဖြစ်၍ တတိယမြောက် တန်ခူးလကွယ်နေ့သည်စတုဒ္ဒသီဥပုသ်ဖြစ်၏၊ ထို့နောက် ကဆုန်လပြည့်, ကဆုန်လကွယ်, နယုန်လပြည့်တိုင်အောင်ပန္နရသီဖြစ်၍ သတ္တမမြောက် နယုန်လကွယ်ကား စာတုဒ္ဒသီဥပုသ်ဖြစ်သည်၊ ဤနည်းအားဖြင့် ဥတု တစ်ပါးအတွက် စာတုဒ္ဒသီဥပုသ် နှစ်ကြိမ်သာရသည်၊ ကြွင်းသောဥပုသ်ခြောက်ကြိမ်ကား ပန္နရသီဥပုသ်တည်း၊ ဤတွက်ကိန်းကား ရိုးရာကျင့်အပ်သောထုံးစံအတိုင်း တွက်ကိန်းဖြစ်သည်။ [အာဝါသိကာနံ၊ အာဝါသိကဖြစ်ကုန်သော။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။ စာတုဒ္ဒသော၊ ၁၄ ရက်မြောက်နေ့သည်။ (ဟောတိ၊ အံ့။) အာဂန္တုကာနံ၊ န်သော။ (ဘိက္ခူနံ) ပန္နရသော၊ ၁၅ ရက်မြောက်နေ့သည်။ (ဟောတိ၊ အံ့။)
အာဝါသိကာ၊ အာဝါသိကရဟန်းတို့သည်။ ဗဟုတရာ၊ များကုန်သည်။ သစေ ဟောန္တိ၊ န်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ န်လသော်။) အာဂန္တုကေဟိ၊ နည်းသော အာဂန္တုကရဟန်းတို့သည်။ အာဝါသိကာနံ၊ များသောအာဝါသိကရဟန်းတို့၏အလိုသို့။ အနုဝတ္တိတဗ္ဗံ၊ လိုက်ရာ၏။ ဝါ၊ လိုက်ရမည်။]