Issues
Select Version
云台教理组
中文
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā

Ajjhārāmeupāhanapaṭikkhepakathā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

**အဘိဇီဝနိကဿာတိ**၊ ကား။ ယေန သိပ္ပေန၊ အကြင် အတတ်ဖြင့်။ အဘိဇီဝန္တိ၊ အသက်မွေးကြကုန်၏။ ဇီဝိကံ၊ အသက်မွေးမှုကို။ ကပ္ပေန္တိ၊ ပြုကြကုန်၏။ [ဇီဝနံ ဝုတ္တိ ဇီဝိကာ၊ အဘိဓာန် (၄၄၅)။] တဿ၊ ထို အတတ်၏။ ကာရဏာ၊ အကြောင်းကြောင့်။ သဂါရဝါ၊ပေ၊ ဝိဟရိဿန္တိ နာမ၌စပ်။) ဣတိ အတ္ထော၊
**ဣဓ ခေါ တံ ဘိက္ခဝေ**တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ တန္တိ၊ တံဟူသော သဒ္ဒါသည်။ နိပါတမတ္တံ၊ အနက်မရ နိပါတ်မျှသာတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤ သာသနာတော်၌။ သောဘေယျာထ၊ တင့်တယ်ကုန်ရာအံ့လော။ ဣတိ အတ္ထော၊
**ယံ တုမှေ**တိ၊ ကား။ ယေ တုမှေ၊ အကြင် သင်တို့သည်။ (အဂါရဝါ၊ ပေ၊ ဝိဟရေယျာထ၌ စပ်။) [ယံ ကို ဝစနဝိပလ္လာသ ဟု ကြံပါ။]
အထ ဝါ၊ ကား။ တုမှေ၊ တို့သည်။ ယဒိ (ဝိဟရေယျာထ)၊ အကယ်၍ နေကြကုန်အံ့။ ဣတိ၊ ဤအနက်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်။ ဝါ၊ ဆိုလိုသည်။ ဟောတိ။
ဟိ၊ မှန်။ ယဒိ သဒ္ဒသ၊ ယဒိ သဒ္ဒါ၏။ အတ္ထေ၊ အနက်၌။ ယံ နိပါတော၊ ယံ ဟူသော နိပါတ်သည်။ (ဟောတိ)။ [စာအုပ်တို့၌ "အယံ နိပါတော" ဟု ရှိ၏။ "ယံ နိပါတောတိ ယံ ဣတိ နိပါတော" ဟု ယောဇနာရှိသည်။ "ယံ" နိပါတ်သည် ယဒိ အနက်ဟော-ဟူလို။ **"ယံ ဝိဟရေယျာထ၊ အကယ်၍ နေကြကုန်အံ့**။ (ဧဝံ သတိ)။ **သောဘေထ ခေါ၊ တင့်တယ်ကုန်ရာအံ့လော"** ဟု ပါဠိတော်၌ ပေး။ တံ ကား အနက်မရ နိပါတ်မျှသာ။]
**အာစရိယေသူ**တိ အာဒိမှိ၊ အစရှိသော ပါဠိရပ်၌။ (ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော။) ပဗ္ဗဇ္ဇာစရိယော၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာစရိယလည်းကောင်း။ (ရှင်ဖြစ်ရာအခါ၌ သရဏဂုံ ပေးသော ဆရာလည်းကောင်း။) ဥပသမ္ပဒါစရိယော၊ ဥပသမ္ပဒါစရိယလည်းကောင်း။ (ပဉ္စင်းခံရာ အခါ၌ ကမ္မဝါစာ ရွတ်ဆိုသောဆရာလည်းကောင်း။) အဘိဇိဝနိကဿ။ ။ အဘိ ရှေးရှိသော ဇီဝဓာတ်, ယု ပစ္စည်းဖြင့် "အဘိဇီဝနံ" ဟု ရှေးဦးစွာ ဖြစ်စေပြီးမှ သွတ္ထ၌ ဣကပစ္စည်း သက်၍ "အဘိဇီဝနိက" ဟု ပြီးစေ၊ အဘိဇိဝန္တိ ဧတေနာတိ အဘိဇိဝနံ- အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတတ်၊ အဘိဇီဝနံယေဝ အဘိဇိဝနိကံ၊ ဋီကာ၌ "အဘိဇိဝန္တိ ဧတေနာတိ အဘိဇိဝနိကံ" ဟု တစ်ခါတည်း ပြုသွား၏၊ ထို၌ အနိယ ပစ္စည်းမှ ဤ ဣ ရဿ, ယ ကို က ပြုထားသည်ဟု ကြံပါ၊ ဥပမာ နိယျာနီယ မှ နိယျာနိက ဖြစ်သကဲ့သို့တည်း။ နိဿယာစရိယော၊ နိဿရည်းဆရာလည်းကောင်း။ (မှီခိုအပ်သော ဆရာလည်းကောင်း။) ဥဒ္ဒေသာစရိယော၊ ဥဒ္ဒေသာစရိယလည်းကောင်း။ (ပါဠိရွတ်ပြခြင်း၌ ဆရာလည်းကောင်း။ ဝါ၊ စာသင်ပေးသောဆရာလည်းကောင်း။) ဣတိ၊ သို့။ စတ္တာရောပိ၊ လေးပါးလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ဣမေ၊ ဤဆရာတို့သည်။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ အာစရိယော ဧဝ၊ အာစရိယတို့ချည်းသာတည်း။ (ဧဝဖြင့် အာစရိယမတ္တကို ကန့်။)
အဝဿိကဿ၊ ဝါမရှိသေးသော ရဟန်း၏။ ဝါ၊ ဝါမရသေးသော ရဟန်း၏။ ဆဗ္ဗဿော၊ ခြောက်ဝါရှိသော ရဟန်းသည်။ အာစရိယမတ္တော၊ အာစရိယမတ္တတည်း။ ဝါ၊ ဆရာလောက် ကြီးသူတည်း။
ဟိ၊ မှန်။ သော၊ ထိုဝါမရှိသေးသော ရဟန်းသည်။ စတုဝဿကာလေ၊ လေးဝါရှိရာ အခါ၌။ တံ၊ ထို ရဟန်းကို။ နိဿယ၊ မှီ၍။ ဝစ္ဆတိ၊ နေလတ္တံ့။ ဧဝံ၊ ဤသို့လျှင်။ ဧကဝဿဿ၊ တစ်ဝါရှိသော ရဟန်း၏။ သတ္တဝဿော၊ ခုနစ်ဝါရှိသော ရဟန်း၏။ အဋ္ဌဝဿော၊ ရှစ်ဝါရှိသော ရဟန်းသည်။ (အာစရိယမတ္တော၊ တည်း။) တိဝဿဿ၊ သုံးဝါရှိသော ရဟန်း၏။ နဝဝဿော၊ ကိုးဝါရှိသော ရဟန်းသည်။ (အာစရိယမတ္တော၊ တည်း။) စတုဝဿဿ၊ လေးဝါးရှိသော ရဟန်း၏။ ဒသဝဿော၊ ဆယ်ဝါရှိသော ရဟန်းသည်။ (အာစရိယမတ္တော၊ တည်း။)
ဣမေပိ၊ ဤ ရဟန်းအားလုံးတို့သည်လည်း။ အာစရိယမတ္တာဧဝ၊ အာစရိယမတ္တတို့ချည်းသာတည်း။ ဝါ၊ ဆရာလောက်ကြီးသူတို့ချည်းသာတည်း။
