**ပဌမံ နိမိတ္တာ ကိတ္တေတဗ္ဗာ** တိ၊ ကား။
ဝိနယဓရေန၊ ဝိနည်းဓိုရ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ပုစ္ဆိတဗ္ဗံ၊ မေးရာ၏။
ဝါ၊ မေးရမည်၊
(ကိံ?)
ပုရတ္ထိမာယ၊ အရှေ့၌ဖြစ်သော။
ဒိသာယ၊ အရပ်၌။
ဝါ၊ အရပ်က။
နိမိတ္တံ၊ အမှတ်အသားသည်။
ကိံ၊ အဘယ်နည်း?။
ဣတိ၊ သို့။
(ပုစ္ဆိတဗ္ဗံ)။
ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။
ပဗ္ဗတော၊ တောင်ပါတည်း။
ဣတိ၊ သို့။
(ဝတ္တဗ္ဗံ၊ လျှောက်ရာ၏။)
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ဝိနယဓရေန၊ သည်။
ဧသော ပဗ္ဗတော၊ အဲဒီ တောင်သည်။
နိမိတ္တံ၊ နိမိတ်တည်း။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗံ၊ ပြောဆိုရာ၏။
ဝါ၊ ကြားရာ၏။
ပန၊ ဗျတိရိက်ကား။
ဧတံ ပဗ္ဗတံ၊ အဲဒီတောင်ကို။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကရောမ၊ ပြုကုန်၏။
(ပစ္စပ္ပန်)။
(ဧတံ ပဗ္ဗတံ၊ ကို။
နိမိတ္တံ၊ ကို။)
ကရိဿာမ၊ ပြုကုန်အံ့။
(အနာဂတ်)။
(ဧသော ပဗ္ဗတော၊ ကို။)
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကတော၊ ပြုအပ်ပြီ။
(အတိတ်)။
(ဧသော ပဗ္ဗတော၊ သည်။)
နိမိတ္တံ၊ သည်။
ဟောတု၊ ဖြစ်စေ။
(အနုညာ)။
(ဧသော ပဗ္ဗတော နိမိတ္တံ)။
ဟောတိ၊ ၏။
(ပစ္စပ္ပန်)။
(ဧသောပဗ္ဗတော နိမိတ္တံ)။
ဘဝိဿတိ၊ လတ္တံ့။
(အနာဂတ်)။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ကိတ္တေတုံ၊ ပြောဆိုခြင်းငှာ။
န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ပါသာဏာဒီသုပိ၊ ကျောက် အစရှိသောနိမိတ်တို့၌လည်း။
ဧသေဝ နယော၊ တည်း။ပုရတ္ထိမာယ၊ပေ၊နိမိတ္တံ။ ။ နိမိနာတိ ပရိစ္ဆိန္ဒတိ ဧတေနာတိ နိမိတ္တံ၊ သိမ်ကိုပိုင်းခြားမှတ်သားကြောင်းဖြစ်သော အမှတ်အသား၊ နိပုဗ္ဗ+ မာဓာတ်၊ တစ်နည်း- မိဒဓာတ်၊ ပရိစ္ဆိန္ဒနအနက်ဟော၊ ကိယာဒိဂိုဏ်း၊ "ပုရတ္ထိမာယ" ဟု ဆိုခြင်းသည် ဥပလက္ခဏမျှသာ၊အရှေ့အရပ်၌ နိမိတ်မရှိလျှင် အရှေ့တောင်စသော နိမိတ်ရှိရာ အရပ်က စ၍ပြောနိုင်သည်။ [ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယာတိ ဣဒံ နိဒဿနမတ္တံ၊- ဝိမတိ။]
ကိတ္ထေတဗ္ဗံ။ ။ စုရာဒိကိတ္တဓာတ်သည် သံသဒ္ဒ(ကောင်းစွာပြောဆိုခြင်း) အနက်ကို ဟော၏၊ ထို့ကြောင့် "ကိတ္တေတဗ္ဗံ- ပြောဆိုရာ၏" ဟု ဓာတ်နက်အတိုင်း ပေးသည်၊ အများထုံးစံအတိုင်း "ကိတ္တေတဗ္ဗံ- ကြားရာ၏" ဟု ပေးလိုက ပေးပါ၊ သို့သော် "နား၌ကြားခြင်း" ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကိုကား မမှတ်ပါနင့်၊ "သူတစ်ပါးကြားအောင် ပြောခြင်း" ဟုသာ မှတ်ပါ။ [ဧသေဝ နယော၏နောက်၌ "ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ" ဟု စာအုပ်တို့၌ တွေ့ရ၏။ ပိုဟန်တူသည်။]
ကိတ္ထေတဗ္ဗံ။ ။ စုရာဒိကိတ္တဓာတ်သည် သံသဒ္ဒ(ကောင်းစွာပြောဆိုခြင်း) အနက်ကို ဟော၏၊ ထို့ကြောင့် "ကိတ္တေတဗ္ဗံ- ပြောဆိုရာ၏" ဟု ဓာတ်နက်အတိုင်း ပေးသည်၊ အများထုံးစံအတိုင်း "ကိတ္တေတဗ္ဗံ- ကြားရာ၏" ဟု ပေးလိုက ပေးပါ၊ သို့သော် "နား၌ကြားခြင်း" ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကိုကား မမှတ်ပါနင့်၊ "သူတစ်ပါးကြားအောင် ပြောခြင်း" ဟုသာ မှတ်ပါ။ [ဧသေဝ နယော၏နောက်၌ "ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ" ဟု စာအုပ်တို့၌ တွေ့ရ၏။ ပိုဟန်တူသည်။]
ပန၊ ဆက်။
ပုရတ္ထိမာယ၊ အရှေ့အရပ်၏။
အနုဒိသာယ၊ အထောင့်ဖြစ်သောအရပ်၌။
(တစ်နည်း)
ပုရတ္ထိမာယ အနုဒိသာယ၊ အရှေ့တောင်ထောင့်အရပ်၌။
(နိမိတ္တံ၊ သည်။
ကိံ၊ နည်း။
ဘန္တေ, ပါသာဏော၊ ကျောက်ပါတည်း။
ဧသောပါသာဏော၊ အဲဒီကျောက်သည်။
နိမိတ္တံ၊ တည်း။)
["ကိံ နိမိတ္တံ, ပါသာဏောဘန္တေ" စသည်တို့ကို ပေယျာလမြှုပ်ထားသဖြင့် ဖော်၍ပေးပါ။]
ဒက္ခိဏာယ၊ တောင်၌ဖြစ်သော။
ဒိသာယ၊ ၌။
(ကိံ နိမိတ္တံ။ ဘန္တေ, ဝနံ၊ တောပါတည်း။
ဧတံဝနံ၊ အဲဒီတောသည်။
နိမိတ္တံ၊ တည်း။)
ဒက္ခိဏာယ၊ တောအရပ်၏။
အနုဒိသာယ၊ အထောင့်၌ဖြစ်သော အရပ်၌။
(တစ်နည်း)
ဒက္ခိဏာယ အနုဒိသာယ၊ အနောက်တောင်ထောင့်အရပ်၌။
(ကိံ နိမိတ္တံ။ ဘန္တေ, ရုက္ခော၊ သစ်ပင်ပါတည်း။
ဧသောရုက္ခော၊ အဲဒီသစ်ပင်သည်။
နိမိတ္တံ၊ တည်း။)
ပစ္ဆိမာယ၊ အနောက်၌ဖြစ်သော။
ဒိသာယ(ကိံ နိမိတ္တံ။ ဘန္တေ, မဂ္ဂေါ၊ လမ်းပါတည်း။
ဧသော မဂ္ဂေါ၊ အဲဒီလမ်းသည်။
နိမိတ္တံ၊ တည်း။)
ပစ္ဆိမာယ၊ ၏။
အနုဒိသာယ၊ ၌။
(တစ်နည်း)
ပစ္ဆိမာယ အနုဒိသာယ၊ အနောက်မြောက်ထောင့်အရပ်၌။
(ကိံ နိမိတ္တံ။ ဘန္တေ, ဝမ္မိကော၊ တောင်ပို့ပါတည်း။
ဧသော ဝမ္မိကော၊ အဲဒီတောင်ပို့သည်။
နိမိတ္တံ၊ တည်း။)
ဥတ္တရာယ၊ မြောက်၌ဖြစ်သော။
ဒိသာယ။
(ကိံ နိမိတ္တံ။ ဘန္တေ, နဒီ၊ မြစ်ပါတည်း။
ဧသာ နဒီ၊ အဲဒီမြစ်သည်။
နိမိတ္တံ၊ တည်း။)
ဥတ္တရာယ၊ ၏။
အနုဒိသာယ၊ ၌။
(တစ်နည်း)
ဥတ္တရာယအနုဒိသာယ၊ အရှေ့မြောက်ထောင့်အရပ်၌။
ကိံ နိမိတ္တံ။
ဘန္တေ, ဥဒကံ၊ ရေပါတည်း။
ဧတံ ဥဒကံ၊ အဲဒီ ရေသည်။
နိမိတ္တံ၊ တည်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဧတ္ထ၊ ဤအရှေ့မြောက်ထောင့်အရပ်၌။
အဋ္ဌတွာ၊ မတန့်ရပ်မူ၍။
(ရပ်မထားမူ၍။)
ပုန၊ ဖန်။
ပုရတ္ထိမာယ။
ပေ။
နိမိတ္တန္တိ၊ ဟူ၍။
ဧဝံ၊ သို့။
ပဌမံ၊ စွာ။
ကိတ္တိတနိမိတ္တံ၊ ပြောဆိုအပ်ပြီးသော နိမိတ်ကို။
ကိတ္တေတွာဝ၊ ပြောဆိုပြီး၍သာလျှင်။
(ဝိနယဓရေန၊ သည်။)
ဌာတဗ္ဗံ၊ ရပ်တည်ရာ၏။
(ရှေ့ဆက်မမေးဘဲ အမေးကို ရပ်ထားရာ၏။)
[အချို့စာတို့၌ "ဌပေတဗ္ဗံ" ဟု ရှိ၏။ ရှေ့၌ "အဋ္ဌတွာ" ကိုထောက်၍ "ဌာတဗ္ဗံ" ဟု ရှိသင့်သည်။]
ဟိ၊ အကျိုးကား။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
(ပထမံ ပြောအပ်ပြီးသော နိမိတ်ကို ထပ်၍ ပြောပြအပ်သည်ရှိသော်။)
နိမိတ္တေန၊ ရှေ့နိမိတ်နှင့်။
နိမိတ္တံ၊ နောက်နိမိတ်သည်။
ဃဋိတံ၊ ဆက်စပ်အပ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဧဝံ၊ သို့။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ပြောပြပြီး၍။
အထာနန္တရံ၊ ထိုနိမိတ်တို့ကို ပြောပြပြီးရာကာလ၏ အခြားမဲ့၌။
ဝုတ္တာယ၊ ပါဠိတော်၌ ဟောတော်မူအပ်သော။
ကမ္မဝါစာယ၊ သီမာသမ္မုတိကမ္မဝါစာဖြင့်။
သီစာ၊ သိမ်ကို။
သမ္မနိတဗ္ဗာ၊ သမုတ်ထိုက်၏။
[ **"သိ၊ ဗန္ဓနေ"** ဟူသောဓာတ်,မပစ္စည်း, ဣတ္ထိဇောတက အာပစ္စည်းသိ၌ ဣကို ဤဒီဃပြု။ သီယတိ ဗန္ဓီယတီတိ သီမာ။ ကမ္မဝါစာဖြင့် ဖွဲ့အပ်သောအရပ်သည် **"သီမာ"** မည်၏။ သံပုဗ္ဗ မနဓာတ်ဖြင့် **"သမ္မနိတဗ္ဗာ"** ဟုသာရှိထိုက်၏။ စာအများ၌ န ဒွေဘော်ဖြင့် **"သမ္မန္နိတဗ္ဗာ"** ဟု ရှိ၏။]
ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ၊ ကမ္မဝါစာ၏အဆုံး၌။
နိမိတ္တာနံ၊ တို့၏။
အန္တော၊ အတွင်း၌။
သီမာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့သည်။
သီမတော၊ မှ။
ဗဟိ၊ အပြင်ဘက်၌။
ဟောန္တိ၊ န်၏။
တတ္ထ၊ ထိုသိမ်သမုတ်ရာ၌။
ဝါ၊ သိမ်နိမိတ်ကို ပြောပြရာ၌။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့သည်။
ဝါ၊ တို့ကို။
သကိံ၊ တစ်ကြိမ်။
ကိတ္တိတာနိ၊ ပြောပြအပ်ကုန်သည်။
(သမာနာ)
ပိ၊ န်သော်လည်း။
ကိတ္တိတာနေဝ၊ ပြောပြအပ်ပြီးကုန်သည်သာ။
ဟောန္တိ။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
အန္ဓကဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။
တိက္ခတ္တုံ၊ သုံးကြိမ်။
သီမမဏ္ဍလံ၊ သိမ်အဝန်းကို။
သမ္ဗန္ဓန္တေန၊ နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်လျက်။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ပန၊ ဆက်။
ပဗ္ဗတော ဘန္တေတိ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
ပေ။
ဥဒကံ ဘန္တေတိ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
ဧဝံ၊ သို့။
ဥပသမ္ပန္နော ဝါ၊ ဦးပဉ္စင်းသည်သော်လည်း။
အာစိက္ခတု၊ လျှောက်ပစေ။
အနုပသမ္ပန္နော ဝါ၊ လူ, သာမဏေသည်သော်လည်း။
(အာစိက္ခတု၊ စေ။)
ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ သည်သာ။**တိက္ခတ္တုံ၊ ပေ၊ သမ္ဗန္ဓန္တေန**။ ။ [ဤ **"တိက္ခတ္တုံ"** စကားအရ သုံးကြိမ် နိမိတ်ပြောခြင်းမှာ ခိုင်မြဲအောင် ပြုခြင်းအကျိုးငှာသာ ဖြစ်၏၊ ပထမနည်းအရ တစ်ကြိမ်ဖြင့်လည်း ပြီးနိုင်ပါ၏၊] ဝိနယဓရေန သယံ ဧကသ္မိံ ယေဝ ဌာနေ ဌာတွာ ကေဝလံ နိမိတ္တကိတ္တနဝစနေနေဝ သီမမဏ္ဍလံ သမန္တာ နိမိတ္တေန နိမိတ္တေန နိမိတ္တံ ဗန္ဓန္တေနာတိ အတ္ထော၊ တံ တံ နိမိတ္တဋ္ဌာနံ အဂန္တွာပိဟိ ကိတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ဝိနည်းဓိုရ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် သံဃာစည်းဝေးရာအရပ်၌ပင် တည်၍ သက်သက်နိမိတ်ပြောဆိုကြောင်း စကားဖြင့်သာ သိမ်၏နိမိတ်အချင်းချင်း ဆက်စပ်စေလျက် နိမိတ်ကို ပြောပြရမည်၊ နိမိတ်ရှိရာအရပ်သို့ မသွားဘဲလည်းအပ်ပါ၏၊ (သွားခြင်းကြောင့်လည်း အပြစ်မရှိပါ၊)- ဝိမတိ။
ထိုစကား မှန်၏၊ သိမ်သည် သုံးယူဇနာတိုင်အောင် ကျယ်ပြန့်နိုင်ရကား ဝိနည်းဓိုရ်ကနိမိတ်ရှိရာအရပ်သို့ သွားပြီးမှ နိမိတ်ပြောရမည်ဆိုလျှင် ခြေကျင်သွားလို့ကား တစ်နေ့တည်းဖြင့် ပြီးနိုင်မည်မဟုတ်၊ မော်တော်ကားဖြင့် လှည့်ပတ်၍ သွားရပေလိမ့်မည်၊ ဆက်ဦးအံ့၊ ဝိနည်းဓိုရ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုသိမ်နိမိတ်များကို မိမိကိုယ်တိုင် သိနေဖွယ်မလို၊ အခြားရဟန်းများက သတ်မှတ်ပြီးဖြစ်လျှင် ဝိနည်းဓိုရ်က "အဘယ်နိမိတ်နည်း?" ဟုမေးသောအခါ သိသောပုဂ္ဂိုလ်က "သစ်ပင်ပါဘုရား" စသည်ဖြင့် လျှောက်ဖို့သာတာဝန်ရှိသည်။
ပဗ္ဗတော ဘန္တေ၊ ပေ၊ ဝဋ္ဋတိယေဝ။ ။ "ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ကိံ နိမိတ္တံ" ဟုမေးသောအခါ "ပဗ္ဗတော ဘန္တေ" စသည်ဖြင့် လျှောက်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် ဦးပဉ္စင်းလည်းဖြစ်နိုင်၊ လူ,သာမဏေလည်း ဖြစ်နိုင်သည်- ဟူလို၊ "ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ကိံနိမိတ္တံ" ဟု မေးသောပုဂ္ဂိုလ်, "ဧသော ပဗ္ဗတော နိမိတ္တံ" ဟု နိမိတ်ပြောသောပုဂ္ဂိုလ်ကား "ဝိနယဓရေန ပုစ္ဆိတဗ္ဗံ၊ ဝိနယဓရေန ကိတ္တေတဗ္ဗံ" ဟု ဆိုခဲ့သောကြောင့် ဝိနည်းနားလည်သော ရဟန်းသာ ဖြစ်ရမည်။
ထိုစကား မှန်၏၊ သိမ်သည် သုံးယူဇနာတိုင်အောင် ကျယ်ပြန့်နိုင်ရကား ဝိနည်းဓိုရ်ကနိမိတ်ရှိရာအရပ်သို့ သွားပြီးမှ နိမိတ်ပြောရမည်ဆိုလျှင် ခြေကျင်သွားလို့ကား တစ်နေ့တည်းဖြင့် ပြီးနိုင်မည်မဟုတ်၊ မော်တော်ကားဖြင့် လှည့်ပတ်၍ သွားရပေလိမ့်မည်၊ ဆက်ဦးအံ့၊ ဝိနည်းဓိုရ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုသိမ်နိမိတ်များကို မိမိကိုယ်တိုင် သိနေဖွယ်မလို၊ အခြားရဟန်းများက သတ်မှတ်ပြီးဖြစ်လျှင် ဝိနည်းဓိုရ်က "အဘယ်နိမိတ်နည်း?" ဟုမေးသောအခါ သိသောပုဂ္ဂိုလ်က "သစ်ပင်ပါဘုရား" စသည်ဖြင့် လျှောက်ဖို့သာတာဝန်ရှိသည်။
ပဗ္ဗတော ဘန္တေ၊ ပေ၊ ဝဋ္ဋတိယေဝ။ ။ "ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ကိံ နိမိတ္တံ" ဟုမေးသောအခါ "ပဗ္ဗတော ဘန္တေ" စသည်ဖြင့် လျှောက်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် ဦးပဉ္စင်းလည်းဖြစ်နိုင်၊ လူ,သာမဏေလည်း ဖြစ်နိုင်သည်- ဟူလို၊ "ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ကိံနိမိတ္တံ" ဟု မေးသောပုဂ္ဂိုလ်, "ဧသော ပဗ္ဗတော နိမိတ္တံ" ဟု နိမိတ်ပြောသောပုဂ္ဂိုလ်ကား "ဝိနယဓရေန ပုစ္ဆိတဗ္ဗံ၊ ဝိနယဓရေန ကိတ္တေတဗ္ဗံ" ဟု ဆိုခဲ့သောကြောင့် ဝိနည်းနားလည်သော ရဟန်းသာ ဖြစ်ရမည်။
ဣဒါနိ၊ နိမိတ်ပြောပြပုံကို ပြပြီးရာ ယခုအခါ၌။
ပဗ္ဗတနိမိတ္တာဒီသု၊ တောင်နိမိတ် အစရှိသော နိမိတ်တို့၌။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝိနိစ္ဆယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော။
ပဗ္ဗတော၊ သည်။
သုဒ္ဓပသုပဗ္ဗတော၊ ကျောက်နှင့်မဖက် သက်သက်သော မြေတောင်လည်းကောင်း။
သုဒ္ဓပါသဏပဗ္ဗတော၊ မြေနှင့်မဖတ် သက်သက်သော ကျောက်တောင်လည်းကောင်း။
ဥဘယမိဿကော၊ နှစ်မျိုးစုံ ရောနှောသော တောင်လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
တိဝိဓော၊ သုံးပါးအပြားရှိ၏။
တိဝိဓောပိ၊ သည်လည်းဖြစ်သော။
သော၊ ထို တောင်သည်။
(နိမိတ္တံ၊ သည်။
ဘဝိတုံ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ။)
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
[သုဒ္ဓပံသု ပဗ္ဗတောတိ န ကေနစိ ကတော သယံဇာတောဝ ဝုတ္တော။ (ဝိမတိ)။ တစ်စုံ တစ်ယောက် ပြုလုပ်အပ်သော တောင်မဟုတ်။ သယံဇာတတောင်ဖြစ်ရမည်၊ ဟူလို။]
ပန၊ ဗျတိရိက်ကား။
ဝါလိကရာသိ၊ သဲစုသည်။
(နိမိတ္တံဘဝိတုံ)
န ဝဋ္ဋတိ။
ဣတရောပိ၊ ဝါလိကရာသိမှ တစ်ပါးသော သုဒ္ဓပံသုစသောတောင်သည် လည်း။
ဟတ္ထိပ္ပမာဏတော၊ ခုနှစ်တောင်ထွာ ဆင်ပမာဏရှိသောတောင်အောက်။
ဩမကတရော၊ ယုတ်လျော့သော တောင်သည်။
(နိမိတ္တံ ဘဝိတုံ)
န ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ အနွယကား။
ဟတ္ထိပ္ပမာဏတော၊ မှ။
ပဋ္ဌာယ၊ ၍။
သိနေရုပ္ပမာဏောပိ၊ မြင့်မိုရ်တောင် ပမာဏရှိသော တောင်သည်လည်း။
(နိမိတ္တံ ဘဝိတုံ)
ဝဋ္ဋတိ။
စတူသု၊ လေးဘက်ကုန်သော။
ဒိသာသု၊ အရပ်တို့၌။
စတ္တာရော၊ လေးလုံးကုန်သော။
ပဗ္ဗတာ၊ တို့၌။
သစေ ဟောန္တိ၊ န်အံ့။
(ဧဝံ ဟောန္တေသု ဝါ၊ ဤသို့ဖြစ်ကုန်သော်လည်းကောင်း။)
တီသု၊ သုံးဘက်ကုန်သော။
(ဒိသာသု၊ တို့၌။)
တယော၊ သုံးလုံးကုန်သော။
ပဗ္ဗတာ၊ တို့သည်။
သစေ ဟောန္တိ။
(ဧဝံ ဟောန္တေသု ဝါ၊ လည်းကောင်း။)
စတူဟိ၊ လေးလုံးကုန်သော။
ပဗ္ဗတနိမိတ္တေဟိ ဧဝ ဝါ၊ တောင်နိမိတ်တို့ဖြင့်သာလျှင်သော်လည်းကောင်း။
တီဟိ၊ သုံးလုံးကုန်သော။
ပဗ္ဗတနိမိတ္တေဟိ ဧဝ ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
သမ္မနိတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
[နိမိတ်လေးလုံးထား၍သမုတ်လျှင် လေးထောင့်သိမ်ဖြစ်၏။ သုံးလုံးထား၍ သမုတ်လျှင် လမ်းသုံးခွသဏ္ဌာန်သိမ် ဖြစ်၏။ "ဧဝ" ဖြင့် အခြားနိမိတ်များကို ကန့်။]
ပန၊ ဗျတိရိက်။
ဒွီဟိ၊ နှစ်လုံးကုန်သော။
နိမိတ္တေဟိ ဝါ၊ တို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ဧကေန၊ တစ်လုံးသော။
(နိမိတ္တေန) ဝါ၊ ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
သမ္မနိတုံ န ဝဋ္ဋတိ။
ဣတော၊ ဤပဗ္ဗတနိမိတ်မှ။
ပရေသု၊ နောက်ဖြစ်ကုန်သော။
ပါသာဏနိမိတ္တာဒီသုပိ၊ အစရှိသည်တို့၌လည်း။ဣတရော ဟတ္ထိပ္ပမာဏတော။ ။ဣတရောပီတိ သုဒ္ဓပံသုပဗ္ဗတာဒိံ သန္ဓာယဝဒတိ၊ "ဟတ္ထိပ္ပမာဏ" ဟူသည် အနည်းဆုံး ခုနစ်တောင်ထွာရှိသော ဆင်၏ပမာဏတည်း၊ ဟတ္ထိပမာဏော နာမ ပဗ္ဗတော ဟေဋ္ဌိမကောဋိယာ အဍ္ဎဋ္ဌရတနုဗ္ဗေဓော(အခွဲအားဖြင့် ရှစ်ခုမြောက်အတောင် ရှိ၏၊ ဝါ- ခုနစ်တောင်ထွာ ရှိ၏။- ဋီကာ။
သမ္မနိတုံ နဝဋ္ဋတိ။ ။ တောင်ဖြစ်စေ, အခြားနိမိတ်ဖြစ်စေ နိမိတ်နှစ်ခုဖြင့်သို့မဟုတ် တစ်ခုတည်းဖြင့် သမုတ်ခြင်းငှာ မအပ်၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း၊ ထိုနိမိတ်တို့၏ဘေးပတ်ပတ်လည်၌ သိမ်၏အပိုင်းအခြား မရသောကြောင့်တည်း။ ဧသေဝနယော၊ တည်း။
သမ္မနိတုံ နဝဋ္ဋတိ။ ။ တောင်ဖြစ်စေ, အခြားနိမိတ်ဖြစ်စေ နိမိတ်နှစ်ခုဖြင့်သို့မဟုတ် တစ်ခုတည်းဖြင့် သမုတ်ခြင်းငှာ မအပ်၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း၊ ထိုနိမိတ်တို့၏ဘေးပတ်ပတ်လည်၌ သိမ်၏အပိုင်းအခြား မရသောကြောင့်တည်း။ ဧသေဝနယော၊ တည်း။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
(ထိုသို့ နိမိတ်နှစ်လုံး, နိမိတ် တစ်လုံးဖြင့် သမုတ်ခြင်းငှာ မအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။)
ပဗ္ဗတနိမိတ္တံ၊ ကို။
ကရောန္တေန၊ ပြုသော ဝိနည်းဓိုရ် ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ပုစ္ဆိတဗ္ဗံ။
(ကိံ)
(ပဗ္ဗတော၊ သည်။)
ဧကာဗဒ္ဓေါ၊ တစ်ဆက်တည်း ဆက်စပ်နေသည်။
(ဟောတိ၊ ဖြစ်သလော)
ဧကာဗဒ္ဓေါ၊ သည်။
န (ဟောတိ)၊ မဖြစ်သလော။
ဣတိ (ပုစ္ဆိတဗ္ဗံ)။
ဧကာဗဒ္ဓေါ၊ သည်။
သစေ ဟောတိ။
(ဧဝံ သတိ။ ပဗ္ဗတော၊ ကို။
နိမိတ္တံ၊ ကို။)
နကာတဗ္ဗော၊ မပြုထိုက်။
ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း)
ဟိ(ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
တံ၊ ထိုတစ်ဆက်တည်း စပ်နေသော တောင်ကို။
စတူသု၊ ကုန်သော။
ဒိသာသုဝါ၊ တို့၌သော်လည်းကောင်း။
အဋ္ဌသု၊ ကုန်သော။
(ဒိသာသု)
ဝါ၊ တို့၌သော်လည်းကောင်း။
ကိတ္တေန္တေနာပိ၊ နိမိတ်ပြောပါသော်လည်း။
ဧကမေဝ၊ တစ်ခုသာလျှင်ဖြစ်သော။
နိမိတ္တံ၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
ကိတ္တိတံ၊ ပြောအပ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တသ္မာကြောင့်။
ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း။
("အရပ်လေးမျက်နှာ, ရှစ်မျက်နှာတို့၌ တစ်စပ်တည်းစပ်နေလျှင်" ဟု ပြောအပ်ခဲ့သည့်အတိုင်း။)
စက္ကသဏ္ဌာနေန၊ စက်ဝိုင်းသဏ္ဌာန်အားဖြင့်။
ဝိဟာရံ၊ ကို။
(သိမ်သမုတ်မည့် ကျောင်းကို။)
ပရိက္ခိပိတွာ၊ ဝိုင်းရံ၍။
ဌိတော၊ တည်သော။
ယော ပဗ္ဗတော၊ သည်။
(အတ္ထိ။)
တံ၊ ထိုတောင်ကို။
ဧကဒိသာယ၊ တစ်ခုသောအရပ်၌ ကိတ္တေတွာ= နိမိတ်ပြောပြီး၍။
အညာသု၊ ထိုအရပ်မှတစ်ပါးကုန်သော။
ဒိသာသု၊ တို့၌။
တံ၊ ထိုတောင်ကို။
(ပတ်ပတ်လည် ဝိုင်း၍နေသောထိုတောင်ကို။)
ဗဟိဒ္ဓါ၊ သိမ်၏ ပြင်ဘက်၌။
ကတွာ၊ ပြု၍။
(ထား၍။)
အန္တော၊ ပတ်ပတ်လည် တောင်၏အတွင်း၌။
အညာနိ၊ ကုန်သော။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗာနိ၊ ကုန်၏။
ပဗ္ဗတဿ၊ ၏။
တတိယဘာဂံ ဝါ၊ သုံးခုမြောက် တစ်ဖို့ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဥပဍ္ဎံ ဝါ၊ ထက်ဝက်ကိုသော်လည်းကောင်း။
သီမာယ၊ ၏။
အန္တော၊ အတွင်း၌။
ကတ္တုကာမာ၊ ပြုလိုကုန်သည်။
သစေ ဟောန္တိ၊ ကုန်အံ့။
(ဧဝံ ဟောန္တေသု)
ပဗ္ဗတံ၊ ကို။
အကိတ္တေတွာ၊ နိမိတ်အဖြစ်ဖြင့် မပြောပြမူ၍။
ယတ္တကံ၊ အကြင်မျှအတိုင်းအရှည် ရှိသော။
ပဒေသံ၊ အရပ်ကို။
အန္တော၊ သိမ်၏အတွင်း၌။
ကတ္တုကာမာ၊ ကုန်သည်။
(ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။)
တဿ၊ ထိုအရပ်၏။
ပရတော၊ ပြင်ဘက်၌။
တသ္မိံယေဝ ပဗ္ဗတေ၊ ထိုတောင်ပေါ်၌ပင်။
ဇာတရုက္ခဝမ္မိကာဒီသု၊ ပေါက်သောသစ်ပင်တောင်ပို့ အစရှိသည်တို့တွင်။
တံ ဗဟိဒ္ဓါ ကတွာ။ ။ တောင်နိမိတ်မှ တစ်ပါးသော သစ်ပင် ကျောက်ခဲစသောနိမိတ်တို့ကို တောင်၏အပြင်ဘက်၌ ထား၍ တောင်နိမိတ်ကို အတွင်း၌ထားလျှင် ထိုတောင်နိမိတ်က သိမ်တွင်းရောက်နေ၏၊ ထိုသို့ အတွင်းဝင်နေသည့်အတွက် သိမ်မပျက်သော်လည်း မသင့်လျော်သောကြောင့် "တံ ဗဟိဒ္ဓါ ကတွာ" ဟု ဆိုသည်၊ [တံ ဗဟိဒ္ဓါကတွာတိ ကိတ္တိတနိမိတ္တဿ အသီတ္တော အန္တော သီမာက ကရဏံ အယုတ္တံတိ ဝုတ္တံ၊ တေနာဟ- သစေတိအာဒိ၊- ဝိမတိ။]
အညတရံ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးကို။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဧကယောဇန ဒွိယောဇနပ္ပမာဏံ၊ တစ်ယူဇနာ, နှစ်ယူဇနာပမာဏရှိသော။
ပဗ္ဗတံ၊ တောင်ကို။
အန္တော၊ သိမ်၏အတွင်း၌။
ကတ္တုကာမာသစေ ဟောန္တိ။
(ဧဝံ ဟောန္တေသု။)
ပဗ္ဗတဿ၊ ၏။
ပရတော၊ ပြင်ဘက်၌။
ဘူမိယံ၊ မြေ၌။
ဇာတရုက္ခဝမ္မိကာဒီနိ၊ အစရှိသည်တို့ကို။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗာနိ။
**ပါသာဏနိမိတ္တေ**၊ ကျောက်နိမိ၌။
အယဂုဠောပိ၊ သံတွေခဲသည်လည်း။
ပါသာဏသင်္ချမေဝ၊ ကျောက်ဟူသော အရေအတွက်သို့သာလျှင်။
ဂစ္ဆတိ၊ ရောက်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ယော ကောစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော။
(သံဖြင့်ဖြစ်,ကျောက်ဖြစ်ဖြစ်၊ ဟူလို။)
ပါသာဏော၊ ကျောက်သည်။
ဝဋ္ဋတိ။
ပမာဏတောပန၊ အတိုင်းအရှည်အားဖြင့်ကား။
ဟတ္ထိပ္ပမာဏော၊ ခုနစ်တောင်ထွာ ဆင်ပမာဏရှိသောကျောက်သည်။
ပဗ္ဗတသင်္ချံ၊ တောင်ဟူသော အရေအတွက်သို့။
ဂတော၊ ရောက်ပြီ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သော၊ ထို ဆင်ပမာဏရှိသော ကျောက်သည်။
န ဝဋ္ဋတိ။
[ကျောက်နိမိတ်အဖြစ်ဖြစ် မအပ်။ တောင်နိမိတ်အဖြစ်ဖြစ်ကား အပ်ပါ၏။]
ပန၊ ကား။
မဟာဂေါဏမဟာမဟိံသပ္ပမာဏော၊ နွားကြီး, ကျွဲကြီးပမာဏရှိသောကျောက်သည်။
ဝဋ္ဋတိ။
ဟေဋ္ဌိမပရိစ္ဆေဒေန၊ အောက်၌ဖြစ်သော အပိုင်းအခြားအားဖြင့်။
ဒွတ္တိံသပလဂုဠပိဏ္ဍပရိမာဏော၊ သုံးဆယ်နှစ်ပိုလ်ရှိသော တင်လဲခဲပမာဏရှိသော ကျောက်သည်။
ဝဋ္ဋတိ။
တတော၊ ထိုသုံးဆယ်နှစ်ပိုလ်ရှိသော တင်လဲခဲ ပမာဏအောက်။
ခုဒ္ဒကတရော၊ ငယ်သောကျောက်သည်။
(တရပစ္စည်း အနက်မရှိ။)
(န ဝဋ္ဋတိ။)
ဣဋ္ဌကာ ဝါ၊ အုတ်သည်မူလည်း။
မဟန္တီ၊ ကြီးသည်။
(သမာနာ)
ပိ၊ သော်လည်း။
န ဝဋ္ဋတိ။
အနိမိတ္တုပဂပါသာဏရာသိပိ၊ နိမိတ်အဖြစ်သို့ မကပ်ရောက်သော ကျောက်ခဲတို့၏ အစုအပုံသည်လည်း။
(နိမိတ်မလောက်သော ကျောက်ခဲကလေးတို့၏ အစုအပုံသည်လည်း။)
န ဝဋ္ဋတိ။
ပံသုဝါလိကရာသိ၊ မြေပုံသဲပုံအစုသည်။
ပဂေဝ၊ ရှေးဦးမဆွအစကပင်။
(န ဝဋ္ဋတိ။)
ဘူမိသမော၊ မြေနှင့်ညီမျှသော။
ခလမဏ္ဍလသဒိသော၊ ကောက်နယ်တလင်းဝန်းနှင့်တူသော။
ပိဋ္ဌိပါသာဏော ဝါ၊ ကျောက်ဖျာသည်သော်လည်းကောင်း။
ဘူမိ၊ မြေမှ။
ခါဏုကောဝိယ၊ သစ်ငုတ်သည်ကဲ့သို့။
ဥဋ္ဌိတပါသဏော ဝါ၊ ပေါ်ထွက်သော ကျောက်သည်သော်လည်းကောင်း။
ဟောတိ၊ ရှိတတ်၏။
သောပိ၊ ထိုကျောက်ဖျာ, ကျောက်ငုတ်သည်လည်း။
ဒွတ္တိံသပလ ဂုဠပိဏ္ဍ။ ။ လောကဿ- လူအပေါင်း၏၊ ဝိမတိံ- တွေးတောခြင်းကို+ ပလတိ(ပါလေတိ)- စောင့်ရှောက်တတ်၏၊ ဣတိ ပလံ၊ ထို ပလသည် "လေးကျပ်ပမာဏရှိ၏" ဟု လောကီကျမ်းတို့၌ တစ်ညီတည်း ဆိုကြ၏၊ သုံးဆယ်နှစ်ပိုလ်ဟူသည်တစ်ရာ့နှစ်ဆယ့် ရှစ်ကျပ်သား အချိန်ရှိ၏၊ ထိုမျှလောက် အချိန်စီးသော တင်လဲခဲ(ထန်းလျက်ခဲ) ကို "ဒွတ္တိံသပလ ဂုဠပိဏ္ဍ" ဟု ခေါ်သည်၊ ထို တင်လဲခဲနှင့် (အချိန်ချင်းတူရမည် မဟုတ်) အရွယ်ချင်းတူသော ကျောက်သည် နိမိတ်ပြုလောက်၏။
ပမာဏုပဂေါ၊ ပမာဏသို့ကပ်ရောက်သည်။
(ဒွတ္တိံသပလဂုဠပိဏ္ဍပမာဏရှိသည်။)
စေ (ဟောတိ။ ဧဝံသတိ။)
ဝဋ္ဋတိ။
ပိဋ္ဌိပါသာဏော၊ သည်။
အတိမဟန္တောပိ၊ အလွန်ကြီးကျယ်ပါသော်လည်း။
ပါသာဏသင်္ချမေဝ၊ သို့သာ။
ဂစ္ဆတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
မဟတော၊ ကြီးစွာသော။
ပိဋ္ဌိပါသာဏဿ၊ ၏။
ဧကပဒေသံ၊ တစ်ခုသောအရပ်ကို။
သီမာယ၊ ၏။
အန္တော၊ ၌။
ကတ္တုကာမာ၊ ပြုလိုကုန်သည်။
သစေ ဟောန္တိ။
(ဧဝံ ဟောန္တေသု။)
တံ၊ ထိုကျောက်ဖျာကို။
အကိတ္တေတွာ၊ နိမိတ်အဖြစ်ဖြင့် မပြောမူ၍။
တဿ၊ ထိုကျောက်ဖျာ၏။
ဥပရိ၊ အပေါ်၌။
အညော၊ အခြားသော။
ပါသာဏော၊ ကျောက်တုံး, ကျောက်ခဲကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗော။
