**အထ ခေါ၊ ပေ၊ တေနုပသင်္ကမီ**တိ ဧတ္ထ၊ ၌။
(အတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော။)
ဘဂဝါ၊ သည်။
တမှာ သမာဓိမှာ၊ ထို အရဟတ္တဖိုလ် သမာဓိမှ။
ဝုဋ္ဌဟိတွာ၊ ထတော်မူပြီး၍။
အနုန္တရမေဝ၊ အခြားမဲ့၌ပင်။
ဗေဓိရုက္ခမူလာ၊ မှ။
ယေန၊ ၌။
အဇပါလနိဂြောဓော၊ အဇပါလ ပညောင်ပင်သည်။
(အတ္ထိ)။
တေန၊ ထို အဇပါလပညောင်းပင်ရှိရာအရပ်သို့။
န ဥပသင်္ကမိ၊ ကြွတော်မူသည် မဟုတ်။
(ချက်ခြင်းကြွတော်မူသည်မဟုတ်၊ ဟူလို။)
ပန၊ အဟုတ်ကား။
(ဤ အနွယဝါကျကား "ဣဒမေဝေတ္ထ ဒီပိတံ ဟောတိ" တိုင်အောင်တည်း။)
ဘုတွာ သယတီတိ၊ ဟူ၍။
ဝါ၊ စားပြီး၍ အိပ်၏ဟု။
ဝုတ္တေ၊ ဆိုအပ်သော်။
ဟတ္ထေ၊ လက်တို့ကို။
အဓောဝိတွာ၊ မဆေးမူ၍။
မုခံ၊ ပါးစပ်ကို။
အဝိက္ခာလေတွာ၊ လုတ်မကျင်းမူ၍။
သယနမီပံ၊ အိပ်ရာ၏ အနီးသို့။
အဂန္တွ၊ မသွားမူ၍။
အညံ၊ အခြားသော။
ကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော။
အာလာပသလ္လာပံ၊ အာလာပသလ္လာပကို။
ဝါ၊ ရှေးဦးစွာပြောခြင်း, နောက်ထပ်ပြောခြင်းကို။
အကတွာ၊ မပြုမူ၍။
သယတိစ္စေဝ၊ အိပ်၏ဟူ၍သာ။
ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်။
ဝါ၊ ဆိုလိုသည်။
န ဟောတိ၊ မဟုတ်။
ပန၊ အဟုတ်ကား။
ဘောဇနတော၊ စားပြီးရာအခါမှ။
ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။
သယတိ၊ အိပ်၏။
န နသယတိ၊ မအိပ်မဟုတ်။
သဣတိ ဣဒမေဝ၊ ဤအနက်သည်သာ။
ဝါ၊ ကိုသာ။
ဧတ္ထ၊ ဤ ဘုတွာ သယတိဟူသောပါဌ်၌။
ဒီပိတံ၊ ပြအပ်သည်။
ဟောတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ဣဓာပိ၊ ဤအထခေါ လဂဝါ အစရှိသော ပါဠိရပ်၌လည်း။
တမှာ သမာဓိမှာ၊ မှ။
ဝုဋ္ဌဟိတွာ၊ ၍။
အနန္တရမေဝ၊ ပင်။
ပက္ကမိ၊ ပြီ။
ဣတိ ဝုတ္တံ န ဟောတိ။
ပန၊ အဟုတ်ကား။
(စ အနက်မရှိ) ဝုဋ္ဌာနတော၊ ထပြီးရာ အခါမှ။
ပစ္ဆာ၊ ၌။
ပက္ကမိ၊ ပြီ။
န နပက္ကာမိ၊ မကြွ မဟုတ်။
ဣတိ ဣဒမေဝ၊ ဤအနက်သည်သာ။
ဝါ၊ ကိုသာ။
ဧတ္ထ၊ ဤ အထ ခေါ ဘဝဝါ အစရှိသော ပါဠိရပ်၌။
ဒီပိတံ၊ ပြတော်မူအပ်သည်။
ဝါ၊ ပြတော်မူလိုရင်းသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
အနန္တရံ၊ ထတော်မူပြီးသည်၏အခြားမဲ့၌။
အပက္ကမိတွာ၊ ဖဲကြွတော်မမူဘဲ။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ကိံ၊ အဘယ်ကို။
အကာသိ၊ ပြုတော်မူသေးသနည်း?
