Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā

Pakkhagaṇanādiuggahaṇānujānanakathā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

**ကတိမီ ဘန္တေ** တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ (ဝစနတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော။) ကတိနံ၊ အဘယ်နှစ်ရက်တို့၌။ ပူရဏီ၊ ပြည့်ကြောင်းနေ့နည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ **ကတိမီ**၊ မည်၏။ [တိထီကို ငဲ့၍ ဣတ္ထိလိင်ထားသည်။ ဒိဝသောကို ငဲ့လျှင် "ကတိမော" လည်းဖြစ်နိုင်၏။]
**ကာလဝတော** တိ၊ ကား။ ကာလဿေဝ၊ စောစောကပင်။ ပဂေဝ၊ ရှေးဦးမဆွ အစကပင်။ ဣတိ အတ္ထော။ [ယောဇနာ၌ "ကာလဝတော" ဝယ်ဝန္တုပစ္စည်း အနက်မရှိဟု သိစေလို၍ "ကာလဿေဝ" ဟု ဖွင့်ကြောင်းကို ဆို၏။ ကာလဝတောလည်း ကာလဿေဝကဲ့သို့ "နိပါတ်ပုဒ်" ဟု ထင်သည်။
**ယံ ကာလံ သရတီ** တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ သာယမ္ပိ၊ ညနေချမ်း၌လည်း။ အဇ္ဇ၊ ယနေ့။ ဥပေါသထော၊ ဥပုသ်နေ့တည်း။ (ဣတိ၊ သို့။) သမန္နာဟရထ၊ နှလုံးသွင်းကြကုန်။ ဝါ၊ မှတ်ကြကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ အာရောစေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ။
**ထေရေန။ပေ။ အာဏာပေတု** န္တိ ဧတ္ထာပိ၊ ၌လည်း။ ကိဉ္စိ ကမ္မံ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော အလုပ်ကို။ ကရောန္တော ဝါ၊ ပြုလုပ်နေသော သီတင်းငယ်ကိုလည်းကောင်း။ သဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။ ကာလဿေဝ၊ စောစောကပင်။ ဧကော ဝါ၊ တစ်ပါးတည်းနေသော သီတင်းငယ်ကိုလည်းကောင်း။ ဘာရနိတ္ထရဏကော ဝါ၊ သံဃာ့တာဝန် ထုတ်ဆောင်နေသော သီတင်းငယ်ကိုလည်းကောင်း။ သရဘာဏကဓမ္မကထိကာဒီသု၊ အသံဖြင့် ရွတ်ဆိုတတ်သောရဟန်း, ဓမ္မကထိက အစရှိသည်တို့တွင်။ (အာဒိဖြင့် ဓမ္မာစရိယတို့ကို ယူ။) အညတရော ဝါ၊ တစ်ပါးပါးကိုလည်းကောင်း။ ဥပေါသထာဂါရသမ္မဇ္ဇနတ္ထံ၊ ဥပုသ်ကျောင်းဆောင်ကို တံမြက်လှည်းခြင်း။ အကျိုးငှာ။ န အာဏပေတဗ္ဗော၊ ထိုက်။ ပန၊ အနွယ။ အဝသေသာ၊ ကြွင်းသောသီတင်းငယ်တို့ကို။ ဝါရေန၊ အလှည့်ကျအားဖြင့်။ အာဏာပေတဗ္ဗာ၊ န်၏။
အာဏတ္တော၊ စေခိုင်းအပ်သော သီတင်းငယ်သည်။ သမ္မုဉ္ဇနိံ၊ တံမြက်စည်းကို။ တာဝကာလိကမ္ပိ၊ အခိုက်အတန့်မျှလည်း။ သစေ န လဘတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ သာခါဘင်္ဂံ၊ ချိုးအပ်သော သစ်ခက်ကို။ ကပ္ပိယံ၊ အပ်သည်ကို။ ကာရေတွာ၊ ပြုစေ၍။ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ တံမြက်လှည်းရာ၏။ (သစ်ခက်ကို ကပ္ပိခိုင်း၍ ထိုသစ်ခက်ဖြင့် တံမြက်လှည်းပါ၊ ဟူလို။) တမ္ပိ၊ ထိုချိုးအပ်သော သစ်ခက်ကိုလည်း။ အလဘန္တဿ၊ မရသော ရဟန်း၏။ လဒ္ဓကပ္ပိယံ၊ ရအပ်သော အပ်သည်၏အဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ [တံမြက်မလှည်းဘဲ နေနိုင်ခြင်းကိုပင် "လဒ္ဓကပ္ပိယ" ဟု ဆိုသည်။]
အာသနပညာပနာဏတတ္တိယမ္ပိ၊ နေရာခင်းဖို့ရန် စေခိုင်းခြင်း၌လည်း။ ဝုတ္တနယေဝ၊ ဖြင့်သာ။ (ကိဉ္စိ ကမ္မံ ကရောန္တော ဝါစသည်ဖြင့်ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်သာ။) အာဏပေတဗ္ဗော၊ စေခိုင်းထိုက်၏။
စ၊ ဆက်။ အာဏတ္တေန၊ စေခိုင်းအပ်သော သီတင်းငယ်သည်။ ဥပေါသထာဂါရေ၊ ဥပုသ်ကျောင်းဆောင်၌။ အာသနာနိ၊ နေရာထိုင်ခင်းတို့သည်။ သစေ နတ္ထိ၊ န်အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ သံဃိကာဝါသတောပိ၊ သံဃိကကျောင်းမှလည်း။သဒါ ကာလဿေဝ ဧကော။ ။ "တစ်ပါးတည်းနေသော သီတင်းငယ်" ဟူရာ၌အလုပ်လုပ်စရာရှိသော တစ်ရက်သာ တစ်ပါးတည်းနေသူကို ယူမည်စိုး၍ "သဒါ ဧကော-အခါခပ်သိမ်း တစ်ပါးတည်းနေသူ" ဟု ဆိုသည်၊ အခါခပ်သိမ်း တစ်ပါးတည်း နေသူပင်ဖြစ်သော်လည်း ယနေ့မှစ၍ နေမည့်သူကို ယူမည်စိုးသောကြောင့် "ကာလဿေဝ" ဟုဆိုပြန်သည်၊ "တံမြက်ဝတ် ပြုချိန်မရောက်မီ ရှေးရှေးရက်များကပင် တစ်ပါးတည်းနေသူ" ဟူလို၊ ထို့ကြောင့် "သဒါ ကာသဿေဝ" ဟု ပါဌ်မှန် ရှိရမည်။
အချို့ စာအုပ်တို့၌ "သဒါ ကာလမေဝ" ဟု ရှိ၏၊ သဒါ ပုဒ်ရင်းကိုက "သဗ္ဗသ္မိံကာလေ" ဟု အနက် ထွက်နေသောကြောင့် "ကာလမေဝ" ဟု မရှိသင့်တော့၊ "ကာလဿေဝ" ဟုသော ရှိသင့်၏၊ [ယောဇနာ၌ "ကာလဿေဝ" ဟု ပါဌ်မှန်ရှိသော်လည်း ကိဉ္စိ ကမ္မံ ကရောန္တောကို ပြန်လှည့်ဖို့ရန် "သဒါ ကာလဿေဝ ကိဉ္စိ ကမ္မံကရောန္တောတိ ယောဇနာ" ဟု ဖွင့်၏၊ "ကရောန္တော ဝါ" ဟု ဝါသဒ္ဒါခြားနေဖြစ်သောကြောင့် ရှေ့သို့ ပြန်လှည့်ဖို့ရန် သင့်မည် မထင်ပါ။]
အာဟရိတွာ၊ ဆောင်၍။ ပညပေတွာ၊ ခင်းပြီး၍။ ပုန၊ တစ်ဖန်။ (ပြန်၍)။ အာဟရိတဗ္ဗာနိ၊ ဆောင်ထိုက်ကုန်၏။