ပိဋ္ဌိပါသာဏုပရိ၊ ကျောက်ဖျား၏အထက်၌။
ဝိဟာရံ၊ ကို။
သစေ ကရောန္တိ။
(ဧဝံသတိ။)
ဝိဟာရမဇ္ဈေန၊ ကျောင်းတိုက်၏အလယ်ဖြင့်။
ပိဋ္ဌိပါသာဏေ၊ သည်။
ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ၊ ထုတ်ချင်း လျှိုထွင်း၍။
(အရှေ့အနောက်, သို့မဟုတ် တောင်မြောက်ထုတ်ချင်းဖောက်၍။)
ဂစ္ဆတိ၊ အံ့။
ဧဝရူပေါ၊ သော။
ပိဋ္ဌိပါသာဏော၊ သည်။
န ဝဋ္ဋတိ။
ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း။)
ဟိ(ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
တံ၊ ထို ကျောက်ဖျာကို။
(ကျောင်းတိုက်အောက်ကကျောက်ဖျာ, ထုတ်ချင်းဖောက်၍သွားသော ကျောက်ဖျာကို။)
သစေ ကိတ္တေန္တိ၊ ကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ။)
နိမိတ္တဿ၊ ၏။
ဥပရိ၊ အပေါ်၌။
ဝိဟာရော၊ သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်နေ၏။
နိမိတ္တဉ္စနာမ၊ နိမိတ်မည်သည်လည်း။
(နိမိတ်ဆိုတာလဲ။)
သီမာယ၊ ၏။
ဗဟိ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ဘေး၌။
ဟောတိ၊ ဖြစ်ရ၏။
(ရှိရ၏။)
[ယခုတော့နိမိတ်က သိမ်၏အောက်ရောက်နေ၍ ကျောင်းက နိမိတ်အထက်က ဖြစ်နေသည်၊ ဟူလို။]
ဝိဟာရောပိ၊ ကျောင်းတိုက်သည်လည်း။
(အလယ်ခေါင်၌ ကျောက်ဖျာထွင်းထားသော ကျောင်းတိုက်သည်လည်း။)
ဗဟိသီမာယံ၊ သိမ်၏အပြင်ဘက်၌။
အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်နေ၏။
[ကျောင်းတစ်ပိုင်းက သိမ်ပြင်ဘက် ရောက်နေသည်၊ ဟူလို။]
(တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧဝရူပေါ ပိဋ္ဌိပါသာဏော၊ သည်။
န ဝဋ္ဋတိ။)အတိမဟန္တောပိ။ ။ ဘူမိတော ဟတ္ထိပ္ပမာဏံ အနုဂ္ဂန္တွာ ဟောဋ္ဌာဘူမိယံဩတိဏ္ဏဃနတော အနေကယောဇနပ္ပမာဏောပိ၊ (ပါသာဏသင်္ချမေဝ ဂစ္ဆတိ၌ စပ်) သစေ ဟိတတော ဟတ္ထိပ္ပမာဏံ ကူဋံ ဥဂ္ဂစ္ဆတိ၊ ပဗ္ဗတသင်္ချမေဝ ဂစ္ဆတိ၊- ဝိမတိ။
ဗဟိသီမာယံ အာပဇ္ဇတိ။ ။ "ဝိဟာရောပိ ဗဟိသီမာယံ အာပဇ္ဇတိ" ဟူသောစကားသည် အလယ်ခေါင်၌ ကျောက်ဖျာထွင်းထားသော ကျောင်းတိုက်ကို ရည်ရွယ်၍ဆိုသော စကားတည်း၊ အလယ်ခေါင် ကျောက်ဖျာကို တောင်ဘက်ပိုင်းက နိမိတ်ပြောလျှင်နိမိတ်တောင်ဘက်က ကျောင်းတစ်ပိုင်းသော သိမ်အတွင်းရောက်၍ မြောက်ဘက်အစိတ်အပိုင်းက သိမ့်ပြင်ဘက် ရောက်နေသည်၊ မြောက်ဘက်ပိုင်းက နိမိတ်ပြောလျှင်လည်းကောင်း, အရှေ့ဘက် အနောက်ဘက်က နိမိတ်ကြားရာ၌လည်းကောင်း ဤနည်းကိုမှီပါ၊ ထို့ကြောင့် ဤကဲ့သို့သော ကျောက်ဖျာကို နိမိတ် မလုပ်ရ၊ [ယောဇနာ၌ "သီမတော" ဟု ဖွင့်၏၊ ထိုအလို "ဗဟိသီမာယ" ဟု ရှိဟန်တူသည်။]
ဗဟိသီမာယံ အာပဇ္ဇတိ။ ။ "ဝိဟာရောပိ ဗဟိသီမာယံ အာပဇ္ဇတိ" ဟူသောစကားသည် အလယ်ခေါင်၌ ကျောက်ဖျာထွင်းထားသော ကျောင်းတိုက်ကို ရည်ရွယ်၍ဆိုသော စကားတည်း၊ အလယ်ခေါင် ကျောက်ဖျာကို တောင်ဘက်ပိုင်းက နိမိတ်ပြောလျှင်နိမိတ်တောင်ဘက်က ကျောင်းတစ်ပိုင်းသော သိမ်အတွင်းရောက်၍ မြောက်ဘက်အစိတ်အပိုင်းက သိမ့်ပြင်ဘက် ရောက်နေသည်၊ မြောက်ဘက်ပိုင်းက နိမိတ်ပြောလျှင်လည်းကောင်း, အရှေ့ဘက် အနောက်ဘက်က နိမိတ်ကြားရာ၌လည်းကောင်း ဤနည်းကိုမှီပါ၊ ထို့ကြောင့် ဤကဲ့သို့သော ကျောက်ဖျာကို နိမိတ် မလုပ်ရ၊ [ယောဇနာ၌ "သီမတော" ဟု ဖွင့်၏၊ ထိုအလို "ဗဟိသီမာယ" ဟု ရှိဟန်တူသည်။]
ဝိဟာရံ၊ ကို။
ပရိက္ခိပိတွာ၊ ၍။
ဌိတပိဋ္ဌိပါသာဏော၊ တည်သောကျောက်ဖျာကို။
ဧကတ္ထ၊ တစ်ခုသောအရပ်၌။
ကိတ္တေတွာ၊ နိမိတ်အဖြစ်ဖြင့်ပြောပြီး၍။
အညတ္ထ၊ အခြားအရပ်၌။
န ကိတ္တေတဗ္ဗော၊ မထိုက်။
[နိမိတ်တစ်ခုသာရသောကြောင့် တစ်နေရာသာ ပြောရမည်။
**ဝနနိမိတ္တေ**၊ ၌။
တိဏဝနံ ဝါ၊ မြက်တောသည်လည်းကောင်း။
တစသာရတာလနာဠိကေရာဒိ ရုက္ခဝနံ ဝါ၊ အခွံ အခေါက်ဟူသော အနှစ်ရှိသော ထန်းပင်အုန်းပင် အစရှိသော သစ်ပင်တို့၏ တောသည်လည်းကောင်း။
(နိမိတ္တံ ကာတုံ။)
န ဝဋ္ဋတိ။
(အာဒိဖြင့် ဝါးကိုယူ။)
ပန၊ အနွယ။
အန္တောသာရာနံ၊ အတွင်း၌အနှစ်ရှိကုန်သော။
သာကသာလာဒီနံ၊ ကျွန်းပင်, အင်ကြင်းပင် အစရှိကုန်သော။
ရုက္ခာနံ ဝါ၊ သစ်ပင်တို့၏သော်လည်းကောင်း။
(အာဒိဖြင့် ရှားပင် စသည်ကိုယူ။)
အန္တောသာရ မိဿကာနံ၊ အတွင်း၌ အနှစ်ရှိသော သစ်ပင်တို့ဖြင့် ရောနှောကုန်သော။
ရုက္ခာနံ ဝါ၊ တို့၏သော်လည်းကောင်း။
ဝနံ၊ သည်။
ဝဋ္ဋတိ။
စ၊ ဆက်။
တံ၊ ထိုတောသည်။
ဟေဋ္ဌိမပရိစ္ဆေဒေန၊ အောက်၌ဖြစ်သော အပိုင်းအခြားအားဖြင့်။
စတုပဉ္စရုက္ခမတ္တမ္ပိ၊ လေးပင်, ငါးပင် အတိုင်းအရှည်ရှိသော တောသည်လည်း။
ဝဋ္ဋတိ။
(ဟေဋ္ဌိမ ပရိစ္ဆေဒေနနောက်၌ "ဝနံ" ဟု အချို့စာရှိ၏။)
တတော၊ ထိုလေးပင် ငါးပင်အောက်။
ဩရံ၊ ယုတ်လျော့သော တောသည်။
န ဝဋ္ဋတိ။
ပရံ၊ လေးပင်, ငါးပင်ရှိသော တောထက်အလွန်။
ယောဇနသတိကမ္ပိ၊ ယူဇနာတစ်ရာရှိသောတောသည်လည်း။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ပန၊ ဆက်။
ဝနမဇ္ဈေ၊ တောအလယ်၌။
ဝိဟာရံ၊ ကို။
သစေ ကရောန္တိ၊ ကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ။)
ဝနံ၊ ကို။
န ကိတ္တေတဗ္ဗံ။
[နိမိတ်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းက ကျောင်းတွင်းရော်နေသောကြောင့် ထိုတောမျိုးကို နိမိတ်မလုပ်ရ။]
ဧကဒေသံ၊ တော၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို။
အန္တောသီမာယ၊ ၌။
ကတ္တုကာမေဟိပိ၊ ပြုလိုကုန်သောရဟန်းတို့သည်လည်း။
ဝနံ၊ ကို။
အကိတ္တေတွာ၊ ၍။
တတ္ထ၊ ထိုတော၌။
ရုက္ခပါသာဏာဒယော၊ သစ်ပင်,ကျောက်အစရှိသည်တို့ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗာ။
[အကယ်၍ နိမိတ်လုပ်လျှင် "နိမိတ္တဿ ဥပရိ ဝိဟာရော ဟောတိ" စသည်ဖြင့် ဆိုခဲ့ပြီးသော အပြစ်များရောက်စရာရှိသည်။]
ဝိဟာရံ၊ ကို။
ပရိက္ခိပိတွာ၊ ဝိုင်း၍။
ဌိတဝနံ၊ တည်သောတောကို။
ဧကတ္ထိ။
ပေ။
န ကိတ္တေတဗ္ဗံ။
စတုပဉ္စရုက္ခမတ္တမ္ပိ။ ။ "အန္တောသာရ" ဟူရာ၌ ထိုနိမိတ်လုပ်ချိန်ဝယ် အနှစ်ရှိရမည်ဟု မဆိုလို၊ အမျိုးအစားအားဖြင့် အတွင်း၌ အနှစ်ရှိခြင်းကိုသာ ဆိုလိုသည်၊ ထိုသို့အတွင်း၌ အနှစ်ရှိသော သစ်ပင်အမျိုးအစားဖြစ်လျှင် သီဟိုဠ်ကညစ်တံ ပမာဏလောက်ရှိလျှင် အတွင်း၌ အနှစ်မတည်သေးသော်လည်း လေးပင် ငါးပင်ရှိက ဝနနိမိတ်ပြုခြင်းငှာ လောက်သည်။
**ရုက္ခနိမိတ္တေ**၊ သစ်ပင်နိမိတ်၌။
တစသာရော၊ အခွံဟူသော အနှစ်ရှိသော။
တာလနာဠိကေရာဒိရုက္ခော၊ ထန်းပင် အုန်းပင် အစရှိသောသစ်ပင်သည်။
န ဝဋ္ဋတိ။
အန္တောသာရော၊ အတွင်း၌အနှစ်ရှိသော။
ဇီဝမာနကော၊ အသက်ရှင်ဆဲဖြစ်သော။
(ခြောက်နေသည် မဟုတ်သော။)
အန္တမသော၊ အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့်။
ဥဗ္ဗေဓတော၊ အစောက်အားဖြင့်။
အဋ္ဌင်္ဂုလော၊ လက်ရှစ်သစ်ရှိသော။
ပရိဏာဟတော၊ လုံးပတ်အားဖြင့်။
သူစိဒဏ္ဍကပ္ပမာဏောပိ၊ သီဟိုဠ် ကညစ်ရိုးတံ ပမာဏရှိသောသစ်ပင်သည်လည်း။
ဝဋ္ဋတိ။
(သူစိဒဏ္ဍကပမာဏ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ကင်္ခါဘာသာဋိကာ၌ ပြထားပြီ။)
[ဝိမတိ၌ သုစိဒဏ္ဍကကို **"ဝံသဒဏ္ဍပမာဏ၊ ဝါးရိုးတုတ်တံပမာဏရှိသော သစ်ပင်"** ဟု ဖွင့်၏။
လေခနိဒဏ္ဍပ္ပမာဏကို "ကေစိ" ဟုဆိုလေသည်။]
တတော၊ ထို သူစိဒဏ္ဍပမာဏရှိသော သစ်ပင်အောက်။
ဩရံ၊ ယုတ်လျော့သော သစ်ပင်သည်။
န ဝဋ္ဋတိ။
ပရံ၊ အလွန်ဖြစ်သော သစ်ပင်သည်။
ဒွါဒသယောဇနော၊ ဆယ့်နှစ်ယူဇနာရှိသော။
သုပ္ပတိဋ္ဌိတ နိဂြောဓောပိ၊ ကောင်းစွာတည်သော ပညောင်ပင် သည်လည်း။
ဝဋ္ဋတိ။
ဝံသ နဠကသရာဝါဒီသု၊ ဝါဆစ်, ကျူဆစ်,အိုးခွက် အစရှိသည်တို့၌။
ဗီဇံ၊ မျိုးစေ့ကို။
ရောပေတွာ၊ ပေါက်စေ၍။
(စိုက်ပျိုး၍။)
ဝဍ္ဎာပိတော၊ ကြီးပွားစေအပ်သော။
ပမာဏုပဂေါပိ၊ ပမာဏသို့ကပ်ရောက်သော သစ်ပင်သည်လည်း။
(သူစိဒဏ္ဍကပမာဏရှိသော်လည်း။)
န ဝဋ္ဋတိ။
(အိုး စသည်၌ ထည့်ထားသောကြောင့် မအပ်၊ ဟူလို။)
ပန၊ အနွယ။
တတော၊ ထိုဝါးဆစ်စသည်မှ။
အပနေတွာ၊ ဖယ်၍။
တင်္ခဏမ္ပိ၊ ထိုခဏ၌လည်း။
(သိမ်သမုတ်မည့် ခဏ၌လည်း။)
ဘူမိယံ၊ မြေ၌။
ရောပေတွာ၊ ပေါက်စေ၍။
ဝါ၊ စိုက်၍။
ကောဋ္ဌကံ၊ မြေအုံကို။
ကတွာ၊ ၍။
ဥဒကံ၊ ရေကို။
အာသိဉ္စိတွာ၊ သွန်လောင်း၍။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကိတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတိ။
နဝ မူလသာခါနိဂ္ဂမနံ၊ အသစ်ဖြစ်သော အမြစ်အခက်တို့၏ ထွက်ခြင်းသည်။
အကာရဏံ၊ အကြောင်းမဟုတ်။
[နိမိတ်လုပ်ဖို့ရန် အကြောင်းမဟုတ်။ "အမြစ်သစ် အခက်သစ်ထွက်အောင် ဆိုင်းငံ့နေဖွယ်မလို" ဟူလို။]
ခန္ဓံ၊ ပင်စည်ကို။
ဆိန္ဒိတွာ၊ ဖြတ်၍။
(ကိုင်းဖြတ်၍။)
ရောပိတေ ပန၊ စိုက်ပျိုးအပ်သော သစ်ပင်၌ကား။
ဧတံ၊ ဤအမြစ်သစ် အခက်သစ်တို့၏ ထွက်ခြင်းသည်။
ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။
စ၊ ဆက်။
ကိတ္တေန္တေန၊ နိမိတ်ပြောသော ရဟန်းသည်။
**"ရုက္ခော"** တိပိ၊ **"သစ်ပင်"** ဟူ၍လည်း။
ဝတ္ထုံ၊ လျှောက်ခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ။
[**"ရုက္ခော ဘန္တေ"** ဟု သာမည်ဖြင့်လည်း လျှောက်နိုင်သည်၊ ဟူလို။]
သာကရုက္ခောတိပိ၊ ကျွန်းပင်ဟူ၍လည်းကောင်း။
သာလရုက္ခောတိပိ၊ အင်ကြင်းပင်ဟူ၍လည်းကောင်း။
(ဝတ္ထုံ ဝဋ္ဋတိ။)
[သစ်ပင်တစ်မျိုးစီ၏ နာမည်ဖြင့်လည်း။ "သာကရုက္ခော ဘန္တေ" စသည်ဖြင့် လျှောက်နိုင်သည်။]
ပန၊ ဆက်။
ဧကာဗဒ္ဓံ၊ တစ်ဆက်တည်းဆပ်နေသော။
သုပ္ပတိဋ္ဌိတ နိဂြောဓသဒိသံ၊ ကောင်းစွာတည်သော ပညောင်ပင်နှင့်တူသော သစ်ပင်ကို။
ဧကတ္ထ၊ ၌။
ပေ။
န ဝဋ္ဋတိ။
**မဂ္ဂနိမိတ္တေ**၊ လမ်းနိမိတ်၌။
အရညခေတ္တေနဒီတဠာကမဂ္ဂါဒယော၊ တောသွားလမ်း လယ်သွားလမ်း မြစ်သွားလမ်း တစ်ဖက်ဆည်ကန်သွားလမ်း အစရှိသည်တို့သည်။
န ဝဋ္ဋန္တိ။
ယော၊ အကြင်လမ်းသည်။
ဒွေ (ဂါမန္တရာနိ)၊ နှစ်ခုသောရွာတစ်ပါးတို့သို့သော်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။
တီဏိဂါမန္တရာနိ၊ သုံးခုသော ရွာတစ်ပါးတို့သို့လည်းကောင်း။
ဝါ၊ တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။
နိဗ္ဗိဇ္ဈိတွာ၊ ထွင်းဖောက်၍။
ဂစ္ဆတိ၊ သွား၏။
["ဒွတ္တီဏိ" ဟုလည်း ရှိနိုင်၏။ ရှိလျှင် သမာသ်ကြံ။]
ဇင်္ဃမဂ္ဂေါ ဝါ၊ ခြေဖြင့် သွားအပ်သော လမ်းသည်မူလည်းဖြစ်သော။
သကဋမဂ္ဂေါဝါ၊ လှည့်ဖြင့်သွားအပ်သော လမ်းသည်မူလည်းဖြစ်သော။
(သော၊ ထိုလမ်းသည်။)
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ပန၊ ဗျတိရိက်။
ယော ဇင်္ဃမဂ္ဂေါ၊ အကြင် ခြေသွားလမ်းသည်။
သကဋမဂ္ဂတော၊ လှည်းလမ်းမှ။
ဥဂ္ဂမိတွာ၊ ခွာထွက်၍(ဖဲ၍)။
ပုန၊ ဖန်။
သကဋမဂ္ဂမေဝ၊ လှည်းလမ်းသို့သာလျှင်။
ဩတရတိ၊ သက်ရောက်၏။
(ပေါင်းဆုံ၏။)
ယေ ဇင်္ဃမဂ္ဂသကဋမဂ္ဂါ ဝါ၊ အကြင်ခြေသွားလမ်းလှည်းသွားလမ်းတို့ကိုလည်း။
အဝဠဉ္ဇာ၊ မသုံးစွဲအပ်ကုန်။
တေ၊ ထိုလမ်းတို့သည်။
(လှည်းလမ်းမှထွက်၍ လှည်းလမ်းသို့ပြန်ပေါင်းသောလမ်း, အသုံးအစွဲမရှိသောခြေလမ်း လှည်းလမ်းတို့သည်။)
န ဝဋ္ဋန္တိ။
ဇင်္ဃသတ္ထသကဋသတ္ထေဟိ၊ ခြေကုန်သည် လှည်းကုန်သည်တို့သည်။
ဝဠဉ္ဇိယမာနာယေဝ၊ သုံးစွဲအပ်ဆဲဖြစ်သော ခြေလမ်းလှည်းလမ်းတို့သည်သာ။
ဝဋ္ဋန္တိ။
ဒွေ၊ နှစ်ခုကုန်သော။
မဂ္ဂါ၊ တို့သည်။
နက္ခမိတွာ၊ ထွက်ခွာ၍။
ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။
သကဋဓုရမိဝ၊ လှည်းဦးသည်ကဲ့သို့။
သစေ ဧကီဘဝန္တိ၊ အကယ်၍ တပေါင်းတည်းဖြစ်ကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ)
ဒွိဓာ၊ နှစ်ဖြာ။
ဘိန္နဋ္ဌာနေ ဝါ၊ ကွဲနေရာ အရပ်၌သော်လည်းကောင်း။
သမ္ဗန္ဓဋ္ဌာနေ ဝါ၊ စပ်နေရာ အရပ်၌သော်လည်းကောင်း။
သကိံ၊ တစ်ကြိမ်။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
ပုန န ကိတ္တေတဗ္ဗာ။
ဟိ၊ မှန်။
ဧတံ၊ ဤနှစ်ဖြာကွဲ၍ နောက်မှ ပေါင်းစပ်နေသော လမ်းသည်။
ဧကာဗဒ္ဓနိမိတ္တံ၊ တစ်ဆက်တည်း စပ်နေသော နိမိတ်််သည်။
ဟောတိ။
(**"ကသ္မာ သကိံ ကိတ္တေတွာ ပုန န ကိတ္တေတဗ္ဗာ။ ဟိယသ္မာ ဧတံ ဧကာဗဒ္ဓနိမိတ္တံ ဟောတိ။ တသ္မာ သကိံကိတ္တေတွာ ပုန န ကိတ္တေတဗ္ဗာ"**၊ ဟူ ကာရဏဝါကျ ကြံ၍သော်လည်း ပေး။)
ဝိဟာရံ၊ ကို။
ပရိက္ခိပိတွာ၊ ရစ်ပတ်၍။
ဝါ၊ ဝိုင်း၍။
စတ္တာရော၊ န်သော။
မဂ္ဂါ၊ လမ်းတို့သည်။
စတူသု၊ ကုန်သော။
ဒိသာသု၊ တို့၌။
သစေ ဂစ္ဆန္တိ၊ န်အံ့။
(ဧဝံသတိ။)
မဇ္ဈေ၊ အလယ်၌။
ဧကံ၊ တစ်ခုသောလမ်းကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
အပရံ၊ အခြားသောလမ်းကို။
ကိတ္တေတုံ န ဝဋ္ဋတိ။
ဟိ၊ မှန်။
ဧတံ၊ ဤကျောင်း၏ ဝန်းကျင်ပတ်လည်လမ်းလေးခုသည်။
ဧကာဗဒ္ဓနိမိတ္တံ၊ ဟောတိ။
(ရှေ့အတိုင်း "ကသ္မာ" ထည့်၍လည်းပေးနိုင်သည်။)
မဇ္ဈေ ဧကံ ကိတ္တေတွာ။ ။ "မဇ္ဈေ" ဟုဆိုသော်လည်း "လမ်းလေးခုတို့၏ အလယ်တည့်တည့်၌" ဟု ဆိုလိုသည်မဟုတ်, "လမ်းလေးခုတို့တွင်" ဟု နိဒ္ဓါရဏဆိုလိုသည်၊ ထိုလမ်းလေးခုထဲက တစ်ခုခုကို နိမိတ်လုပ်ပြီးလျှင် အခြားလမ်းကို နိမိတ်မလုပ်ရဟု ဆိုလိုသည်၊ [ဝိမတိ၌ကား "သီမာယ မဟာဒိသာနံ အန္တော" ဟု ဖွင့်၏၊ "မဟာဒိသာ" ဟူသည်အထောင့်မဟုတ်သော ရှေ့တည့်တည့်အရပ်တည်း၊ "ထိုအရပ်တို့၏ အတွင်းဘက်ကတစ်ခုခုကို နိမိတ်လုပ်ပါ" ဟူလို၊ အဓိပ္ပာယ်မှာ သဘောတူပင်တည်း။]
ပန၊ ဆက်။
ကောဏံ၊ ကျောင်း၏အထောင့်ကို။
နိဗ္ဗိဇ္ဈိတွာ၊ ထွင်းဖောက်၍။
ဝါ၊ ဖြတ်၍။
ဂတမဂ္ဂံ၊ သွားသောလမ်းကို။
ပရဘာဂေ၊ ကျောင်း၏ပြင်ဘက်အဖို့၌။
ကိတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ ဆက်။
ဝိဟာရမဇ္ဈေ၊ ကျောင်းအလယ်ဖြင့်။
နိဗ္ဗိဇ္ဈိတွာ၊ ၍။
ဂတမဂ္ဂေါ၊ သွားသောလမ်းကို။
န ကိတ္တေတဗ္ဗော။
ကိတ္တိတေ၊ ပြောပြအပ်သော်။
နိမိတ္တဿ၊ ၏။
ဥပရိ၊ အပေါ်၌။
ဝိဟာရော၊ သည်။
ဟောတိ။
(သိမ်နိမိတ်ဟူသည် ဘေးကရှိရိုးတည်း။)
သကဋမဂ္ဂဿ၊ လှည့်လမ်း၏။
အန္တိမစက္ကမဂ္ဂံ၊ အတွင်း၌ဖြစ်သော လှည်းဘီး၏လမ်းကို။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
သစေ ကရောန္တိ၊ န်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
မဂ္ဂေါ၊ လှည့်လမ်းတစ်ခုလုံးသည်။
ဗဟိသီမာယ၊ သိမ်၏ ပြင်ဘက်၌။
ဟောတိ။
ဗာဟိရစက္ကမဂ္ဂံ၊ အပြင်ဘက်၌ဖြစ်သော လှည်းဘီး၏လမ်းကို။
နိမိတ္တံ သစေ ကရောန္တိ။
(ဧဝံသတိ)။
ဗာဟိရစက္ကမဂ္ဂေါဝ၊ သည်သာ။
ဗဟိသီမာယ၊ ၌။
ဟောတိ။
သေသံ၊ အပြင်လမ်းမှကြွင်းသော အတွင်းလမ်းသည်။
(မဂ္ဂေါကိုငဲ့၍ "သေသော" ဟုရှိလျှင် ကောင်း၏။)
အန္တောသီမံ၊ သိမ်၏ အတွင်းသို့။
ဘဇတိ၊ ကပ်ဝင်၏။ကောဏံ နိဗ္ဗိဇ္ဈိတွာ ။ ။ "နိဗ္ဗိဇ္ဈိတွာ" ဖြင့်ရှေ့ဝါကျ၌လာသော "ပရိက္ခိပိတွာ" ကို ကန့်သည်၊ သိမ်သမုတ်မည့် ကျောင်းတိုက်ကို ဝိုင်း၍ ဘေးကသွားသော လမ်းမဟုတ်, ကျောင်းတိုက်၏ အထောင့်ကို ဖြတ်သွားသောလမ်း- ဟူလို၊ ထိုသကဲ့သို့ လမ်းမျိုးလည်းထောင့်လေးထောင့်မှာရှိဖို့ ခဲယဥ်း၏၊ တစ်ထောင့်လောက်သာ ရှိတတ်သည်၊ ထို့ကြောင့် "မဂ္ဂါ" ဟု ဗဟုဝုစ်မသုံးဘဲ "ဂတမဂ္ဂံ" ဟု ဧကဝုစ်သုံးသည်၊ ထိုကဲ့သို့ လမ်းမျိုးကို နိမိတ်လုပ်လိုလျှင် "ပရဘာဂေ ကိတ္တေတုံ- ကျောင်းထောင့်၏ အပြင်ဘက် ရောက်နေသော အရပ်ကို နိမိတ်လုပ်ကောင်းပါသည်" - ဟူလို။
ဋီကာ။ ။ ဤသို့ အဋ္ဌကထာ၌ ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲစွာ ကျောင်း၏အထောင့်ကို ဖြတ်သွားသော လမ်းတစ်ခုကိုသာ ပြထားသဖြင့် အဓိပ္ပာယ် ရှင်းနေပါလျက် "ပရဘာဂေကိတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဗဟိ နိက္ခမိတွာ ဌိတေသု အဋ္ဌသု မဂ္ဂေသု (အထောင့်တစ်ခုကိုဖြစ်သွားရာ၌ အဝင်အထွက် နှစ်ခုကို လမ်းနှစ်လမ်းဟု ပြု၍ အထောင့်လေးခုအတွက်ရှစ်ခုသော လမ်းတို့တွင်) ဧကိဿာ ဒိသာယ ဧကံ အပရာယ ဧကန္တိ (အရပ်တစ်ခုလျှင်နိမိတ် တစ်ခုစီလုပ်၍) ဧဝံ စတူသု ဌာနေသု ကိတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတိ" ဟု သာရတ္ထဋီကာမိန့်သောကြောင့် နောင်လာနောက်သားတို့ အမျိုးမျိုး စဥ်းစားစရာ ဖြစ်ခဲ့လေသည်၊ ထိုသို့ ထောင့်လေးခုကို ဖြတ်လျှင်လည်း ကျောင်းတိုက်ကြီးက မဟာသိမ် သမုတ်ဖို့ရန်ကျယ်ဝန်းရကား လမ်းအချင်းချင်း မရောဘဲ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ကျောင်းဝိုင်းအပြင်သို့ထွက်သွားသော လေးဌာနဝယ် နိမိတ်လေးခု ပြုနိုင်ပါသည်။
ဋီကာ။ ။ ဤသို့ အဋ္ဌကထာ၌ ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲစွာ ကျောင်း၏အထောင့်ကို ဖြတ်သွားသော လမ်းတစ်ခုကိုသာ ပြထားသဖြင့် အဓိပ္ပာယ် ရှင်းနေပါလျက် "ပရဘာဂေကိတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဗဟိ နိက္ခမိတွာ ဌိတေသု အဋ္ဌသု မဂ္ဂေသု (အထောင့်တစ်ခုကိုဖြစ်သွားရာ၌ အဝင်အထွက် နှစ်ခုကို လမ်းနှစ်လမ်းဟု ပြု၍ အထောင့်လေးခုအတွက်ရှစ်ခုသော လမ်းတို့တွင်) ဧကိဿာ ဒိသာယ ဧကံ အပရာယ ဧကန္တိ (အရပ်တစ်ခုလျှင်နိမိတ် တစ်ခုစီလုပ်၍) ဧဝံ စတူသု ဌာနေသု ကိတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတိ" ဟု သာရတ္ထဋီကာမိန့်သောကြောင့် နောင်လာနောက်သားတို့ အမျိုးမျိုး စဥ်းစားစရာ ဖြစ်ခဲ့လေသည်၊ ထိုသို့ ထောင့်လေးခုကို ဖြတ်လျှင်လည်း ကျောင်းတိုက်ကြီးက မဟာသိမ် သမုတ်ဖို့ရန်ကျယ်ဝန်းရကား လမ်းအချင်းချင်း မရောဘဲ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ကျောင်းဝိုင်းအပြင်သို့ထွက်သွားသော လေးဌာနဝယ် နိမိတ်လေးခု ပြုနိုင်ပါသည်။
မဂ္ဂံ၊ လမ်းကို။
ကိတ္တေန္တေန၊ နိမိတ်ပြောသော ရဟန်းသည်။
မဂ္ဂေါ၊ လမ်း။
ပန္ထော၊ လမ်း။
ပထော၊ လမ်း။
ပဇ္ဇော၊ လမ်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဒသသု၊ ဆယ်မျိုးသောနာမည်တို့တွင်။
(အဘိဓာန်၌ဘာသော လမ်း၏နာမည် ဆယ်မျိုးတို့တွင်။)
ယေနကေနစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော။
နာမေန၊ ဖြင့်။
ကိတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ပရိခါသဏ္ဌာနေန၊ ကျုံး၏ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့်။
ဝိဟာရံ၊ ကို။
ပရိက္ခိပိတွာ၊ ၍။
ဂတမဂ္ဂေါ၊ သွားသောလမ်းသည်။
ဝါ၊ ကို။
ပေ။
န ဝဋ္ဋတိ။
**ဝမ္မိကနိမိတ္တေ**၊ တောင်ပို့နိမိတ်၌။
ဟေဋ္ဌိမပရိစ္ဆေဒေန၊ ဖြင့်။
တံ ဒိဝသံ၊ ထိုနေ့၌။
(သိမ်သမုတ်မည့်နေ့၌)
ဇာတော၊ ဖြစ်သော။
(ပေါက်သော။)
အဋ္ဌင်္ဂုလုဗ္ဗေဓော၊ လက်ရှစ်သစ် အဇောက်ရှိသော။
ဂေါဝိသာဏပ္ပမာဏာပိ၊ နွားဦးချို ပမာဏရှိသည်မူလည်းဖြစ်သော။
ဝမ္မိကော၊ တောင်ပို့သည်။
ဝဋ္ဋတိ။
တတော၊ ထိုလက်ရှစ်သစ်ပမာဏရှိသော တောင်ပို့အောက်။
ဩရံ၊ ယုန်လျော့သော တောင်ပို့သည်။
န ဝဋ္ဋတိ။
ပရံ၊ လက်ရှိသစ် ပမာဏထက်အလွန်။
ဟိမဝန္တပဗ္ဗတသဒိသောပိ၊ ဟိမဝန္တာတောင်နှင့်တူသော တောင်ပို့သည်လည်း။
ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ ဆက်။
ဝိဟာရံ ပရိက္ခိပိတွာ,ဌိတံ၊ တည်သော။
ဧကာဗဒ္ဓံ၊ တစ်ဆက်တည်း စပ်နေသော တောင်ပို့ကို။
ပေ။
န ဝဋ္ဋတိ။
**နိဒီနိမိတ္တေ**၊ မြစ်နိမိတ်၌။
ယဿာ၊ အကြင်မြစ်၏။
(သောတံ၌စပ်။)
ဓမ္မိကာနံ၊ တရားရှိကုန်သော။
ဝါ၊ တရားစောင့်ကုန်သော။
ရာဇူနံ၊ တို့၏။
ကာလေ၊ အခါ၌။
ဝါလက်ထက်၌။
အနွဒ္ဓမာသံ၊ လခွဲတိုင်း လခွဲတိုင်းလည်းကောင်း။
(လခွဲတစ်ကြိမ်လည်းကောင်း။)
အနုဒသာဟံ၊ ဆယ်ရက်တိုင်း ဆယ်ရက်တိုင်းလည်းကောင်း။
(ဆယ်ရက်တစ်ကြိမ်လည်းကောင်း။)
အနုပဉ္စာဟံ၊ ငါးရက်တိုင်း ငါးရက်တိုင်းလည်းကောင်း။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
အနတိက္ကမိတွာ၊ မလွန်မူ၍။
ဒေဝေ၊ မိုးသည်။
ဝဿန္တေ၊ ရွာလသော်။
ဝလာဟကေသု၊ တိမ်တိုက်တို့သည်။
ဝိဂတမတ္တေသု၊ ကင်းကာမျှဖြစ်ကုန်လသော်။
သောတံ၊ ရေအယဉ်သည်။
ပစ္ဆိဇ္ဇတိ၊ ပြတ်စဲ၏။
အယံ၊ ဤမြစ်သည်။
နဒီသင်္ချံ၊ မြစ်ဟူသော အရေအတွက်သို့။
န ဂစ္ဆတိ၊ မရောက်။
ပန၊ အနွယကား။
ယဿ၊ အကြင်မြစ်၏။
ဤဒိသေ၊ ဤကဲ့သို့ရှုအပ်သော။
သုဝုဋ္ဌိကာလေ၊ ကောင်းသောမိုးရှိရာအခါ၌။
(ငါးရက်တစ်ကြိမ်, ဆယ်ရက်တစ်ကြိမ်, ဆယ်ငါးရက်တစ်ကြိမ်ရွာသဖြင့် မိုးကောင်းရာအခါ၌။)
ဝဿာနဿ၊ မိုးလ၏။
စတုမာသေ၊ လေးလတို့ပတ်လုံး။
သောတံ၊ သည်။
န ပစ္ဆိဇ္ဇတိ၊ မပြတ်။
တိမဏ္ဍလံ၊ ပုဆစ်ဒူးဝန်းနှစ်ဖက်, ချက်ဟူသော အဝန်းအဝိုင်းကို။
ပဋိစ္ဆာဒေတွာ၊ ဖုံးလွှမ်း၍။
ယတ္ထ ကတ္ထစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသောအရပ်၌။
ဝါ၊ က။
ဥတ္တရန္တိယာ၊ ကူသွားသော။
(ခြေဖြင့် ကူးဖြတ်သွားသော။)
ဘိက္ခုနိယာ၊ ၏။
အန္တရဝါသကော၊ သင်းပိုင်းကို။
တေမိယတိ၊ စွတ်အပ်၏။
အယံ၊ ဤမြစ်သည်။
နဒီသင်္ချံ၊ သို့။
ဂစ္ဆတိ၊ ၏။
သီမံ၊ ကို။
ဗန္ဓန္တာနံ၊ ဖွဲ့ကုန်သော ရဟန်းတို့၏။
နိမိတ္တံ, ဟောတိ။
ဘိက္ခုနိယာ၊ ၏။
နဒီပါရဂမနေပိ၊ မြစ်တစ်ဖက်ကမ်းသို့ သွားခြင်း၌လည်းကောင်း။
ဥပေါသထာဒိသံဃကမ္မကရဏေပိ၊ ဥပုသ်အစရှိသော သံဃကံကို ပြုခြင်း၌လည်းကောင်း။
နဒီပါရသီမသမ္မန္နနေပိ၊ နဒီပါရသိမ်ကို သမုတ်ခြင်း၌လည်းကောင်း။
အယမေဝ၊ ဤမြစ်သည်ပင်။
နဒီ၊ နဒီမည်၏။
[ဘိက္ခနီတို့၏ နဒီပါရဂမနသိက္ခာပုဒ်ဝိဘင်း၌မြစ်၏လက္ခဏာ ပါသောကြောင့် "ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဥတ္တရန္တိယာ ဘိက္ခုနိယာ" ဟုညွှန်ပြသည်။ ဘိက္ခုတို့၏ သင်းပိုင်စွတ်ရာ၌လည်း နည်းတူပင်တည်း။]
ပန၊ ဆက်။
ယာ၊ အကြင်မြစ်သည်။
မဂ္ဂေါ ဝိယ၊ လမ်းသည်ကဲ့သို့။
သကဋသဏ္ဌာနေန ဝါ၊ လှည်းဦးပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ပရိခါသဏ္ဌာနေန ဝါ၊ ကျုံးပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ဝိဟာရံ၊ ကို။
ပရိက္ခိပိတွာ၊ ၍။
ဂတာ၊ သွားပြီ။
တံ၊ ထိုမြစ်ကို။
ပေ။
န ဝဋ္ဋတိ။
ဝိဟာရဿ၊ ၏။
စတူသု၊ န်သော။
ဒိသာသု၊ တို့၌။
အညမညံ၊ အချင်းချင်း။
ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ၊ ၍။
ဂတေ၊ သွားသော။
နဒီစတုက္ကေပိ၊ မြစ်လေးစင်းအပေါင်း၌လည်း။
ဧသေဝ နယော၊ တည်း။
[နဒီစတုက္ကေပိဧသေဝ နယောတိ ဣမိနာ ဧကတ္ထ ကိတ္တေတွာ အညတ္ထ ပရတော ဂတဋ္ဌာနေပိကိတ္တေတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ။၊ ဝီမတိ။]
ပန၊ အနွယ။
အသမ္မိဿနဒိယော၊ အချင်းချင်း မရောသော မြစ်တို့ကို။
စတဿောပိ၊ လေးစင်းလုံးတို့ကိုလည်း။
ကိတ္တေတုံ, ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဝတိံ၊ စည်းစောင်ရမ်းကို။
ကရောန္တော ဝိယ၊ ပြုသူကဲ့သို့။
ရုက္ခပါဒေ၊ သစ်သား၏ခြေတို့ကို။
နိခဏိတွာ၊ မြေ၌စိုက်၍။
ဝလ္လိပလာလာဒီဟိ၊ နွယ်,ကောက်ရိုး အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
နဒီသောတံ၊ မြစ်ရေအယဉ်ကို။
သစေရုမ္ဘန္တိ(ရုန္ဓန္တိ)၊ အကယ်၍ ပိတ်ဆို့ကုန်အံ့။
စ၊ ထိုသို့ပင်ပိတ်ဆို့ပါသော်လည်း။
ဥဒကံ၊ မြစ်ရေသည်။
အာဝရဏံ၊ ပိတ်ဆို့ကြောင်း ရေကာကို။
အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ၊ လွှမ်းမိုး၍။
(သစေ) ပဝတ္တတိယေဝ၊ အကယ်၍ စီးမြဲသာလျှင် စီးနေအံ့။
(ဧဝံသတိ)။
နိမိတ္တံကာတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ ဆက်။
ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့် ပြုအပ်သော်။
ဥဒကံ၊ သည်။
န ပဝတ္တတိ၊ မစီး။
ဧဝံ၊ ဤ ရေမစီးနိုင်လောက်အောင်သောအခြင်းအရာအားဖြင့်။
သေတုမှိ၊ တံတားကို။
(ရေကာ တာရိုးကို။)
ကတေ၊ ပြုအပ်ပြီးသော်။
အပ္ပဝတ္တမာနာ၊ မစီးသော။
(မစီးသောရေရှိသော။)
နဒီ၊ သည်။
ပေ။
န ဝဋ္ဋတိ။
ပဝတ္တနဋ္ဌာနေ၊ ရေစီးရာအရပ်၌။
နဒီနိမိတ္တံ၊ ကို။
ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ။
အပ္ပဝတ္တနဋ္ဌာနေ၊ ရေမစီးရာ အရပ်၌။
ဥဒကနိမိတ္တံ၊ ကို။
ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ ဆက်။
ယာ၊ အကြင်မြစ်သည်။
ဒုဗ္ဗုဋ္ဌိကာလေ ဝါ၊ မကောင်းသော မိုးရှိရာအခါ၌သော်လည်းကောင်း။
(မိုးခေါင်ရာ မိုးအခါ၌သော်လည်းကောင်း။)
ဂိမှေ ဝါ၊ နွေအခါ၌သော်လည်းကောင်း။
နိရုဒကဘာဝေန၊ ရေမရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
နပဝတ္တတိ၊ မစီးနိုင်။
သာ၊ ထိုမြစ်သည်။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
[မိုးကောင်းသော မိုးလေးလတုန်းက ရေရှိလျှင် နဒီနိမိတ် ဖြစ်နိုင်သည်။]
မဟာနဒိတော၊ မြစ်ကြီးမှ။
ဥဒကမာတိကံ၊ ရေမြောင်းကို။
နီဟရန္တိ၊ ထုတ်သွယ်ကြကုန်၏။
သာ၊ ထိုရေမြောင်းသည်။
ကုန္နဒိသဒိသာ၊ မြစ်ငယ်နှင့်တူသည်။
ဟုတွာ။
တီဏိ၊ သုံးမျိုးကုန်သော။
သဿာနိ၊ ကောက်တို့ကို။
သမ္ပာဒေန္တီ၊ ပြီးစေလျက်။
နိစ္စံ၊ အမြဲ။
ပဝတ္တတိ၊ စီး၏။
ကိဉ္စာပိပဝတ္တတိ၊ အကယ်၍ကား စီးပါပေ၏။
(ပန၊ ထိုသို့ပင် စီးပါသော်လည်း။)
န ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ အနွယကား။
ယာ၊ အကြင် မြစ်ငယ်နှင့်တူသော ရေမြောင်းသည်။
မူလေ၊ အရင်းအစ၌။
ဝါ၊ က။
မဟာနဒိတော၊ မှ။
နိဂ္ဂတာ၊ ထွက်ခဲ့သည်။
(သမာနာ)
ပိ၊ လည်း။
ကာလန္တရေန၊ တစ်ပါးသောအခါ၌။
တေနေဝ နိဂ္ဂတမဂ္ဂေန၊ ထိုထွက်ကြောင်းလမ်းဖြင့်ပင်။
နဒိံ၊ မူလမြစ်ကို။
ဘိန္ဒိတွာ၊ ဖောက်၍။
(မြစ်ကမ်းပါးကိုရေတိုက်စားသော အားဖြင်ခွဲ၍။)
သယဉ္စ၊ မိမိဟူသော မြစ်ငယ်ကိုယ်တိုင်လည်း။
ဂစ္ဆတိ၊ စီးသွားနိုင်၏။
ဂစ္ဆန္တီ၊ စီးသွားနိုင်သည်။
(ဟုတွာ)။
ပရတော၊ နောက်၌။
သုသုမာရာဒိသမာကိဏ္ဏာ၊ မိကျောင်းအစရှိသည်တို့ဖြင့် ရေပြွမ်းသော။
နာဝါဒီဟိ၊ လှေအစရှိသည်တို့ဖြင့်။
သဉ္စရိတဗ္ဗာ၊ လှည့်လည်နိုင်သော။
နဒီ၊ သည်။
ဟောတိ။
တံ၊ ထိုမြစ်ကို။
နိမိတ္တံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ။
**ဥဒကနိမိတ္တေ**၊ ၌။
နိရုဒကေ၊ ရေမရှိသော။
ဌာနေ၊ အရပ်၌။
နာဝါယ ဝါ၊ လှေ၌သော်လည်းကောင်း။
စာဋိအာဒီသု ဝါ၊ အိုးစရည်း အစရှိသည်တို့၌သော်လည်းကောင်း။
ဥဒကံ၊ ကို။
ပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍။
ဥဒကနိမိတ္တံ၊ ကို။
ကိတ္တေတုံ န ဝဋ္ဋတိ။
ဘူမိဂတမေဝ၊ မြေ၌တည်သော ရေသည်သာ။
(နိမိတ္တံ ကာတုံ)
ဝဋ္ဋတိ။
တဉ္စ၊ ထို ဘူမိဂတရေသည်လည်း။
အာဝဋ။
ပေ။
သမုဒ္ဒါဒီသု၊ တွင်း, လေးထောင့်ကန်, တစ်ဖက်ဆည်ကန်, ဇာတဿရရေအိုင်, ဆားငံသမုဒ္ဒရာအိုင် အစရှိသည်တို့၌။
ဌိတံ၊ တည်သော။
အပ္ပဝတ္တနကဥဒကံ၊ မစီးသွားသောရေတည်း။
[လောဏိသမုဒ္ဒရာ၏အဓိပ္ပာယ်ကို သင်္ခါဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
ပန၊ ဗျတိရိက်။
အဋ္ဌိတံ၊ မတည်သော။
(တန့်ရပ်မနေသော။)
ဩဃနဒိဥဒကဝါဟကမာတိကာဒီသု၊ ရေအယဥ် လျှံတက်လာသောမြစ်, ရေကို ထုတ်ဆောင်ကြောင်းပြွန်, မြောင်းအစရှိသောအရပ်တို့၌။
ဥဒကံ၊ သည်။
န ဝဋ္ဋတိ။
[မိုးအားကြီိး၍ လျှံတက်လာသော ရေရှိသော မြစ်ကို "ဩဃနဒီ" ဟု ဆိုလိုဟန် တူသည်။]
ပန၊ ဝါဒန္တရ။
အန္ဓကဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။
ဂမ္ဘီရေသု၊ နက်ကုန်သော။
အာဝါဋဒီသု၊ ရေတွင်းအစရှိသော အရပ်တို့၌။
ဥက္ခေပိမံ၊ ခပ်ယူခြင်းဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သော။
(ရေပုံးဖြင့် ခပ်ယူထိုက်သော။)
ဥဒကံ၊ ကို။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
န ကာတဗ္ဗံ၊ ထိုက်။
ဣတိ ဝုတ္တံ။
တံ၊ ထိုစကားကို။
ဒုဝုတ္တံ၊ မကောင်းသဖြင့် ဆိုအပ်ပြီ။
("ဒုရုတ္တံ" ဟု ရှိလျှင် ကောင်းသည်။)
အတ္တနောမတိမတ္တမေဝ၊ မိမိ၏အယူမျှသာတည်း။
ဥက္ခေပိမံ။ ။ ဥက္ခိပနံ- မြှောက်၍ယူခြင်း၊ ဥက္ခေပေါ- ခြင်း၊ ဥက္ခေပေန နိဗ္ဗတ္တံဥက္ခေပိမံ၊ ဣမပစ္စည်း၊ ဝိမတိ၌ "ဒီဃရဇ္ဇုနာ(ရှည်သောကြိုးရှိသော) ကုဋေန(အိုးဖြင့်၊ ဝါ- ပုံးဖြင့်) ဥဿိဥ္စနီယံ (ခပ်ယူထိုက်သော)" ဟု အနီယပစ္စည်းဖြင့် ဖွင့်၏၊ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သော၊ အန္ဓကအဋ္ဌကထာအလို၌ "အာဝါဋစသည်ဝယ် တည်သော ရေသည် နက်၍နေသောကြောင့် ကြိုးတပ်သော ပုံးဖြင့် ခပ်ယူရလျှင် ရေနိမိတ် မလုပ်ကောင်း" ဟုဆိုလိုသည်၊ ထိုစကားကို "ဒုဝုတ္တံ, အတ္တနောမတိမတ္တမေဝ" ဟု ပယ်၏။
ပန၊ ဆက်။
ဌိတံ၊ တန့်ရပ်နေသော။
(မစီးသော။)
အန္တမသော၊ အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့်။
သူကရခတာယ၊ ဝက်သည် တူအပ်သော ရေအိုင်၌။
(ဥဒကံ)
ပိ၊ ရေသည်လည်းကောင်း။
[ပိသည် ဂရဟာဇောတက။ နောက်၌လည်းနည်းတူ။]
ဂါမဒါရကာနံ၊ ရွာသူသားငယ်တို့၏။
ကီဠနဝါပိယံ၊ ကစားကြောင်း ရေအိုင်၌။
(ဥဒကံ)
ပိ၊ သည်လည်းကောင်း။
တင်္ခဏညေဝ၊ ထိုခဏ၌ပင်။
(သိမ်သမုတ်မည့် ခဏ၌ပင်။)
ပထဝိယံ၊ ၌။
အာဝါဋကံ၊ တွင်းငယ်ကို။
ကတွာ၊ ၍။
ကုဋေဟိ၊ ရေအိုးတို့ဖြင့်။
အာဟရိတွာ၊ ဆောင်ယူ၍။
ပူရိတဥဒကမ္ပိ၊ ပြည့်စေအပ်သော ရေသည်သော်လည်း။
ယာဝကမ္မဝါစာပရိယောသနာ၊ ကမ္မဝါစာပြီးဆုံးသည့်တိုင်အောင်။
(သမာနသံဝါသကသီမာသမ္မုတိကမ္မဝါစာပြီးဆုံးသည့်တိုင်အောင်။)
သစေ တိဋ္ဌိတိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ)
အပ္ပံ ဝါ၊ နည်းသည်မူလည်း။
ဟောတု၊ ဖြစ်စေ။
ဗဟု ဝါ၊ များသည်မူလည်း။
ဟောတု၊ စေ။
(နိမိတ္တံ ကာတုံ)
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ပန၊ ဆက်။
တသ္မိံ ဌာနေ၊ ထိုနိမိတ်ပြုရာ အရပ်၌။
နိမိတ္တသညာကရဏတ္ထံ၊ နိမိတ်၏ အမှတ်အသားကို ပြုခြင်းအကျိုးငှာ။
ပါသာဏဝါလိကပံသုအာဒိရာသိ ဝါ၊ ကျောက်ခဲ, သဲ, မြေမှုန် အစရှိသည်တို့၏ အစုကိုသော်လည်းကောင်း။
ပါသာဏတ္ထမ္ဘေ ဝါ၊ ကျောက်တိုင်ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဒါရုတ္ထမ္ဘော ဝါ၊ သစ်သားတိုင်ကိုသော်လည်းကောင်း။
ကာတဗ္ဗော၊ ၏။
[ရေခန်းသွားမည် ဖြစ်သောကြောင့်ထိုရေနိမိတ်ပြုရာ အရပ်၌ ကျောက်ပုံစသည်ကို ပြုထားပါ၊ ဟူလို။
ယခုအခါ၌ကျောက်တိုင်ကို အမှတ်အသားပြုကြသည်။]
တံ၊ ထိုအမှတ်အသားကို။
ကာတုဉ္စ၊ ကိုယ်တိုင်ပြုခြင်းငှာလည်းကောင်း။
ကာရေတုဉ္စ၊ သူတစ်ပါးတို့ကိုပြုစေခြင်းငှာလည်းကောင်း။
ဘိက္ခုဿ၊ အား။
ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ ဆက်။
လာဘသီမာယံ၊ လာဘသိမ်၌။
(တံ၊ ထိုအမှတ်အသားကို။
ကာတုဉ္စ ကာရေတုဉ္စ ဘိဘ္ခုဿ)
န ဝဋ္ဋတိ။
သမာနသံဝါသကသီမာ၊ သမာနသံဝါသကသိမ်သည်။
ကဿစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်ကို။
ပီဠနံ၊ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းကို။
န ကရောတိ၊ မပြုတတ်။
ကေဝလံ၊ သက်သက်။
(ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းမဖက် သက်သက်။)
ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။
ဝိနယကမ္မမေဝ၊ ဝိနည်းကံကိုသာ။
သာဓေတိ၊ ပြီးစေ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧတ္ထ၊ ဤသမာနသံဝါသကသိမ်၌။
(တံ၊ ထို အမှတ်အသားကို။
ကာတုဉ္စ ကာရေတုဉ္စ ဘိက္ခုဿ၊ အား။)
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
[လာဘသိမ်၌ကား ကျောက်တိုင်ကို နယ်ချဲ့၍ စိုက်လိုက်မိလျှင်တစ်ဖက်ကလူကို ထိုလာဘ်မရအောင် နှိမ်စက်ရာ ရောက်သောကြောင့် ကိုယ်တိုင် မစိုက်ကောင်း၊ ဟူလို။ လာဘသိမ်အကြောင်းကို စီဝရက္ခန္ဓက အဆုံးနား၌ တွေ့ရလတ်တံ့။]
ကမ္မဝါစာ၊ ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ။ ။ ဤစကားအရ ယခုအခါ၌ ဥဒကနိမိတ် လုပ်ရာဝယ်တွင်းငယ်လုပ်၍ ထိုတွင်း၌ ရေလောင်းထားကြ၏၊ သမာနသံဝါသသီမာသမ္မုတိကမ္မဝါစာ ဆုံးသည့်တိုင်အောင် ထိုရေတည်လျှင် ဥဒကနိမိတ် လုပ်ဖို့ရန် အပ်သောကြောင့် ထိုအတိုင်း ပြုစီမံကြသည်။
စ၊ ဆက်။
အဋ္ဌဟိ၊ ရှစ်ပါးကုန်သော။
ဣမေဟိ နိမိတ္တေဟိ၊ ဤ နိမိတ်တို့ဖြင့်။
(သာမည)။
အသမ္မိဿေဟိပိ၊ မရောနှောအပ်သော နိမိတ်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း။
အညမညံ၊ အချင်းချင်း။
သမ္မိဿေဟိပိ၊ ရောနှောအပ်သော နိမိတ်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း။
(ဝိသေသ)။
သီမံ၊ ကို။
သမ္မနိတုံ၊ သမုတ်ခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ အပ်သည်သာ။
သာ၊ ထိုသိမ်သည်။
ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။
(အဿမ္မိဿဖြစ်စေ,သမ္မိဿဖြစ်စေ)။
သမ္မတိတွာ၊ ၍။
ဗဇ္ဈမာနာ၊ ဖွဲ့အပ်သော်။
(တစ်နည်း)
ဧဝံ၊ ဖြင့်။
သမ္မနိတွာ၊ ၍။
ဗဇ္ဈမာနာ၊ အပ်သော။
သာ၊ ထိုသိမ်သည်။
ဧကေန၊ တစ်ခုသော။
(နိမိတ္တေန ဝါ၊ ဖြစ်သော်လည်းကောင်း။)
ဒွီဟိ၊ န်သော။
နိမိတ္တေဟိ ဝါ၊ တို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
အဗဒ္ဓါ၊ မဖွဲ့အပ် မဖွဲ့နိုင်သည်။
ဟောတိ။
[နိမိတ် တစ်ခု နှစ်ခုတည်းဖြင့်သမုတ်လျှင် နိမိတ်ရှိရာမျ အခြားအရပ်၌ သိမ်အပိုင်အခြားကို မသိရသောကြောင့်သမုတ်၍မဖြစ်၊ ဟူလို။]
ပန၊ အနွယ။
တီဏိ၊ သုံးခုသော နိမိတ်တို့ကို။
အာဒိံကတွာ၊ အစပြု၍။
ဝုတ္တပ္ပကာရာနံ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိကုန်သော။
နိမိတ္တာနံ၊ တို့၏။
သတေနာပိ၊ တစ်ရာဖြင့်သော်လည်း။
ဗဒ္ဓါ၊ ဖွဲ့အပ်သည်။
(ဖွဲ့နိုင်သည်။)
ဟောတိ။
သာ၊ ထိုသိမ်သည်။
တီဟိ၊ သုံးခုသော နိမိတ်တို့ဖြင့်။
(ဗဇ္ဈမာနာ၊ သော်။)
သိင်္ဃာတကသဏ္ဌာနာ၊ ပေါင်းဆုံ၍နေသော လမ်းသုံးခွသဏ္ဌာန်ရှိသည်။
(တိကောဏာ၊ သုံးထောင့်ရှိသည်။= ဝိမတိ။)
ဟောတိ။
စတူဟိ၊ လေးခုသောနိမိတ်တို့ဖြင့်။
(ဗဇ္ဈမာနာ၊ သော်။)
စတုရဿာ ဝါ၊ အညီအမျှ လေးထောင့်သဏ္ဌာန်ရှိသည်သော်လည်းကောင်း။
သိင်္ဃာတကအဍ္ဎစန္ဒမုဒိင်္ဂါဒိသဏ္ဌာနာ ဝါ၊ ပေါင်းဆုံ၍နေသောထက်ဝက်သဏ္ဌာန်, မုရိုးစည်သဏ္ဌာန် အစရှိသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်သော်လည်းကောင်း။
(ဟောတိ)။
တတော၊ ထိုနိမိတ်လေးခုထက်။
အဓိကေဟိ၊ ပိုလွန်းသောနိမိတ်တို့ဖြင့်။
(ဗဇ္ဈမာနာ၊ သော်။)
နာနာသဏ္ဌာနာ၊ အမျိုးမျိုးသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၏။
[ရှေးခေတ်က မြေရသလောက်သာ သိမ်လုပ်ရသောကြောင့် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးရှိသည်။]အသမ္မိဿ, သမ္မိဿ။ ။ တောင်ချည်းဖြစ်စေ, ကျောက်ချည်းဖြစ်စေ ဤသို့စသည်ဖြင့် အခြားနိမိတ် မပါစေဘဲ ပြုလုပ်အပ်သော နိမိတ်တို့ကို "အသမ္မိဿေဟိ" ဟု ဆို၏၊ အရှေ့အရပ်၌ တောင်, တောင်အရပ်၌ ကျောက်, အနောက်အရပ်၌ တော, မြောက်အရပ်၌ သစ်ပင် ဤသို့ နှစ်မျိုး သုံးမျိုးစသည် ရောနေသော နိမိတ်တို့ကို "သမ္မိဿေဟိ" ဟုဆိုသည်။
သတေနာပိ။ ။ "နိမိတ်တစ်ရာ ပြုလုပ်နိုင်၏" ဟု ဆိုသောကြောင့် သုံးယူဇနာလောက်ရှိသော သိမ်ကြီး၏ အရှေ့အရပ်၌ပင် တောင်, ကျောက်, တော စသည်အမျိုးမျိုးထား၍ဖြစ်စေ, အချင်းချင်း မရောသော တောင်ချည်းဖြစ်စေ နိမိတ်လုပ်၍ "ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ကိံ နိမိတ္တံ၊ ပဗ္ဗတော ဘန္တေ၊ ဧသော ပဗ္ဗတော နိမိတ္တံ" ဟုတစ်ကြိမ်မေးပြီးလျှင် နောက် နိမိတ်ရှိရာသို့ သွား၍ တစ်ဖန် "ပုရတ္တိမာယ ဒိသာယ ကိံ နိမိတ္တံ" စသည်ဖြင့် မေးနိုင်, ဖြေနိုင်, နိမိတ်ပြောနိုင်၏ဟု သိသာ၏။
စတုရဿာ စသည်။ ။ စတုရဿာတိသမစတုရဿ- လေးထောင့်စပ်စပ်သဏ္ဌာန်ရှိ၏၊ ဤ သိင်္ဃာတကသဒ္ဒါသည် "စတုက္ကံ စစ္စရေမဂ္ဂ- သန္ဓိသင်္ဃာဋကံ ဘဝေ" ဟူသော အဘိဓာန်(၂၀၃) ဘာအတိုင်းလမ်းတို့၏ အဆက်အစပ်ကို ဟောသောကြောင့်လမ်းလေးခွဆုံနေသော ပုံသဏ္ဌာန်ကိုလည်း ဟောနိုင်၏၊ လမ်းလေးခွ ဆုံပုံကို ပုံချ၍ ကြည့်ပါ၊ အချို့က "ရှေ့သိင်္ဃာဋက၌ စတုရဿကဲ့သို့ လေးထောင့်စပ်စပ် မရ, လမ်းလေးခွ ဆုံပုံအတိုင်းသာ ရသည်၊ ထို့ကြောင့် ဋီကာ၌ သိင်္ဃာဋကကို စတုရဿနှင့် ရောမည်စိုးသောကြောင့် စတုရဿကို သမစတုရဿ ဟု ဖွင့်သည်" ဟု ဆိုကြ၏။
သတေနာပိ။ ။ "နိမိတ်တစ်ရာ ပြုလုပ်နိုင်၏" ဟု ဆိုသောကြောင့် သုံးယူဇနာလောက်ရှိသော သိမ်ကြီး၏ အရှေ့အရပ်၌ပင် တောင်, ကျောက်, တော စသည်အမျိုးမျိုးထား၍ဖြစ်စေ, အချင်းချင်း မရောသော တောင်ချည်းဖြစ်စေ နိမိတ်လုပ်၍ "ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ကိံ နိမိတ္တံ၊ ပဗ္ဗတော ဘန္တေ၊ ဧသော ပဗ္ဗတော နိမိတ္တံ" ဟုတစ်ကြိမ်မေးပြီးလျှင် နောက် နိမိတ်ရှိရာသို့ သွား၍ တစ်ဖန် "ပုရတ္တိမာယ ဒိသာယ ကိံ နိမိတ္တံ" စသည်ဖြင့် မေးနိုင်, ဖြေနိုင်, နိမိတ်ပြောနိုင်၏ဟု သိသာ၏။
စတုရဿာ စသည်။ ။ စတုရဿာတိသမစတုရဿ- လေးထောင့်စပ်စပ်သဏ္ဌာန်ရှိ၏၊ ဤ သိင်္ဃာတကသဒ္ဒါသည် "စတုက္ကံ စစ္စရေမဂ္ဂ- သန္ဓိသင်္ဃာဋကံ ဘဝေ" ဟူသော အဘိဓာန်(၂၀၃) ဘာအတိုင်းလမ်းတို့၏ အဆက်အစပ်ကို ဟောသောကြောင့်လမ်းလေးခွဆုံနေသော ပုံသဏ္ဌာန်ကိုလည်း ဟောနိုင်၏၊ လမ်းလေးခွ ဆုံပုံကို ပုံချ၍ ကြည့်ပါ၊ အချို့က "ရှေ့သိင်္ဃာဋက၌ စတုရဿကဲ့သို့ လေးထောင့်စပ်စပ် မရ, လမ်းလေးခွ ဆုံပုံအတိုင်းသာ ရသည်၊ ထို့ကြောင့် ဋီကာ၌ သိင်္ဃာဋကကို စတုရဿနှင့် ရောမည်စိုးသောကြောင့် စတုရဿကို သမစတုရဿ ဟု ဖွင့်သည်" ဟု ဆိုကြ၏။
တံ၊ ထိုသိမ်ကို။
ဗန္ဓိတုကာမေဟိ၊ ဖွဲ့လိုကုန်သော ရဟန်းတို့သည်။
သာမန္တဝိဟာရေသု၊ အနီးဖြစ်သော ကျောင်းတိုက်တို့၌။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
တဿ တဿဝိဟာရဿ၊ ထိုထိုကျောင်းတိုက်၏။
သီမာပရိစ္ဆေဒံ၊ ဥပစာရသိမ် အပိုင်းအခြားကို။
ပုစ္ဆိတွာ၊ မေးပြီး၍။
[ဗဒ္ဓသိမ် မဟုတ်သေး။ နဂိုကျောင်းတိုက်၏ အပိုင်းအခြားကိုဆိုသည်။]
ဗဒ္ဓသီမာဝိဟာရာနံ၊ ဖွဲ့အပ်ပြီးသော သိမ်ရှိသော ကျောင်းတိုက်တို့၏။
သီမာယ၊ ဗဒ္ဓသိမ်၏။
သီမန္တရိကံ၊ သီမန္တရိက်ကိုလည်းကောင်း။
[ထပေတွာ၌ စပ်။ သီမန္တရိက်၏ ပမာဏကို နောက်၌ပြလတ္တံ့။]
အဗဒ္ဓသီမဝိဟာရာနံ၊ ဖွဲ့အပ်သောသိမ်မရှိသော ကျောင်းတိုက်တို့၏။
သီိမာယ၊ သမုတ်အပ်လတ္တံ့သောသိမ်၏။
ဥပစာရံ၊ ဥပစာကိုလည်းကောင်း။
ထပေတွာ၊ ချန်ထား၍။
ဒိသာစာရိကဘိက္ခူနံ၊ အရပ်မျက်နှာ၌ လှည့်လည်သွားလာသောရဟန်းတို့၏ နိဿဉ္စာရသမယေ= လှည့်လည်ခြင်းမရှိရာအခါ၌။
[ညဥ့် လူခြေတိတ်ချိန်, သန်းခေါင်အခါမျိုး၌။]
(သီမာဗန္ဓိတဗ္ဗာ၌ပဿာနစပ်။)
ဧကသ္မိံ၊ တစ်ခုသော။
ဂါမခေတ္တေ၊ ဂါမခေတ်၌။
သီမံ၊ မဟာသိမ်ကို။
ဗန္ဓိတုကာမာ၊ ဖွဲ့လိုကုန်သည်။
သစေ(ဟောန္တိ)၊ ကုန်အံ့။
(ဧဝံ ဟောန္တေသု)။
တတ္ထ၊ ထိုဂါမခေတ်၌။**"အဍ္ဎစန္ဒသဏ္ဌာန်"** ဟူသည် ဝိုင်းနေသောလကို တစ်ဝက်ခွဲထားသော ပုံသဏ္ဌာန်တည်း၊ နိမိတ်လေးခုကို ထိုသဏ္ဌာန်ပေါ်အောင် ချကြည့်ပါ၊ **"မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာန်"** ဟူသည်အလျားရှည်သော လေးထောင့်သဏ္ဌာန်တည်း၊ (တစ်နည်း) အဖျားကျဥ်း၍ အရင်းကျယ်သော ပုံသဏ္ဌာန်တည်း၊ (ဝိမတိ)၊ သာရတ္ထ၌ကား **"မဇ္ဈေ ဝိတ္ထတာ, ဥဘောသု ကောဋီသုသံကောဋိတာ ဟောတိ၊ အလယ်ခေါင်၌ ကျယ်၍ ထိပ်နှစ်ဖက်၍ ကျဥ်းသွားသည်"** ဟုဆို၏၊ ထိုသိမ်မျိုးကို နိမိတ်လေးခုဖြင့် သမုတ်၍ ဖြစ်နိုင်မည်မထင်၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း? နိမိတ်အချင်းချင်း ကြိုးဆွဲသောအခါ တည့်တည့်နေရာ၌သာ သိမ်ဖြစ်၏၊ အလယ်ခေါင်၌မောက်နေလျှင် ထိုမောက်နေရာ၌ နိမိတ်အမျိုးမျိုး ထားရဦးမည်ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
ဥပစာရံ ထပေတွာ။ ။ သိမ် မသမုတ်ရသေးသော ကျောင်းတိုက်အတွက်တစ်တိုက်လုံးကို မဟာသိမ်သမုတ်သောအခါ ကျောင်းတိုက်အပြင်ဘက်၌ သီမန္တရိက်ဥပစာကျန်အောင် မှန်း၍ ချန်ထားရမည်ဟု ဝိမတိ ဆို၏၊ [အာယတိံ ဗန္ဓိတဗ္ဗာယသီမာယ နေသံ ဝိဟာရာနံ ပရိစ္ဆေဒတော ဗဟိ သီမန္တရိကပ္ပဟောနကံ ဥပစာရံထပေတွာ- ဝိမတိ၊] သာရတ္ထ၌ကား "ပစ္ဆာ သီမံ ဗန္ဓန္တာနံ သီမာယ ဩကာသံ ထပေတွာ- နောက်သမုတ်မည့် သိမ်၏နေရာ ဥပစာချန်၍" ဟု ဆိုသည်။ ယေ ဗဒ္ဓသီမဝိဟာရာ၊ အကြင် ဗဒ္ဓသိမ်ရှိသော ကျောင်းတိုက်တို့သည်။ (သန္တိ၊ န်၏။) တေသု၊ ထိုကျောင်းတိုက်တို့၌။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏ အထံသို့။ (ပေသေတဗ္ဗံ၌ စပ်။) မယံ၊ တို့သည်။ အဇ္ဇ၊ ယနေ့။ (ယနေ့ည။) သီမံ၊ ကို။ ဗန္ဓိဿာမ၊ ဖွဲ့ပါကုန်အံ့။ တုမှေ၊ တို့သည်။ သကသီမာပရိစ္ဆေဒတော၊ မိမိဗဒ္ဓသိမ်၏ အပိုင်းအခြားမှ။ မာ နိက္ခမထ၊ မထွက်ကြပါကုန်လင့်။ ဣတိ၊ ဤသို့မှာ၍။ ပေသေတဗ္ဗံ၊ စေလွှတ်ရာ၏။
ဥပစာရံ ထပေတွာ။ ။ သိမ် မသမုတ်ရသေးသော ကျောင်းတိုက်အတွက်တစ်တိုက်လုံးကို မဟာသိမ်သမုတ်သောအခါ ကျောင်းတိုက်အပြင်ဘက်၌ သီမန္တရိက်ဥပစာကျန်အောင် မှန်း၍ ချန်ထားရမည်ဟု ဝိမတိ ဆို၏၊ [အာယတိံ ဗန္ဓိတဗ္ဗာယသီမာယ နေသံ ဝိဟာရာနံ ပရိစ္ဆေဒတော ဗဟိ သီမန္တရိကပ္ပဟောနကံ ဥပစာရံထပေတွာ- ဝိမတိ၊] သာရတ္ထ၌ကား "ပစ္ဆာ သီမံ ဗန္ဓန္တာနံ သီမာယ ဩကာသံ ထပေတွာ- နောက်သမုတ်မည့် သိမ်၏နေရာ ဥပစာချန်၍" ဟု ဆိုသည်။ ယေ ဗဒ္ဓသီမဝိဟာရာ၊ အကြင် ဗဒ္ဓသိမ်ရှိသော ကျောင်းတိုက်တို့သည်။ (သန္တိ၊ န်၏။) တေသု၊ ထိုကျောင်းတိုက်တို့၌။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏ အထံသို့။ (ပေသေတဗ္ဗံ၌ စပ်။) မယံ၊ တို့သည်။ အဇ္ဇ၊ ယနေ့။ (ယနေ့ည။) သီမံ၊ ကို။ ဗန္ဓိဿာမ၊ ဖွဲ့ပါကုန်အံ့။ တုမှေ၊ တို့သည်။ သကသီမာပရိစ္ဆေဒတော၊ မိမိဗဒ္ဓသိမ်၏ အပိုင်းအခြားမှ။ မာ နိက္ခမထ၊ မထွက်ကြပါကုန်လင့်။ ဣတိ၊ ဤသို့မှာ၍။ ပေသေတဗ္ဗံ၊ စေလွှတ်ရာ၏။
ယေ အဗဒ္ဓသီမဝိဟာရာ၊ အကြင် ဗဒ္ဓသိမ်မရှိသော ကျောင်းတိုက်တို့သည်။
(သန္တိ)။
တေသု၊ ထိုကျောင်းတိုက်တို့၌။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
ဧကဇ္ဈံ၊ တပေါင်းတည်း။
သန္နိပါတေတဗ္ဗာ၊ စည်းဝေးစေထိုက်ကုန်၏။
ဆန္ဓာရဟာနံ၊ ဆန္ဒကို ဆောင်ထိုက်ကုန်သော ရဟန်းတို့၏။
(မလာနိုင်ကုန်သော ရဟန်းတို့၏။)
ဆန္ဒော၊ ဆန္ဒကို။
အာဟရောပေတဗ္ဗော၊ ဆောင်ယူစေထိုက်၏။
အညာနိပိ၊ မိမိ၏ ဂါမခေတ်မှ အခြားလည်းဖြစ်ကုန်။
ဂါမခေတ္တာနိ၊ တို့ကို။
အန္တော၊ မဟာသိမ်၏ အတွင်း၌။
ကတ္တုကာမာ၊ ပြုလိုကုန်သည်။
သစေ (ဟောန္တိ)၊ ကုန်အံ့။
(ဧဝံ ဟောန္တေသု)။
တေသု ဂါမေသု၊ ထို ရွာတို့၌။
ယေ ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
ဝသန္တိ၊ နေကြကုန်၏။
တေဟိပိ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်လည်း။
အာဂန္တဗ္ဗံ၊ လာရာ၏။မှတ်ချက်။ ။ ဤသမုတ်နည်းသည် ဝိသုံဂါမ သီးခြား သိမ်မိန့်ခံ၍ သမုတ်နည်းမျိုးမဟုတ်၊ သိမ်မိန့်မခံဘဲ သမုတ်နည်းမျိုးတည်း၊ ဝိသုံဂါမ အမိန့်ရ၍ သမုတ်လျှင်ကားဤနည်းမလို၊ သို့ရာဝယ် ရှေးဆရာတော်တို့သည် ဝိသုံးဂါမ အမိန့်ရပြီးဖြစ်သော်လည်းဂါမခေတ်က နယ်ကျဥ်းနေလျှင် ဤနည်းအတိုင်း သမုတ်ကြ၏၊ အချို့သော တောနယ်များ၌ နယ်သိမ်း၍ သမုတ်ဖို့ရန်လည်း လွယ်ကူပါသည်။
အညာနိပိ၊ ပေ၊ အန္တော ကတ္တုကာမော။ ။ သိမ်သမုတ်ရာ ဂါမခေတ်မှ အခြားဂါမခေတ်ကိုသွင်း၍ သိမ်သမုတ်နိုင်ပုံကို ထောက်လျှင် ယခုအခါ ဝိသုံဂါမအမိန့်ရသောသိမ်နေရာသည် ကျဥ်းနေပါမူ ထိုဝိသုံဂါမ၏ ပတ်ဝန်းကျင်သည်လည်း မူလဂါမပင်ဖြစ်ရကား ထိုမူလခေတ်မှ လိုသလောက် အတွင်းသွင်း၍ သမုတ်နိုင်ကြောင်းမှတ်ချက်တစ်မျိုးရသည်။
ဝိသုံဂါမ၌ ကံပြုနိုင်။ ။ ထို့ပြင် ဝိသုံဂါမ အမိန့်ရသော နေရာသည် သီးခြားရွာမြေ ဖြစ်နေရကား ဆိုင်ရာအစိုးရတို့က ဝိသုံဂါမအဖြစ်ကို ပြန်၍ မရုတ်သိမ်းသမျှဝိသုံဂါမ မပျက်သောကြောင့် ထိုသီးခြားရွာငယ်ဖြစ်သော ဝိသုံဂါမဝယ် သိမ်မသမုတ်ဘဲလည်း အလိုရှိရာ သံဃကံများ ပြုနိုင်၏- ဟုမှတ်ပါ၊ ထိုဝိသုံဂါမ၌ သိမ်သမုတ်ရခြင်းကား အစိုးရတို့က ဝိသုံဂါမအဖြစ်ကို ပြန်၍ ရုပ်သိမ်းသော်လည်း သိမ်မပျက်ခြင်းအကျိုးထူးရှိသည်။
ကျဥ်းလျှင် ထပ်ချဲ့။ ။ ဤသို့ဖြစ်လျှင် "ဝိသုံဂါမ အမိန့်ရ၍ သမုတ်ထားအပ်သော သိမ်သည် နောင်သောအခါ ထိုကျောင်းတိုက်၌ သံဃာတိုးပွားလာသောကြောင့်ကျဥ်းနေလျှင် ထိုသိမ်ကို နုတ်၍ တိုးချဲ့သမုတ်နိုင်၏" ဟုလည်း မှတ်ချက်တစ်မျိုးရပြန်သည်၊ ယခုအခါ သမုတ်အပ်ပြီးသော သိမ်က ကျဥ်းနေ၍ သိမ်ကျောင်းကို သိမ့်အပြင်ဘက် အနည်းငယ်ထွက်စေ၍ ဆောက်ခြင်း၌ အပြစ်လွတ်ကင်းကြောင်းကို သိပါ။
အညာနိပိ၊ ပေ၊ အန္တော ကတ္တုကာမော။ ။ သိမ်သမုတ်ရာ ဂါမခေတ်မှ အခြားဂါမခေတ်ကိုသွင်း၍ သိမ်သမုတ်နိုင်ပုံကို ထောက်လျှင် ယခုအခါ ဝိသုံဂါမအမိန့်ရသောသိမ်နေရာသည် ကျဥ်းနေပါမူ ထိုဝိသုံဂါမ၏ ပတ်ဝန်းကျင်သည်လည်း မူလဂါမပင်ဖြစ်ရကား ထိုမူလခေတ်မှ လိုသလောက် အတွင်းသွင်း၍ သမုတ်နိုင်ကြောင်းမှတ်ချက်တစ်မျိုးရသည်။
ဝိသုံဂါမ၌ ကံပြုနိုင်။ ။ ထို့ပြင် ဝိသုံဂါမ အမိန့်ရသော နေရာသည် သီးခြားရွာမြေ ဖြစ်နေရကား ဆိုင်ရာအစိုးရတို့က ဝိသုံဂါမအဖြစ်ကို ပြန်၍ မရုတ်သိမ်းသမျှဝိသုံဂါမ မပျက်သောကြောင့် ထိုသီးခြားရွာငယ်ဖြစ်သော ဝိသုံဂါမဝယ် သိမ်မသမုတ်ဘဲလည်း အလိုရှိရာ သံဃကံများ ပြုနိုင်၏- ဟုမှတ်ပါ၊ ထိုဝိသုံဂါမ၌ သိမ်သမုတ်ရခြင်းကား အစိုးရတို့က ဝိသုံဂါမအဖြစ်ကို ပြန်၍ ရုပ်သိမ်းသော်လည်း သိမ်မပျက်ခြင်းအကျိုးထူးရှိသည်။
ကျဥ်းလျှင် ထပ်ချဲ့။ ။ ဤသို့ဖြစ်လျှင် "ဝိသုံဂါမ အမိန့်ရ၍ သမုတ်ထားအပ်သော သိမ်သည် နောင်သောအခါ ထိုကျောင်းတိုက်၌ သံဃာတိုးပွားလာသောကြောင့်ကျဥ်းနေလျှင် ထိုသိမ်ကို နုတ်၍ တိုးချဲ့သမုတ်နိုင်၏" ဟုလည်း မှတ်ချက်တစ်မျိုးရပြန်သည်၊ ယခုအခါ သမုတ်အပ်ပြီးသော သိမ်က ကျဥ်းနေ၍ သိမ်ကျောင်းကို သိမ့်အပြင်ဘက် အနည်းငယ်ထွက်စေ၍ ဆောက်ခြင်း၌ အပြစ်လွတ်ကင်းကြောင်းကို သိပါ။
အနာဂစ္ဆန္တာနံ၊ မလာကုန်သော ရဟန်းတို့၏။
ဆန္ဒော၊ ဆန္ဒကို။
အာဟရိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
မဟာသုမတ္ထေရော၊ သည်။
အာဟ၊ ပြီ။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
မဟာပဒုမတ္ထေရော၊ သည်။
(အာဟ၌စပ်။)
နာနာဂါမခေတ္တာနိ နာမ၊ အမျိုးမျိုးသော ဂါမခေတ်တို့မည်သည်။
ပါဋေက္ကံ၊ အသီးအသီး။
ဗဒ္ဓသီမာသဒိသာနိ၊ ဗဒ္ဓသိမ်နှင့် တူကုန်သည်။
(ဟောန္တိ)။
တတော၊ ထိုအသီးအသီးသော ဂါမခေတ်မှ။
ဆန္ဒပါရိသုဒ္ဓိ၊ သည်။
န အာဂစ္ဆတိ၊ မလာနိုင်။
ပန၊ ထိုသို့ဆန္ဒပါရိသုဒ္ဓိ မလာနိုင်ပါသော်လည်း။
အန္တော နိမိတ္တဂတေဟိ၊ နိမိတ်အတွင်း၌တည်ကုန်သော။
ဘိက္ခူဟိ၊ တို့သည်။
အာဂန္တဗ္ဗံ၊ လာရာ၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတွာ၊ ဆိုးပြီး၍။
ပုန၊ ဖန်။
အာဟ၊ ပြီ။
(ကိံ?)