ဣတိ၊ ဤကားအမေးတည်း။
အပရာနိပိ၊ ပလ္လင်္ကသတ္တာဟမှ အခြားလည်းဖြစ်ကုန်သော။
တီဏိ၊ သုံးခုကုန်သော။
သတ္တာဟာနိ၊ သတ္တာဟတို့ကို။
ဗောဓိသမီပေယေဝ၊ ဗောဓိပင်၏ အနီး၌ပင်။
**ဣဒမေဝေတ္ထ ဒီပိတံ**။ ။**"ဘုတွာ သယတိ၊ စားပြီး၍အိပ်"** ဟူရာ၌ ယခုအခါနေ့ဆွမ်းစားပြီးလျှင် အိပ်နေကြဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် နေ့ဆွမ်းစားပြီးသောအခါမအိပ်ဘဲမနေ အိပ်မြဲ အိပ်ကြသည်သာ။သို့သော် နေ့ဆွမ်းစားပြီးလျှင် လက်ဆေးခြင်း,လုတ်ကျင်းခြင်းစသော ကိစ္စများကို ပြုပြီးမှသာ အိပ်ကြသကဲ့သို့,ထို့အတူ ဘုရားရှင်လည်းဗောဓိပင်မှ အဇပါလနိဂြောဓသို့ ဧကန် ကြွတော်မူသည်ဟုလည်းကောင်း,ထိုသို့ကြွတော်မမူမီ ပြုသင့်ရာ အခြားကိစ္စများကို ပြုတော်မူသေး၏ဟုလည်းကောင်းပြသည်ဟူလို။
ဝီတိနာမေသိ၊ လွန်စေတော်မူပြီ။
တတြ၊ ထိုသို့ လွန်တော်မူရာ၌။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။
အနုပုဗ္ဗီကထာ၊ အစဉ်ဖြစ်သော စကားတည်း။
ကိရ၊ ချဲ့။
ဘဂဝတိ၊ သည်။
ဗုဒ္ဓတ္တံ၊ ဗုဒ္ဓ၏အဖြစ်သို့။
ပတွာ၊ ရောက်တော်မူပြီး၍။
သတ္တာဟံ၊ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး။
ဧကပလ္လင်္ကေန၊ တစ်ခုတည်းသော ထက်ဝယ်တင်ပလ္လင်ဖြင့်။
နိသိန္နေ၊ ထိုင်နေတော်မူလသော်။
ဘဂဝါ၊ သည်။
န ဝုဋ္ဌာတိ၊ ထတော်မမူသေး။
အညေပိ၊ ရအပ်ပြီးသော တရားမှ အခြားလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဗုဒ္ဓတ္တကရာ၊ ဗုဒ္ဓအဖြစ်ကို ပြုတတ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တရားတို့သည်။
အတ္ထ ကိံနု ခေါ၊ ရှိကုန်လေသေးသလော။
ဣတိ၊ သို့။
ဧကစ္စာနံ၊ အချို့ကုန်သော။
ဒေဝတာနံ၊ တို့၏။
ကင်္ခါ၊ သည်။
ဥဒပါဒိ၊ ပြီ။
အထ၊ ယုံမှားခြင်းဖြစ်ရာ ထိုအခါ၌။
ဘဂဝါ၊ သည်။
အဋ္ဌမေ၊ ရှစ်ရက်မြောက်ဖြစ်သော။
ဒိဝသေ၊ ၌။
**သမာပတ္တိတော၊ မှ**။
ဝုဋ္ဌာယ၊ ၍။
ဒေဝတာနံ၊ တို့၏။
ကင်္ခံ၊ ကို။
ဉတွာ၊ ၍။
ကင်္ခါဝိဓမနတ္ထံ၊ ယုံမှားခြင်းကို ပယ်ဖျောက်တော်မူခြင်း အကျိုးငှာ။
အာကာသေ၊ ၌။
ဝါ၊ သို့။
ဥပ္ပတိတွာ၊ ကြွတော်မူ၍။
ယမကပါဋိဟာရိယံ၊ ရေမီးအစုံဖြစ်သော တန်ခိုးပြာဋိဟာကို။
ဒဿေတွာ၊ ၍။
တာသံ၊ ထိုနတ်တို့၏။
ကင်္ခံ၊ ကို။
ဝိဓမိတွာ၊ ပယ်ဖျောက်တော်မူပြီး၍။