အာသနေသု၊ နေရာထိုင်ခင်းတို့သည်။ အသတိ၊ မရှိကုန်လသော်။ ကဋသာရကေပိ၊ သင်ဖြူးတို့ကိုလည်းကောင်း။ တဋ္ဋတိကာယောပိ၊ သပေါ့ဖျာတို့ကိုလည်းကောင်း။ ပညပေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။ တဋ္ဋတိကာသုပိ၊ ဖျာတို့သော်မှလည်း။ အသတိ၊ န်လသော်။ သာခါဘင်္ဂါနိ၊ ချိုးအပ်သော သစ်ခက်တို့ကို။ ကပ္ပိယံ၊ ကို။ ကာရေတွာ၊ ၍။ ပညပေတဗ္ဗာနိ၊ န်၏။ ကပ္ပိယကာရကံ၊ ကပ္ပိယကာရကကို။ (သစ်ခက်ချိုးပေးမည့် ကပ္ပိယကာရကကို။) အလဘန္တဿ၊ မရသောရဟန်း၏။ လဒ္ဓကပ္ပိယံ၊ သည်။ ဟောတိ။
ပဒီပကရဏေပိ၊ ဆီမီးကို ပြုခြင်း၌လည်း။ (ဆီမီးထွန်းခြင်း၌လည်း။) ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။ (ကိဉ္စိ ကမ္မံ ကရောန္တော ဝါစသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်သာ။) အာဏာပေတဗ္ဗော၊ ၏။
စ၊ ဆက်။ အာဏပေန္တေန၊ စေခိုင်းသောထေရ်သည်။ အသုကသ္မိံ နာမ ဩကာသေ၊ ထိုမည်သောအရပ်၌။ (မည်သည့်နေရာ၌။) တေလံ ဝါ၊ ဆီသည်လည်းကောင်း။ ဝဋ္ဋိ ဝါ၊ ကျစ်အပ်ပြီးသောမီးစာသည်လည်းကောင်း။ ကပလ္လိကာ ဝါ၊ မီးခွက်သည်လည်းကောင်း။ အတ္ထိ၊ ၏။ တံ၊ ထိုဆီကို။ ဝါ၊ ထိုမီးစာကို။ ဝါ၊ ထိုမီးခွက်ကို။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ကရောဟိ၊ လော။ ဣတိ၊ သို့။ ဝတ္တဗ္ဗော၊ ၏။
တေလာဒီနိ၊ ဆီအစရှိသော အဆောက်အဦတို့သည်။ သစေ နတ္ထိ၊ န်အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ ပရယေသိတဗ္ဗာနိ၊ ရှားမှီးထိုက်ကုန်၏။ [ပရိယေသိတဗ္ဗာနီတိ ဘိက္ခာစာရေန ပရိယေသိတဗ္ဗာနိ။၊ ဋီကာ။ ညနေအခါ၌ ဆွမ်းရပ်သလိုရပ်၍ "ဘာအလိုရှိပါသနည်း?" ဟု လျှောက်လျှင် "ဆီအလိုရှိပါသည်" ဤသို့စသည်ဖြင့် ရှာမှီးထိုက်သည်။] ပရိယေသိတွာ၊ တရားသဖြင့် ရှာမှီး၍။ အလဘန္တဿ၊ မရသောရဟန်း၏။ လဒ္ဓကပ္ပိယံ ဟောတိ။
အပိ စ၊ စိုးစဉ်း အနည်းငယ် ဆိုဖွယ်ရှိသေး၏။ ကပါလေ၊ အိုးခင်း၌။ အဂ္ဂိပိ၊ မီးကိုလည်း။ ဇာလေတဗ္ဗော၊ တောက်စေထိုက်၏။ ["မီးအိုးခင်းထဲ၌ မီးထည့်ထားလျှင် ဖြစ်နိုင်၏" ဟု ဆိုလိုသည်။]အာသနာနိ နတ္ထိ။ ။ "အာသနံ မဉ္စပီဌာဒိ" နှင့်အညီ "အာသန" ဟု လာသမျှ၌ညောင်စောင်း, အင်းပျဉ်, ကုတင်, ထိုင်ခုံများကို ရှေးဦးစွာ မှတ်သားရသည်၊ ထိုကြောင့်နောက်၌ "ညောင်စောင်း, အင်းပျဉ် စသော အာသန မရှိမှ သင်ဖြူး, ဖျာ စသည်ကိုခင်းရမည်" ဟု မိန့်တော်မူသည်။
မှတ်ချက်။ ။ ဤစကားကို ထောက်၍ "ရှေးခေတ်က ဥပုသ်ပြုရာ အရပ်ဝယ်ထိုင်ခုံများ ရှိနေသည်" ဟု သိရ၏၊ ထို ထိုင်ခုံများ အပေါ်၌ အညောင်းအညာ မများစေဘဲမျမ်းသာစွာ ထိုင်၍ အကျယ်ပြအပ်သော ပါတိမောက်ကို စိတ်စိုက်လျက် နာယူကြပေလိမ့်မည်။