သမာနသံဝါသကသီမာသမ္မန္နနကာလေ၊ သမာနသံဝါသကသိမ် သမုတ်ရာအခါ၌။
အာဂမနမ္ပိ၊ လာခြင်းသည်လည်းကောင်း။
အနာဂမနမ္ပိ၊ မလာခြင်းသည်လည်းကောင်း။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
အဝိပ္ပဝါသသီမာသမ္မန္နနကာလေ ပန၊ အဝိပ္ပဝါသသိမ် သမုတ်ရာအခါ၌ကား။
အန္တောနိမိတ္တဂတေဟိ၊ နိမိတ်အတွင်း၌တည်သော ရဟန်းတို့သည်။
အာဂန္တဗ္ဗံ၊ လာရာ၏။
ဝါ၊ လာရမည်။
အနာဂစ္ဆန္တာနံ၊ မလာကုန်သော ရဟန်းတို့၏။
ဆန္ဒော၊ ကို။
အာဟရိတဗ္ဗော၊ ဆောင်ထိုက်၏။
ဣတိ၊ သို့။
(အာဟ)။
ပန၊ ဆက်။
ဧဝံ၊ ဤ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။
ဘိက္ခူသု၊ တို့သည်။
သန္နိပတိတေသု၊ စည်းဝေးပြီးကုန်လသော်။
ဆန္ဒာရဟာနံ၊ တို့၏။
ဆန္ဒေ၊ ကို။
အာဟတေ၊ ဆောင်ယူအပ်ပြီးသော်။
တေသု တေသု မဂ္ဂေသု၊ ထိုထိုလမ်းတို့၌လည်းကောင်း။
(တေသု တေသု) နဒီတိတ္ထဂါမဒွါရာဒီသု စ၊ ထိုထိုမြစ်ဆိပ်, ရွာတံခါးအစရှိသော အရပ်တို့၌လည်းကောင်း။
အာဂန္တုကဘိက္ခူနံ၊ တို့ကို။
(အာနယ, ကရဏတို့၌ စပ်။)
သီဃံ သီဃံ၊ လျင်စွာ လျင်စွာ။
ဟတ္ထပါသာနယနတ္ထဉ္စ၊ ဟတ္ထပါသ်သို့ဆောင်ခြင်းအကျိုးငှာလည်းကောင်း။
ဗဟိသီမာကရဏတ္ထဉ္စ၊ သိမ့်ပြင်ဘက်၌ ပြုခြင်းအကျိုးငှာလည်းကောင်း။
**မဟာပဒုမတ္ထေရော ပန**။ ။ဤထေရ်၏ဝါဒကို အဋ္ဌကထာဆရာ နှစ်သက်သောကြောင့် နောက်ထားသည်၊ **"အန္တော နိမိတ္တဂတေဟိ ပန ဘိက္ခူဟိ အာဂန္တဗ္ဗံ"** ဟူသောစကားသည် **"သာမိစိဝသေန ဝုတ္တံ၊ ရိုသေလေးစားရာ ရောက်ဖို့အတွက် ဆိုအပ်သောစကား"** ဖြစ်သည်၊ ဧကန်လာမှ သိမ်သမုတ်ကိစ္စ အထမြောက်မည်ဟု ဆိုလိုရင်းမဟုတ်၊ ထို့ကြောင့် နောက်၌ **"သမာနသံဝါသကသိမ်"** သမုတ်တုန်း၌ ဂါမခေတ်ချင်း မတူသောကြောင့် **"လာလာ, မလာလာ"** ဟု ဆို၍, အဝိပ္ပဝါသသိမ် သမုတ်သောအခါ၌ကားရွာတစ်ပါးက နိမိတ်အတွင်းရှိ သံဃာအားလုံး တစ်သိမ်တည်း၌ တည်နေသောကြောင့် **"လာရမည်၊ မလာနိုင်လျှင် ဆန္ဒဆောင်ယူရမည်"** ဟု ဆိုသည်။
အာရာမိကေ စေဝ၊ အာရာမ်စောင့်တို့ကိုလည်းကောင်း။
သမဏုဒွေသေ စ၊ သာမဏေတို့ကိုလည်းကောင်း။
ထပေတွာ၊ ထားပြီး၍။
ဘေရိသည် ဝါ၊ စည်ကြီးအမှတ်အသားကိုသော်လည်းကောင်း။
သင်္ခါသည် ဝါ၊ ခရုသင်းအမှတ်အသားကိုသော်လည်းကောင်း။
ကတွာ၊ ၍။
နိမိတ္တကိတ္တနာနန္တရံ၊ နိမိတ်ပြောခြင်း၏ အခြားမဲ့၌။
ဝုတ္တာယ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။
(ပါဠိတော်ဝယ်ဟောတော်မူအပ်သော။)
သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃောတိအာဒိကာယ၊ အစရှိသော။
ကမ္မဝါစာယ၊ ကမ္မဝါစာဖြင့်။
(သမာနသံဝါသကသီမာသမ္မုတိကမ္မဝါစာဖြင့်။)
သီမာကို။
ဗန္ဓိတဗ္ဗာ၊ ဖွဲ့ထိုက်၏။
ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေယေဝ၊ ကမ္မဝါစာ၏အဆုံး၌ပင်။
နိမိတ္တာနိ၊ သိမ်နိမိတ်တို့ကို။
ဗဟိ၊ ၌။
ကတွာ၊ ၍။
ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။
ပထဝိသန္ဓာရကံ၊ မြေကိုခံတတ်သော။
ဥဒကံ၊ ကို။
ပရိယန္တံ၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို။
ကတွာ၊ ၍။
သီမာ၊ သိမ်သည်။
ဂတာ၊ သွားသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
ဣမံ သမာနသံဝါသကသီမံ၊ ဤသမာနသံဝါသကသိမ်ကို။
သမ္မနန္တေဟိ၊ သမုတ်ကုန်သော ရဟန်းတို့သည်။
ပဗ္ဗဇ္ဇုပသမ္ပဒါဒီနံ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇကံ, ဥပသမ္ပဒါကံ အစရှိကုန်သော။
သံဃကမ္မာနံ၊ သံဃကံတို့ကို။
သုခကရဏတ္ထံ၊ လွယ်ကူစွာ ပြုနိုင်ခြင်းအကျိုးငှာ။
ပဌမံ၊ စွာ။
ခဏ္ဍသီမာ၊ ခဏ္ဍသိမ်ကို။
ဗန္ဓိတဗ္ဗာ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
တံ၊ ထိုခဏ္ဍသိမ်ကို။
ဗန္ဓန္တေဟိ၊ ဖွဲ့ကုန်သော ရဟန်းတို့သည်။
ဝတ္တံ၊ ကျင့်ဝတ်ကို။
(ရှေးထုံးစံကို။)
ဇာနိတဗ္ဗံ၊ သိထိုက်၏။
ဟိ၊ ချဲ့။
ဗောဓိစေတိယဘတ္တသာလာဒီနိ၊ ဗောဓိပင်, စေတီ, ဆွမ်းစားဇရပ် အစရှိကုန်သော။
သဗ္ဗဝတ္ထူနိ၊ အလုံးစုံသော ဝတ္ထုတို့ကို။
ပတိဋ္ဌာပေတွာ၊ တည်စေပြီး၍။
ကတဝိဟာရေ၊ ပြုအပ်ပြီးရာ ကျောင်းတိုက်၌။
သစေ ဗန္ဓန္တိ၊ အကယ်၍ဖွဲ့ကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ဝိဟာရမဇ္ဈေ၊ ကျောင်းတိုက်၏အလယ်၌။
ဗဟူနံ၊ များစွာသော ရဟန်းတို့၏။
သမောသရဏဋ္ဌာနေ၊ ပေါင်းဆုံရာအရပ်၌။
အဗန္ဓိတွာ၊ မဖွဲ့မူ၍။
ဝိဟာရပစ္စန္တေ၊ ကျောင်းတိုက်၏အစွန်း၌။
ဝိဝိတ္တောကာသေ၊ ဆိတ်ငြိမ်သောအရပ်၌။
ဗန္ဓိတဗ္ဗာ၊ ၏။
အကတဝိဟာရေ၊ မပြုအပ်သေးရာ ကျောင်းတိုက်၌။ပဗ္ဗဇ္ဇုပ၊ပေ၊ သုခကရဏတ္ထံ။ ။ ပဗ္ဗဇအရ ဘဏ္ဍုကမ္မာရောစန- ခေါင်းတုံးရိတ်ဖို့ရန် ပန်ပြောမှုကို ရည်ရွယ်သည်၊ ရှင်ပြုသောအခါ ဆံရိတ်ရာ၌ တိုက်ရှိ သံဃာကုန်ကိုပန်ပြောရ၏၊ ခဏ္ဍသိမ် အတွင်းသို့သွား၍ ဆံရိတ်လျှင်ကား ထိုခဏ္ဍသိမ်တွင်း သံဃာကိုပန်ပြောရုံမျှဖြင့် တာဝန်ကြေ၏၊ ထို့ကြောင့် ခဏ္ဍသိမ်သည် ပဗ္ဗဇ္ဇာကိစ္စအတွက်လည်းလွယ်ကူခြင်းအကျိုးရှိ၏၊ ဥပသမ္ပဒကံပြုရာ၌လည်း တိုက်ရိုက်သံဃာအားလုံးကို ပင့်ဆောင်ဖွယ် မလို, ခဏ္ဍသိမ်တွင်းရှိသမျှ သံဃာများ ဟတ္ထပါသ် စပ်ဖို့သာ အရေးကြီး၏၊ ထို့ကြောင့်ပင် ဥပသမ္ပဒကံအတွက်လည်း လွယ်ကူခြင်းအကျိုး၏၊ အခြားကံများအတွက်လည်း ဥပသမ္ပဒကံနည်းတူပင်တည်း၊ [သုခကရဏတ္ထန္တိ သဗ္ဗေသံ သန္နိပါတနပရိဿမံ ပဟာယ- တိုက်ရှိသံဃာအားလုံး စည်းဝေးရခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းမှုကို ပယ်၍ အပ္ပတရေဟိ သုခကရဏတ္ထံ၊- ဋီကာ။] (ဗောဓိ, စေတီ စသည်တို့ကို မပြုအပ်သေးရာကျောင်းတိုက်၌။)
ဗန္ဓန္တေ ဟိ၊ တို့သည်။
ဗောဓိစေတိယာဒီနံ၊ ဗောဓိပင်,စေတီ အစရှိကုန်သော။
(အာဒိဖြင့် ဘတ္တသာလာ စသည်တို့ကို ယူ။)
သဗ္ဗဝတ္ထူနံ၊ တို့၏။
ဌာနံ၊ တည်နေရာကို။
သလ္လက္ခေတွာ၊ မှတ်သားပြီး၍။
ယထာ၊ အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့်ဖွဲ့အပ်သော်။
ဝတ္ထူသု၊ ဗောဓိ, စေတီ အစရှိသောဝတ္ထုတို့သည်။
ပတိဋ္ဌိတေသု၊ တည်ပြီးကုန်သော်။
ဝိဟာရပစ္စန္တေ၊ ၌။
ဝိဝိတ္တောကာသေ၊ ၌။
(သီမာ၊ သည်။)
ဟောတိ။
ဧဝံ၊ သို့။
(ဤသို့ ဆိတ်ငြိမ်သောအရပ်ဝယ် ဖြစ်နိုင်လောက်အောင်သောအခြင်းအရာအားဖြင့်။)
ဗန္ဓိတဗ္ဗာ၊ ၏။
[ဗောဓိ, စေတီ စသည်တို့သည် လူအမျိုးမျိုးနှင့်ဆက်ဆံသောကြောင့် မဆိတ်ငြိမ်သော နေရာဖြစ်၍ ထိုနေရာများနှင့် ဝေးသောအရပ်၌ ခဏ္ဍသိမ် သမုတ်ပါ။]
သာ၊ ထိုခဏ္ဍသိမ်သည်။
ဟေဋ္ဌိမပရိစ္ဆေဒေန၊ အားဖြင့်။
ဧကဝီသတိ၊ နှစ်ကျိပ်တစ်ပါးသော။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
သစေ ဂဏှာတိ၊ အကယ်၍ ယူနိုင်အံ့။
(အကယ်၍ဆံ့အံ့၊ ဧဝံသတိ)။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
တတော၊ ထိုနှစ်ကျိပ်တစ်ပါးဆံ့သော သိမ်အောက်။
ဩရံ၊ ယုတ်လျော့သော သိမ်သည်။
န ဝဋ္ဋတိ။
ပရံ၊ နှစ်ကျိပ်တစ်ပါးထက်အလွန်။
ဘိက္ခုသဟဿံ၊ ရဟန်းတစ်ထောင်ကို။
ဂဏှန္တီပိ၊ ယူနိုင်သော သိမ်သည်လည်း။
ဝဋ္ဋတိ။
[ခဏ္ဍသိမ်အတွက် ရဟန်းတစ်ထောင်ကို အလွန်ဆိုထားသည်။ မဟာသိမ်ကား ရဟန်းတစ်ထောင်မက များစွာဆံ့သည်သာ။]
တံ၊ ထိုသိမ်ကို။
ဗန္ဓန္တေဟိ၊ ဖွဲ့သောရဟန်းတို့သည်။
သီမာမာဠကဿ၊ သိမ်အပြင်၏။
သမန္တာ၊ ပတ်ဝန်းကျင်၌။
နိမိတ္တုပဂါ၊ နိမိတ်အဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်ကုန်သော။
(နိမိတ်လောက်ကုန်သော။)
ပါလာဏာ၊ တို့ကို။
ထပေတဗ္ဗာ၊ ထားထိုက်ကုန်၏။
ခဏ္ဍသီမာယ၊ ၌။
ဌိတေဟိ၊ တည်သော ရဟန်းတို့သည်။
မဟာသီမာ၊ မဟာသိမ်ကို။
န ဗန္ဓိတဗ္ဗာ၊ မဖွဲ့ထိုက်။
မဟာသီမာယ၊ ၌။
ဌိတေဟိ၊ တို့သည်။
ခဏ္ဍသီမာ၊ ကို။
န (ဗန္ဓိတဗ္ဗာ)။
ပန၊ အနွယ။
ခဏ္ဍသီမာယမေဝ၊ ၌သာ။
ဌတွာ၊ တည်၍။
ခဏ္ဍသီမာ၊ ကို။
ဗန္ဓိတဗ္ဗာ၊ ၏။
မဟာသီမာယမေဝ၊ ၌သာ။
ဌတွာ၊ ၍။
မဟာသီမာ၊ ကို။
(ဗန္ဓိတဗ္ဗာ)။
တတြ၊ ထိုသို့ဖွဲ့ရာ၌။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။
ဗန္ဓနဝိဓိ၊ ဖွဲ့ပုံအစီအရင်တည်း။
ဟိ၊ ချဲ့။
(သမန္တာဟိ ဟု ဟိပါလျှင်ကောင်း၏။ မပါလျှင် ထည့်။)
သမန္တာ၊ ပတ်ဝန်းကျင်၌။
ဧသော ပါသဏော နိမိတ္တန္တိ၊ ဟူ၍။
ဧဝံ၊ သို့။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
ကမ္မဝါစာယ၊ သမာနသံဝါသကကမ္မဝါစာဖြင့်။
သီမာ၊ ခဏ္ဍသိမ်ကို။
သမ္မနိတဗ္ဗာ၊ ထိုက်၏။
အထ၊ ထိုမှနောက်၌။
တဿ ဧဝ၊ ထိုခဏ္ဍသိမ်ကိုပင်။
ဧကဝီသတိ ဘိက္ခူ။ ။ သံဃာ့ကံတို့တွင် အဗ္ဘာနကံ၌ သံဃာအများဆုံး ပါဝင်ရ၏၊ ထိုသံဃာသည် ကံပြုခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်နှင့်တကွ နှစ်ကျိပ်တစ်ပါးရှိရ၏၊ ထို့ကြောင့် "ဧကဝီသတိဘိက္ခု ထိုင်နေလောက်သောသိမ်ကို အကျဥ်းငယ်ဆုံးသိမ်" ဟု ဆိုသည်။
ဒဠှီကမ္မတ္ထံ၊ ခိုင်မြဲအောင် ပြုခြင်းအကျိုးငှာ။
အဝိပ္ပဝါသာကမ္မဝါစာ၊ ကို။
ကာတဗ္ဗာ၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်။
(ဒဠှီကမ္မတ္ထံဟူသော စကားသည်မှန်၏။)
ဧဝံ၊ သို့။
(အဝိပ္ပဝါသကမ္မဝါစာကို ပြုအပ်သော်။)
သီမံ၊ ကို။
သမူဟနိဿာမ၊ ပယ်နုတ်ကုန်အံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။
အာဂတာ၊ လာသောရန်သူရဟန်းတို့သည်။
သမူဟနိတုံ၊ ပယ်နုတ်ခြင်းငှာ။
န သက္ခိဿန္တိ၊ မစွမ်းနိုင်ကုန်လတ္တံ့။
သီမံ၊ ကို။
သမ္မတိတွာ၊ ၍။
ဗဟိ၊ သိမ်၏ပြင်ဘက်၌။
သီမန္တရိကပါသာဏာ၊ သိမန္တရိက်ကျောက်တို့ကို။
ထပေတဗ္ဗာ၊ ထားထိုက်ကုန်၏။
သီမန္တရိကာ၊ သီမန္တရိက်သည်။
ပစ္ဆိမကောဋိယာ၊ နောက်ဆုံး၌ဖြစ်သော အစွန်းအားဖြင့်။
ဧကရတနပ္ပမာဏာ၊ တစ်ထောင်ပမာဏရှိသည်။
(သမာနာ၊ လသော်။)
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ဝိဒတ္ထိပ္ပမာဏာပိ၊ တစ်ထွာပမာဏရှိသောသီမန္တရိက် သော်မှလည်း။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
**ကုရုန္ဒိယံ**၊ ၌။
ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။
[ပိသဒ္ဒါ ဂရဟာဇောတက။]
စတုရင်္ဂလပ္ပမာဏာပိ၊ လက်လေးသစ် ပမာဏရှိသောသီမန္တရိက်သော်မှလည်း။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
မဟာပစ္စရိယံ၊ ၌။
ဝုတ္တံ။
[ဤ၌လည်းပိသဒ္ဒါသည် ဂရဟာဇောတက။]**ဒဠှီကမ္မတ္ထံ**။ ။ ဤ သမာနသံဝါသကခဏ္ဍသိမ်သည် ကျောင်းတိုက်တစ်ခုအတွင်းဝယ် တည်ရှိသောကြောင့် ထိုသိမ်အတွင်း၌ တိစီဝရိက် အဓိဋ္ဌာန်တင်အပ်သော သင်္ကန်းနှင့်နှစ်တောင့်ထွာ ဝေးကွာ၍ အရုဏ်တက်ချိန်၌ နေကောင်း၏၊ သို့ပါလျက် (သင်္ကန်းနှင့်ညဉ့်ကင်း၍ နေနိုင်ခြင်းအကျိုးရှိသော) အဝိပ္ပဝါသသိမ်ကို ထပ်၍သမုတ်ရခြင်းသည်အဘယ်အကျိုးရှိပါသနည်း?ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင်င့ **"ဒဠှီကမ်မတ္ထံ"** ဟု မိန့်သည်၊ **ခိုင်မြဲခြင်းအကျိုးရှိသည်"** ဟူလို၊ ထိုဒဠှီကမ္မအကျိုးကို ပြလို၍ **"ဧဝံ ဟိ"** စသည်ကိုမိန့်ပြန်သည်၊ အဝိပ္ပဝါသသိမ်ကို ထပ်၍ သမုတ်လိုက်လျှင် အဝိပ္ပဝါသသိမ်ကို ထပ်၍သမုတ်ထားမှန်း မသိသော ရန်သူရဟန်းတို့က သမာနသံဝါသကသိမ်ကို နုတ်ပစ်မည်ဟု ကြံ၍ နုတ်ကြသော်လည်း အဝိပ္ပဝါသသိမ်က အပေါ်၌ အုပ်ထားသောကြောင့် ထို သမာနသံဝါသကသိမ် မပျက်ဘဲ ခိုင်မြဲနိုင်သည်၊ ဟူလို။
မှတ်ချက်။ ။ ယခုအခါ၌ကား သမာနသံဝါသကသိမ်ကို ပထမသမုတ်ပြီးနောက်အဝိပ္ပဝါသသိမ်ကို ဒုတိယထပ်၍ သမုတ်လေ့ရှိကြသောကြောင့် ရန်သူရဟန်းတို့ကအဝိပ္ပဝါသသိမ် ထပ်၍သမုတ်ထားကြောင်းကို မသိစရာ မရှိတော့၊ ထို့ကြောင့် ယခုအခါသိမ်အသစ် သမုတ်လို၍ သိမ်နုတ်ကြရာ၌လည်း အပေါ်ကထပ်ထားသော အဝိပ္ပဝါသသိမ်ကို ရှေးဦးစွာ နုတ်ပြီးမှ သမာနသံဝါသကသိမ်ကို နုတ်လေ့ရှိကြသည်။ [ပဌမံဟိ အဝိပ္ပဝါသသီမံ သမူဟနိတွာ ပစ္ဆာ သီမာ(သမာနသံဝါသကသိမ်ကို) သမူဟနိတဗ္ဗာ၊- ဋီကာ။]
သီမန္တရိကာ၊ပေ၊ဝဋ္ဋတိ။ ။ [သီမာနံ+ အန္တရံ သီမန္တရံ၊ သီမန္တရေ+ ပဝတ္တာ(ဖြစ်သော အပိုင်းအခြားတည်း) သီမန္တရိကာ၊] ခဏ္ဍသိမ်သမုတ်ပြီးနောက် မဟာသိမ်သမုတ်သောအခါ သိမ်နှစ်ခုမစပ်အောင် အကြား၌ ထားအပ်သော အပိုင်းအခြားအရပ်တစ်ခုကို "သီမန္တရိက်" ဟု ဆိုသည်၊ ထိုသို့ ပိုင်းခြင်းထားသော အရပ်ဖြစ်ရကားတစ်တောင်, တစ်ထွာ, လက်လေးသစ် မရှိဘဲ လက်တစ်သစ်လောက် ရှိလျှင်လည်းအပ်ပါ၏၊ တစ်တောင်လောက် ကျယ်လျှင် အကြားအရပ်က သာ၍ ထင်ရှားသောကြောင့်အဋ္ဌကထာ၌ "ဧကရတနပ္ပမာဏာ ဝဋ္ဋတိ" ဟု ဆိုပါသည်။ [ဧကရတနပ္ပမာဏာသုဝိညေယျတရာ ဟောတီတိ ကတွာ ဝုတ္တံ- ဧကရတနပ္ပမာဏ ဝဋ္ဋတီတိ၊ ဧကင်္ဂုလမတ္တာပိသီမန္တရိကာ ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ တတ္တကေနာပိ ဟိ သီမာ အသမ္ဘိန္နာ ဟောတိ၊-ဋီကာ။]
မှတ်ချက်။ ။ ယခုအခါ၌ကား သမာနသံဝါသကသိမ်ကို ပထမသမုတ်ပြီးနောက်အဝိပ္ပဝါသသိမ်ကို ဒုတိယထပ်၍ သမုတ်လေ့ရှိကြသောကြောင့် ရန်သူရဟန်းတို့ကအဝိပ္ပဝါသသိမ် ထပ်၍သမုတ်ထားကြောင်းကို မသိစရာ မရှိတော့၊ ထို့ကြောင့် ယခုအခါသိမ်အသစ် သမုတ်လို၍ သိမ်နုတ်ကြရာ၌လည်း အပေါ်ကထပ်ထားသော အဝိပ္ပဝါသသိမ်ကို ရှေးဦးစွာ နုတ်ပြီးမှ သမာနသံဝါသကသိမ်ကို နုတ်လေ့ရှိကြသည်။ [ပဌမံဟိ အဝိပ္ပဝါသသီမံ သမူဟနိတွာ ပစ္ဆာ သီမာ(သမာနသံဝါသကသိမ်ကို) သမူဟနိတဗ္ဗာ၊- ဋီကာ။]
သီမန္တရိကာ၊ပေ၊ဝဋ္ဋတိ။ ။ [သီမာနံ+ အန္တရံ သီမန္တရံ၊ သီမန္တရေ+ ပဝတ္တာ(ဖြစ်သော အပိုင်းအခြားတည်း) သီမန္တရိကာ၊] ခဏ္ဍသိမ်သမုတ်ပြီးနောက် မဟာသိမ်သမုတ်သောအခါ သိမ်နှစ်ခုမစပ်အောင် အကြား၌ ထားအပ်သော အပိုင်းအခြားအရပ်တစ်ခုကို "သီမန္တရိက်" ဟု ဆိုသည်၊ ထိုသို့ ပိုင်းခြင်းထားသော အရပ်ဖြစ်ရကားတစ်တောင်, တစ်ထွာ, လက်လေးသစ် မရှိဘဲ လက်တစ်သစ်လောက် ရှိလျှင်လည်းအပ်ပါ၏၊ တစ်တောင်လောက် ကျယ်လျှင် အကြားအရပ်က သာ၍ ထင်ရှားသောကြောင့်အဋ္ဌကထာ၌ "ဧကရတနပ္ပမာဏာ ဝဋ္ဋတိ" ဟု ဆိုပါသည်။ [ဧကရတနပ္ပမာဏာသုဝိညေယျတရာ ဟောတီတိ ကတွာ ဝုတ္တံ- ဧကရတနပ္ပမာဏ ဝဋ္ဋတီတိ၊ ဧကင်္ဂုလမတ္တာပိသီမန္တရိကာ ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ တတ္တကေနာပိ ဟိ သီမာ အသမ္ဘိန္နာ ဟောတိ၊-ဋီကာ။]
ပန၊ ဆက်။
ဝိဟာရော၊ ကျောင်းတိုက်သည်။
မဟာ၊ ကြီးသည်။
သစေ ဟောတိ။
(ဧဝံသတိ)။
ဒွေပိ၊ နှစ်လုံးသော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။
တိဿောပိ၊ သုံးလုံးသော်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။
တတုတ္တရိပိ၊ ထိုနှစ်လုံး, သုံးလုံးထက် အလွန်သော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။
ခဏ္ဍသီမာယော၊ တို့ကို။
ဗန္ဓိတဗ္ဗာ၊ ဖွဲ့အပ် ဖွဲ့နိုင်ကုန်၏။
ဧဝံ၊ သို့။
ခဏ္ဍသီမံ၊ ကို။
သမ္မနိတွာ၊ ၍။
မဟာသီမာသမ္မုဘိကာလေ၊ မဟာသိမ်သမုတ်ရာအခါ၌။
ခဏ္ဍသီမတော၊ မှ။
နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်၍။
မဟာသီမာယ၊ မဟာသိမ်၌။
(မဟာဿီသမုတ်မည့် အရပ်၌။)
ဌတွာ၊ တည်၍။
သမန္တာ၊ ပတ်ဝန်းကျင်၌။
အနုပရိယာယန္တေဟိ၊ အစဉ်အတိုင်း လှည့်လည်ကုန်လျက်။
သီမန္တရိကပါသာဏာ၊ သီမန္တရိက်ကျောက်တို့ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
တတော၊ ထိုမှနောက်၌။
အဝသေသနိမိတ္တာနိ၊ သီမန္တရိက်နိမိတ်မှ ကြွင်းကျန်သော မဟာသိမ်နိမိတ်တို့ကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
ဟတ္ထပါသံ၊ ကို။
အဝိဇဟန္တေဟိ၊ မစွန့်ကုန်ဘဲ။
ကမ္မဝါစာယ၊ ဖြင့်။
သမာနသံဝါသကသီမံ၊ သမာနသံဝါသကသိမ်ကို။
(သမာနသံဝါသကမဟာသိမ်ကို။)
သမ္မနိတွာ၊ ၍။
တဿာ၊ ထိုမဟာသိမ်ကို။
ဒဠှီကမ္မတ္ထံ၊ ငှာ။
အဝိပ္ပဝါသကမ္မဝါစာပိ၊ ကိုလည်း။
ကာတဗ္ဗာ၊ ၏။
ဟိ၊ အကျိုးကား။
ဧဝံ၊ သို့။
(အဝိပ္ပဝါသကမ္မဝါစာကို ပြုအပ်သော်။)
သီမံ၊ သိမ်ကို။
(သမာနသံဝါသကသိမ်ကို။)
သမူသနိဿာမ၊ န်အံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံဿ။
အာဂတာ၊ လာသော ရန်သူရဟန်းတို့သည်။
သမူဟနိတုံ၊ ငှာ။
န သက္ခိဿန္တိ၊ လတ္တံ့။မှတ်ချက်။ ။ ယခုခေတ်၌ကား ခဏ္ဍသိမ်, မဟာသိမ်နှစ်မျိုးလုံးကို သမုတ်ဖို့ရန်ရည်ရွယ်ချက် မရှိသော်လည်း သိမ်၏ပတ်ဝန်းကျင်၌ ပထမနိမိတ်တိုင်ကို စိုက်ပြီးနောက်တစ်တောင့်ထွာ နှစ်တောင်လောက်ခြား၍ သီမန္တရိက်ခေါ် ကျောက်တိုင်ကို ပတ်ဝန်းကျင်၌ စိုက်ကြသေး၏၊ ထို သီမန္တရိက်ကား မဟာသိမ် သမုတ်ရန် ရည်ရွယ်ချက် မရှိလျှင် အကျိုးမများလှ။
အနုပရိယာယန္တေဟိ၊ပေ၊ကိတ္တေတဗ္ဗာ။ ။ ရဟန်းတော်များ လှည့်လည်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်မဟုတ်၊ နှုတ်အပြောအားဖြင့် လှည့်လည်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်၊ မဟာသိမ်သမုတ်မည့်အရပ်၏ အတွင်း၌ တည်၍ သီမန္တရိက်ကျောက်များကို ယခုခေတ် နိမိတ်ပြောသကဲ့သို့ ပြောရမည်၊ ဥပမာ- မဟာသိမ်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်က သီမန္တရိက်အမှတ်အသားသည် အဘယ်နည်း?၊ ဤသို့ သိမ်နိမိတ်ပြောသလို အစဥ်အတိုင်း သီမန္တရိက်နိမိတ်တို့ကိုလည်း ပြောပါ- ဟူလို၊ ယခုခေတ် နိမိတ်ပြောသလို ပြောနေမှ မဟုတ်၊ "ခဏ္ဍသိမ်နှင့် မဟာသိမ်အကြားဝယ် မည်သည့်နေရာ၌ သီမန္တရိက် ရှိပါသည်" ဟု ပတ်ပတ်လည် ပြောလျှင်လည်း "ကိတ္တေတဗ္ဗ" ပင်တည်း။
အနုပရိယာယန္တေဟိ၊ပေ၊ကိတ္တေတဗ္ဗာ။ ။ ရဟန်းတော်များ လှည့်လည်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်မဟုတ်၊ နှုတ်အပြောအားဖြင့် လှည့်လည်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်၊ မဟာသိမ်သမုတ်မည့်အရပ်၏ အတွင်း၌ တည်၍ သီမန္တရိက်ကျောက်များကို ယခုခေတ် နိမိတ်ပြောသကဲ့သို့ ပြောရမည်၊ ဥပမာ- မဟာသိမ်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်က သီမန္တရိက်အမှတ်အသားသည် အဘယ်နည်း?၊ ဤသို့ သိမ်နိမိတ်ပြောသလို အစဥ်အတိုင်း သီမန္တရိက်နိမိတ်တို့ကိုလည်း ပြောပါ- ဟူလို၊ ယခုခေတ် နိမိတ်ပြောသလို ပြောနေမှ မဟုတ်၊ "ခဏ္ဍသိမ်နှင့် မဟာသိမ်အကြားဝယ် မည်သည့်နေရာ၌ သီမန္တရိက် ရှိပါသည်" ဟု ပတ်ပတ်လည် ပြောလျှင်လည်း "ကိတ္တေတဗ္ဗ" ပင်တည်း။
ပန၊ ဆက်။
ခဏ္ဍသီမာယ၊ ၏။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
တတော၊ ထိုမှနောက်၌။
သီမန္တရိကာယ၊ ၏။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
မဟာသီမာယ၊ ၏။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
သစေ ကိတ္တေန္တိ၊ ကုန်အံ့။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
တီသု၊ န်သော။
ဌာနေသု၊ အရပ်တို့၌။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
(သိမ်မသမုတ်သေးဘဲ နိမိတ်သုံးမျိုးကိုသာ ပြောပြပြီး၍။)
ယံ သီမံ၊ အကြင်သိမ်ကို။
(ဗန္ဓိတုံ၊ ငှာ။)
ဣစ္ဆန္တိ၊ န်၏။
တံ၊ ထိုသိမ်ကို။
ပဌမံ၊ စွာ။
ဗန္ဓိတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ဧဝံ သန္တေပိ၊ ဤသို့ပင် ဖြစ်ပါသော်လည်း။
(အလိုရှိရာသိမ်ကို ရှေးဦးစွာ ဖွဲ့နိုင်ပါသော်လည်း၊)
ယထာဝုတ္တနယေန၊ အကြင် အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။
ခဏ္ဍသီမတောဝ၊ မှသာ။
ပဋ္ဌာယ၊ ၍။
ဗန္ဓိတဗ္ဗာ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။
ဗဒ္ဓါသု၊ ဖွဲ့အပ်ကုန်သော။
သီမာသု၊ သိမ်တို့တွင်။
(ခဏ္ဍသိမ်, မဟာသိမ်တို့တွင်။)
ခဏ္ဍသီမာယ၊ ၌။
ဌိတာ၊ တည်ကုန်သော။
ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။
မဟာသီမာယ၊ ၌။
ကမ္မံ၊ ကို။
ကရောန္တာနံ၊ ပြုကုန်သော ရဟန်းတို့၏ကံကို။
နံ ကောပေန္တိ၊ မဖျက်နိုင်ကုန်။
မဟာသီမာယ၊ ၌။
ဌိတာ၊ တည်ကုန်သော။
(ဘိက္ခူ ဝါ၊ တို့သည်မူလည်း။)
ခဏ္ဍသီမာယ၊ ၌။
ကမ္မံ၊ ကို။
ကရောန္တာနံ၊ ပြုသော ရဟန်းတို့၏ကံကို။
(န ကောပေန္တိ)။
သီမန္တရိကာယ၊ ၌။
ဌိတာ ပန၊ တည်သောရဟန်းတို့သည်ကား။
ဥဘိန္နမ္ပိ၊ ခဏ္ဍသိမ်၌ တည်ကုန်,မဟာသိမ်၌ တည်ကုန်သော နှစ်ပါးစုံသော ရဟန်းတို့၏လည်း။
(ကမ္မံ၊ ကို။)
နကောပေန္တိ။
ဂါမခေတ္တေ၊ ဂါမခေတ်၌။
(ထိုရဟန်းတို့၏ တည်နေရာ ဂါမခေတ်၌။)
ဌာတွာ၊ တည်၍။
ကမ္မံ၊ ကို။
ကရောန္တာနံ ပန၊ ပြုသော ရဟန်းတို့၏ ကံကိုကား။
သီမန္တရိကာယ၊ ၌။
ဌိတာ၊ ကုန်သော။
(ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။)
ကောပေန္တိ၊ ကုန်၏။
ဟိ၊ မှန်။
သီမန္တရိကာ၊ သည်။
ဂါမခေတ္တံ၊ သို့။
ဘဇတိ၊ ကပ်ဝင်၏။
စ၊ ဆက်။
ဧသာ သီမာ၊ ဤသိမ်မည်သည်။
ကေဝလံ၊ ပိဋ္ဌိပါသာဏစသည်မဖက် သက်သက်။
ပထဝိတလေယေဝ၊ မြေအပြင်၌သာ။
ဗဒ္ဓါ၊ ဖွဲ့အပ်သည်။
(သမာနာ၊ သော်။)
ဗဒ္ဓါ နာမ၊ ဖွဲ့အပ်သည်မည်သည်။
န ဟောတိ၊ မဟုတ်သေး။
အထ ခေါ၊ ကား။
ပိဋ္ဌိပါသာဏေပိ၊ ကျောက်ဖျာ၌လည်းကောင်း။
ကုဋိဂေဟေပိ၊ ကျောင်းကုတ်၌လည်းကောင်း။
လေဏေပိ၊ လိုဏ်၌လည်းကောင်း။
ပါသာဒေပိ၊ ပြာသာဒ်၌လည်းကောင်း။
ပဗ္ဗတမတ္ထကေပိ၊ တောင်ထိပ်၌လည်းကောင်း။
ဗဒ္ဓါ၊ ဖွဲ့အပ်သည်။
(သမာနာ)။
ဗဒ္ဓါယေဝ၊ ဖွဲ့အပ်သည်သာ။
ဟောတိ။
တတ္ထ၊ ထိုပိဋ္ဌိပါသာဏ စသည်တို့တွင်။
**ပိဋ္ဌိပါသာဏေ**၊ ကျောက်ဖျာ၌။
ဗန္ဓန္တေဟိ၊ ဖွဲ့သောရဟန်းတို့သည်။
ပါသဏပိဋ္ဌိယံ၊ ကျောက်ဖျာ၌။
ရာဇိံ၊ အရေးအသားကို။
ကောဋ္ဋေတွာ ဝါ၊ ဖြတ်တောက်၍သော်လည်းကောင်း။
ဥဒုက္ခလံ၊ တွင်းငယ်ကို။
ခဏိတွာ ဝါ၊ တူး၍သော်လည်းကောင်း။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
န ကာတဗ္ဗံ၊ မပြုထိုက်။
နိမိတ္တုပဂပါသာဏေ၊ နိမိတ်လောက်သော ကျောက်တို့ကို။
ထပေတွာ၊ ထား၍။
(ကျောက်ဖျာပေါ်၌ ထား၍။)
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗာနိ။