ပလ္လင်္ကတော၊ ပလ္လင်တော်မှ။
ဤသကံ၊ စဥ်းငယ်။
ပါစီနနိဿိတေ၊ အရှေ့အရပ်ကိုမှီသော။
(တစ်နည်း) ဤသကံ ပါစီနနိဿိတော၊ စဉ်းငယ် အရှေ့အရပ် ယွန်းသော။
ဥတ္တရဒိသာဘာဂေ၊ မြောက်အရပ်အဖို့၌။
ဌတွာ၊ ရပ်တော်မူ၍။
စတ္တာရိအသင်္ချေယျာနိ၊ လေးအသင်္ချေတို့ပတ်လုံးလည်းကောင်း။
ကပ္ပသတသဟဿဉ္စ၊ ပတ်လုံးလည်းကောင်း။
ဥပစိတာနံ၊ ဆည်းပူးတော်မူအပ်ပြီးကုန်သော။
ပါရမီနံ၊ တော်တို့၏။
ဗလာဓိဂမနဋ္ဌာနံ၊ အစွမ်းတော်ကြောင့် ရအပ်သော အရပ်ဖြစ်သော။
(**"ဖလာဓိဂမနဋ္ဌာနံ၊ အကျိုးဖြစ်သော သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရတော်မူရာ အရပ်ဖြစ်သော"** ဟု ရှိလျှင်ကောင်း၏။)
ပလ္လင်္ကံ၊ ပလ္လင်တော်ကိုလည်းကောင်း။
ဗောဓိရုက္ခဉ္စ၊ ဗောဓိပင်ကိုလည်းကောင်း။
အနိမိသေဟိ၊ မှိတ်ခြင်း မရှိကုန်သော။
အက္ခီဟိ၊ မျက်လုံးတော်တို့ဖြင့်။
သြလောကယမာနော၊ ကြည့်တော်မူလျက်။
သတ္တာဟံ၊ ကို။
ဝီတိနာမေသိ၊ ပြီ။
တံ ဌာနံ၊ ထိုအရပ်သည်။
(မှိတ်ခြင်း မရှိသော မျက်လုံးတော်တို့ဖြင့် ပလ္လင်တော်နှင့် ဗောဓိပင်ကို ကြည့်တော်မူရာ ထိုအရပ်သည်။)
**အနိမေသစေတိယံ**၊ အနိမိသစေတိယမည်သည်။
ဇာတံ၊ ပြီ။အနိမေသေဟိ။ ။နိပုဗ္ဗ မိသဓာတ်ဖြစ်၍ ဘောအနက်ကို ဟောရာ၌ "နိမေသော" ဟုရှိရာသည်၊ "နိမိသ" ကို ပါဌ်မှန်ဆိုလိုလျှင် "အပစ္စည်း" ဟုကြံပါ၊ "နတ္ထိ+ နိမေသော+ ယေသန္တိ အနိမေသာနိ (အက္ခီနိ)" ။[အနိမိသေဟီတိ ဓမ္မပီတိဝိပ္ပာရဝသေန ပဿဒဝိဘာဝနိစ္စလဒတာယ နိမေသရဟိတေဟိ- ဓမ္မပီတိ၏ တစ်ကိုယ်လုံး ပျံ့နှံ့ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ကြည်လင်ခြင်းကို ထင်စွာပြကြောင်းဖြစ်သော မျက်ခွံ၏ လှုပ်ရှားခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် မှိတ်ခြင်းမှ ကင်းကုန်သော၊- ဋီကာ။]
အထ၊ မမှိတ်သော မျက်လုံးတော်ဖြင့် ကြည့်တော်မူရာ (၇)ရက်ကာလ၏အခြားမဲ့၌။
ပလ္လင်္ကဿ စ၊ ၏လည်းကောင်း။
ဌိတဋ္ဌာနဿ စ၊ ရပ်တော်မူရာအရပ်၏လည်းကောင်း။
အန္တရာ၊ အကြား၌။
ပုရတ္ထိမတော စ၊ အရှေ့အရပ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ပစ္ဆိမတော စ၊ အနောက်အရပ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။
အာယတေ၊ ရှည်လျားသော။
ရတနာစင်္ကမေ၊ ရတနာစင်္ကြံတော်၌။