ပန၊ ကား။ ဥပဇ္ဈာယဿ၊ ဥပဇ္ဈာယ်၏။ သန္ဒိသမ္ဘတ္တာ၊ သန္ဒိဋ္ဌ, သမ္ဘတ္တဖြစ်ကုန်သော။ သဟာယဘိက္ခူ၊ သီတင်းသုံးဖော်ဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည်လည်းကောင်း။ ပန၊ သည်သာမကသေး။ ယေ ကေစိ၊ အမှတ်မရှိ ကြွင်းမဲ့ ဥဿုံအလုံးစုံသောရဟန်းတို့သည်။ ဒဿဟိ ဝဿေဟိ၊ ဆယ်ဝါတို့ဖြင့်။ မဟန္တတရာ၊ မိမိထက် သာ၍ ကြီးကုန်၏။ တေ ဝါ၊ ထို ရဟန်းတို့သည်လည်းကောင်း။ အာစရိယမတ္တာ။ ။ အာစရိယဿ+မတ္တံ (ပမာဏံ) ယေသန္တိ အာစရိယမတ္တာဆရာ၏ အတိုင်းအရှည်ရှိသူ၊ ဝါ- ဆရာလောက်ကြီးသူတို့၊ ဝါမရသေးသော ရဟန်းထက်ခြောက်ဝါ ကြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် (ဝါမရသေးသော) ရဟန်းက လေးဝါရှိသောအခါ ဆယ်ဝါ ရနေသောကြောင့် ‌‌လေးဝါရ ရဟန်း၏ နိဿရည်းဆရာ ဖြစ်နိုင်၏၊ ထို့ကြောင့် ဝါမရသေးသူထက် ခြောက်ဝါ ကြီးသူကို အာစရိယမတ္တ (ဆရာလောက်ရှိသူ) ဟု ခေါ်ရ၏၊ ထို့အတူ တစ်ဝါရသူထက် ခုနစ်ဝါကြီးသူ၏ အာစရိယမတ္တဖြစ်ပုံ စသည်ကိုလည်း သိပါ။ တေ သဗ္ဗေပိ၊ ထိုအလုံးစုံသော ရဟန်းတို့သည်လည်း။ (ဥပဇ္ဈာယ်၏ သဟာယဘိက္ခု, မိမိထက် ဆယ်ဝါကြီးသော ဘိက္ခုတို့သည်လည်း။) ဥပဇ္ဈာယမတ္တာနာမ၊ တို့မည်၏။ ဝါ၊ ဥပဇ္ဈာယ်လောက်သော ကြီးသူတို့ မည်၏။
ဧတ္တကေသု၊ ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော။ ဘိက္ခုသု၊ တို့သည်။ (အစရိယ, အာစရိယမတ္တ, ဥပဇ္ဈာယ, ဥပဇ္ဈာယမတ္တဖြစ်သော ရဟန်းတို့သည်။) အနုပါဟနေသု၊ ဖိနပ်မရှိကုန်သည်ဖြစ်၍။ စင်္ကမန္တေသု၊ စင်္ကြံသွားကုန်လတ်သော်။ သဥပါဟနဿ၊ ဖိနပ်ရှိသည်ဖြစ်၍။ စင်္ကမတော၊ စင်္ကြံသွားသော ရဟန်း၏။ အာပတ္တိ၊ ဒုက္ကဋ် အာပတ်သည်။ (ဟောတိ)။
(ယေန၊ အကြင် အနာကြောင့်။) ပါဒတော၊ ခြေမှ။ ခီလသဒိသံ၊ ငုတ်နှင့်တူသော။ မံသံ၊ အသားသည်။ နိက္ခန္တံ၊ ထွက်နေသည်။ ဟောတိ။၊ (သော၊ ထိုအနာသည်။) **ပါဒခီလာဗာဓော**၊ ဓ- မည်၏။
**တိဏပါဒုကာ**တိ၊ ကား။ ယေန ကေနစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော။ တိဏေန၊ မြက်ဖြင့်။ ကတပါဒုကာ၊ ပြုအပ်သော ခြေနင်းတို့ကို။ (ဓာရေန္တိ ၌စပ်။)
**ဟိန္တာလပါဒုကာ**တိ၊ ကား။ ခဇ္ဇူရီပတ္တေဟိ၊ သင်ပေါင်းရွက်တို့ဖြင့်။ ဝါ၊ စွန်ပလွန်ရွက်တို့ဖြင့်။ ကတပါဒုကာ၊ တို့ကို။ (ဓာရေန္တိ)။ ဟိန္တာလပတ္တေဟိပိ၊ ဓနုန်းရွက်တို့ဖြင့်လည်း။ (ကပါဒုကာ၊ သည်။) န ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ မအပ်သည်သာ။
**ကမလပါဒုကာ**တိ၊ ကား။ ကမလတိဏံ နာမ၊ တောင်ကြာမြက် မည်သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တေန၊ ထို မြက်ဖြင့်။ ကတပါဒုကာ၊ တို့ကို။ (ဓာရေန္တိ)။ ဥသီရပါဒုကာတိပိ၊ ပန်းရင်းမြက်ဖြင့် ပြုအပ်သော ခြေနင်းတို့ဟူ၍လည်း။ ဝဒန္တိ၊ ဆိုကြကုန်၏။
**ကမ္မလပါဒုကာ**တိ၊ ကား။ ဥဏ္ဏာဟိ၊ သားမွေးတို့ဖြင့်။ ကတပါဒုကာ၊ တို့ကို။ (ဓာရေန္တိ)။ [ဥဏ္ဏာဟိ ကတပါဒုကာတိ ဥဏ္ဏာလောမမယကမ္ပလေဟိ, ဥဏ္ဏာ လောမေဟိဧဝ ဝါ ကတပါဒုကာ၊- ဋီကာ၊ ပထမနည်းအလိုသားမွေးဖြင့်ပြီးသော သက္ကလပ်တို့ဖြင့် ပြုအပ်သော ခြေနင်း၊ ဒုတိယနည်းအလိုသားမွေးတို့ဖြင့် ပြုအပ်သော ခြေနင်း။] ပါဒခီလာဗာဓော။ ။ အဋ္ဌကထာ၌ "ပါဒတော ခီလသဒိသံ" စသည်ဖြင့် အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ထား၏၊ ထို အဖွင့်အတိုင်းဆိုလျှင် အနာကို မရ, ထွက်သော အသားကိုသာရသည်၊ ထို့ကြောင့် "ယေန" ဟု လည်းကောင်း, "သော " ဟုလည်းကောင်းထည့်၍ အဗာဓ ရအောင် အနက်ပေးရသည်၊ "ပါဒတော+နိက္ခန္တံ+ခီလံ+ယေနာတိ ပါဒခီလော၊ ပါဒခီလော စ+သော+အာဗာဓော စာတိ ပါဒခီလာဗာဓော" ဟု ပြု၊ ယောဇနာ၌ကား "ပါဒတော နိက္ခန္တေန ခီလသဒိသေန မံသေန ပဝတ္တော အာဗာဓော ပါဒခီလာဗာဓော" ဟု ဝိဂြိုဟ် ပြုသည်။
**အသင်္ကမနီယာ**တိ၊ ကား။ ဘူမိယံ၊ မြေ၌။ ဝါ၊ တည်ရာ ကြမ်းပြင်စသည်၌။ သုပ္ပဋ္ဌိတာ၊ ကောင်းစွာတည်ကုန်သော။ နိစ္စလာ၊ မလှုပ်ရှားနိုင်ကုန်သော။ အသံဟာရိယာ၊ အရပ်တစ်ပါးသို့ မဆောင်အပ် မဆောင်နိုင်ကုန်သော။ ဝါ၊ မပြောင်းရွှေ့နိုင်ကုန်သော။ (ပါဒုကာ၊ တို့ကို။ အနုဇာနာမိ၌ စပ်)။
**အင်္ဂဇာတံ ဆုပန္တီ**တိ၊ ကား။ အင်္ဂဇာတေနေဝ၊ အင်္ဂါဇာတ်ဖြင့်ပင်။ အင်္ဂဇာတံ၊ နွားမတို့၏ အင်္ဂါဇာတ်ကို။ ဆုပန္တိ၊ တို့ကြကုန်၏။
**ဩဂါဟေတွာ မာရေန္တီ**တိ၊ ကား။ အန္တောဥဒကေ၊ ရေ၏အတွင်း၌။ ဒဠှံ၊ မြဲမြံစွာ။ ဂါဟေတွာ၊ သက်ဝင်စေ၍။ ဝါ၊ နှစ်၍။ မာရေန္တိ၊ သတ်ကြကုန်၏။