[ကျောက်ဖျာပေါ်၌ သမုတ်သည့်အတွက် ကမ္မဝါစာ၏ အာဏာသည်ကျောက်ဖျာပေါ်၌သာ တည်လေသလော? ဟု တွေးတောဖွယ် ရှိသောကြောင့် "ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ" စသည် မိန့်။]
ကုဋိဂေဟေ။ ။ ကုဋိဂေဟေတိ ဘူမိယံ ကတတိဏကုဋိယံ၊-ဝိမတိ၊ မြေကြီးပေါ်ဝယ် ဆောက်အပ်သော မြက်သစ်ရွက် စသည်တို့ဖြင့် ပြုအပ်သော ကျောက်တည်း၊ ပါသာဒဟူသည် အထက်ထပ်၌ နေ၍နေသော (တချို့လည်း အထွက်တပ်လျက်ပါသော) နှစ်ထပ် သုံးထပ်တိုက် စသည်တည်း။
ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ၊ ၌။
သီမာ၊ သည်။
ပထဝိသန္ဓာရကံ၊ မြေကိုဆောင်ထားတတ်သော။
(မြေကို ခံတတ်သော။)
ဥဒကံ၊ ကို။
ပရိယန္တံ၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို။
ကတွာ၊ ၍။
ဩတရတိ၊ သက်ဆင်း၏။
နိမိတ္တပါသာဏာ၊ ကျောက်နိမိတ်တို့သည်။
ယထာဌာနေ၊ တည်မြဲတိုင်းသောအရပ်၌။
န တိဋ္ဌန္တိ၊ မတည်ကုန်။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သမန္တတော၊ ၌။
ရာဇိ ဝါ၊ ကိုသော်လည်း။
ဥဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ၊ ပေါ်ထင်စေထိုက်၏။
(ကျောက်တုံးနေရာဝယ် ကျောက်ဖျာပေါ်တွင်အရေးအသားဖြစ်အောင် ထွင်းပါ၊ ဟူလို။)
စတူသု၊ ကုန်သော။
ကောဏေသု ဝါ၊ အထောင့်တို့၌သော်လည်း။
ပါသာဏာ၊ တို့ကို။
ဝိဇ္ဈိတဗ္ဗာ၊ ထွင်းထိုက်ကုန်၏။
(ကျောက်တို့ကို ထွင်း၍ တွင်းငယ် လုပ်နိုင်သည်။)
အယံ၊ ဤ အရပ်သည်။
သီမာပရိစ္ဆေဒေါ၊ သိမ်၏ အပိုင်းအခြားတည်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတွာ၊ ပြောဆို၍။
အက္ခရာနိ ဝါ၊ အက္ခရာတို့ကိုမူလည်း။
ဆိန္ဒိတဗ္ဗာနိ၊ ဖြတ်ထိုက်ကုန်၏။
(အက္ခရာတို့ကိုရေးထားထိုက်၏။)ပိဋ္ဌိပါသာသနေ၊ပေ၊န ကာတဗ္ဗံ။ ။ ကျောက်ဖျာပေါ်၌ သိမ်သမုတ်သောအခါပတ်ပတ်လည်က အရေးအသား အရာပေါ်အောင် ဖြတ်တောက်၍လည်းကောင်း, ဆုံငယ်နှင့် သဏ္ဌာန်တူသော တွင်းငယ်ကို ပြု၍လည်းကောင်း နိမိတ်မလုပ်ကောင်း၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း?၊ ထိုအရေးအသား, ထိုတွင်းငယ်တို့က နိမိတ်ရှစ်ပါးတွင် မပါဝင်သောကြောင့်တည်း၊ ထိုသို့ မပါဝင်သော်လည်း အချို့က ကျောက်ဖျာပေါ်ဖြစ်၍ ကျောက်နိမိတ်တစ်မျိုးဟု ထင်မှားကာ ပြုလုပ်မည်စိုးသောကြောင့် "နိမိတ္တံ န ကာတဗ္ဗံ" ဟုတားမြစ်ရသည်၊ ဥဒုက္ခလသဒ္ဒါသည် ဆုံငယ်ကို ဟောသော်လည်း ဤနေရာ၌ ဆုံငယ်နှင့်တူသော တွင်းငယ်ကို ယူပါ၊ [ဥဒုက္ခလန္တိ ဥဒုက္ခလာဝါဋသဒိသခုဒ္ဒကာဝါဋံ၊- ဝိမတိ။]
ဝိမတိ။ ။ နိမိတ္တံ န ကာတဗ္ဗန္တိ တံ ရာဇိံ ဝါဥဒုက္ခလံ ဝါနိမိတ္တံ န ကာတဗ္ဗံ၊ ဣဒဥ္စ ယထာဝုတ္တေသု နိမိတ္တေသု အနာဂတတ္တေန န ဝဋ္ဋတီတိ သိဒ္ဓမ္ပိ အဝိနဿကသညာယ ကောစိ မောဟေန နိမိတ္တံ ကရေယျာတိ ဒူရတောပိ ဝိပတ္တိပရိဟာရတ္ထံ ဝုတ္တံ၊ ဧဝံ ဥပရိဘိတ္တိံ အကိတ္တေတွာတိအာဒီသုပိ သိဒ္ဓမေဝတ္ထံ ပုနပ္ပုနံ ကထနေ ကာရဏံဝေဒိတဗ္ဗံ၊ [ရာဇိ စသည်က နိမိတ်ရှစ်ပါးတွင် မပါဝင်သောကြောင့် မအပ်ကြောင်းထင်ရှားပြီးဖြစ်သော်လည်း မပျက်စီးနိုင်သော အရေးအသား စသည်ဖြစ်၍ တချို့က မသိနားမလည်သဖြင့် နိမိတ်ပြုမည်စိုးသောကြောင့် ဝိပတ္တိဖြစ်မည့်အရေးကို ဝေးစွာရှောင်ဖို့ရန် ဤစကားကို ဆိုထားသည်၊ နောင်ဝယ် "နံရံကို နိမိတ်မပြုရ" စသည်ဆိုရာ၌လည်းဤအတိုင်း ဝိပတ္တိအရေးကို ဝေးစွာရှောင်ရခြင်းအကျိုးရှိ၏ဟု မှတ်ပါ။]
ဝိမတိ။ ။ နိမိတ္တံ န ကာတဗ္ဗန္တိ တံ ရာဇိံ ဝါဥဒုက္ခလံ ဝါနိမိတ္တံ န ကာတဗ္ဗံ၊ ဣဒဥ္စ ယထာဝုတ္တေသု နိမိတ္တေသု အနာဂတတ္တေန န ဝဋ္ဋတီတိ သိဒ္ဓမ္ပိ အဝိနဿကသညာယ ကောစိ မောဟေန နိမိတ္တံ ကရေယျာတိ ဒူရတောပိ ဝိပတ္တိပရိဟာရတ္ထံ ဝုတ္တံ၊ ဧဝံ ဥပရိဘိတ္တိံ အကိတ္တေတွာတိအာဒီသုပိ သိဒ္ဓမေဝတ္ထံ ပုနပ္ပုနံ ကထနေ ကာရဏံဝေဒိတဗ္ဗံ၊ [ရာဇိ စသည်က နိမိတ်ရှစ်ပါးတွင် မပါဝင်သောကြောင့် မအပ်ကြောင်းထင်ရှားပြီးဖြစ်သော်လည်း မပျက်စီးနိုင်သော အရေးအသား စသည်ဖြစ်၍ တချို့က မသိနားမလည်သဖြင့် နိမိတ်ပြုမည်စိုးသောကြောင့် ဝိပတ္တိဖြစ်မည့်အရေးကို ဝေးစွာရှောင်ဖို့ရန် ဤစကားကို ဆိုထားသည်၊ နောင်ဝယ် "နံရံကို နိမိတ်မပြုရ" စသည်ဆိုရာ၌လည်းဤအတိုင်း ဝိပတ္တိအရေးကို ဝေးစွာရှောင်ရခြင်းအကျိုးရှိ၏ဟု မှတ်ပါ။]
ကေစိ၊ အချို့ကုန်သော။
ဥသူယကာ၊ ငြူစူတတ်သော ရဟန်းတို့သည်။
သီမံ၊ သိမ်ကို။
ဈပေဿာမ၊ မီးရှို့ကုန်အံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။
အဂ္ဂိံ၊ ကို။
ဒေန္တိ၊ ပေးကုန်အံ့။
ပါသာဏဝ၊ ကျောက်တို့သည်သာ။
ဈယန္တိ၊ မီးလောင်ကုန်၏။
သီမာ၊ သိမ်သည်။
န (ဇာယတိ)၊ မီးမလောင်။
[ပိဋ္ဌိပါသာဏေ၏ အကျယ်ကိုပြပြီး၍ ကုဋိဂေဟေ၏ အကျယ်ကို ပြလိုသောကြောင့် "ကုဋိဂေဟေပိ" စသည် မိန့်။]
**ကုဋိဂေဟေပိ**၊ ကျောင်းကုတ်၌လည်း။
ဗန္ဓန္တေဟိ၊ တို့သည်။
ဘိတ္တိံ၊ နံရံကို။
အတိတ္တေတွာ၊ ၍။
ဧကဝီသတိယာ၊ နှစ်ကျိပ်တစ်ပါးသော။
ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။
ဩကာသဋ္ဌာနံ၊ ထိုင်နေလောက်ရာအရပ်ကို။
အန္တော၊ အတွင်း၌။
ကရိတွာ၊ ပြု၍။
ပါသာဏနိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ထပေတွာ၊ ၍။
သီမာ၊ ကို။
သမ္မနိတဗ္ဗာ။
အန္တောကုဋ္ဋမေဝ၊ နံရံ၏ အတွင်းသည်သာ။
သီမာ၊ သည်။
ဟောတိ။
အန္တောကုဋ္ဋေ၊ နံရံအတွင်း၌။
ဧကဝီသတိယာ၊ သော။
ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။
ဩကာသော၊ ထိုင်နေလောက်ရာ အရပ်သည်။
သစေ နတ္ထိ။
(ဧဝံသတိ)။
ပမုခေ၊ ကျောင်းဦးစမုခ်၌။
နိမိတ္တပါသာဏေ၊ နိမိတ်ကျောက်တို့ကို။
ထပေတွာ၊ ၍။
သမ္မနိတဗ္ဗာ။
ဧဝမ္ပိ၊ ဤသို့သမုတ်အပ်ပါသော်လည်း။
သစေ နပ္ပဟောတိ၊ အကယ်၍ မလောက်အံ့။
(မဆံ့အံ့။ ဧဝံသတိ။)
ဗဟိ၊ ဘေး၌။
(နံရံနှင့် ကျောင်းဦးစမုခ်တို့၏ ဘေး၌။)
နိဗ္ဗောဒကပတနဋ္ဌာနေပိ၊ တံစက်မြိတ် ရေကျရာအရပ်၌လည်း။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ဌပေတွာ သမ္မနိတဗ္ဗာ။ဘိတ္တိံ အကိတ္တေတွာ။ ။ ပြခဲ့သောနိမိတ်ရှစ်ပါးတွင် နံရံနိမိတ်မပါသော်လည်းနားမလည်သူတို့က နံရံကို နိမိတ်လုပ်မည် စိုးသောကြောင့် "ဘတ္တိံ အကိတ္တေတွာ" ဟုဆိုသည်၊ "ဘိတ္တိ" ဟူရာ၌ အုတ်နံရံ, သစ်သားနံရံ စသော အကာကိုသာ ဆိုလို၏၊ အကယ်၍ ကျောက်ခဲကြီးများကို စီထားသောနံရံဖြစ်လျှင် နံရံရှိသောဘက်တိုင်၌နိမိတ်လောက်သော ကျောက်ခဲကို ကျောက်နိမိတ်ပြုကောင်း၏၊ "ဘိတ္တိံ အကိတ္တေတွာ" ဟု ဆိုသောကြောင့် ထိုကျောက်နံရံကိုကား နိမိတ်မလုပ်ကောင်း၊- ဝိမတိ။
အန္တောကုဋ္ဋမေဝ။ ။ "နံရံအတွင်း၌ သိမ်ဖြစ်သည်" ဟု ဆိုရာဝယ် "နံရံအတွင်း၌ ထားအပ်သော ကျောက်နိမိတ်တို့၏ အတွင်း၌သာ သိမ်ဖြစ်၏" ဟု ဆိုလိုသည်၊ ကျောက်တိုင်များကား သိမ်၏အပြင်ဘက်၌သာ ရှိရသည်။
ပမုခေနိမိတ္တပါသာဏေ ထပေတွာ။ ။ အတွင်းအဆောင်၏ ရှေးရှုအပြင်ဘက်၌ဆင်ဝင်စမုခ်ရှိ၏၊ ထိုဆင်ဝင်စမုခ် အတွင်း၌လည်းကောင်း, ထိုစမုခ်၏အပြင်ဘက်ဘေးနှစ်ဖက် နံရံအစွန်း၌ တည့်တည့်အရပ်၌လည်းကောင်း ကျောက်တိုင်နိမိတ်တို့ကိုထားရသည်၊ သို့မှ လေးထောင့်စပ်စပ် သိမ်ဖြစ်နိုင်မည်၊- (ဝိမတိ)၊ အကယ်၍ အတွင်းဆောင်နှင့် စမုခ်အတွင်းဝယ် နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး နေလောက်လျှင် စမုခ်ဆင်ဝင် လေးဘက်ရှိရာ လေးဌာနအတွင်း၌လည်း နိမိတ်ထား၍ သမုတ်နိုင်၏၊ ထိုသိမ်ကား ခန်းမအတွင်းနှင့်စမုခ်အတွင်း၌သာ သိမ်ဖြစ်သည်။
အန္တောကုဋ္ဋမေဝ။ ။ "နံရံအတွင်း၌ သိမ်ဖြစ်သည်" ဟု ဆိုရာဝယ် "နံရံအတွင်း၌ ထားအပ်သော ကျောက်နိမိတ်တို့၏ အတွင်း၌သာ သိမ်ဖြစ်၏" ဟု ဆိုလိုသည်၊ ကျောက်တိုင်များကား သိမ်၏အပြင်ဘက်၌သာ ရှိရသည်။
ပမုခေနိမိတ္တပါသာဏေ ထပေတွာ။ ။ အတွင်းအဆောင်၏ ရှေးရှုအပြင်ဘက်၌ဆင်ဝင်စမုခ်ရှိ၏၊ ထိုဆင်ဝင်စမုခ် အတွင်း၌လည်းကောင်း, ထိုစမုခ်၏အပြင်ဘက်ဘေးနှစ်ဖက် နံရံအစွန်း၌ တည့်တည့်အရပ်၌လည်းကောင်း ကျောက်တိုင်နိမိတ်တို့ကိုထားရသည်၊ သို့မှ လေးထောင့်စပ်စပ် သိမ်ဖြစ်နိုင်မည်၊- (ဝိမတိ)၊ အကယ်၍ အတွင်းဆောင်နှင့် စမုခ်အတွင်းဝယ် နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး နေလောက်လျှင် စမုခ်ဆင်ဝင် လေးဘက်ရှိရာ လေးဌာနအတွင်း၌လည်း နိမိတ်ထား၍ သမုတ်နိုင်၏၊ ထိုသိမ်ကား ခန်းမအတွင်းနှင့်စမုခ်အတွင်း၌သာ သိမ်ဖြစ်သည်။
ပန၊ ဆက်။
ဧဝံ၊ သို့။
သမ္မတာယ၊ သမုတ်အပ်သော်။
သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော။
ကုဋိဂေဟံ၊ သည်။
သီမဋ္ဌမေဝ၊ သိ၌တည်သည်သာ။
ဟောတိ။
[ကုဋိဂေဟေပိ၏ အကျယ်ကို ပြပြီး၍ လေဏေပိ၏ အကျယ်ကို ပြလိုသောကြောင့် "စတုဘိတ္တိယလေဏေပိ" စသည်မိန့်။]
**စတုဘိတ္တိယလေဏေပိ**၊ နံရံလေးဖက်ရှိသော လိုဏ်၌လည်း။
ဗန္ဓန္တေ ဟိ၊ တို့သည်။
ကုဋ္ဋံ၊ နံရံကို။
အကိတ္တေတွာ၊ ၍။
ပါသာဏာဝ၊ ကျောက်တို့ကိုသာ။
ကိတ္တေတဗ္ဗာ၊ န်၏။
အန္တော၊ နံရံ၏အတွင်း၌။
ဩကာသော၊ နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး ထိုင်နေလောက်ရာ အရပ်သည်။
သစေ နတ္ထိ။
(ဧဝံသတိ)။
ပမုခေပိ၊ လိုဏ်၏ အဦးစမုခ်၌လည်း။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ဌပေတဗ္ဗာနိ၊ န်၏။
သစေ နပ္ပဟောတိ၊ အကယ်၍ မလောက်အံ့။
(အဦးစမုခ်၌ နိမိတ်ထားသော်လည်း နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး မဆံ့အံ့။)
(ဧဝံသတိ)။
ဗဟိ၊ လိုဏ်၏ဘေး၌။
နိဗ္ဗောဒကပတနဋ္ဌာနေပိ၊ ၌လည်း။
(အမိုး၏ အစွန်းဆုံး ရေကျရာအရပ်၌လည်း။)
ပါသာဏေ၊ တို့ကို။
ဌပေတွာ၊ ၍။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေတွာ သီမာ သမ္မနိတဗ္ဗ။
ဧဝံ၊ ဤသို့ သမုတ်အပ်သော်။
လေဏဿ၊ လိုဏ်၏။
အန္တော စ၊ အတွင်း၌လည်းကောင်း။
ဗဟိ စ၊ အပြင်၌လည်းကောင်း။
(ဘေး၌လည်းကောင်း။)
သီမာ၊ သည်။
ဟောတိ။
[အလယ်၌တည်သော နံရံနှင့်တကွ အတွင်းအပြင်အားလုံး သိမ်ဖြစ်သည်။]
[လေဏေပိ၏ အကျယ် ပြပြီး၍ ပါသာဒေပိ၏ အကျယ်ကို ပြလိုသောကြောင့် "ဥပရိပါသာဒေပိ" စသည် မိန့်။]
**ဥပရိပါသာဒေပိ**၊ ပြသာဒ်၏ အထက်ထပ်၌လည်း။
ဘိတ္တိံ၊ ကို။
အကိတ္တေတွာ၊ ၍။
အန္တော၊ နံရံ၏အတွင်း၌။
ပါသာဏေ ဌပေတွာသီမာ သမ္မနိတဗ္ဗာ။
(အန္တော၊ အတွင်းအရပ်သည်။)
သစေ နပ္ပဟောတိ၊ အကယ်၍မလောက်အံ့။
(အတွင်းအရပ်က နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး မထိုင်လောက်အံ့။)
(ဧဝံသတိ)။
ပမုခေပိ၊ ပြာသာဒ်၏ အဦးစမုခ်၌လည်း။
ပါသာဏေ၊ တို့ကို။
ဌပေတွာ သမ္မနိတဗ္ဗာ။
ဧဝံ၊ သို့။
သမ္မတာ၊ သမုတ်အပ်သောသိမ်သည်။
ဥပရိပါသာဒေယေဝ၊ ပြာသာဒ်၏အထက်ထပ်၌သာ။
ဟောတိ၊ ၏။
ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်သို့။
န ဩတရတိ၊ မသက်ဆင်း။သဗ္ဗံ၊ပေ၊သီမဋ္ဌမေဝ။ ။ ရှေ့သမုတ်နည်း၌ နံရံသည် သိမ်တွင်းမပါ၊ ဤသမုတ်နည်း၌ကား နိမိတ်တို့ကို နံရံအပြင်ဘက် (တံစက်ရေကျရာ) အရပ်၌ ထားသောကြောင့် "နံရံနှင့်တကွ ကျောင်းကုဋ်တစ်ခုလုံး သိမ်အတွင်း၌ တည်သည်" ဟု ဆိုသည်။
ဟေဋ္ဌာ နဩတရတိ။ ။ နံရံလေးဘက်၏ အတွင်း၌ ကျောက်နိမိတ်များထားလျှင် ထိုနိမိတ်တို့၏ အတွင်းကျသော အောက်ထပ်ဝယ် သက်စရာမရှိဘဲ ဟာလာဖြစ်နေသောကြောင့် အောက်သို့မသက်ဟု ဆိုသည်၊ [ဟေဋ္ဌာ န ဩတရတီတိ တိတ္တိတောဩရံ နိမိတ္တာနိ ဌပေတွာ ကိတ္တိတတ္တာ ဟေဋ္ဌာ အာကာသပ္ပဒေသံ န ဩတရတိ၊- ဋီကာ။]
ဟေဋ္ဌာ နဩတရတိ။ ။ နံရံလေးဘက်၏ အတွင်း၌ ကျောက်နိမိတ်များထားလျှင် ထိုနိမိတ်တို့၏ အတွင်းကျသော အောက်ထပ်ဝယ် သက်စရာမရှိဘဲ ဟာလာဖြစ်နေသောကြောင့် အောက်သို့မသက်ဟု ဆိုသည်၊ [ဟေဋ္ဌာ န ဩတရတီတိ တိတ္တိတောဩရံ နိမိတ္တာနိ ဌပေတွာ ကိတ္တိတတ္တာ ဟေဋ္ဌာ အာကာသပ္ပဒေသံ န ဩတရတိ၊- ဋီကာ။]
ပန၊ ဆက်။
ဗဟူသု၊ များစွာကုန်သော။
ထမ္ဘေသု၊ တိုင်တို့၌။
(တိုင်တို့၏အပေါ်၌။)
တုလာနံ၊ ထုပ်, လျောက်တို့၏။
ဥပရိ၊ အထက်၌။
ကတပါသာဒဿ၊ ပြုအပ်သော ပြာသာဒ်၏။
ဟေဋ္ဌိဓတလေ၊ အောက်အပြင်၌။
ကုဋ္ဋော၊ နံရံသည်။
(ဌိတော၌ စပ်။)
ယထာ၊ အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့် ထောင်အပ်သော်။
နိမိတ္တာနံ၊ တို့၏။
အန္တော၊ အတွင်း၌။
ဟောတိ၊ ၏။
ဧဝံ၊ ဤသို့ နိမိတ်တို့၏အတွင်း၌ဖြစ်နိုင်လောက်အောင်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
ဥဋ္ဌဟိတွာ၊ ထ၍။
ဝါ၊ ထောင်၍။
တုလာရုက္ခေဟိ၊ ထုပ်, လျောက် သစ်သားတို့နှင့်။
ဧကသမ္ပဒ္ဓေါ၊ တစ်စပ်တည်းစပ်နေသည်။
(ဟုတွာ)။
ဌိတော၊ တည်သည်။
သစေ (ဟောတိ)၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ဟေဋ္ဌာပိ၊ အောက်သို့လည်း။
ဩတရတိ၊ သက်ဆင်း၏။
ပန၊ ဆက်။
ဧကထမ္ဘပါသာဒဿ၊ တိုင်တစ်တိုင်တည်းဖြင့် တည်အပ်သောပြာသာဒ်၏။
(သစ်သားတိုင်ဖြင့် ဖြစ်စေ, အုတ်တိုင်းဖြင့် ဖြစ်စေ, တိုင်ကြီးတစ်တိုင်တည်းဖြင့် ဆောက်လုပ်အပ်သော ပြသာဒ်၏။)
ဥပရိမတလေ၊ အထက်အပြင်၌။
ဗဒ္ဓါ၊ သော။
သီမာ၊ သည်။
(ဩတရတိ၊ ၌ စပ်။)
ထမ္ဘမတ္ထကေ၊ တိုင်ကြီးထိပ်၌။
ဧကဝီသတိယာ၊ သော။
ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။
ဩကာသော၊ ထိုင်နေလောက်ရာ အရပ်သည်။
သစေ ဟောတိ၊ အကယ်၍ ရှိအံ့။
(ဧဝံသတိ။)
ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်သို့။
ဩတရတိ၊ ၏။
ပါသာဒဘိတ္တိတော၊ ပြသာဒ်၏ နံရံမှ။
နိဂ္ဂတေသု၊ ထွက်ကုန်သော။
နိယျူဟကာဒီသု၊ ဆင်စွယ်ကောက်ငယ် အစရှိသည်တို့၌။
ပါသာဏေ၊ တို့ကို။ဟေဋ္ဌိမတလေ ကုဋ္ဋော။ ။ ဝိမတိ၌ "ဌိတကုဋ္ဋော" ဟု ရှိ၏၊ "ကုဋ္ဋော" အရအရပ်လေးမျက်နှာ၌တည်သော နံရံတည်း၊ အရပ်သုံးမျက်နှာသာ နံရံရှိလျှင် တစ်မျက်နှာအတွက် သိမ်မသက်နိုင်။
**ဟေဋ္ဌာပိ ဩတရတိ**။ ။ သစေ ဟေဋ္ဌာ အန္တော ဘိတ္တိယံ ဧကဝီသတိ ဘိက္ခူနံဩကာသော ဟောတိ၊ ဩတရတိ၊ အောက်ထပ်၌ရှိသော နံရံအတွင်း၌ နှစ်ကျိပ်တစ်ပါးဆံ့လျှင် အောက်ထပ်သို့လည်း သက်၏၊ ဩတရဏမာနာ စ (သက်ပြန်သော်လည်း) ဥပရိသီမပ္ပမာဏေန န ဩတရတိ= အထက်ထပ်၌ သိမ်ပမာဏ ရှိသည့်အတိုင်းအောက်ထပ်သို့ သက်သည်မဟုတ်၊ သမန္တာ ဘိတ္တိပ္ပမာဏေန ဩတရတိ= အောက်ထပ်ဝယ် ပတ်ဝန်းကျင်၌ရှိသော နံရံပမာဏ ရှိသလောက်သာ သက်သည်၊- ဋီကာ။
နိယျူဟကာဒီသု။ ။ နိယျူဟော နာဂဒန္တကေ (အဘိဓာန်- ၈၆၂)၊ ဆင်စွယ်ကောက်သည် နံရံ၏အတွင်းဘက်၌ ထွက်သော ဆင်စွယ်ကောက်မဟုတ်, အပြင်ထွက်သော ကောက်တည်း၊ ထို့ကြောင့် "ပါသာဒဘိတ္တိ အန္တော သီမာယံ ဟောတိ" ဟုဆိုသည်၊ အကယ်၍ နံရံအတွင်းဘက် ထွက်သော ကောက်၌ ကျောက်တုံးကိုချိတ်ဆွဲထားလျှင် နံရံသည် သိမ်၏ ပြင်ဘက်၌ တည်ရလိမ့်မည်။
ဝိမတိ။ ။ ဆင်စယ်ကောက်သည် နိမိတ်၏ ဆွဲချိတ်ရာဖြစ်သောကြောင့် သိမ်သမုတ်ပြီးသောအခါ သိမ်အတွင်း၌တည်၏ ဟု ဝိမတိဆို၏၊ ဥပမာ- သိမ်တွင်း၌ ပေါက်နေသောသစ်ပင်သည် သိမ့်အပြင်သို့ ကောက်၍ထွက်နေသော်လည်း သီမဋ္ဌဖြစ်သကဲ့သို့တည်း။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ (ချိတ်ဆွဲထား၍။) သီမံ၊ ကို။ သစေ ဗန္ဓန္တိ။ (ဧဝံသတိ)။ ပါသာဒဘိတ္တိ၊ ပြာသာဒ်၏နံရံသည်။ အန္တောသီမာယံ၊ ၌။ ဟောတိ။
**ဟေဋ္ဌာပိ ဩတရတိ**။ ။ သစေ ဟေဋ္ဌာ အန္တော ဘိတ္တိယံ ဧကဝီသတိ ဘိက္ခူနံဩကာသော ဟောတိ၊ ဩတရတိ၊ အောက်ထပ်၌ရှိသော နံရံအတွင်း၌ နှစ်ကျိပ်တစ်ပါးဆံ့လျှင် အောက်ထပ်သို့လည်း သက်၏၊ ဩတရဏမာနာ စ (သက်ပြန်သော်လည်း) ဥပရိသီမပ္ပမာဏေန န ဩတရတိ= အထက်ထပ်၌ သိမ်ပမာဏ ရှိသည့်အတိုင်းအောက်ထပ်သို့ သက်သည်မဟုတ်၊ သမန္တာ ဘိတ္တိပ္ပမာဏေန ဩတရတိ= အောက်ထပ်ဝယ် ပတ်ဝန်းကျင်၌ရှိသော နံရံပမာဏ ရှိသလောက်သာ သက်သည်၊- ဋီကာ။
နိယျူဟကာဒီသု။ ။ နိယျူဟော နာဂဒန္တကေ (အဘိဓာန်- ၈၆၂)၊ ဆင်စွယ်ကောက်သည် နံရံ၏အတွင်းဘက်၌ ထွက်သော ဆင်စွယ်ကောက်မဟုတ်, အပြင်ထွက်သော ကောက်တည်း၊ ထို့ကြောင့် "ပါသာဒဘိတ္တိ အန္တော သီမာယံ ဟောတိ" ဟုဆိုသည်၊ အကယ်၍ နံရံအတွင်းဘက် ထွက်သော ကောက်၌ ကျောက်တုံးကိုချိတ်ဆွဲထားလျှင် နံရံသည် သိမ်၏ ပြင်ဘက်၌ တည်ရလိမ့်မည်။
ဝိမတိ။ ။ ဆင်စယ်ကောက်သည် နိမိတ်၏ ဆွဲချိတ်ရာဖြစ်သောကြောင့် သိမ်သမုတ်ပြီးသောအခါ သိမ်အတွင်း၌တည်၏ ဟု ဝိမတိဆို၏၊ ဥပမာ- သိမ်တွင်း၌ ပေါက်နေသောသစ်ပင်သည် သိမ့်အပြင်သို့ ကောက်၍ထွက်နေသော်လည်း သီမဋ္ဌဖြစ်သကဲ့သို့တည်း။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ (ချိတ်ဆွဲထား၍။) သီမံ၊ ကို။ သစေ ဗန္ဓန္တိ။ (ဧဝံသတိ)။ ပါသာဒဘိတ္တိ၊ ပြာသာဒ်၏နံရံသည်။ အန္တောသီမာယံ၊ ၌။ ဟောတိ။
ပန၊ ဆက်။
အဿာ၊ ထိုသိမ်၏။
ဟေဋ္ဌာ၊ သို့။
ဩတရဏာနောတရဏံ၊ သက်ခြင်း, မသက်ခြင်းကို။
ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဟေဋ္ဌာပါသာဒေ၊ ပြာသာဒ်၏အောက်၌။
ကိတ္တေန္တေဟိပိ၊ တို့သည်လည်း။
ဘိတ္တိ စ၊ နံရံကိုလည်းကောင်း။
ရုက္ခထမ္ဘာ စ၊ သစ်သားတိုင်တို့ကိုလည်းကောင်း။
န ကိတ္တေတဗ္ဗာ၊ ကုန်။
ပန၊ အနွယကား။
ဘိတ္တိလဂ္ဂေ၊ နံရံ၌ငြိကပ်နေကုန်သော။
ပါသာဏတ္တမ္ဘေ၊ ကျောက်တိုင်တို့ကို။
ကိတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ဧဝံ၊ သို့။
ကိတ္တိတာ၊ ပြောပြအပ်သော နိမိတ်ရှိသော။
သီမာ၊ သည်။
ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။
ပါသာဒဿ၊ ၏။
ပရိယန္တထမ္ဘာနံ၊ အစွန်းဖြစ်သော တိုင်တို့၏။
အန္တောယေဝ၊ ၌သာ။
ဟောတိ။
ပန၊ ဆက်။
ပါသာဒဿ၊ ပြာသာဒ်၏။
ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။
ကုဋ္ဋော၊ နံရံသည်။
ဥပရိမတလေန၊ အထက် အပြင်နှင့်။
သမ္မဒ္ဓေါ၊ ဆက်စပ်သည်။
သစေ ဟောတိ၊ အံ့။ဩတရဏာနောတရဏံ။ ။ အထက်ထပ် သိမ်ပမာဏ၏ အတွင်းကျသောအောက်အထပ်ဝယ် နံရံလေးဘက်သည် (ထုပ်,လျောက်)အားဖြင့် အထက်ထပ်နှင့်တစ်စပ်တည်း ဆက်စပ်နေသည့်ပြင် နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး နေထိုင်လောက်မူ အောက်ထပ်သို့သက်ပုံ, ထိုသို့ အင်္ဂါမစုံလျှင် အောက်ထပ်သို့ မသက်ပုံကို ဆိုပြီးအတိုင်း သိပါ။
ဟေဋ္ဌာပါသာဒေ။ ။ ပြသာဒ်၏ အထက်ထပ်၌ နိမိတ်ထား၍ သမုတ်ပုံကိုပြုပြီး၍ အောက်ထပ်၌ နိမိတ်ထား၍ သမုတ်ပုံကို ပြလိုသောကြောင့် "ဟေဋ္ဌာပါသာဒေ" စသည် မိန့်၊ "ဘိတ္တိလဂ္ဂေ ပါသာဏထမ္ဘေ" ဟူသည် နံရံကိုကပ်၍ အတွင်းဘက်ကစိုက်ထားအပ်သော ကျောက်တိုင်များတည်း၊ အောက်မြေကြီးမစိုက်ဘဲ နံရံချိတ်ထားသောတိုင်များကိုလည်း "ဘိတ္တိလဂ္ဂေ ပန ပါသာဏထမ္ဘေ" ဟု ဆိုနိုင်၏။
ပရိယန္တထမ္ဘာနံ အန္တောယေဝ။ ။ နိမိတ်အပြင်၌ အစွန်ဆုံးကျသော ပတ်ပတ်လည် တိုင်များကို "ပရိယန္တထမ္ဘ" ဟု ဆိုသည်၊ ကျောင်းကြီးများ၌ အစွန်ဆုံးတိုင်များ၏ အတွင်း၌လည်း တိုင်အများ ရှိကြသေး၏၊ ထို့ကြောင့် "ပရိယန္တထမ္ဘ" ဟု ဝိသေသန ပြုသည်။
ဝိမတိ။ ။ အတွင်းတိုင် အပြင်တိုင်တို့ဖြင့် ဆောက်တည်ထားအပ်သော ပြသာဒ်ဝယ် အပြင်တိုင်များ၏အတွင်း၌ နိမိတ်ထား၍ သမုတ်ရာ၌ ထိုသိမ်၏ အတွင်းကျသောတိုင်များဖြင့် ဆက်သွယ်ထားအပ်သော အထက်ထပ်သည် သိမ်၌တည်၏ဟု ဆိုရာ၌ငြင်းချက်မရှိပါ၊ သိမ်တွင်းတိုင်, သိမ်ပြင်တိုင်တို့ဖြင့် အညီအမျှ ဆောက်ထားအပ်သောအထက်ထပ်သည် အဘယ်သို့နည်း? ဟု မေးရာ၌ "အထက်ထပ် တစ်ဝက်သာ သိမ်ဖြစ်၏" ဟု ကေစိဆရာတို့ ဆို၏၊ အပရေဆရာတို့ကား "အားလုံး ဂါမသိမ်သာ" ဟုဆို၏၊ အညေဆရာတို့ကား "အားလုံး ဗဒ္ဓသိမ် ဖြစ်၏" ဟု ဆို၏၊ ဤသို့ အဆိုကွဲပြားသဖြင့် ယှံမှားစရာဖြစ်သော အရာဝယ် ယှံမှားဖွယ်မရှိသော အရပ်၌သာ တည်၍ကံပြုပါ၊ သို့မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ဖို့ရန် အကြောင်းကို ရှာ၍ ထို အဆုံးအဖြတ်အားလျော်စွာ ကံပြုပါဟု ဆိုသည်။ ပါသာဒမ္ပိ၊ ပြာသာဒ်အထက်သို့လည်း။ အဘိရုဟတိ၊ တက်ရောက်၏။
ဟေဋ္ဌာပါသာဒေ။ ။ ပြသာဒ်၏ အထက်ထပ်၌ နိမိတ်ထား၍ သမုတ်ပုံကိုပြုပြီး၍ အောက်ထပ်၌ နိမိတ်ထား၍ သမုတ်ပုံကို ပြလိုသောကြောင့် "ဟေဋ္ဌာပါသာဒေ" စသည် မိန့်၊ "ဘိတ္တိလဂ္ဂေ ပါသာဏထမ္ဘေ" ဟူသည် နံရံကိုကပ်၍ အတွင်းဘက်ကစိုက်ထားအပ်သော ကျောက်တိုင်များတည်း၊ အောက်မြေကြီးမစိုက်ဘဲ နံရံချိတ်ထားသောတိုင်များကိုလည်း "ဘိတ္တိလဂ္ဂေ ပန ပါသာဏထမ္ဘေ" ဟု ဆိုနိုင်၏။
ပရိယန္တထမ္ဘာနံ အန္တောယေဝ။ ။ နိမိတ်အပြင်၌ အစွန်ဆုံးကျသော ပတ်ပတ်လည် တိုင်များကို "ပရိယန္တထမ္ဘ" ဟု ဆိုသည်၊ ကျောင်းကြီးများ၌ အစွန်ဆုံးတိုင်များ၏ အတွင်း၌လည်း တိုင်အများ ရှိကြသေး၏၊ ထို့ကြောင့် "ပရိယန္တထမ္ဘ" ဟု ဝိသေသန ပြုသည်။
ဝိမတိ။ ။ အတွင်းတိုင် အပြင်တိုင်တို့ဖြင့် ဆောက်တည်ထားအပ်သော ပြသာဒ်ဝယ် အပြင်တိုင်များ၏အတွင်း၌ နိမိတ်ထား၍ သမုတ်ရာ၌ ထိုသိမ်၏ အတွင်းကျသောတိုင်များဖြင့် ဆက်သွယ်ထားအပ်သော အထက်ထပ်သည် သိမ်၌တည်၏ဟု ဆိုရာ၌ငြင်းချက်မရှိပါ၊ သိမ်တွင်းတိုင်, သိမ်ပြင်တိုင်တို့ဖြင့် အညီအမျှ ဆောက်ထားအပ်သောအထက်ထပ်သည် အဘယ်သို့နည်း? ဟု မေးရာ၌ "အထက်ထပ် တစ်ဝက်သာ သိမ်ဖြစ်၏" ဟု ကေစိဆရာတို့ ဆို၏၊ အပရေဆရာတို့ကား "အားလုံး ဂါမသိမ်သာ" ဟုဆို၏၊ အညေဆရာတို့ကား "အားလုံး ဗဒ္ဓသိမ် ဖြစ်၏" ဟု ဆို၏၊ ဤသို့ အဆိုကွဲပြားသဖြင့် ယှံမှားစရာဖြစ်သော အရာဝယ် ယှံမှားဖွယ်မရှိသော အရပ်၌သာ တည်၍ကံပြုပါ၊ သို့မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ဖို့ရန် အကြောင်းကို ရှာ၍ ထို အဆုံးအဖြတ်အားလျော်စွာ ကံပြုပါဟု ဆိုသည်။ ပါသာဒမ္ပိ၊ ပြာသာဒ်အထက်သို့လည်း။ အဘိရုဟတိ၊ တက်ရောက်၏။
ပါသာဒဿ၊ ၏။
ဗဟိ၊ ၌။
နိဗ္ဗောဒကပတနဋ္ဌာနေ၊ ၌။
နိမိတ္တာနိ သစေ ကရောန္တိ၊ န်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
သဗ္ဗော၊ သော။
ပါသာဒေါ၊ ပြာသာဒ်သည်။
သီမဋ္ဌော၊ သိမ်၌တည်သည်။
ဟောတိ။
[ဥပရိပါသာဒေ၏ အကျယ်ကို ပြပြီး၍ ပဗ္ဗတမတ္ထကေ၏ အကျယ်ကိုပြလိုသောကြောင့် ပဗ္ဗတမတ္ထကေ စသည်မိန့်။]