(အရှေ့အနောက် အလျားရှည်သော ရတနာစင်္ကြံတော်၌။)
စင်္ကမန္တော၊ စင်္ကြံကြွတော်မူလျက်။
သတ္တာဟံ၊ ကို။
ဝီတိနာမေသိ၊ ပြီ။
တံ ဌာနံ၊ ထို စင်္ကြံကြွတော်မူရာ အရပ်သည်။
**ရတနစင်္ကမစေတိယံ** နာမ၊ **ရတနမစင်္ကမစေတီ** မည်သည်။
ဇာတံ၊ ပြီ။
[ရတနစင်္ကမေတိဒေဝတာဟိ မာပိတေ ရတနမယစင်္ကမေ။၊ ဋီကာ။]
တတော၊ ထို ရတနစင်္ကမစေတီတော်မှ။
ပစ္ဆိမဒိသာဘာဂေ၊ အနောက်အရပ်အဖို့၌။
ဒေဝတာ၊ တို့သည်။
ရတနဃရံ၊ ရတနာကျောင်းတော်ကို။
မာပယိံသု၊ ဖန်ဆင်းကြကုန်ပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုရတနာကျောင်းတော်၌။
ပလ္လင်္ကေန၊ ဖြင့်။
နိသီဒိတွာ၊ ၍။
**အဘိဓမ္မပိဋကံ**၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဝိသေသတော၊ အထူးအားဖြင့်။
ဧတ္ထ၊ ဤ အဘိဓမ္မာပိဋကတွင်။
အနုန္တနယံ၊ အဆုံးမရှိသော နည်းရှိသော။
သမန္တပဋ္ဌာနံ စ၊ သမန္တပဋ္ဌာန်းကိုလည်းကောင်း။
ဝိစိနန္တော၊ စူးစမ်းဆင်ခြင်တော်မူလျက်။
သတ္တာဟံ၊ ကို။
ဝီတိနာမေသိ၊ ပြီ။
တံ ဌာနံ၊ ထိုအရပ်သည်။
**ရတနဃရစေတိယံ** နာမ၊ ရတနဃရစေတီတော်မည်သည်။
ဇာတံ၊ ဖြစ်ပြီ။
ဧဝံ၊ ဤသို့လျှင်။
ဗောဓိသမီပေယေဝ၊ ဗောဓိပင်၏ အနီး၌သာလျှင်။
စတ္တာရိ၊ လေးပါးကုန်သော။
သတ္တာဟေ၊ ၌။
ဗောဓိရုက္ခမူလာ၊ မှ။
ယေန၊ ၌။
အဇပါလနိဂြောဓော၊ သည်။
(အတ္ထိ)။
တေန၊ သို့။
ဥပသင်္ကမိ၊ ပြီ။
ကိရ၊ ချဲ့။
တဿ နိဂြောဓဿ၊ ၏။
ဆာယာယ၊ ၌။
အဇပါလကာ၊ ဆိတ်ကျောင်းသားတို့သည်။
ဂန္တွာ၊ သွား၍။
နိသီဒန္တိ၊ ကုန်၏။
တေန၊ ကြောင့်။
အဿ၊ ထိုညောင်ပင်၏။
အဇပါလနိဂြောဓောတွေဝ၊ အဇပါလနိဂြောဓ ဟူ၍သာ။
နာမံ၊ သည်။
ဥဒပါဒိ၊ ပြီ။ရတနဃရ။ ။[ရတနဘူတာနံ သတ္တန္နံ ပကရဏနံ တတ္ထ စ အနုတ္တရဿဓမ္မရတနဿ သမ္မသနေနတံ ဌာနံ ရတနဃရစေနိယံ နာမ ဇာတန္တိပိ ဝဒန္တိ၊ တေနေဝ အဋ္ဌသလိနိယံ ရတနဃရံ နာမ န ရတနမယံ ဂေဟံ၊ သတ္တန္နံ ပန ပကရဏာနံ သမ္မသိတဋ္ဌာနံ ရတနဃရန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တံ၊- ဋီကာ။]
အဇပါလ။ ။အဇေ- ဆိတ်တို့ကို၊ ပါလေန္တိ- စောင့်ရှောက်တတ်,ကျောင်းတတ်ကုန်၏၊ ဣတိ အဇပါလာ၊ ကိုယ်ပိုင်ဆိတ်ကို ကျောင်းလျှင် အဇပါလဟုခေါ်၏၊ သူတစ်ပါးဆိတ်ကို အငှားကျောင်းလျှင် "အဇပါလက" ဟု ခေါ်သည်၊ ဂေါပါလ,ဂေါပါလက၌လည်း နည်းတူ၊ ထိုဆိတ်ကျောင်းသားတို့၏ နေ့အခါဝယ် အရိပ်ခိုဖို့ရန်သွား၍နေရာဖြစ်သောကြောင့် "အဇပါလာနံ+ နိဂြောဓော+ အဇလပါနိဂြောဓော(ဆိတ်ကျောင်းသားတို့၏ ညောင်ပင်)" ဟု ထင်ရှားသည် ဤအလို "အဇပါလနိဂြောဓမူလေ- ဆိတ်ကျောင်းသားတို့ အရိပ်ခိုဝင်ရာ၏ အဖြစ်ကြောင့် အဇပါလမည်သော ပညောင်ပင်၏ အနီးအောက်၌" ဟု ပေး။
