Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā

Tiracchānagatavatthukathā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

**နာယောနိယာ အဋ္ဋီယတီ** တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ (ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော။) သော၊ ထိုနဂါးသည်။ ပဝတ္ထိယံ၊ ပဝတ္တိအခါ၌။ ကုသလဝိပါကေန၊ ကုသိုလ်၏အကျိုးကြောင့်။ ဒေဝသမ္ပတ္တိသဒိသံ၊ နတ်စည်းစိမ်နှင့်တူသော။ ဣဿရိယသမ္ပတ္တိံ၊ အစိုးရသူ၏ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ စည်းစိမ်ကို။ ကိဉ္စာပိ အနုဘောတိ၊ အကယ်၍ကားခံစားရပါပေ၏။ ပန၊ ထိုသို့ပင် ခံစားရပါသော်လည်း။ အကုသလဝိပါကပဋိသန္ဓိကဿ၊ အကုသလဝိပါက်ဟူသော ပဋိသန္ဓေရှိသော။ တဿ၊ ထိုနဂါး၏။ ( "နာဂသရီရံ ပါတုဘဝတိ" ၌ စပ်။) သဇာတိယာ၊ တူသောဇာတ်ရှိသော နဂါးမ၌။ မေထုနပဋိသေဝနေ စ၊ မေထုန်မှီဝဲရာ အခါ၌လည်းကောင်း။ ဝိသဋ္ဌနိဒ္ဒေါက္ကမနေ စ၊ စွန့်လွှတ်အပ်သော ကိုယ်စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ အိပ်ပျော်ရာအခါ၌လည်းကောင်း။ (လွတ်လွတ်လပ်လပ် အိပ်ပျော်ရာအခါ၌လည်းကောင်း။) ဥဒကသဉ္စာရိကံ၊ ရေ၌လှည့်လည်ရခြင်းရှိသော်။ မဏ္ဍူကဘက္ခံ၊ ဖားဟူသော အစာရှိသော။ နာဂသရီရံ၊ နဂါး၏ကိုယ်သည်။ ပါတုဘဝတိ၊ ထင်ရှားဖြစ်၏။ တသ္မာ၊ ‌ကြောင့်။ သော၊ ထိုနဂါးကို။ တာယ နာဂယောနိယာ၊ ထိိုနဂါးမျိုးသည်။ အဋ္ဋီယတိ၊ နှိပ်စက်အပ်သူကဲ့သို့ ပြုအပ်၏။ [အဋ္ဋီယတိပုဒ်၏ အဖွင့်ကို တတိယပါရာဇိက၌ ပြခဲ့ပြီ။]
**ဟရာယတီ** တိ၊ ကား။ လဇ္ဇတိ၊ ရှက်၏။ (ဟရေ၊ လဇ္ဇာယံဓာတ်တည်း။)
**ဇိဂုစ္ဆတီ** တိ၊ ကား။ အတ္တဘာဝံ၊ အတ္တဘောကို။ ဇိဂုစ္ဆတိ၊ စက်ဆုပ်၏။
**တဿ ဘိက္ခုနော နိက္ခန္တေ** တိ၊ ကား။ တသ္မိံ ဘိက္ခုသ္မိံ၊ ထိုရဟန်းသည်။ နိက္ခန္တေ၊ ထွက်ပြီးလသော်။ [သဝိဘတ် သတ္တမီအနက်၌ သက်။ ဝိဘတ္တိဝိပလ္လာသကြံ။ တပစ္စည်း ကတ္တားဟော။]
အထ ဝါ၊ ထို့ပြင် တစ်နည်းကား။ တဿဘိက္ခုနော၊ ၏။ နိက္ခမနေ၊ ထွက်ခြင်းကြောင့်။ ဣတိ အတ္ထော။ [ဤအလို နိက္ခန္တေ၌တပစ္စည်း ဘောဟော။]
**ဝိသဋ္ဌော နိဒ္ဒံ သြက္ကမီ** တိ၊ ကား။ တသ္မိံ၊ ထိုရဟန်းသည်။ အနိက္ခန္တေ၊ မထွက်သေးမီ။ ဝိဿရဘယေန၊ ဖောက်ပြန်သော အသံကို ပြုမည်မှကြောက်ခြင်းကြောင့်။ (လန့်၍အော်မည်မှ ကြောက်ခြင်းကြောင့်။) သတိံ၊ သတိကို။ အဝိသဇ္ဇိတွာ၊ မစွန့်လွှတ်ဝံ့ဘဲ။ ကပိမိဒ္ဓဝသေနေဝ၊ မျောက်တို့၏ ငိုက်မြည်းခြင်းနှင့်တူသော ငိုက်မည်းခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်သာ။ နိဒ္ဒါယန္တော၊ အိပ်လျက်။ (တသ္မိံ၊ ထိုရဟန်းသည်။) နိက္ခန္တေ၊ ထွက်ပြီးလသော်။ သတိံ၊ ကို။ ဝိသဇ္ဇိတွာ၊ စွန့်လွှတ်၍။ ဝိသဋ္ဌော၊ စွန့်လွှတ်အပ်သော ကိုယ်စိတ်ရှိသည်။ နိရာသင်္ကော၊ ကင်းသော ယှံမှားခြင်းရှိသည်။ (လန့်၍ အော်လိမ့်မည်ဟု ယှံမှားခြင်းမရှိတော့သည်။) (ဟုတွာ) မဟာနိဒ္ဒံ၊ ကြီးစွာသော အပ်ပျော်ခြင်းသို့။ ပဋိပဇ္ဇိ၊ ရောက်ပြီ။
**ဝိဿရမသာသီ** တိ၊ ကား။ ဘယဝသေန၊ ကြောက်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ သမဏသည်ံ၊ မိမိ၏ ရဟန်းဟူသော အမှတ်သညာကို။ ပဟာယ၊ ပယ်စွန့်၍။ ဝိရူပံ၊ ဖောက်ပြန်သော။ မဟာသဒ္ဒံ၊ ကျယ်စွာသော အသံကို။ အကာသိ၊ ပြုပြီ။ [ဝိကို ဝိရူပံဟု ဖွင့်သည်။]
**တုမှေ ခေါတ္ထာ** တိ(ပဒဿ)၊ ဟူသောပုဒ်၏။ တုမှေ ခေါ အတ္ထာတိ၊ ဟူ၍။ (ပဒစ္ဆေဒေါ ကာတဗ္ဗော။) အကာရဿ၊ အ အက္ခရာကို။ လောပံ၊ ချေခြင်းကို။ ကတွာ၊ ၍။ (သံဂီတိကာရေဟိ) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ [ "ခွေတ္ထ" ဟု မရှိစေရ။ "ခေါတ္ထ" ဟုသာရှိရမည်။]
တုမှေ နာဂါ၊ အသင်နဂါးတို့သည်။ ဈာနဝိပဿနာမဂ္ဂဖလာနံ၊ ဈာန်ဝိပဿနာ မဂ်ဖိုလ်တို့၏။ အဘဗ္ဗတ္တာ၊ မဖြစ်ထိုက်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ၊ တရားသဖြင့် ဆုံးမရာဤသာသနာတော်၌။ အဝိရုဠှိဓမ္မာ၊ စည်ပင်ခြင်းသဘော မရှိကုန်သည်။ အတ္ထ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ ဝိရုဠှိဓမ္မာ၊ စည်ပင်ခြင်းသဘောရှိကုန်သည်။ န ဘဝထ၊ မဖြစ်ကုန်။ ဣတိ အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ ဧတ္ထ၊ ဤတုမှေ ခေါတ္ထ အစရှိသော ပါဠှိရပ်၌။ သင်္ခေပတ္ထော၊ အကျဉ်းချုပ်အနက်တည်း။
**သဇာတိယာ** တိ၊ ကား။ နာဂိယာ ဧဝ၊ နဂါးမ၌သာ။ (မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝတိ၌စပ်။)
ယဒါ ပန၊ အကြင်အခါ၌ကား။ မနုဿိတ္ထိအာဒိဘေဒါယ၊ လူမိန်းမ အစရှိသော အပြားရှိသော။ အညဇာတိယာ၊ အခြားဇာတ်ရှိသော မိန်းမ၌။ ပဋိသေဝတိ၊ မှီဝဲ၏။ တဒါ၊ ထိုအခါ၌။ ဒေဝပုတ္တော ဝိယ၊ နတ်သားကဲ့သို့။ ဟောတိ၊ ၏။
စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤဝတ္ထု၌။ ပဝတ္တိယံ၊ ပဝတ္တိအခါ၌။ အဘိဏှ၊ မပြတ်။ (များသောအားဖြင့်။) သဘာဝပါတုကမ္မဒဿနဝသေန၊ ပင်ကိုသဘော၏ ထင်ရှားပုံကို ပြခြင်း၏စွမ်းဖြင့်။ ဒွေ ပစ္စယာတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
ပန၊ ဆက်။ နာဂဿ၊ ၏။ ပဋိသန္ဓိကာလေ၊ ပဋိသန္ဓေနေရာအခါလည်းကောင်း။ တစဇဟနကာလေ၊ အရေဟောင်းကို စွန့်ရာအခါလည်းကောင်း။ (အရေလဲရာအခါလည်းကောင်း။) သဇာတိယာ၊ တူသောဇာတ်ရှိသော နဂါးမ၌။ မေထုနကာလေ၊ မေထုန်မှီဝဲရာအခါလည်းကောင်း။ ဝိသဋ္ဌိနိဒ္ဒေါက္ကမနကာလေ၊ လွတ်လွတ်ကျွတ်ကျွတ် အိပ်ခြင်းသို့သက်ရောက်ရာအခါလည်းကောင်း။ စုတိကာခေ၊ စုတိရာအခါလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ပဉ္စသု၊ ငါးပါးကုန်သော။ ကာလေသု၊ အခါတို့၌။ သဘာဝပါတုကမ္မံ၊ ပင်ကိုသဘောကို ထင်စွာပြုခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ [ဤငါးပါးတို့တွင် ပဋိသန္ဓိစုတိကာလသည် တစ်ဘဝလျှင် တစ်ခါစီသာ ရှိ၏။ တစဇဟနကာလလည်းတစ်ခါတစ်ရံ၌သာဖြစ်၏။ သဇာတိမေထုနကာလဝိသဋ္ဌနိဒ္ဒေါက္ကမနကာလကားမပြတ်မပြတ်ဖြစ်ရသည်။ ထိုမပြတ်မပြတ်ဖြစ်ရာအခါကို ပြလို၍ "ဒွေပစ္စယာ" ဟု ဘုရားရှင် မိန့်တော်မူသည်။]
**တိရစ္ဆာနဂတော ဘိက္ခဝေ** တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ နာဂေါ ဝါ၊ နဂါးသည်မူလည်း။ ဟောတု၊ ဖြစ်စေ။ သုပဏ္ဏမာဏဝကာဒီနံ၊ ဂဠုန်လုလင် အစရှိသည်တို့တွင်။ (လုလင်ယောင်ဆောင်လာသော ဂဠုန် အစရှိသည်တို့တွင်။) အညတရော ဝါ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ယောက်သည်မူလည်း။ နာဂိယာ ဧဝ။ ။ သမာနာ+ဇာတိ ယဿာတိ သဇာတိ၊ သမာနတိ သပြု၊ တူသောဇာတ်ရှိသူသည် နဂါးမတည်း၊ ထို့ကြောင့် နာဂိယာဟုလည်းကောင်း, ဧဝတ္ထဖလ ရသင့်ရာ၌ "သဗ္ဗဗဒံ သာဝဓာရဏံ" နှင့်အညီ ဧဝကို ထည့်၍လည်းကောင်းဖွင့်သည်၊ ထိုဧဝ၏ နိဝတ္တေတဗ္ဗတ္ထကို ပြလို၍ ယဒါ ပန စသည် မိန့်။ (ဟောတု၊ စေ။) အန္တမသော၊ အထက်ဆုံး၌ဖြစ်သော အပိုင်းအခြားဖြင့်။ (အောက်ဆုံးမဟုတ်, အထက်ဆုံးတည်း။) သက္ကံ ဒေဝရာဇာနံ၊ သိကြားနတ်မင်းကို။ ဥပါဒါယ၊ အစပြု၍။ ယော ကောစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ယောက်သော။ အမနုဿဇာတိယော၊ လူမဟုတ်သူ၏အဖြစ်ဟူသော သဘောရှိသူသည်။ ဝါ၊ အမနုဿဇာတ်၌ ဖြစ်သူသည်။ (ဟောတု၊ စေ။) [အမမုဿဇာတိယံ ဇာတော အမနုဿဇာတိယော။] သဗ္ဗေဝ၊ အလုံးစုံသောအမနုဿဇာတိယကိုသာ။ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ၊ ဤတိရစ္ဆာနဂတော ဘိက္ခဝေဟူသောပုဒ်၏ အနက်၌။ တိရစ္ဆနဂတောဟိ၊ ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ [ "တိရစ္ဆာနဂတော" အရ ရိုးရာအားဖြင့် ဒုဂ္ဂတိဘုံသား အဟိတ်တိရစ္ဆာန်ကိုသာရသော်လည်း ဤနေရာ၌ထိုစကားကို ဥပလက္ခဏပြု၍ သုဂတိဘုံသား နတ်များကိုလည်း ယူရသည်။။]
သော၊ ထို တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သူကို။ နေဝ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗာ၊ မြင့်မြတ်သောရဟန်းအဖြစ်သို့လည်း မရောက်စေထိုက်။ န ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော၊ ရှင်အဖြစ်သို့လည်း မရောက်စေထိုက်။ ဥပသမ္ပန္နေပိ၊ မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်သို့ရောက်ပြီးသူကိုလည်း။ နသေတဗ္ဗော၊ အသွင်ကိုဖျက် လူထွက်စေထိုက်၏။ ဣတိ၊ တည်း။
**တိရစ္ဆာနဂတဝတ္ထုကထာ၊ သည်။** **နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။**