**ပဗ္ဗတမတ္ထကေ**၊ တောင်ထိပ်၌။
တလံ၊ တောင်အပြင်သည်။
ဧကဝီသတိယာ၊ သော။
ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။
ဩကာသာရဟံ၊ တည်နေခြင်းကို ထိုက်သည်။
(တည်နေလောက်သည်။)
ဟောတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုတောင်အပြင်၌။
ပိဋ္ဌိပါသာဏေ ဝိယ၊ ကျောက်ဖျာ၌ကဲ့သို့။
သီမံ၊ ကို။
ဗန္ဓန္တိ၊ ဖွဲ့ကုန်အံ့။
ဟေဋ္ဌာပဗ္ဗတေပိ၊ တောင်၏အောက်၌လည်း။
တေနဝ ပရိစ္ဆေဒေန၊ ထိုအထက်၏ အပိုင်းအခြားဖြင့်ပင်။
သီမာ၊ သည်။
ဩတရတိ၊ သက်ဆင်း၏။
တာလမူလကပဗ္ဗတေပိ၊ ထန်းမြစ်သဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်၌လည်း။
ဥပရိ၊ အပေါ်၌။
သီမာ၊ သည်။
ဗဒ္ဓါ၊ ဖွဲ့အပ်သည်။
(သမာနာ)။
ဟေဋ္ဌော၊ သို့။
ဩတရတေဝ၊ သည်သာ။
ပန၊ ဆက်။
ယော၊ အကြင်တောင်သည်။
ဝိတာနသဏ္ဌာနော၊ ဗိတာန်မျက်နှာကြက်သဏ္ဌာန်ရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဥပရိ၊ ၌။
ဧကဝီသတိယာ၊ သော။
ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။
ဩကာသော၊ တည်ရာအရပ်သည်။
အတ္ထိ။
ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။
နတ္ထိ။
တဿ၊ ထိုဗိတာန် မျက်နှာကြက်သဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်၏။
ဥပရိ၊ ၌။
ဗဒ္ဓါ၊ အပ်သော။
သီမာ၊ သည်။
ဟေဋ္ဌာ၊ သို့။
န ဩတရတိ။
ဧဝံ၊ ဤသို့လျှင်။
မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာနော ဝါ၊ မုရိုးစည်သဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်သည်မူလည်း။
ဟောတု၊ ဖြစ်စေ။တာလမူလကပဗ္ဗတေ။ ။ ဝိမတိ၌ ["တာလက္ခန္ဓမူလပဗ္ဗတေ" ဟု ရှိ၏။] ထန်းပင်စိုက်သောအခါ ထို ထန်းပင်ဖြစ်မည့် (ထန်းစေ့မှထွက်သော) အမြစ်ကို "တာလမူလ" ဟုခေါ်၏၊ ထိုထန်းမြစ်သည် စား၍ ဖြစ်လောက်သောအခါ အရင်း၌တုတ်၍ အဖျားတိုင်အောင် တဖြည်းဖြည်း သေးသွား၏၊ ထိုထန်းမြစ်နှင့်တူသော တောင်လည်း အောက်ခြေ၌တုတ်၍ အထက်၌ ကျဥ်းရကား အထက်၌ သမုတ်အပ်သော သိမ်သည် အောက်သို့သက်၏။
ဝိတာနသဏ္ဌာနော။ ။ "ဗိတာန်မျက်နှာကြက်သဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်" ဟူသည်မှိုကဲ့သို့ အပေါ်၌ ဝဲနေသော, အောက်၌ကား မှို၏ခြေထောက်ကဲ့သို့ သေးသော တောင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် "ဟေဋ္ဌာ န ဩတရတိ" ဟု ဆိုသည်း [ဝိတာနသဏ္ဌာနောတိ- အဟိစ္ဆတ္တက သဏ္ဌာနော"** ဟု ဝိမတိ၌ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်၏။]
မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာနော။ ။ အောက်ပိုင်း သေး၍ အထက်ပိုင်း၌ ပြန့်ကျယ်သောတောင်ကို "မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာန" ဟု ခေါ်၏၊ အောက်ပိုင်း၌ သိမ်ပမာဏမရှိလျှင် အောက်သို့မသက်၊ ရှိလျှင်ကား အောက်သို့ သက်ပါ၏၊ [မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာနောကို "ဟေဋ္ဌာ ဝါ" နှင့်အဓိပ္ပာယ်တွဲစပ်ပါ။] ပဏဝသဏ္ဌာနော ဝါ၊ ထက်စည်သဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်သည်မူလည်း။ (ဟောတု)။ ယဿ၊ အကြင်တောင်၏။ ဟေဋ္ဌာ ဝါ၊ အောက်၌သော်လည်းကောင်း။ မဇ္ဈေ ဝါ၊ အလယ်၌သော်လည်းကောင်း။ သီမပ္ပမာဏံ၊ သိမ်၏ပမာဏသည်။ နတ္ထိ၊ အံ့။ တဿ၊ ထိုတောင်၏။ ဥပရိ၊ ၌။ ဗဒ္ဓါ၊ သော။ သီမာ၊ သည်။ ဟေဋ္ဌာ၊ သို့။ နေဝ ဩတရတိ။
ဝိတာနသဏ္ဌာနော။ ။ "ဗိတာန်မျက်နှာကြက်သဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်" ဟူသည်မှိုကဲ့သို့ အပေါ်၌ ဝဲနေသော, အောက်၌ကား မှို၏ခြေထောက်ကဲ့သို့ သေးသော တောင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် "ဟေဋ္ဌာ န ဩတရတိ" ဟု ဆိုသည်း [ဝိတာနသဏ္ဌာနောတိ- အဟိစ္ဆတ္တက သဏ္ဌာနော"** ဟု ဝိမတိ၌ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်၏။]
မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာနော။ ။ အောက်ပိုင်း သေး၍ အထက်ပိုင်း၌ ပြန့်ကျယ်သောတောင်ကို "မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာန" ဟု ခေါ်၏၊ အောက်ပိုင်း၌ သိမ်ပမာဏမရှိလျှင် အောက်သို့မသက်၊ ရှိလျှင်ကား အောက်သို့ သက်ပါ၏၊ [မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာနောကို "ဟေဋ္ဌာ ဝါ" နှင့်အဓိပ္ပာယ်တွဲစပ်ပါ။] ပဏဝသဏ္ဌာနော ဝါ၊ ထက်စည်သဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်သည်မူလည်း။ (ဟောတု)။ ယဿ၊ အကြင်တောင်၏။ ဟေဋ္ဌာ ဝါ၊ အောက်၌သော်လည်းကောင်း။ မဇ္ဈေ ဝါ၊ အလယ်၌သော်လည်းကောင်း။ သီမပ္ပမာဏံ၊ သိမ်၏ပမာဏသည်။ နတ္ထိ၊ အံ့။ တဿ၊ ထိုတောင်၏။ ဥပရိ၊ ၌။ ဗဒ္ဓါ၊ သော။ သီမာ၊ သည်။ ဟေဋ္ဌာ၊ သို့။ နေဝ ဩတရတိ။
ပန၊ ဆက်။
ယဿ၊ အကြင်တောင်၏။
ဒွေ၊ နှစ်ဖက်ကုန်သော။
ကူဋာနိ၊ အထွက်တို့သည်။
အာသန္နေ၊ အနီး၌။
ဌိတာနိ၊ တည်ကုန်၏။
ဧကဿပိ၊ တစ်ခုသောတောင်ထွက်၏လည်း။
ဥပရိ၊ ၌။
သီမပ္ပမာဏံ၊ သည်။
နပ္ပဟောတိ၊ မလောက်။
တဿ၊ ထိုတောင်၏။
ကူဋန္တရံ၊ အထွက်နှစ်ခုတို့၏ အကြားကို။
ဝါ၊ ၌။
စိနိတွာ ဝါ၊ စီ၍သော်လည်းကောင်း။
(အုတ်ကျောက် စသည်တို့ကို စီ၍သော်လည်းကောင်း။)
ပူရေတွာ ဝါ၊ ပြည့်စေ၍သော်လည်းကောင်း။
(ခဲ, မြေတို့ကို ပြည့်စေ၍သော်လည်းကောင်း။)
ဧကဗဒ္ဓံ၊ တစ်စပ်တည်း စပ်သည်ကို။
ကတွာ၊ ပြုပြီး၍။
ဝါ၊ မှ။
ဥပရိ၊ ၌။
သီမာ၊ ကို။
သမ္မနိတဗ္ဗာ။
ဧကော၊ တစ်မျိုးသော။
သပ္ပဖဏသဒိသော၊ မြွေ၏ပါးပျဉ်းနှင့်တူသော။
ပဗ္ဗတော၊ သည်။
(ဟောတိ၊ ရှိ၏။)
တဿ၊ ထိုတောင်၏။
ဥပရိ၊ ၌။
သီမပ္ပမာဏဿ၊ ၏။
အတ္ထိတာယ၊ ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
သီမံ၊ ကို။
ဗန္ဓန္တိ၊ ကုန်အံ့။
တဿ၊ ထို မြွေပါးပျဉ်းသဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်၏။
ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။
အာကာသပဗ္ဘာရံ၊ လွင်ပြင်တောင်ဝှမ်းသည်။
စေ ဟောတိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
သီမာ၊ သည်။
န ဩတရတိ။
ပန၊ ဆက်။
အဿ၊ ထိုအာကာသပဗ္ဘာရ၏။
ဝေမဇ္ဈေ၊ အလယ်၌။
သီမပ္ပမာဏော၊ သော။
သုသိရပါသာဏော၊ အခေါင်းရှိသော ကျောက်တုံးကြီးသည်။
သစေ ဟောတိ၊ အကယ်၍ ရှိအံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ဩတရတိ၊ ၏။
သော စ ပါသာဏော၊ ထိုအခေါင်းရှိသော ကျောက်တုံးကြီးသည်လည်း။
သီမဋ္ဌောယေဝ၊ သိမ်၌တည်သည်သာ။
ဟောတိ။
အဿ၊ ထိုမြွေပါးပျဉ်းနှင့်တူသော တောင်လက်မောင်း၏။
ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ပဏဝသဏ္ဌာနော။ ။ ခါးသေး၍ အထကအောက် ပြန့်ကျယ်သော တောင်ကို "ပဏဝသဏ္ဌာန" ခေါ်၏၊ ခါးအရပ်၌ သိမ်ပမာဏ မရှိလျှင် အောက်သို့ မသက်နိုင်၊ [ခါးသေးသော်လည်း သိမ်ပမာဏ ရှိလျှင် အောက်သို့ သက်နိုင်၏၊ ပဏာဝသဏ္ဌာနောကို "မဇ္ဈေ ဝါ" နှင့် အဓိပ္ပာယ် တွဲစပ်ပါ။]
သပ္ပဖဏသဒိသော။ ။ မြွေ၏ပါးပျဥ်းသည် မြွေ၏ရှေ့သို့ အတော်ရှည်စွာထွက်နေသကဲ့သို့ တောင်၏အပြင်သို့ အတော်ရှည်စွာ ထွက်နေသော တောင်လက်မောင်းကို "သပ္ပဖဏသဒိသ" ဟု ဆို၏၊ အုတ် စသည်ဖြင့် စီထားအပ်သော အကာမရှိဘဲ ဟာလာဟင်းလင်းဖြစ်သော တောင်ဝှမ်းကို "အာကာသပဗ္ဘာ" ဟု ခေါ်သည်။
သစေ ပနဿ၊ပေ၊သီမဋ္ဌောယေဝ။ ။ ထိုသပ္ပဖဏသဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်လက်မောင်း၏အောက်ဝယ် အလယ်ခေါင်၌ သိမ်ပမာဏရှိသော (အခေါင်းပါသော) ကျောက်တုံးရှိအံ့၊ ထိုကျောက်တုံးသည် မြေကြီးထိအောင် တည်နေအံ့၊ ထိုကျောက်တုံးအတွက်သိမ်သည် ပထဝီသန္ဓာရက ရေတိုင်အောင် အောက်သို့သက်၏၊ ကျောက်တုံးကိုကားတောင်မဟုတ်သောကြောင့် "သီမဋ္ဌကျောက်" ဟု ဆိုရသည်။ လေဏဿ၊ လိုဏ်၏။ (တမင်တူးအပ်သော လိုဏ်၏။) ကုဋ္ဋော၊ နံရံသည်။ အဂ္ဂကောဋိံ၊ အဖျားအစွန်ကို။ (တောင်လက်မောင်း၏ အဖျားအစွန်ကို။) အာဟစ္စ၊ ထိခိုက်၍။ အထာပိ တိဋ္ဌတိ၊ အကယ်၍မူလည်းတည်အံ့။ (ဧဝံသတိပိ၊ သော်လည်း။) ဩတရတိ။ ဟေဋ္ဌော စ၊ ၌လည်းကောင်း။ ဥပရိ စ၊ ၌လည်းကောင်း။ သီမာယေဝ၊ သည်သာ။ ဟောတိ။
သပ္ပဖဏသဒိသော။ ။ မြွေ၏ပါးပျဥ်းသည် မြွေ၏ရှေ့သို့ အတော်ရှည်စွာထွက်နေသကဲ့သို့ တောင်၏အပြင်သို့ အတော်ရှည်စွာ ထွက်နေသော တောင်လက်မောင်းကို "သပ္ပဖဏသဒိသ" ဟု ဆို၏၊ အုတ် စသည်ဖြင့် စီထားအပ်သော အကာမရှိဘဲ ဟာလာဟင်းလင်းဖြစ်သော တောင်ဝှမ်းကို "အာကာသပဗ္ဘာ" ဟု ခေါ်သည်။
သစေ ပနဿ၊ပေ၊သီမဋ္ဌောယေဝ။ ။ ထိုသပ္ပဖဏသဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်လက်မောင်း၏အောက်ဝယ် အလယ်ခေါင်၌ သိမ်ပမာဏရှိသော (အခေါင်းပါသော) ကျောက်တုံးရှိအံ့၊ ထိုကျောက်တုံးသည် မြေကြီးထိအောင် တည်နေအံ့၊ ထိုကျောက်တုံးအတွက်သိမ်သည် ပထဝီသန္ဓာရက ရေတိုင်အောင် အောက်သို့သက်၏၊ ကျောက်တုံးကိုကားတောင်မဟုတ်သောကြောင့် "သီမဋ္ဌကျောက်" ဟု ဆိုရသည်။ လေဏဿ၊ လိုဏ်၏။ (တမင်တူးအပ်သော လိုဏ်၏။) ကုဋ္ဋော၊ နံရံသည်။ အဂ္ဂကောဋိံ၊ အဖျားအစွန်ကို။ (တောင်လက်မောင်း၏ အဖျားအစွန်ကို။) အာဟစ္စ၊ ထိခိုက်၍။ အထာပိ တိဋ္ဌတိ၊ အကယ်၍မူလည်းတည်အံ့။ (ဧဝံသတိပိ၊ သော်လည်း။) ဩတရတိ။ ဟေဋ္ဌော စ၊ ၌လည်းကောင်း။ ဥပရိ စ၊ ၌လည်းကောင်း။ သီမာယေဝ၊ သည်သာ။ ဟောတိ။
ပန၊ ဆက်။
ဟေဋ္ဌော၊ အောက်၌။
(သပ္ပဖဏသဏ္ဌာန တောင်၏အောက်၌။)
ဥပရိမဿ၊ အထက်၌ဖြစ်သော။
သီမာပရိစ္ဆေဒဿ၊ သိမ်အပိုင်းအခြား၏။
ပါရတော၊ ထိုမှာဘက်၌။
ဝါ၊ ထိုမှာဘက်ဖြစ်သော။
အန္တော၊ အတွင်း၌။
လေဏံ၊ လိုဏ်သည်။
သစေ ဟောတိ၊ အကယ်၍ရှိအံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ဗဟိ၊ ပြင်ဘက်၌။
(တောင်၏ပြင်ဘက်၌။)
သီမာ၊ သည်။
န ဩတရတိ။
ဥပရိမဿ၊ အထက်၌ဖြစ်သော။
သီမာပရိစ္ဆေဒဿ၊ ၏။
ဩရတော၊ ဤမှာဘက်၌။
ဝါ၊ ဤမှာဘက်ဖြစ်သော။
ဗဟိ၊ ပြင်ဘက်၌။
လေဏံ၊ သည်။
အထာပိ ဟောတိ၊ အကယ်၍မူလည်းရှိအံ့။
(ဧဝံသတိပိ၊ သော်လည်း။)
အန္တော၊ ၌။
သီမာ၊ သည်။
န ဩတရတိ။
ဥပရိ၊ ၌။
သီမာယ၊ ၏။
ပရိစ္ဆေဒေါ၊ အပိုင်းအခြားသည်။
ခုဒ္ဒကော၊ ငယ်သည်။
ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။
လေဏံ၊ သည်။
မဟန္တံ၊ ကျယ်သည်။
(ဟုတွာ)
သီမာပရိစ္ဆေဒံ၊ ကို။
အတိက္ကမိတွာ၊ လွန်၍။
ဌိတံ၊ တည်သည်။
အထာပိ (ဟောတိ)၊ အကယ်၍မူလည်း ဖြစ်အံ့။
(ဧဝံသတိပိ၊ သော်လည်း။)
သီမာ၊ သည်။
ဥပရိယေဝ၊ ၌သာ။
ဟောတိ။
ဟေဋ္ဌာ၊ သို့။
န ဩတရတိ။အထာပိဿ၊ပေ၊ သီမာယေဝ။ ။ ထို သပ္ပဖဏသဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်၏အောက်ဝယ် လိုဏ(ဂူ) ရှိ၏၊ ထိုလိုဏ်ကို အပြင်ဘက် နံရံထောင်သောအခါ သပ္ပဖဏ၏အဖျားအစွန်းတိုင်အောင် နံရံတက်ထား၏၊ ထို့ကြောင့် အောက်သို့ သိမ်သက်၏၊ ဧဝဖြင့်အောက်ထပ် သိမ်မဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်သည်။
သစေ ပန ဟေဋ္ဌာ။ ။ ဤ "သစေ ပန ဟေဋ္ဌာ" မှစ၍ "သီမာ ဥပရိယေဝဟောတိ၊ ဟေဋ္ဌာ န ဩတရတိ" တိုင်အောင် သပ္ပဖဏသဒိသတောင်ပေါ်ဝယ် သမုတ်အပ်သော သိမ်၏အောက်သို့ သက်ပုံ- မသက်ပုံကို နည်းငါးမျိုးဖြင့် ပြသည်၊ ထိုငါးမျိုးကား- (၁) သစေ ပန ဟေဋ္ဌာ, (၂) အထာပိ ဥပရိမဿ,(၃) အထာပိ ဥပရိသီမာယ,(၄) ယဒိ ပန လေဏံ, (၅) အထ လေဏံ၊ ဤသို့ စသည်ထားသော ဝါကျငါးမျိုးဖြင့်ပြအပ်သော သိမ်များတည်း၊- ဝိမတိ။
(၁) သစေ ပန၊ ပေ၊ န ဩတရတိ။ ။ သပ္ပဖဏတောင် လက်မောင်းပေါ်၌သမုတ်အပ်သော သိမ်အပိုင်းအခြား၏အောက်၌ ဟာလာဟင်းလင်း လွင်ပြင်သာရှိ၏၊ ထို လွင်ပြင်၏ ထိုမှာဘက်(တောင်ခြေ) ဖြစ်သော အတွင်းဝယ် လိုဏ်ရှိအံ့၊ ထိုလိုဏ်သည်အထက်ပေါ်က သိမ်၏အပိုင်းအခြားနှင့် မတည့်ဘဲ အတွင်းဘက် ရောက်နေသောကြောင့် ဗဟိသီမာ န ဩတရတိ သိမ်၏ပြင်ဘက် ဟာလာဟင်းလင်း အရပ်၌ သိမ်မသက်နိုင်။
(၂) အထာပိ၊ ပေ၊ န ဩတရတိ။ ။ အထက်သိမ်အပိုင်းအခြား၏ ဤဘက်ဟုဆိုအပ်သော အပြင်ဘက်လိုဏ် ရှိ၏၊ [ဤလိုဏ်ကား တောင်ခေါင်းမဟုတ်, တမင်ပြုလုပ်အပ်သောလိုဏ်တည်း၊] ထိုလိုဏ်သည် အထက်သီမာပရိစ္ဆေဒ၏ အပြင်ရောက်နေရကား အန္တောသီမာ န ဩတရတိ- လိုဏ်၏ အတွင်းဘက်ကျသော အထက်သိမ်နှင့် တည့်နေသော အရပ်ဝယ် (ဟာလာဖြစ်သောကြောင့်) သိမ်မသက်နိုင်။
သစေ ပန ဟေဋ္ဌာ။ ။ ဤ "သစေ ပန ဟေဋ္ဌာ" မှစ၍ "သီမာ ဥပရိယေဝဟောတိ၊ ဟေဋ္ဌာ န ဩတရတိ" တိုင်အောင် သပ္ပဖဏသဒိသတောင်ပေါ်ဝယ် သမုတ်အပ်သော သိမ်၏အောက်သို့ သက်ပုံ- မသက်ပုံကို နည်းငါးမျိုးဖြင့် ပြသည်၊ ထိုငါးမျိုးကား- (၁) သစေ ပန ဟေဋ္ဌာ, (၂) အထာပိ ဥပရိမဿ,(၃) အထာပိ ဥပရိသီမာယ,(၄) ယဒိ ပန လေဏံ, (၅) အထ လေဏံ၊ ဤသို့ စသည်ထားသော ဝါကျငါးမျိုးဖြင့်ပြအပ်သော သိမ်များတည်း၊- ဝိမတိ။
(၁) သစေ ပန၊ ပေ၊ န ဩတရတိ။ ။ သပ္ပဖဏတောင် လက်မောင်းပေါ်၌သမုတ်အပ်သော သိမ်အပိုင်းအခြား၏အောက်၌ ဟာလာဟင်းလင်း လွင်ပြင်သာရှိ၏၊ ထို လွင်ပြင်၏ ထိုမှာဘက်(တောင်ခြေ) ဖြစ်သော အတွင်းဝယ် လိုဏ်ရှိအံ့၊ ထိုလိုဏ်သည်အထက်ပေါ်က သိမ်၏အပိုင်းအခြားနှင့် မတည့်ဘဲ အတွင်းဘက် ရောက်နေသောကြောင့် ဗဟိသီမာ န ဩတရတိ သိမ်၏ပြင်ဘက် ဟာလာဟင်းလင်း အရပ်၌ သိမ်မသက်နိုင်။
(၂) အထာပိ၊ ပေ၊ န ဩတရတိ။ ။ အထက်သိမ်အပိုင်းအခြား၏ ဤဘက်ဟုဆိုအပ်သော အပြင်ဘက်လိုဏ် ရှိ၏၊ [ဤလိုဏ်ကား တောင်ခေါင်းမဟုတ်, တမင်ပြုလုပ်အပ်သောလိုဏ်တည်း၊] ထိုလိုဏ်သည် အထက်သီမာပရိစ္ဆေဒ၏ အပြင်ရောက်နေရကား အန္တောသီမာ န ဩတရတိ- လိုဏ်၏ အတွင်းဘက်ကျသော အထက်သိမ်နှင့် တည့်နေသော အရပ်ဝယ် (ဟာလာဖြစ်သောကြောင့်) သိမ်မသက်နိုင်။
ပန၊ သို့မဟုတ်။
လေဏံ၊ သည်။
ခုဒ္ဒကံ၊ သည်။
သဗ္ဗပစ္ဆိမသီမာပရိမာဏံ၊ အလုံးစုံတို့၏ နောက်ဆုံးဖြစ်သော သိမ်၏အတိုင်းအရှည်ရှိသည်။
(ဟောတိ၊ အံ့။)
ဥပရိ၊ ၌။
သီမာ၊ သည်။
မဟတီ၊ ကျယ်သည်။
(ဟုတွာ)။
တံ၊ ထိုငယ်သောလိုဏ်ကို။
အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ၊ လွှမ်းမိုး၍။
ဌိတာ၊ တည်သည်။
အထာပိ (ဟောတိ)၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
သီမာ၊ သည်။
ဩတရတိ။
လေဏံ၊ သည်။
အတိခုဒ္ဒကံ၊ အလွန်ငယ်သည်။
သီမပ္ပမာဏံ၊ သိမ်၏ပမာဏရှိသည်။
အထ န ဟောတိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
သီမာ၊ သည်။
ဥပရိယေဝ၊ ၌သာ။
ဟောတိ။
ဟေဋ္ဌာ၊ သို့။
န ဩတရတိ။
တတော၊ ထိုသပ္ပဖဏသဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်လက်မောင်းမှ။
ဥပဍ္ဎံ၊ ထက်ဝက်သည်။
ဘိဇ္ဇိတွာ၊ ကွဲ၍။
သစေ ပတတိ၊ အကယ်၍ ကျအံ့။
သီမပ္ပမာဏံ၊ သိမ်ပမာဏရှိသည်။
စေပိဟောတိ၊ အကယ်၍ပင်ဖြစ်စေဦးတော့။
(ဧဝံသတိပိ၊ သော်လည်း။)
ဗဟိ၊ အပြင်ဘက်၌။
ပတိတံ၊ ကျသောအပိုင်းသည်။
အသီမာ၊ သိမ်မဟုတ်တော့။
အပတိတံ ပန၊ မကျသော အပိုင်းသည်ကား။
သီမပ္ပမာဏံ၊ သည်။
ယဒိ ဟောတိ။
(ဧဝံသတိ)။
သီမာ၊ သည်။
ဟောတိယေဝ၊ ဖြစ်မြဲဖြစ်သည်သာ။
[ဤတွင် သပ္ပဖဏသဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်လက်မောင်းနှင့် စပ်၍ ပြီးပြီ။](၃) အထာပိ ဥပရိ၊ ပေ၊ န ဩတရတိ။ ။ သပ္ပဖဏတောင်လက်မောင်းပေါ်၌သမုတ်အပ်သောသိမ်က ကျဥ်း၍ အောက်တည့်တည့်၌ရှိသော လိုဏ်က (ထိုအထက်သိမ်အပိုင်းအခြားကို လွန်အောင်) ကျယ်နေပြန်လျှင်လည်း သိမ်သက်ဖို့ရန် လေးမျက်နှာလုံးပြည့်စုံအောင် မရနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်စေ, သုံးမျက်နှာ, နှစ်မျက်နှာ မရနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်စေ, လုံးလုံး မရနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်စေ အောက်သို့ သိမ်မသက်နိုင်။
(၄) ယဒိ ပန လေဏံ၊ ပေ၊ ဩတရတိ။ ။ အောက်၌ အထက်သိမ် အပိုင်းအခြားနှင့် တည့်နေသော လိုဏ်သည် ငယ်နေအံ့၊ ("ငယ်" ဆိုသော်လည်း နှစ်ကျိပ်တစ်ပါးထိုင်လောက်သေးအံ့၊) အောက်၌ သက်ဖို့ရန် နေရာရှိသောကြောင့် အောက်သို့ သက်နိုင်သည်။
(၅) အထ လေဏံ၊ပေ၊ န ဩတရတိ။ ။ လိုဏ်သည် နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး ထိုင်လောက်ရုံမျှ မရှိအောင် ကျဥ်းနေလျှင် သိမ်သည် အထက်ပေါ်၌သာ တည်၏၊ အောက်သို့မသက်နိုင်၊ ["မြေကြီးနှင့် သပ္ပဖဏ တောင်လက်မောင်း၏ အကြားဝယ် အလယ်ကကျဥ်းနေသောကြောင့် သိမ်သည် မြေကြီးသို့ မသက်" ဟူသော စကားသည် "ပဏဝသဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်ဝယ် အလယ်က ကျဥ်းနေ၍ အောက်သို့ သိမ်မသက်နိုင်" ဟူသော စကားနှင့် သဘောတူပင်တည်း။]
(၄) ယဒိ ပန လေဏံ၊ ပေ၊ ဩတရတိ။ ။ အောက်၌ အထက်သိမ် အပိုင်းအခြားနှင့် တည့်နေသော လိုဏ်သည် ငယ်နေအံ့၊ ("ငယ်" ဆိုသော်လည်း နှစ်ကျိပ်တစ်ပါးထိုင်လောက်သေးအံ့၊) အောက်၌ သက်ဖို့ရန် နေရာရှိသောကြောင့် အောက်သို့ သက်နိုင်သည်။
(၅) အထ လေဏံ၊ပေ၊ န ဩတရတိ။ ။ လိုဏ်သည် နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး ထိုင်လောက်ရုံမျှ မရှိအောင် ကျဥ်းနေလျှင် သိမ်သည် အထက်ပေါ်၌သာ တည်၏၊ အောက်သို့မသက်နိုင်၊ ["မြေကြီးနှင့် သပ္ပဖဏ တောင်လက်မောင်း၏ အကြားဝယ် အလယ်ကကျဥ်းနေသောကြောင့် သိမ်သည် မြေကြီးသို့ မသက်" ဟူသော စကားသည် "ပဏဝသဏ္ဌာန်ရှိသော တောင်ဝယ် အလယ်က ကျဥ်းနေ၍ အောက်သို့ သိမ်မသက်နိုင်" ဟူသော စကားနှင့် သဘောတူပင်တည်း။]
ခဏ္ဍသီမာ၊ ခဏ္ဍသိမ်သည်။
နီစဝတ္ထုကာ၊ နိမ့်သော အကြည်ရှိသည်။
(တည်နေရာမြေကို "အကြည်" ဟု ခေါ်သည်။ ထိုမြေက နိမ့်နေသည်။)
ဟောတိ၊ အံ့။
တံ၊ ထိုနိမ့်သော အကြည့်ကို။
ပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍။
(ဖို့၍။)
ဥစ္စဝတ္ထုကံ၊ မြင့်သောအကြည်ရှိသည်ကို။
ကရောန္တိ၊ ကုန်အံ့။
သီမာယေဝ၊ သိမ်ပင်တည်း။
[သိမ်သမုတ်ရာမြေက နိမ့်နေသောကြောင့် အုတ်ခုံစသည် လုပ်ခြင်းကို "ဥစ္စဝတ္ထကံ" ဟု ဆိုသည်။]
သီမာယ၊ ၌။
ဂေဟံ၊ ကျောင်းဆောင်ကို။
ကရောန္တိ၊ န်အံ့။
(ဂေဟံ၊ သည်။)
သီမဋ္ဌကမေဝ၊ သိမ်၌တည်သည်သာ။
ဟောတိ။
သီမာယ၊ ၌။
ပေါက္ခရဏိံ၊ ရေကန်ကို။
ခဏန္တိ၊ တူးကုန်အံ့။
(ပေါက္ခရဏီ၊ သည်။)
သီမာယေဝ၊ ပင်တည်း။
ဩဃော၊ ရေအယဉ်သည်။
သီမာမဏ္ဍလံ၊ သိမ်အဝှမ်းကို။
ဩတ္ထရိတွာ၊ လွှမ်း၍။
ဂစ္ဆတိ၊ သွားအံ့။
(ဧဝံသတိ)။
သီမာမာဠကေ၊ သိမ်ဝှမ်း၌။
အဋ္ဋံ၊ ငြမ်းကို။
ဗန္ဓိတွာ၊ ဖွဲ့၍။
ကမ္မံ၊ ကို။
ကာတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
သီမာယ၊ ၏။
ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။
ဥမင်္ဂနဒီ၊ ဥမင်မြစ်သည်။
ဟောတိ၊ ရှိအံ့။
ဣဒ္ဓိမာ။၊ တန်ခိုးရှိသော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
တတ္ထ၊ ထို ဥမင်မြစ်၌။
နိသီဒတိ၊ ထိုင်နေအံ့။
သာနဒီ၊ ထို ဥမင်မြစ်သည်။
ပဌမံ၊ ရှေးဦးစွာ။
(သိမ်မသမုတ်မီ ရှေးဦးစွာ။)
ဂတာ၊ စီးသွားသည်။
သစေ (ဟောတိ)။
သီမာ၊ သည်။
ပစ္ဆာ၊ နောက်မှ။
ဗဒ္ဓါ၊ ဖွဲ့အပ်သည်။
(သစေ ဟောတိ၊ ဧဝံသတိ။)
ကမ္မံ၊ ကို။
န ကောပေတိ၊ မပျက်စေ။
[ဥမင်မြစ်ကသိမ်တွင်း မပါသောကြောင့် ထို၌ ထိုင်နေသော ဣဒ္ဓိမာဘိက္ခုသည် ကံကိုမဖျက်နိုင်ပါ။]
ပဌမံ၊ ရှေးဦးစွာ။
(ဥမင်မြစ် မစီးမီ ရှေးဦးစွာ။)
သီမာ၊ သည်။
ဗဒ္ဓါ၊ ဖွဲ့အပ်သည်။
အထ(ဟောတိ)၊ အံ့။
ပစ္ဆာ၊ မှ။
နဒီ၊ ဥမင်မြစ်သည်။
ဂတာ၊ စီးသွားသည်။
(အထ ဟောတိ။ ဧဝံသတိ။)
ကမ္မံ၊ ကို။
ကောပေတိ၊ ပျက်စေနိုင်၏။
ပန၊ ဆက်။
ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။
ပထဝိတလေ၊ မြေအပြင်၌။
ဌိတော၊ တည်သောရဟန်းသည်။
(ကမ္မံ၊ ကို)
ကောပေတိယေဝ၊ ဧကန် ပျက်စေနိုင်သည်သာ။
[သိမ်၏အောက်မြေကြီးဝယ် တည်နေသော ရဟန်းကား ယုံမှားစရာ မရှိ။ ဧကန် ဖျက်နိုင်သည်သာ။ ဘာ့ကြောင့်နည်း? ထိုရဟန်း၏ တည်နေရာ မြေကြီးနှင့်တကွ အောက်ပထဝီသန္ဓာရက ရေတိုင်အောင် သိမ်သမုတ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။]
သီမာမာဠကေ၊ ခဏ္ဍသိမ်၏မြေအပြင်၌။
ဝဋရုက္ခော၊ ပညောင်ပင်သည်။
သာခါ ဝါ၊ အကိုင်သည်သော်လည်းကောင်း။
တတော၊ ထိုအကိုင်းမှ။
နိဂ္ဂတပါရောဟော ဝါ၊ ထွက်သော မြစ်ပျဉ်းသည်သော်လည်းကောင်း။
မဟာသီမာယ၊ ၏။
သီမာမာဠကေ ဝဋရုက္ခော။ ။ သီမာမာဠကေတိ ခဏ္ဍသီမင်္ဂဏေ (ခဏ္ဍသိမ်၏အပြင်၌)- ဤ ဝိမတိအဖွင့်ကို ထောက်၍ သိမ်၏ မြေအပြင်ကိုသာ "သီမာမာဠက" ခေါ်သည်ဟု မှတ်ပါ၊ "ဝဋရုက္ခ" ဟူသည် ဖြာ၍ထွက်သွားသော အကိုင်း၏ အောက်၌ "မြစ်ပျဉ်း" ဟု ခေါ်အပ်သော ခြေထောက်များ ကျ၍ ထိုခြေထောက်များကို အားပြုကာအတော် ကျယ်ပြန့်နိုင်သော "ပညောင်" ခေါ်ညောင်ခြေထောက်ပင်တည်း။
ပထဝိတလံ ဝါ၊ မြေအပြင်ကိုသော်လည်းကောင်း။
တတ္ထ၊ ထို မဟာသိမ်၏ မြေအပြင်၌။
ဇာတရုက္ခာဒီနိ ဝါ၊ ပေါက်သောသစ်ပင် အစရှိသည်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။
အာဟစ္စ၊ ထိ၍။
တိဋ္ဌတိ၊ တည်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
မဟာသီမံ၊ ကို။
သောဓေတွာ၊ သုတ်သင်၍သော်လည်း။
ကမ္မံ၊ သံဃာ့ကံကို။
ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်၏။
တေ သာခါပါရောဟာ၊ ထိုဆက်စပ်နေသော အကိုင်း, မြစ်ပျဉ်းတို့ကို။
ဆိန္ဒိတွာ ဝါ၊ ဖြတ်၍သော်လည်း။
ဗဟိဋ္ဌကာ၊ ပြင်ပ၌ တည်သည်တို့ကို။
ကာတဗ္ဗာ၊ န်၏။
ဧဝံ၊ သို့။
အနာဟစ္စ၊ မထိမူ၍။
ဌိတသာခါဒီသု၊ တည်သောအတိုင်း အစရှိသည်တို့၌။
အာရုဠှဘိက္ခု၊ တက်နေသောရဟန်းကို။
ဟတ္ထပါသံ၊ သို့။