အဇပါလ။ ။အဇေ- ဆိတ်တို့ကို၊ ပါလေန္တိ- စောင့်ရှောက်တတ်,ကျောင်းတတ်ကုန်၏၊ ဣတိ အဇပါလာ၊ ကိုယ်ပိုင်ဆိတ်ကို ကျောင်းလျှင် အဇပါလဟုခေါ်၏၊ သူတစ်ပါးဆိတ်ကို အငှားကျောင်းလျှင် "အဇပါလက" ဟု ခေါ်သည်၊ ဂေါပါလ,ဂေါပါလက၌လည်း နည်းတူ၊ ထိုဆိတ်ကျောင်းသားတို့၏ နေ့အခါဝယ် အရိပ်ခိုဖို့ရန်သွား၍နေရာဖြစ်သောကြောင့် "အဇပါလာနံ+ နိဂြောဓော+ အဇလပါနိဂြောဓော(ဆိတ်ကျောင်းသားတို့၏ ညောင်ပင်)" ဟု ထင်ရှားသည် ဤအလို "အဇပါလနိဂြောဓမူလေ- ဆိတ်ကျောင်းသားတို့ အရိပ်ခိုဝင်ရာ၏ အဖြစ်ကြောင့် အဇပါလမည်သော ပညောင်ပင်၏ အနီးအောက်၌" ဟု ပေး။
**သတ္တာဟံ ဝိမုတ္တိသုခပဋိသံဝေဒီ**တိ၊ ကား။
တတြာပိ၊ ထို အဇပါလပညောင်ပင်၌လည်း။
ဓမ္မံ၊ တရားတော်ကို။
ဝိစိနန္တောယေဝ၊ သာလျှင်။
ဝိမုတ္တိသုခံ၊ ကို။
ပဋိသံဝေဒေန္တော၊ လျက်။
နိသီဒိ၊ ပြီ။
ဧသ ရုက္ခော၊ ဤ အဇပါလပညောင်ပင်သည်။
ဗောဓိတော၊ ဗောဓိပင်မှ။
ပုရတ္ထိမဒိသာဘာဂေ၊ အရှေ့အရပ်အဖို့၌။
ဟောတိ၊ ရှိ၏။
စပန၊ ထပ်၍ဆက်ဦးအံ့။
ဧတ္ထ၊ ဤအဇပါလပညောင်းပင်၏ အနီးအောက်၌။
ဘဂဝတိ၊ သည်။
ဧဝံ၊ ဤ ဆိုအပ်ပြီးသော အစီအစဉ်အားဖြင့်။
နိသိန္နေ၊ သီတင်းသုံးတော်မူလသော်။
ဧကော၊ သော။
ဗြာဟ္မဏော၊ သည်။
ဂန္တွာ၊ သွား၍။
ပဥံ၊ ပြဿနာကို။
ပုစ္ဆိ၊ ပြီ။
တေန၊ ကြောင့်။
**အထ ခေါ အညတရော** တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။
(သံဂီတိကာရေဟိ) ဝုတ္တံ။
တတ္ထ၊ ထို အထခေါ အညတရောအစရှိသော စကားရပ်၌။**ကေစိဝါဒ**။ ။ ဇပန္တီတိ ဇပါ၊ န+ဇပါ၊ ဝေဒမန္တာန်ကိုမရွတ်အံ့နိုင်သောပုဏ္ဏားအိုတို့၊ အာလန္တိ ဧတ္ထာတိ အာလော= ယူရာညောင်ပင်၊ အဇပါနံ+အာလောအဇပါလော- ဝေဒမန္တာန်ကို မရွတ်အံနိုင်သော ပုဏ္ဏားအိုတို့၏(နေရာအိမ်ကို) ယူရာဌာနဖြစ်သော ပညောင်းပင်၊ ဤအလို**"အဇပါလနိဂြောဓမူလေ- ဝေဒမန္တာန်ကိုမရွတ်အံနိုင်သော ပုဏ္ဏားအိုတို့၏ နေရာအိမ်ကို ယူရာ၏အဖြစ်ကြောင့် အဇပါလမည်သောပညောင်ပင်၏ အနီးအောက်၌"** ဟု ပေး။[ဘုရားပွင့်တော်မမူမီ ရှေးအခါက ထိုနေရာ၌ပုဏ္ဏားအိုများ အိမ်ဆောက်၍ ဝင်းခြံကာလျက် နေကြသတတ်။]
အပရေဝါဒ။ ။မွန်းတည့်အခါ၌ သတ္တဝါတို့သည် ဤ ပညောင်ပင်အောက်သို့လာ၍အရိပ်ခိုကြသတတ်၊ ထိုကြောင့် "ပါလေတီတိ ပါလော၊ အဇေ+ ပါလောအဇပါလော" ဟု ပြု၊ ဤအလို "အဇပါလနိဂြောဓမူလေ- မွန်းတည့်အခါ ဝင်လာသောသတ္တဝါတို့ကို အရိပ်ဖြင့်စောင့်ရှောက်တတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် အဇပါလမည်သောပညောင်ပင်၏ အနီးအောက်၌" ဟု ပေး။[အဇသဒ္ဒါသည် သတ္တဝါသာမန်ကိုလည်းဟောနိုင်၏။ "အဇဂရော- သတ္တဝါတို့ကို မျိုတတ်သော စပါးကြီးမြွေ" ဟူရာ၌ကဲ့သို့တည်း။]ထိုအကြောင်းအရာများသည် ဘုရားမပွင့်မီ ရှေးတုန်းကဖြစ်ခဲ့သော အကြောင်းအရာများတည်း၊ ဘုရားပွင့်တော်မူရာအခါ၌ကား ထိုအကြောင်းအရာများ မထင်ရှားတော့၊ နာမည်မျှသာ ထင်ရှားတော့သည်။
ဝိမုတ္တိသုခံ ပဋိသံဝေဒေန္တော။ ။တရားတော်ကို ဆင်ခြင်တော်မူသောအခါတရားတော်ကို အာရုံပြုရ၏၊ ဝိမုတ္တိသုခကို ခံစားတော်မူသောအခါ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုရ၏၊ ထိုကိစ္စသည် တစ်ပြိုင်နက် အဖြစ်နိုင်ပါ၊ အဘယ်ကြောင့် "ဓမ္မံ ဝိစိနန္တောယေဝဝိမုတ္တိသုခံ ပဋိသံဝေဒေန္တော" ဟု မိန့်ရပါသနည်း။? အဖြေကား- တရားတော်ကိုဆင်ခြင်တော်မူရင်းပင် အကြားအကြား၌ ဝိမုတ္တိသုခကို ခံစားတော်မူပါသည်၊ထိုကိစ္စနှစ်မျိုးကိုတစ်ပြိုင်နက်မလုပ်ပါ၊ တစ်နည်း "ဓမ္မံ ဝိစိနန္တော ဝိမုတ္တိသုခဥ္စ ပဋိသံဝေဒေန္တော" ဟု ပါဌ်တစ်မျိုးရှိလျှင် ကောင်း၏၊ ဥဒါနဋ္ဌကထာ၌ ဤအတိုင်းပင် ပါဌ်ရှိသည်။ **ဟုံဟုင်္ကဇာတိကေ**တိ၊ ကား။ သော၊ ထိုပုဏ္ဏားကို။ ဝါ၊ သည်။ (ယသ္မာ၊ ကြောင့်။) ဒိဋ္ဌမင်္ဂလိကော နာမ၊ မြင်အပ်သော အာရုံကိုမင်္ဂလာရှိ၏ဟုယုံကြည်သူ မည်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) မာနဝသေန၊ မာန၏ အစွမ်းဖြင့်လည်းကောင်း။ ကောဓဝသေန စ၊ ကောဓ၏ အစွမ်းဖြင့်လည်းကောင်း။ ဟုံဟုန္တိ၊ ဟုံဟုံဟူ၍။ ဝါ၊ ဟေဟေဟူ၍။ ကရောန္တော၊ ပြုလျက်။ ဝိစရတိ ကိရ၊ လှည့်လည်တတ်သတတ်။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ ဟုံဟုံဟုပြုလျက် လှည့်လည်တတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။) ဟုံဟုင်္ကဇာတိကောတိ၊ ဟုံဟုင်္ကဇာတိကဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။