အာနေတဗ္ဗော၊ ဆောင်ထိုက်၏။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။မဟာသီမာယ၊ပေ၊ တိဋ္ဌတိ။ ။ ထို ဝဋရုက္ခ၏အတိုင်း, သို့မဟုတ် မြစ်ပျဥ်းသည်မဟာသိမ်၏ မြေအပြင်ကိုဖြစ်စေ, မဟာသိမ်၌ ပေါက်နေသော သစ်ပင် စသည်တို့ကို ဖြစ်စေ ထိ၍တည်နေအံ့၊ ရုက္ခာဒီနိ၌ အာဒိဖြင့် မဟာသိမ်အတွင်းက တိုင်, ကျောင်း, တန်ဆောင်း စသည်ကိုယူပါ၊ ဤသို့ သိမ်နှစ်သိမ် အတွင်း၌ရှိသော အဆောက်အဦတို့ အချင်းချင်း ထိနေခြင်းကို "သီမာသမ္ဘေဒ- သိမ်ချင်းရောခြင်း" ဟု ခေါ်သည်။
မဟာသီမံ သောဓေတွာ။ ။ ထိုသို့ဖြစ်နေလျှင် ခဏ္ဍသိမ်၌ ကံပြုလိုသော သံဃာသည် မဟာသိမ်ကို သုတ်သင်ပြီးမှ ပြုရမည်၊ "သုတ်သင်" ဟူသည် မဟာသိမ်၌ရှိသောသံဃာများကို ကံပြုရာသို့ ဟတ္ထပါသ်ရောက်အောင် ပင့်ခြင်း သို့မဟုတ် မဟာသိမ်၏အပြင်ဘက်သို့ ထွက်နေစေခြင်းတည်း၊ [မဟာသီမံ၊ပေ၊ ကာတဗ္ဗန္တိ- မဟာသီမဂတာဘိက္ခူ ဟတ္ထပါသံ ဝါ အာနေတဗ္ဗာ, သီမတော ဝါ ဗဟိ ကာတဗ္ဗာတိ အဓိပ္ပာယော၊- သာရတ္ထ။] ဝိမတိ၌ "ဆန္ဒာဟရဏာဒိ" ဟု ဆန္ဒဆောင်ခြင်းကို ဤနေရာဝယ် ပြသော်လည်း သိမ်ချင်းကွဲရာ၌ ဆန္ဒပါရိသုဒ္ဓိ မလာနိုင်သောကြောင့် ထိုစကားကို နောက်၌ ပယ်ရှားလိမ့်မည်။
တေ ဝါ၊ ပေ၊ ဗဟိဋ္ဌကာ ကာတဗ္ဗာ။ ။ မဟာသိမ်၌ တည်ရှိသော ရဟန်းများကိုဟတ္ထပါသ်ဆောင်ခြင်း စသည် မပြုလိုသောကြောင့် မဟာသိမ်၏ မြေ၌လည်းကောင်း, သစ်ပင် စသည်တို့၌လည်းကောင်း မထိအောင်ဖြတ်ခြင်းကို "ဗဟိဋ္ဌကာ ကာတဗ္ဗာ" ဟုဆိုသည်၊ [ထိုသို့ ဖြတ်လိုက်လျှင် သီမာသမ္ဘေဒ မဖြစ်တော့။]
အနာဟစ္စ၊ပေ၊ အာရုဠှဘိက္ခု။ ။ ခဏ္ဍသိမ်ဝယ်ပေါက်သော သစ်ပင်မှ ထွက်သောအကိုင်း, ညောင်ခြေထောက်သည် မဟာသိမ်၌ မထိဘဲ တည်နေအံ့၊ ထိုအကိုင်းစသည်၌ကား ရဟန်းတစ်ပါး တက်နေလျှင် ထိုရဟန်းကို ဟတ္ထပါသ်သို့ ဆောင်ရမည်၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း? ထိုရဟန်းသည် ကံပြုရာ ခဏ္ဍသိမ်ဝယ် ပေါက်နေသော သစ်ပင်၌တည်နေရကား ခဏ္ဍသိမ်တွင် ပါဝင်နေသောကြောင့်တည်း။
မှတ်ချက်။ ။ ခဏ္ဍသိမ်၏ အခြားမဲ့၌ သီမန္တရိက်သည် ဂါမခေတ်တွင် ပါဝင်၏၊ ဂါမခေတ်တစ်ခေတ်သည် ဂါမသိမ်ပင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ခဏ္ဍသိမ်နှင့် ဂါမသိမ်သည်အလွန်နီးကပ် ဆက်စပ်လျက်ရှိ၏၊ ထိုမျှလောက် ဆက်စပ်နေသော ဂါမသိမ်နှင့် သမ္ဘေဒ(ရောယှက်ခြင်း) အပြစ်ကိုမပြောဘဲ သီမန္တရိက်ခြားနေသော မဟာသိမ်နှင့် သမ္ဘေဒအပြစ်ကိုသာအဋ္ဌကထာ၌ပြ၏၊ ထိုသို့ ပြသဖြင့် ခဏ္ဍသိမ်ဖြစ်စေ, မဟာသိမ်ဖြစ်စေ ဗဒ္ဓသိမ်နှင့်ဂါမသိမ်သည် ရောစပ်မှု သမ္ဘေဒ အပြစ်မရှိ၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း? ဂါမသိမ်နှင့် ဗဒ္ဓသိမ်သည် နိဿယ (ဂါမက မှီရာ) နိဿိတ (ဗဒ္ဓက မှီတတ်) အဖြစ်ဖြင့် အမြဲတွဲဖက်ဖြစ်သောကြောင့်တည်း၊ [မဟာသီမာယ ပထဝိတလန္တိ ဧတ္ထ အာသန္နတရမ္ပိ ဂါမသီမံအဂ္ဂဟေတွာ ဗဒ္ဓသီမာယဧဝ (မဟာသိမ်တည်းဟူသော ဗဒ္ဓသိမ်ကိုသာ) ဂဟိတတ္တာဂါမသီမဗဒ္ဓသီမာနံ အညမညံ ရုက္ခာဒိသမ္ဗန္ဓေပိ သမ္ဘေဒဒေါသော နတ္ထိ, အညမညံနိဿယနိဿိတဘာဝေန ပဝတ္တိတောတိ ဂဟေတဗ္ဗံ၊- ဝိမတိ။] မဟာသီမာယ၊ ၌။ ဇာတရုက္ခဿ၊ ၏။ သာခါ ဝါ၊ သည်သော်လည်းကောင်း။ ပါရောဟော ဝါ၊ သည်သော်လည်းကောင်း။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။ သီမာမာဠကေ၊ ခဏ္ဍသိမ် ၏ မြေအပြင်၌။ ပတိဋ္ဌာတိ၊ တည်အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။ သီမံ၊ ခဏ္ဍသိမ်ကို။ သောဓေတွာ ဝါ၊ ၍သော်လည်း။ ကမ္မံ၊ ကို။ ကာတဗ္ဗံ။ တေ သာခါပါရောဟာ၊ တို့ကို။ ဆိန္ဒိတွာ ဝါ၊ ၍သော်လည်း။ ဗဟိဋ္ဌကာ၊ အပ၌ တည်သည် တို့ကို။ ကာတဗ္ဗာ။
မဟာသီမံ သောဓေတွာ။ ။ ထိုသို့ဖြစ်နေလျှင် ခဏ္ဍသိမ်၌ ကံပြုလိုသော သံဃာသည် မဟာသိမ်ကို သုတ်သင်ပြီးမှ ပြုရမည်၊ "သုတ်သင်" ဟူသည် မဟာသိမ်၌ရှိသောသံဃာများကို ကံပြုရာသို့ ဟတ္ထပါသ်ရောက်အောင် ပင့်ခြင်း သို့မဟုတ် မဟာသိမ်၏အပြင်ဘက်သို့ ထွက်နေစေခြင်းတည်း၊ [မဟာသီမံ၊ပေ၊ ကာတဗ္ဗန္တိ- မဟာသီမဂတာဘိက္ခူ ဟတ္ထပါသံ ဝါ အာနေတဗ္ဗာ, သီမတော ဝါ ဗဟိ ကာတဗ္ဗာတိ အဓိပ္ပာယော၊- သာရတ္ထ။] ဝိမတိ၌ "ဆန္ဒာဟရဏာဒိ" ဟု ဆန္ဒဆောင်ခြင်းကို ဤနေရာဝယ် ပြသော်လည်း သိမ်ချင်းကွဲရာ၌ ဆန္ဒပါရိသုဒ္ဓိ မလာနိုင်သောကြောင့် ထိုစကားကို နောက်၌ ပယ်ရှားလိမ့်မည်။
တေ ဝါ၊ ပေ၊ ဗဟိဋ္ဌကာ ကာတဗ္ဗာ။ ။ မဟာသိမ်၌ တည်ရှိသော ရဟန်းများကိုဟတ္ထပါသ်ဆောင်ခြင်း စသည် မပြုလိုသောကြောင့် မဟာသိမ်၏ မြေ၌လည်းကောင်း, သစ်ပင် စသည်တို့၌လည်းကောင်း မထိအောင်ဖြတ်ခြင်းကို "ဗဟိဋ္ဌကာ ကာတဗ္ဗာ" ဟုဆိုသည်၊ [ထိုသို့ ဖြတ်လိုက်လျှင် သီမာသမ္ဘေဒ မဖြစ်တော့။]
အနာဟစ္စ၊ပေ၊ အာရုဠှဘိက္ခု။ ။ ခဏ္ဍသိမ်ဝယ်ပေါက်သော သစ်ပင်မှ ထွက်သောအကိုင်း, ညောင်ခြေထောက်သည် မဟာသိမ်၌ မထိဘဲ တည်နေအံ့၊ ထိုအကိုင်းစသည်၌ကား ရဟန်းတစ်ပါး တက်နေလျှင် ထိုရဟန်းကို ဟတ္ထပါသ်သို့ ဆောင်ရမည်၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း? ထိုရဟန်းသည် ကံပြုရာ ခဏ္ဍသိမ်ဝယ် ပေါက်နေသော သစ်ပင်၌တည်နေရကား ခဏ္ဍသိမ်တွင် ပါဝင်နေသောကြောင့်တည်း။
မှတ်ချက်။ ။ ခဏ္ဍသိမ်၏ အခြားမဲ့၌ သီမန္တရိက်သည် ဂါမခေတ်တွင် ပါဝင်၏၊ ဂါမခေတ်တစ်ခေတ်သည် ဂါမသိမ်ပင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ခဏ္ဍသိမ်နှင့် ဂါမသိမ်သည်အလွန်နီးကပ် ဆက်စပ်လျက်ရှိ၏၊ ထိုမျှလောက် ဆက်စပ်နေသော ဂါမသိမ်နှင့် သမ္ဘေဒ(ရောယှက်ခြင်း) အပြစ်ကိုမပြောဘဲ သီမန္တရိက်ခြားနေသော မဟာသိမ်နှင့် သမ္ဘေဒအပြစ်ကိုသာအဋ္ဌကထာ၌ပြ၏၊ ထိုသို့ ပြသဖြင့် ခဏ္ဍသိမ်ဖြစ်စေ, မဟာသိမ်ဖြစ်စေ ဗဒ္ဓသိမ်နှင့်ဂါမသိမ်သည် ရောစပ်မှု သမ္ဘေဒ အပြစ်မရှိ၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း? ဂါမသိမ်နှင့် ဗဒ္ဓသိမ်သည် နိဿယ (ဂါမက မှီရာ) နိဿိတ (ဗဒ္ဓက မှီတတ်) အဖြစ်ဖြင့် အမြဲတွဲဖက်ဖြစ်သောကြောင့်တည်း၊ [မဟာသီမာယ ပထဝိတလန္တိ ဧတ္ထ အာသန္နတရမ္ပိ ဂါမသီမံအဂ္ဂဟေတွာ ဗဒ္ဓသီမာယဧဝ (မဟာသိမ်တည်းဟူသော ဗဒ္ဓသိမ်ကိုသာ) ဂဟိတတ္တာဂါမသီမဗဒ္ဓသီမာနံ အညမညံ ရုက္ခာဒိသမ္ဗန္ဓေပိ သမ္ဘေဒဒေါသော နတ္ထိ, အညမညံနိဿယနိဿိတဘာဝေန ပဝတ္တိတောတိ ဂဟေတဗ္ဗံ၊- ဝိမတိ။] မဟာသီမာယ၊ ၌။ ဇာတရုက္ခဿ၊ ၏။ သာခါ ဝါ၊ သည်သော်လည်းကောင်း။ ပါရောဟော ဝါ၊ သည်သော်လည်းကောင်း။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။ သီမာမာဠကေ၊ ခဏ္ဍသိမ် ၏ မြေအပြင်၌။ ပတိဋ္ဌာတိ၊ တည်အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။ သီမံ၊ ခဏ္ဍသိမ်ကို။ သောဓေတွာ ဝါ၊ ၍သော်လည်း။ ကမ္မံ၊ ကို။ ကာတဗ္ဗံ။ တေ သာခါပါရောဟာ၊ တို့ကို။ ဆိန္ဒိတွာ ဝါ၊ ၍သော်လည်း။ ဗဟိဋ္ဌကာ၊ အပ၌ တည်သည် တို့ကို။ ကာတဗ္ဗာ။
သီမာမာဠကေ၊ ၌။
ကမ္မေ၊ သံဃာ့ကံကို။
ကရိယမာနေ၊ ပြုအပ်စဉ်။
ကောစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
သီမာမာဠကဿ၊ ၏။
အန္တော၊ အတွင်းသို့။
ပဝိသိတွာ၊ ဝင်၍။
ဝေဟာသဋ္ဌိတသာခါယ၊ ကောင်းကင်ဝယ် တည်သောသစ်ကိုင်း၌။
သစေ နိသီဒတိ၊ အကယ်၍ထိုင်နေအံ့။
အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။
ပါဒါ ဝါ၊ ခြေတို့သည်သော်လည်း။
ဘူမိဂတာ၊ မြေ၌တည်ကုန်သည်။
(သစေ)ဟောန္တိ၊ န်အံ့။
နိဝါသနပါရုပနံ ဝါ၊ သင်းပိုင်, ကိုယ်ရုံသည်သော်လည်း။
ဘူမိံ၊ မြေကို။
(သစေ)
ဖုသတိ၊ အကယ်၍ထိအံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ကမ္မံ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ အနွယကား။
ပါဒေ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
နိဝါသနပါရုပနဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဥက္ခိပါပေတွာ၊ အထက်သို့မြှောက်စေ၍။
(ကမ္မံ)
ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ဣဒဉ္စလက္ခဏံ၊ ဤလက္ခဏာကိုလည်း။
ပုရိမနယေပိ၊ ၌လည်း။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ပန၊ အထူးကား။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။
ဝိသေသော၊ အထူတည်း။
တတြ၊ ထိုရှေးနည်း၌။
ဥက္ခိပါပေတွာ၊ ၍။
(ကမ္မံ)
ကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ။
ဟတ္ထပါသမေဝ၊ သို့သာ။
အာနေတဗ္ဗော၊ ဆောင်ထိုက်၏။သစေ သီမာမာဠကေ၊ပေ၊ဖုသတိ။ ။ ဤဝါကျသည် "ဧဝံ မဟာသီမာယဇာတရုက္ခဿ" စသော ရှေးဝါကျ၏ အဆက်တည်း၊ ထိုကြောင့် "ဝေဟာသဋ္ဌိတသာခါယ" ၌ "သာခါ" ဟူသည် မဟာသိမ်၌ ပေါက်သော သစ်ပင်၏ သာခါတည်း၊ ခဏ္ဍသိမ်၌ကံပြုနေစဥ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် မဟာသိမ်၌ပေါက်သော သစ်ပင်၏ ခဏ္ဍသိမ်အပြင်အပေါ်၌ ရောက်နေသော အကိုင်းပေါ်ဝယ် ထိုင်နေအံ့၊ ထိုရဟန်း၏ တွဲရရွဲကျနေသော ခြေထောက် သင်္ကန်းသည် ခဏ္ဍသိမ်၏ မြေကို ထိနေအံ့၊
ကမ္မံ ကာတုံ၊ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ။ ။ ဤသို့ဖြစ်နေလျှင် ထိုခြေထောက် သို့မဟုတ် ထိုသင်္ကန်းများအတွက် မဟာသိမ်နှင့် ခဏ္ဍသိမ်သည် ရောစပ်ခြင်းဟူသော သမ္ဘေဒအပြစ်ဖြစ်နေ၏၊ ထို့ကြောင့် ကံပြု၍မဖြစ်၊ ကံပြုလျှင်လည်း ထိုကံ အထမမြောက်၊ ကံပြုလိုလျှင်ထိုရဟန်း၏ခြေထောက်တို့ကို သို့မဟုတ် သင်္ကန်းတို့ကို အထက်သို့ မြှောက်စေသော အားဖြင့် သိမ်နှစ်ခု၏ အဆက်အစပ်ကို ဖြတ်ပြီးမှ ကံပြုခြင်းငှာ အပ်သည်။
ကမ္မံ ကာတုံ၊ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ။ ။ ဤသို့ဖြစ်နေလျှင် ထိုခြေထောက် သို့မဟုတ် ထိုသင်္ကန်းများအတွက် မဟာသိမ်နှင့် ခဏ္ဍသိမ်သည် ရောစပ်ခြင်းဟူသော သမ္ဘေဒအပြစ်ဖြစ်နေ၏၊ ထို့ကြောင့် ကံပြု၍မဖြစ်၊ ကံပြုလျှင်လည်း ထိုကံ အထမမြောက်၊ ကံပြုလိုလျှင်ထိုရဟန်း၏ခြေထောက်တို့ကို သို့မဟုတ် သင်္ကန်းတို့ကို အထက်သို့ မြှောက်စေသော အားဖြင့် သိမ်နှစ်ခု၏ အဆက်အစပ်ကို ဖြတ်ပြီးမှ ကံပြုခြင်းငှာ အပ်သည်။
အန္တောသီမတော၊ သိမ်၏အတွင်းမှ။
ပဗ္ဗတော၊ သည်။
သစေ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ၊ အကယ်၍ အထက်သို့တက်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
တတြဋ္ဌော၊ ထိုတောင်၌တည်သော။
ဘိက္ခု၊ ကို။
ဟတ္ထပါသံ အာနေတဗ္ဗော။
ဣဒ္ဓိယာ၊ တန်ခိုးဖြင့်။
အန္တောပဗ္ဗတံ၊ တောင်၏အတွင်းသို့။
(သိမ်၌တည်နေသော တောင်၏အတွင်းသို့။)
ပဝိဋ္ဌေပိ၊ ဝင်နေသော ရဟန်း၌လည်း။
ဧသေဝ နယော၊ တည်း။
ဟိ၊ မှန်။
ဗဇ္ဈမာနာ ဧဝ၊ ဖွဲ့အပ်ဆဲသာလျှင်ဖြစ်သော။
သီမာ၊ သည်။
ပမာဏရဟိတံ၊ နှစ်ကျိပ်တစ်ယောက်စည်းဝေးလောက်သော ပမာဏမှကင်းသော။
ပဒေသံ၊ အရပ်သို့။
န ဩတရတိ၊ မသက်။
ဗဒ္ဓသီမာယ၊ ၌။
ဇာတံ၊ ဖြစ်သော။
ယံကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော သစ်ပင်, တောင် စသော အရာဝတ္ထုသည်။
ယတ္ထ ကတ္ထစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသောအရပ်သို့။
ဧကသမ္ဗဒ္ဓေန၊ တစ်စပ်တည်း စပ်သောအားဖြင့်။
ဂတံ၊ သွားသည်။
(သမာနံ၊ သော်။)
သီမာသင်္ချမေဝ၊ သိမ်ဟူသော အရေအတွက်သို့သာ။
ဂစ္ဆတိ၊ ရောက်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
[**"ကသ္မာ"** ထည့်၍ **"ဟိ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပေ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အာနေတဗ္ဗော"** ဟုလည်း ပေးပါ။]ဣဒဉ္စ လက္ခဏံ၊ပေ၊ အာနေတဗ္ဗော။ ။ ဤပြခဲ့သော အမှတ်လက္ခဏာသည်မဟာသိမ်၌ပေါက်သော သစ်ပင်၏ ခဏ္ဍသိမ်ပေါ်၌ ရောက်နေပုံကို ပြသောစကားတည်း၊ ခဏ္ဍသိမ်၌ ပေါက်သော သစ်ပင်ကို ပထမဆုံး ပြခဲ့သောကြောင့် "ပုရိမနယေပိ" အရခဏ္ဍသိမ်၌ပေါက်သော သစ်ပင်၏ အကိုင်းက မဟာသိမ်ပေါ်သို့ ရောက်နေရာဝယ်ထိုသစ်ကိုင်း၌ တည်သော "ရဟန်း၏ ခြေ သို့မဟုတ် သင်္ကန်းက မဟာသိမ်၌ ရောက်နေလျှင်, ထိနေလျှင်" ဟု နည်းယူပါ- ဟူလို။
ဟတ္ထပါသမေဝ အာနေတဗ္ဗော။ ။ ရှေးနည်း၌ ခြေ, သင်္ကန်း တို့ကို မထိအောင်အထက်သို့ မြှောက်စေရမည်၊ ဤနည်း၌ကား ထိုသို့ မြှောက်စေ၍ ကံပြုလိုမဖြစ်၊ မြှောက်စေသော်လည်း ရဟန်းက ခဏ္ဍသိမ်၏ သစ်ပင်ပေါ်ဝယ် တည်နေ၍ ကံကလည်း ခဏ္ဍသိမ်ဝယ် ပြုနေသည့်အတွက် ဟတ္ထပါသ် မစပ်ဘဲ ဝဂ္ဂကံ ဖြစ်နေသောကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ထိုရဟန်းကို ဟတ္ထပါသ်ရောက်အောင်သာ ပင့်ဆောင်ရမည်။
ဗဇ္ဈမာနာ ဧဝ ဟိ၊ပေ၊ ဂစ္ဆတိ။ ။ သိမ်သည် ဖွဲ့နေစဥ် (သမုတ်နေစဥ်) အခိုက်၌နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး မထိုင်လောက်သော အထက်, အောက်အရပ်သို့ မသွား၊ သိမ်သမုတ်၍ ပြီးသောအခါ (သိမ်ဖြစ်ပြီးသောအခါ) ၌ နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး မထိုင်လောက်စေကာမူအထက်တောင်သည်လည်းကောင်း, သိမ်တွင်းပေါက်သော သစ်ပင်သည်လည်းကောင်းသီမဋ္ဌက (သိမ်၌တည်သော အရာဝတ္ထု) ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် တောင်ပေါ်ရောက်သောရဟန်း, တောင်တွင်းဝင်နေသော ရဟန်း, သစ်ပင်ပေါ် တက်နေသော ရဟန်းများကို ကံပြုသော သံဃာ၏ ဟတ္ထပါသ်သို့ ပင့်ဆောင်ရသည်- ဟူလို။
ဟတ္ထပါသမေဝ အာနေတဗ္ဗော။ ။ ရှေးနည်း၌ ခြေ, သင်္ကန်း တို့ကို မထိအောင်အထက်သို့ မြှောက်စေရမည်၊ ဤနည်း၌ကား ထိုသို့ မြှောက်စေ၍ ကံပြုလိုမဖြစ်၊ မြှောက်စေသော်လည်း ရဟန်းက ခဏ္ဍသိမ်၏ သစ်ပင်ပေါ်ဝယ် တည်နေ၍ ကံကလည်း ခဏ္ဍသိမ်ဝယ် ပြုနေသည့်အတွက် ဟတ္ထပါသ် မစပ်ဘဲ ဝဂ္ဂကံ ဖြစ်နေသောကြောင့်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ထိုရဟန်းကို ဟတ္ထပါသ်ရောက်အောင်သာ ပင့်ဆောင်ရမည်။
ဗဇ္ဈမာနာ ဧဝ ဟိ၊ပေ၊ ဂစ္ဆတိ။ ။ သိမ်သည် ဖွဲ့နေစဥ် (သမုတ်နေစဥ်) အခိုက်၌နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး မထိုင်လောက်သော အထက်, အောက်အရပ်သို့ မသွား၊ သိမ်သမုတ်၍ ပြီးသောအခါ (သိမ်ဖြစ်ပြီးသောအခါ) ၌ နှစ်ကျိပ်တစ်ပါး မထိုင်လောက်စေကာမူအထက်တောင်သည်လည်းကောင်း, သိမ်တွင်းပေါက်သော သစ်ပင်သည်လည်းကောင်းသီမဋ္ဌက (သိမ်၌တည်သော အရာဝတ္ထု) ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် တောင်ပေါ်ရောက်သောရဟန်း, တောင်တွင်းဝင်နေသော ရဟန်း, သစ်ပင်ပေါ် တက်နေသော ရဟန်းများကို ကံပြုသော သံဃာ၏ ဟတ္ထပါသ်သို့ ပင့်ဆောင်ရသည်- ဟူလို။
**တိယောဇနပရမ** န္တိ ဧတ္ထ၊ ၌။
ဧတိဿာ၊ ဤသိမ်၏။
တိယောဇနံ၊ သုံးယူဇနာဟူသော။
ပရမံ၊ လွန်ကဲသော။
ပမာဏံ၊ အတိုင်းအရှည်သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(သာ၊ ထိုသိမ်သည်။)
တိယောဇနပရမာ၊ မာမည်၏။
**တိယောဇနပရမံ**၊ သုံးယူဇနာအလွန် အတိုင်းအရှည်ရှိသော။
တံ၊ ထိုသိမ်ကို။
(သမ္မနိတုံ အနုဇာနာမိ၌စပ်။)
ပန၊ ဆက်။
သမ္မနန္တေန၊ သမုတ်သောရဟန်းသည်။
မဇ္ဈေ၊ အလယ်၌။
ဌတွာ၊ တည်၍။
ယထာ၊ အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့် သမုတ်အပ်သော်။
စတူသုပိ၊ လေးဖက်လည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဒိသာသု၊ အရပ်တို့၌။
ဒိယဍ္ဎဒိယဍ္ဎယောဇနံ၊ အခွဲအားဖြင့် နှစ်ယူဇနာ နှစ်ယူဇနာသည်။
ဝါ၊ တစ်ယူဇနာခွဲ တစ်ယူဇနာခွဲသည်။
ဟောတိ။
ဧဝံ၊ ဤသို့(အရပ်လေးမျက်နှာ၌ တစ်ယူဇနာခွဲစီ ရှိနိုင်လောက်အောင်သော)အခြင်းအရာအားဖြင့်။
သမ္မနိတဗ္ဗာ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
မဇ္ဈေ၊ ၌။
ဌတွာ၊ ၍။
ဧကေကဒိသတော၊ တစ်ဖက် တစ်ဖက်သော အရပ်၌။
တိယောဇနံ၊ သုံးယူဇနာကို။
စေ ကရောန္တိ၊ န်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ဆယောဇနံ၊ ၆ ယူဇနာသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။
န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
စတုရဿံ ဝါ၊ လေးထောင့်ရှိသော သိမ်ကိုသော်လည်းကောင်း။
တိကောဏံ ဝါ၊ သုံးထောင့်ရှိသော သိမ်ကိုသော်လည်းကောင်း။
သမ္မနန္တေန၊ သည်။
ယထာ၊ အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့် သမုတ်အပ်သော်။
ကောဏတော၊ ထောင့်တစ်ထောင့်မှ။
ကောဏံ၊ ထောင့်တစ်ထောင့်သည်။
တိယောဇနံ၊ ရှိသည်။
ဟောတိ။
ဧဝံ၊ ဤသို့( ထောင့်ချင်း သုံးယူဇနာ ရှိနိုင်လောက်အောင်သော) အခြင်းအရာအားဖြင့်။
သမ္မနိတဗ္ဗာ၊ ၏။
ဟိ၊ ဆက်။
ယေန ကေနစိ၊ အမှတ်မထားတစ်ပါးပါးသော။
ပရိယန္တေန၊ အစွန်းအားဖြင့်။
ကေသဂ္ဂမတ္တမ္ပိ၊ တစ်ဆံဖျား အတိုင်းအရှည်ရှိသော အရပ်ကိုလည်း။
တိယောဇနံ၊ ကို။
စေ အတိက္ကာမေတိ၊ အကယ်၍လွန်စေအံ့။
(ဧဝံသတိ)။
အာပတ္တိဉ္စ၊ သို့လည်း။
အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်၏။
သီမာ စ၊ သည်လည်း။
အသီမာ၊ သိမ်မဟုတ်သည်။
ဟောတိ။
**နဒီပါ** န္တိ ဧတ္ထ၊ ၌။
(ယာ၊ အကြင်သိမ်သည်။)
ပါရယတိ၊ လွှမ်းကော်တက်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(သာ၊ ထို သိမ်သည်။)
ပါရာ၊ ပါရာမည်၏။
ကိံ၊ အဘယ်ကို။
ပါရာယတိ၊ လွှမ်းကျော်တတ်သနည်း?။တိယောဇနပရမံ။ ။ "ပရမ" သဒ္ဒါသည် "အလွန်အကဲ" ဟူသော အနက်ကိုဟော၏၊ ထို "အလွန်အကဲ" ဟူသည် "ပမာဏ အလွန်အကဲတည်း" ဟု သိစေလို၍ "ပမာဏံ" ဟု အဘိဓေယျ ထည့်ဖွင့်သည်၊ "ပရမံ ပမာဏံ" ဟု ဖွင့်လေသမျှ ဤနည်းချည်းတည်း၊ ယောဇနာ၌ကား "ပရမန္တိ ဣမိနာ ပရမသဒ္ဒဿ အတိရေက ဥတ္တမတ္ထေနိဝတ္တေတိ" ဟု ဆို၏၊ (ပရမသဒ္ဒါသည် အတိရေကအနက်ဟော မဟုတ်၊ ပမာဏအနက်ဟောဟုသာ ပေးရလိမ့်မည်၊ သို့ရာတွင် ဘုရားရှင်သည် သုံးယူဇနာကို အလွန်ဆုံးပမာဏအဖြစ်ဖြင့် ခွင့်ပြုတော်မူသောကြောင့် ပရမသဒ္ဒါသည် "အတိရေက" အနက်ဟောသာ ဖြစ်သင့်သည်၊ ပမာဏံကား ပရမ၏ အဘိဓေယျအဖွင့်တည်း၊ "ဂုဏအတိရေကမဟုတ်, ပမာဏအတိရေက" ဟူလို။)
နဒိံ၊ မြစ်ကို။
(ပါရာယတိ၊ လွှမ်းကျော်တတ်၏။)
နဒိယာ၊ ကို။
ပါရာ၊ လွှမ်းကျော်တတ်သောသိမ်တည်း။
နဒိပါရာ၊ သိမ်။
**နဒိပါရံ**၊ မြစ်ကို လွှမ်းကျော်တတ်သော။
နဒိံ၊ ကို။
အဇ္ဈောတ္ထရမာနံ၊ လွှမ်းကျော်သော။
တံ၊ ထိုသိမ်ကို။
(သမ္မနန္တိ၌စပ်။)
ဣတိ အတ္ထော။
စ၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ၍နဒီပါရသိမ်၌။
နဒိယာ၊ ၏။
လက္ခဏံ၊ လက္ခဏာသည်။
နဒီနိမိတ္တေ၊ ၌။
ဝုတ္တနယမေဝ၊ ရှိသည်သာ။
**ယတ္ထဿ ဓုဝနာဝါ ဝါ** တိ၊ ကား။
ယတ္ထ နဒိယာ၊ အကြင်မြစ်၌။
သီမာဗန္ဓနဋ္ဌာနဂတေသု၊ သိမ်ဖွဲ့ရာအရပ်၌ တည်ကုန်သော။
တိတ္ထေသု၊ ဆိပ်ကမ်းတို့၌။
နိစ္စသဉ္စရဏနာဝါ၊ အမြဲလှည့်လည်သော လှေသည်။
အဿ၊ ရှိအံ့။
ယာ၊ ယင်းလှေသည်။
သဗ္ဗန္တိမေန၊ အလုံးစုံသော အပိုင်းအခြားတို့၏ အဆုံး၌ဖြစ်သော။
ပရိစ္ဆေဒေန၊ အပိုင်းအခြားအားဖြင့်။
ပါဇနပုရိသေန၊ လှေလှော်သော ယောက်ျားနှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
တယော၊ သုံးယောက်ကုန်သော။
ဇနေ၊ လူတို့ကို။
(ရဟန်းတို့ကို။)
ဝဟတိ၊ ဆောင်နိုင်အံ့။
ပန၊ ဆက်။
သာ နာဝါ၊ ထိုလှေသည်။
ဥဒ္ဓံ ဝါ၊ အထက်ရေညာသို့သော်လည်းကောင်း။
အဓော ဝါ၊ အောက်ရေစုံသို့သော်လည်းကောင်း။
ကေနစိဒေဝ၊ တစ်စုံတစ်ခုသာလျှင်ဖြစ်သော။
ကရဏီယေန၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စကြောင့်။
ပုန၊ ဖန်။
အာဂမနတ္ထာယ၊ ပြန်လာခြင်းအကျိုးငှာ။
(ပြန်လာဖို့ရာ။)
နီတာ၊ ဆောင်အပ်သည်။
သစေ (ဟောတိ)၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ)
ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
စောရေဟိ၊ သူခိုးတို့သည်။
ဟဋာ၊ ဆောင်အပ်သည်။
(ဟုတွာ)။
အဝဿံ၊ မချွတ်ဧကန်။
လဗ္ဘနေယျာ၊ ပြန်ရထိုက်သည်။
သစေ (ဟောတိ)။
(ဧဝံသတိ)
ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ဝါတေန၊ လေကြောင့်။
ဆိန္နဗန္ဓနာ၊ ပြတ်သော နှောင်ကြိုးရှိသည်။
(ကြိုးပြတ်သည်။ ဟုတွာ။)
ဝီစီဟိ၊ လှိုင်းတို့သည်။
နဒီမဇ္ဈံ၊ မြစ်အလယ်သို့။
နီတာ၊ ဆောင်အပ်သည်။
(ဟုတွာ)။
အဝဿံ၊ ကန်။
အာဟရိတဗ္ဗာ၊ ပြန်၍ ဆောင်ထိုက်သည်။
သစေ (ဟောတိ။ ဧဝံ) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ဓုဝနာဝါဝ၊ ဓုဝနာဝါမည်သည်သာ။
ဟောတိ။
[အချို့စာအုပ်များ၌ "ယာ ပန ဝါတေန ဝါ" ဟု ရှိ၏။ ဝါသဒ္ဒါ ပါနေသောကြောင့်။ "ယာ ပန" ဟု ဝါကျတစ်မျိုး ပြောင်းဖို့ မကောင်း။ ထိုသို့ ပြောင်းလိုလျှင် "ဝါတေန ဝါ" ဟု ဝါသဒ္ဒါ မပါစေသင့်။]
ဥဒကေ၊ ရေသည်။
ဩဂတေ၊ လျှောကျလသော်။
ထလံ၊ ကုန်းသို့။
ဥဿာရိတာပိ၊ မြှောက်တင်အပ်သော လှေသည်လည်းကောင်း။
သုဓာကသာဝါဒီဟိ၊ အင်္ကတေ, ဖန်ရည် အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
(သုဓာကသဋာဒီဟိ၊ အင်္ဂတေဖတ် အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
ဤသို့လည်း မူကွဲရှိ၏။)
နဒိပါရာ။ ။ ပါရဓာတ်သည် စုရာဒိတည်း၊ ကမ္မသမာပန- အမှုကိစ္စ၏ ပြီးဆုံးခြင်း အနက်ကို ဟော၏၊ ဤ၌ကား "ဓာတူနံ အနေကတ္ထတ္တာ" ဖြစ်သောကြောင့်အဇ္ဈေတ္ထရဏအနက်ကို ဟောသည်၊ "နဒိယာ+ ပါရာ" ၌ နဒိယာကို ကံအနက်၌ "ဆဋ္ဌီဝိဘတျန္တ" ဟု မှတ်ပါ၊ ထို့ကြောင့် "နဒိံ အဇ္ဈေတ္ထတမာနံ" ဟု ဖွင့်သည်၊ ပါရသဒ္ဒါကား "သီမာ" ကို ငဲ့၍ "ပါရာ" ဟု ရှိစေရသည်။
ပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍။
ထပိတာပိ၊ ထားအပ်သော လှေသည်လည်းကောင်း။
ဓုဝ နာဝါဝ၊ သည်သာ။
(ဟောတိ)။
ဘိန္နာ ဝါ၊ ကွဲသည်သော်လည်းကောင်း။
ဝိသင်္ခတပဒရာ ဝါ၊ မပြုပြင်အပ်သော ပျဉ်ချပ်ရှိသည်သော်လည်းကောင်း။
(ကြိုးတိုးကြဲတဲနေသော လှေ၏ပျဉ်ချပ်တို့ကို ဖာထေးမှုစသည် မပြုအပ်သေးသည်သော်လည်းကောင်း၊)
သစေ (ဟောတိ)၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
(ဓုဝနာဝါမမည်၊ ဟူလို။)
ပန၊ ဝါဒန္တရ။
မဟာပဒုမတ္ထေရော၊ သည်။
အာဟ၊ ပြီ။
(ကိံ?)
တာဝကာလိကံ၊ ထိုကံ ပြုရာကာလမျှ သုံးစွဲအပ်သော။
နာဝံ၊ ကို။
အာနေတွာ၊ ဆောင်၍။
သီမာဗန္ဓနဋ္ဌာနေ၊ သိမ်ဖွဲ့ရာအရပ်၌။
(သိမ်သမုတ်ရာအရပ်၌။)
ဌပေတွာ၊ ထား၍။
နိမိတ္တာနိ၊ နိမိတ်တို့ကို။
(ကျောက်စသော နိမိတ်တို့ကို။)
သစေပိ ကိတ္တေန္တိ၊ န်အံ့။
(ဧဝံသတိပိ၊ သော်လည်း။)
ဓုဝနာဝါဝ၊ သည်သာ။
ဟောတိ။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အာဟ)။
တတြ၊ ထိုစကားရပ်၌။
မဟာသုမတ္ထေရော၊ သည်။
အာဟ၊ ပြီ။
(ကိံ?)
နိမိတ္တံ ဝါ၊ သိမ်နိမိတ်သည်လည်းကောင်း။
သီမာ ဝါ၊ သည်လည်းကောင်း။
ကမ္မဝါစာယ၊ ကြောင့်။
ဂစ္ဆတိ၊ ဖြစ်ရ၏။
နာဝါယ၊ ကြောင့်။
န(ဂစ္ဆတိ)၊ ဖြစ်ရသည်မဟုတ်။
ဘဂဝတာ စ၊ သည်လည်း။
ဓုဝနာဝါ၊ မြဲသောလှေကို။
အနုညာတာ၊ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်ပြီ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
နိဗဒ္ဓနာဝါယေဝ၊ မြဲသောလှေသည်သာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အာဟ)။
**ဓုဝသေတု ဝါ** တိ၊ ကား။
ယတ္ထ၊ အကြင်မြစ်၌။
ရုက္ခသင်္ဃာဋမယော ဝါ၊ သစ်သားအပေါင်းဖြင့် ပြုအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။
ပဒရဗဒ္ဓေါ ဝါ၊ ပျဉ်ချပ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စီအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။
(ဤဝိသေသန နှစ်ခုသည် နောက်၌လာမည့်သေတုနှစ်ခု၏ ဝိသေသနတည်း။)
ဇင်္ဃသတ္ထသေတု ဝါ၊ ခြေကုန်သည်, လှည်းကုန်သည်တို့ သွားနိုင်လောက်သော တံတားသည်သောလည်းကောင်း။
ဟတ္ထိအဿာဒီနံ၊ ဆင်, မြင်းအစရှိသည်တို့၏။
သဉ္စရဏယောဂ္ဂေါ၊ လှည့်လည်ခြင်း၌လျောက်ပတ်သော။
မဟာသေတု ဝါ၊ တံတားကြီးသည်သော်လည်းကောင်း။
အတ္ထိ၊ ရှိ၏။
အန္တမသော၊ အားဖြင့်။
တင်္ခဏညေဝ၊ ထိုခဏ၌ပင်။
(သိမ်သမုတ်ရာခဏ၌ပင်။)
ရုက္ခံ၊ ကို။
ဆန္ဒိတွာ၊ ဖြတ်၍။
(ကတော၊ သော။)
အနုဿာနံ၊ တို့၏။
သဉ္စရဏယောဂ္ဂေါ၊ သော။
ဧကပဒိကသေတုပိ၊ တစ်ဖဝါး လှမ်းလောက်ရုံသာရှိသော တံတားသည်လည်း။
ဓုဝသေတုတွေဝ၊ မြဲသောတံတားဟူ၍သာ။
သင်္ချံ၊ ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်၏အဖြစ်သို့။
ပစ္ဆတိ၊ ရောက်၏။
နိမိတ္တံ ဝါ၊ပေ၊ န နာဝါယ။ ။ "နိမိတ်" ဟူသော အမည်သည်လည်းကောင်း, "သိမ်" ဟူသော အမည်သည်လည်းကောင်း ကမ္မဝါစာကြောင့် ဖြစ်ရသည်၊ လှေကြောင့်ဖြစ်ရသည်မဟုတ်၊ သို့ဖြစ်၍ လှေမရှိဘဲလည်း နဒီပါရသိမ် သမုတ်၍ ဖြစ်နိုင်ပါ၏၊ သို့သော် အာပတ်မသင့်အောင် စောင့်ရှောက်ဖို့အကျိုးငှာ လှေကို မရ ရအောင် ရှာရသည်၊ [န နာဝါယာတိ ဣမိနာ နာဝံ ဝိနာပိ သီမာဗဒ္ဓါ သုဗဒ္ဓါ ဧဝ ဟောတိ၊ အာပတ္တိပရိဟာရတ္ထာ နာဝါတိ ဒဿောတိ၊- ဝိမတိ။]
ပန၊ ဆက်။
ဥပရိ၊ တံတား၏အထက်၌။
ဗဒ္ဓါနိ၊ ဖွဲ့အပ်ကုန်သော။
ဝေတ္တလတာဒီနိ၊ ကြိမ်နွယ်အစရှိသည်တို့ကို။
(လက်ဖြင့်ကိုင်၍ လျှောက်ဖို့ရန် အပေါ်၌တန်းထားအပ်သော ကြိမ်တန်း, နွယ်တန် အစရှိသည်တို့ကို။)
ဟတ္ထေန၊ ဖြင့်။
ဂဟေတွာပိ၊ ကိုင်၍လည်း။
တေန၊ ထိုထိုတံတား ဖြင့်။
သဉ္စရိတုံ၊ လှည့်လည်ခြင်းငှာ။
န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်းသည်။
သစေ ဟောတိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
န ဝဋ္ဋတိ။
ဧဝရူပံ နဒီပါရသီမံသမ္မနိတုန္တိ၊ ကား။
ယတ္ထ၊ အကြင်အမြစ်၌။
ဝုတ္တပ္ပကာရာ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိသော။
အယံ ဓုဝနာဝါ ဝါ၊ ဤမြဲသော လှေသည်သော်လည်းကောင်း။
(အယံ)
ဓုဝသေတု ဝါ၊ ဤမြဲသော တံတားသည်သော်လည်းကောင်း။
အဘိမုခတိတ္ထေယေဝ၊ ရှေးရှုဖြစ်သော ဆိပ်၌ပင်။
အတ္ထိ၊ ၏။
(သိမ်သမုတ်မည့် နေရာ၏ ရှေးရှုဆိပ်ကမ်း၌ပင် ရှိ၏။)
[အထက်၌ **"ယတ္ထဿ ဓုဝနာဝါ"** ကိုပင် ထပ်၍ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် **"ယတ္ထ"** ကို **"နဒိယာ"** ဟုဖွင့်သည့်အတိုင်း ပေးရသည်။ ယောဇနာ၌ကား **"ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ နဒီပါရသီမသမ္မနဋ္ဌာနေ၊ နဒီပါရသိမ်သမုတ်ရာအရပ်၌"** ဟုဖွင့်လေသည်။]
ဧဝရှုပံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော မြစ်ကို။
နဒီပါရသီမံ၊ နဒီပါရသိမ်ကို။
သမ္မနိတုံ၊ ငှာ။
အနုဇာနာမိ၊ ၏။
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
[ယတ္ထနှင့်အရတူအောင် ဧဝရူပံကို "မြစ်" ဟု ပေးလိုက်သည်။ ယောဇနာအလို "ဤသို့သဘောရှိသော အရပ်" ဟုပေး။]
ဓုဝနာဝါ ဝါ၊ သည်သော်လည်းကောင်း။
ဓုဝသေတု ဝါ၊ သည်သော်လည်းကောင်း။
အဘိမုခတိတ္ထေ၊ ရှေးရှုဖြစ်သော ဆိပ်၌။
သစေ နတ္ထိ(ဧဝံသတိ)။
ဤသကံ၊ စဥ့်ငယ်။
ဥဒ္ဓံ၊ အထက်သို့။
အဘိရုဟိတွာ ဝါ၊ တက်၍သော်လည်းကောင်း။
အဓော၊ အောက်သို့။
ဩရောဟိတွာ ဝါ၊ သက်၍သော်လည်းကောင်း။
အတ္ထိ၊ အံ့။
ဧဝမ္ပိ၊ ဤသို့ ရှိပြန်သော်လည်း။
ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ ဝါဒန္တရ။
ကရဝီကတိဿတ္ထေရော၊ သည်။
ဂါဝုတ္တမတ္တဗ္ဘန္တရေပိ၊ တစ်ဂါဝုစ်မျှ၏ အတွင်း၌လည်း။
(သစေ အတ္ထိ။ ဧဝံသတိ။)
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
အာဟ၊ ပြီ။
စ ပန၊ ထပ်၍ဆက်ဦးအံ့။
ဣမံ နဒီပါရသီမံ၊ ဤနဒီပါရသိမ်ကို။
သမ္မနန္တေန၊ သမုတ်သော ရဟန်းသည်။
ဧကသ္မိံ၊ တစ်ဖက်သော။
တီရေ၊ ကမ်း၌။
ဌတွာ၊ တည်၍။
ဥပရိသောတေ၊ ရေအယဉ်၏အထက်၌။
ဝါ၊ ရေညာ၌။
နဒီတီရေ၊ ၌။
နိမိတ္တံ၊ ကျောက်စသော နိမိတ်ကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
တတော၊ ထိုအထက်ဆုံးနိမိတ်မှ။
ပဋ္ဌာယ၊ ၍။
အတ္တနံ၊ မိမိကိုယ်ကို။
ပရိက္ခိပန္တေန၊ ရစ်ပတ်လျက်။
ယတ္တကံ၊ အကြင်မျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော။
ပရိက္ခိပန္တေန၊ပေ၊ဣစ္ဆတိ။ ။ နိမိတ်ပြောသော ရဟန်းက မြစ်ဘက်၌တည်၍နိမိတ်က မြစ်ကမ်း၏ အထက်အပြင်ဘက်၌ တည်သောကြောင့် "နိမိတ်ပြောသောမိမိကို လှည့်ပတ်၍" ဟု ဆိုသည်၊ "ယတ္တကံ ပရိစ္ဆေဒံ ဣစ္ဆတိ" ဖြင့် အောက်ရေညာသို့သွားသောအခါ မိမိအလိုရှိသလောက် အတောင် ၂၀,၃၀ စသည် ပိုင်းခြားပြီးလျှင်ကျောက် စသော နိမိတ်ထားရမည်ဟု ပြသည်။
ပရိစ္ဆေဒံ၊ အပိုင်းအခြားကို။
ဣစ္ဆတိ၊ အလိုရှိ၏။
တဿ၊ ထိုမျှလောက်သော အပိုင်းအခြား၏။
ပရိယောသာနေ၊ အဆုံး၌။
အဓောသောတေပိ၊ ရေအယဉ်၏ အောက်၌လည်း။
ဝါ၊ ရေအစုန်၌လည်း။
နဒီတီရေ၊ ၌။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
ပရတီရေ၊ ဟိုဖက်ကမ်း၌။
သမ္မုခဋ္ဌာနေ၊ ရှေးရှုဖြစ်သော အရပ်၌။
(ဤဖက်ကမ်းနိမိတ်နှင့် တည့်တည့်အရပ်၌။)
နဒီတီရေ၊ ၌။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
တတော၊ ထိုနိမိတ်နေရာမှ။
ပဋ္ဌာယ၊ ၍။
ယတ္တကံ၊ သော။
ပရိစ္ဆေဒံ၊ ကို။
ဣစ္ဆတိ။
တဿ၊ ထိုမျှလောက်သော အပိုင်းအခြား၏။
ဝသေန၊ အစွမ်းအားဖြင့်။
ယာဝ၊ လောက်။
ဥပရိသောတေ၊ ၌။
ပဌမကိတ္တိတနိမိတ္တဿ၊ ပထမပြောအပ်သောနိမိတ်၏။
သမ္မုခါ၊ ရှေးရှုတည့်တည့်၌။
နဒီတီရေ၊ ၌။
နိမိတ္တံ၊ သည်။
(အတ္ထိ)။
တာဝ၊ ထိုမျှလောက်။
(ပထမနိမတ်နှင့်တည့်တည့် ဟိုဖက်ကမ်းဝယ် ချထားအပ်သောနိမိတ်တိုင်အောင်။)
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
ပစ္စာဟရိတွာ၊ တစ်ဖန်ပြန်ဆောင်၍။
ပဌမကိတ္တိတနိမိတ္တေန၊ ပထမပြောအပ်ပြီးသော နိမိတ်နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
ဃဋေတဗ္ဗံ၊ ဆက်စပ်စေရာ၏။
အထ၊ ထိုမှနောက်၌။
သဗ္ဗနိမိတ္တာနံ၊ အလုံးစုံသော နိမိတ်တို့၏။
အန္တော၊ ၌။
ဌိတေ၊ တည်ကုန်သော။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
ဟတ္ထပါသဂတေ၊ ဟတ္ထပါသ်သို့ရောက်သည်တို့ကို။
ကတွာ၊ ၍။
ကမ္မဝါစာယ၊ ဖြင့်။
သီမာ၊ သမာနသံဝါသကသိမ်ကို။
သမ္မနိတဗ္ဗာ၊ ၏။
နဒိယံ၊ ၌။
ဌိတာ၊ တည်သောရဟန်းတို့သည်။
အနာဂတာ၊ မလာကုန်သည်။
(သမာနာ)
ပိ၊ ဖြစ်ကုန်သော်လည်း။
ကမ္မံ၊ ကို။
န ကောပေန္တိ၊ မပျက်စေကုန်။
[မြစ်က ဤ နဒီပါရသိမ်တွင် မပါဝင်သောကြောင့်တည်း။]
သမ္မုတိပရိယောသာနေ၊ သမုတ်ခြင်း၏ အဆုံး၌။
နဒိံ၊ ကို။
ဌပေတွာ၊ ထား၍.
နိမိတ္တာနံ၊ နိမိတ်တို့၏။
(ကမ်းနှစ်ဖက်၌ရှိသော နိမိတ်တို့၏။)
အန္တော၊ ၌။
ပါရတီရေ စ၊ ဟိုဖက်ကမ်း၌လည်းကောင်း။
ဩရိမတီရေ စ၊ ဤဖက်ကမ်း၌လည်းကောင်း။
ဧကသီမာ၊ တစ်သိမ်တည်းသည်။
ဟောတိ။
နဒီပန၊ သည်ကား။
ဗဒ္ဓသီမာသင်္ချံ၊ ဗဒ္ဓသိမ်ဟူသော အရေအတွက်သို့။
န ဂစ္ဆတိ၊ မရောက်။
ဟိ၊ မှန်။
သာ၊ ထိုမြစ်သည်။
ဝိသုံ၊ ဗဒ္ဓသိမ်မှ သီးခြား။
နဒိသီမာ ဧဝ၊ နဒီသိမ်သာတည်း။
အန္တောနဒိယံ၊ မြစ်၏အတွင်း၌။
ဒီပကော၊ ကျွန်းငယ်သည်။
သစေ ဟောတိ။
(ဧဝံသတိ)။
တံ၊ ထိုကျွန်းငယ်ကို။
အန္တောသီမာယ၊ ၌။
ကာတုကာမေန၊ ပြုလိုသော ရဟန်းသည်။
ပုရိမနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။
အတ္တနာ၊ မိမိသည်။
ဌိတတီရေ၊ တည်ရာကမ်း၌။
အန္တေဌိတေ၊ပေ၊ သမ္မနိတဗ္ဗာ။ ။ သစေ ဧကံ ဂါမခေတ္တံ ဟောတိ၊ ဥဘောသုတီရေသု သဗ္ဗနိမိတ္တာနံ အန္တော ဌိတေ ဘိက္ခူ ဟတ္ထပါသဂတေ ကတွာ သမ္မနိတဗ္ဗာ၊ နာနာဂါမခေတ္တံ စေ၊ သမာနသံဝါသကသီမာ ဗန္ဓနကာလေ အနာဂန္တုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ၊ အဝိပ္ပဝါသသီမာသမ္မုတိယံ ပန အာဂန္တဗ္ဗမေဝ၊- သာရတ္ထ၊ အခြား ဂါမခေတ်ကို အတွင်းသွင်း၍ သမုတ်တုန်းကလည်း ဤအဓိပ္ပာယ်မျိုး ပြခဲ့ပြီ။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
ဒိပကဿ၊ ကျွန်းငယ်၏။
ဩရိမန္တေ စ၊ ဤဖက်အစွန်း၌လည်းကောင်း။
ပါရိမန္တေ စ၊ ဟိုဖက်အစွန်း၌လည်းကောင်း။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗံ။
အထ၊ ထိုမှနောက်၌။
ပရတီရေ၊ ၌။
နဒိယာ၊ ၏။
ဩရိမတီရေ၊ ၌။
နိမိတ္တဿ၊ ၏။
သမ္မုခဋ္ဌာနေ၊ ရှေးရှုဖြစ်သောအရပ်၌။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
တတော၊ ထိုရှေးရှုရာအရပ်မှ။
ပဋ္ဌာယ၊ ၍။
ပုရိမနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။
ယာဝ၊ လောက်။
ဥပရိသောတေ၊ ရေညာ၌။
ပဌမကိတ္တိတနိမိတ္တဿ၊ ၏။
သမ္မုခါ၊ ရှေးရှု တည့်တည့်၌။
နိမိတ္တံ၊ သည်။
(အတ္ထိ)။
တာဝ၊ ထိုနိမိတ်တိုင်အောင်။
ကိတ္တေတဗ္ဗံ။
အထ၊ ထိုမှနောက်၌။
ဒီပကဿ၊ ၏။
ပါရိမန္တေ စ၊ ၌လည်းကောင်း။
ဩရိမန္တေ စ၊ ၌လည်းကောင်း။
ပေ။
ဃဋေတဗ္ဗံ၊ ဆက်စပ်စေရာ၏။
အထ၊ ထို့နောက်၌။
ဒွီသု၊ နှစ်ဖက်ကုန်သော။
တီရေသု၊ ကမ်းတို့၌လည်းကောင်း။
ဒီပကေ စ၊ ၌လည်းကောင်း။
သဗ္ဗေဝ၊ အလုံးစုံသာလျှင်ဖြစ်ကုန်သော။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
ဟတ္ထပါသဂတေ၊ တို့ကို။
ကတွာ၊ ၍။
ကမ္မဝါစာယ၊ ဖြင့်။
သီမာ သမ္မနိတဗ္ဗာ။
[ဤ၌လည်း ဂါမချင်းမတူလျှင် သမာနသံဝါသကသိမ်သမုတ်ခိုက်၌ အားလုံးလာဖို့မလိုသေး။]
နဒိယံ၊ ၌။
ဌိတာ၊ တည်သော ရဟန်းတို့သည်။
အနာဂစ္ဆန္တာပိ၊ မလာကုန်သော်လည်း။
ကမ္မံ၊ ကို။
န ကောပေန္တိ၊ ကုန်။
သမ္မုတိပရိယောသနေ၊ ၌။
နဒိံ၊ ကို။
ဌပေတွာ၊ ၍။
နိမိတ္တာနံ၊ တို့၏။
အန္တော၊ ၌။
တီရဒွယံ စ၊ ကမ်းနှစ်ဖက်အပေါင်းသည်လည်းကောင်း။
ဒီပကော စ၊ သည်လည်းကောင်း။
ဧကသီမာ၊ တစ်သိမ်တည်းသည်။
ဟောတိ။
နဒီ ပန၊ သည်ကား။
နဒိသီိမာယေဝ၊ နဒီသိမ်သာတည်း။
ပန၊ ဆက်။
ဒီပကော၊ သည်။
ဝိဟာရသီမာပရိစ္ဆေဒတော၊ ကျောင်းတိုက်သိမ်၏အပိုင်းအခြားမှ။
[ကျောင်းတိုက်ကိုက မြစ်ကမ်းဝယ် တည်နေသော ကျောင်းတိုက်ဖြစ်၍ နဒီပါရသိမ်သမုတ်သောအခါ ဝိဟာရသည် သိမ်တွင်းပါဝင်နေ၏။ ထို့ကြောင့် "ဝိဟာရသီမာပရိစ္ဆေဒတော" ဟု ဆိုသည်။]
ဥဒ္ဓံ ဝါ၊ အထက်၌သော်လည်းကောင်း။
အဓော ဝါ၊ အောက်၌သော်လည်းကောင်း။
အဓိကတရော၊ ပိုလွန်နေသည်။
သစေ ဟောတိ၊ အံ့။
(ဝါသဒ္ဒါ ပါသောကြောင့် တစ်ဖက်ဖက်က ပိုရမည်။ နှစ်ဖက်လုံးမပိုရ။)
အထ၊ ထိုသို့ဖြစ်လျှင်။
ဝိဟာရသီမာပရိစ္ဆေဒနိမိတ္တဿ၊ ကျောင်းတိုက်သိမ်အပိုင်းအခြားဖြစ်သော နိမိတ်၏။
ဥဇုကမေဝ၊ ဖြောင့်ဖြောင့်သာ။
သမ္မုခိဘူတေ၊ ရှေးရှုဖြစ်၍ဖြစ်သော။
(တည့်တည့်ဖြစ်သော။)
ဒီပကဿ၊ ၏။
ဩရိမန္တေ၊ ဤဖက်အစွန်း၌။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
တတော၊ ထိုနိမိတ်မှ။
ပဋ္ဌာယ၊ ၍။
ဒီပကသိခရံ၊ ကျွန်းငယ်၏ ထိပ်ကို။
ပရိက္ခိပန္တေန၊ လက်ယာရစ် လှည့်လည်လျက်။
ပုန၊ ဖန်။
ဒီပကဿ၊ ၏။
ဩရိမန္တေ၊ ၌လည်းကောင်း။
နိမိတ္တသမ္မုခေ၊ နိမိတ်၏ ရှေးရှုဖြစ်သော။
(နိမိတ်၏ တည့်တည့်ဖြစ်သော။)
ပါရိမန္တေ၊ ဟိုဖက်အစွန်၌လည်းကောင်း။
နိမိတ္တံ၊ ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
တတော၊ ထိုအခါမှ။
(ကျွန်းထိပ်၏ ဟိုဖက်နိမိတ်ကို ပြောပြပြီးရာ အခါမှ။)
ပရံ၊ နောက်၌။
ပုရိမနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။
(ရှေ့ဒီပကပါသောနဒီပါရသိမ်သမုတ်နည်းဖြင့်သာ။)
ပါရတီရေ၊ ဟိုဖက်ကမ်း၌။
သမ္မုခနိမိတ္တံ၊ ရှေးရှုဖြစ်သော နိမိတ်ကို။
အာဒိံကတွာ၊ အစပြု၍။
ပါရတီရနိမိတ္တာနိ စ၊ ဟိဖက်ကမ်းနိမိတ်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဒီပကဿ၊ ၏။
ပါရိမနွတဩရိမန္တနိမိတ္တာနိ စ၊ ဟိုဖက်အစွန်း ဤဖက်အစွန်းဖြစ်သော နိမိတ်တို့ကိုလည်းကောင်း။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
ပဌမကိတ္တိတ နိမိတ္တေန၊ နှင့်။
သဒ္ဓိံ, ဃဋနာ၊ ဆက်စပ်ခြင်းကို။
ကာတဗ္ဗာ၊ ၏။
(ဤသိမ်၌တစ်ဖက်က ကျွန်းဆွယ်အတွက် နိမိတ်နှစ်လုံး ထားရသောကြောင့် သိမ်နိမိတ် (၁၀)လုံးရှိသည်။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
သမ္မတာ၊ သော။
သီမာ၊ သည်။
ပဗ္ဗတသဏ္ဌာနာ၊ တောင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည််။
ဟောတိ။
[ပဗ္ဗတဿ+ သဏ္ဌာနံ ပဗ္ဗတသဏ္ဌာနံ။ ပဗ္ဗတသဏ္ဌာနံ ဝိယ သဏ္ဌာနံ ဧဝိဿာတိပဗ္ဗတသဏ္ဌာနာ။ "ကျွန်း၏ ထိပ်ဖက်ကို အထက်ထောင်၍ ကြည့်လျှင် တောင်၏ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် တူသည်" ဟူလို။]
ပန၊ ဆက်။
ဒီပကော၊ သည်။
ဝိဟာရသီမာပရိစ္ဆေဒတော၊ မှ။
ဥဒ္ဓမ္ပိ၊ ၌လည်းကောင်း။
အဓောပိ၊ ၌လည်းကောင်း။
အဓိကတရော၊ ပိုလွန်နေသည်။
သစေ ဟောတိ။
(ဧဝံသတိ)။
ပုရိမနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။
(ဒီပကပါသော ဒုတိယနဒီပါရသိမ်သမုတ်နည်းဖြင့်သာ။)
ဒီပကဿ၊ ၏။
ဥဘောပိ၊ နှစ်ဖက်လည်းဖြစ်ကုန်သော။
သိခရာနိ၊ အစွန်းတို့ကို။
(ထိပ်တို့ကို။)
ပရိက္ခိပိတွာ၊ လက်ယာရစ် လှည့်ပတ်၍။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေန္တေန၊ ပြောပြလျက်။
နိမိတ္တဃဋနာ၊ နိမိတ်တို့၏ ဆက်စပ်ခြင်းကို။
ကာတဗ္ဗာ၊ ၏။
[ဤသိမ်၌ ကျွန်းဆွယ်နှစ်ဖက်အတွက် နိမိတ်နှစ်လုံးစီထားရသောကြောင့် နိမိတ် (၁၂)လုံး ရှိသည်။]
ဧဝံ၊ သို့။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
သမ္မတာ၊ သော။
သီမာ၊ သည်။
မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာနာ၊ မုရိုးစည်၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။
ဟောတိ။
[ကျွန်းနှစ်ဖက်က ရှည်ထွက်နေသည့်အတွက် အလယ်က တုတ်၍, မြစ်ကမ်းနှစ်ဖက်က ကျဉ်းနေသောကြောင့် အလယ်တုတ်၍ အဖျားနှစ်ဖက်ကျဉ်းသော မုဒင်္ဂသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ ရှေး၌ တစ်ဖက်ကျဉ်းသော မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာန်ကိုလည်းပြခဲ့၏။]
ဒီပကော၊ သည်။
ဝိဟာရသီမာပရိစ္ဆေဒဿ၊ ၏။
အန္တော၊ ၌။
ခုဒ္ဒကော၊ ငယ်နေသည်။
သစေ ဟောတိ။
(ဧဝံသတိ)။
သဗ္ဗပဌမနယေန၊ အလုံးစုံတို့၏ရှေးဖြစ်သော သမုတ်နည်းဖြင့်။
ဒီပကေ၊ ၌။
နိမိတ္တာနိ၊ တို့ကို။
ကိတ္တေတဗ္ဗာနိ၊ ကုန်၏။
ဧဝံ၊ သို့။
ကိတ္တေတွာ၊ ၍။
သမ္မတာ၊ သော။
သီမာ၊ သည်။
ပဏဝသဏ္ဌာနာ၊ ထက်စည်၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။
ဟောတိ။
[ကျွန်းငယ်က နှစ်ဖက်လုံး ကြုံ၍, ဟိုဖက် ဒီဖက်ကမ်းက ကျယ်နေသောကြောင့် ထက်စည်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။]
**သီမာနုဇာနနကထာ၊ သည်**။
**နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ**။