အပရေဝါဒ။ ။မွန်းတည့်အခါ၌ သတ္တဝါတို့သည် ဤ ပညောင်ပင်အောက်သို့လာ၍အရိပ်ခိုကြသတတ်၊ ထိုကြောင့် "ပါလေတီတိ ပါလော၊ အဇေ+ ပါလောအဇပါလော" ဟု ပြု၊ ဤအလို "အဇပါလနိဂြောဓမူလေ- မွန်းတည့်အခါ ဝင်လာသောသတ္တဝါတို့ကို အရိပ်ဖြင့်စောင့်ရှောက်တတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် အဇပါလမည်သောပညောင်ပင်၏ အနီးအောက်၌" ဟု ပေး။[အဇသဒ္ဒါသည် သတ္တဝါသာမန်ကိုလည်းဟောနိုင်၏။ "အဇဂရော- သတ္တဝါတို့ကို မျိုတတ်သော စပါးကြီးမြွေ" ဟူရာ၌ကဲ့သို့တည်း။]ထိုအကြောင်းအရာများသည် ဘုရားမပွင့်မီ ရှေးတုန်းကဖြစ်ခဲ့သော အကြောင်းအရာများတည်း၊ ဘုရားပွင့်တော်မူရာအခါ၌ကား ထိုအကြောင်းအရာများ မထင်ရှားတော့၊ နာမည်မျှသာ ထင်ရှားတော့သည်။
ဝိမုတ္တိသုခံ ပဋိသံဝေဒေန္တော။ ။တရားတော်ကို ဆင်ခြင်တော်မူသောအခါတရားတော်ကို အာရုံပြုရ၏၊ ဝိမုတ္တိသုခကို ခံစားတော်မူသောအခါ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုရ၏၊ ထိုကိစ္စသည် တစ်ပြိုင်နက် အဖြစ်နိုင်ပါ၊ အဘယ်ကြောင့် "ဓမ္မံ ဝိစိနန္တောယေဝဝိမုတ္တိသုခံ ပဋိသံဝေဒေန္တော" ဟု မိန့်ရပါသနည်း။? အဖြေကား- တရားတော်ကိုဆင်ခြင်တော်မူရင်းပင် အကြားအကြား၌ ဝိမုတ္တိသုခကို ခံစားတော်မူပါသည်၊ထိုကိစ္စနှစ်မျိုးကိုတစ်ပြိုင်နက်မလုပ်ပါ၊ တစ်နည်း "ဓမ္မံ ဝိစိနန္တော ဝိမုတ္တိသုခဥ္စ ပဋိသံဝေဒေန္တော" ဟု ပါဌ်တစ်မျိုးရှိလျှင် ကောင်း၏၊ ဥဒါနဋ္ဌကထာ၌ ဤအတိုင်းပင် ပါဌ်ရှိသည်။ **ဟုံဟုင်္ကဇာတိကေ**တိ၊ ကား။ သော၊ ထိုပုဏ္ဏားကို။ ဝါ၊ သည်။ (ယသ္မာ၊ ကြောင့်။) ဒိဋ္ဌမင်္ဂလိကော နာမ၊ မြင်အပ်သော အာရုံကိုမင်္ဂလာရှိ၏ဟုယုံကြည်သူ မည်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) မာနဝသေန၊ မာန၏ အစွမ်းဖြင့်လည်းကောင်း။ ကောဓဝသေန စ၊ ကောဓ၏ အစွမ်းဖြင့်လည်းကောင်း။ ဟုံဟုန္တိ၊ ဟုံဟုံဟူ၍။ ဝါ၊ ဟေဟေဟူ၍။ ကရောန္တော၊ ပြုလျက်။ ဝိစရတိ ကိရ၊ လှည့်လည်တတ်သတတ်။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ ဟုံဟုံဟုပြုလျက် လှည့်လည်တတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။) ဟုံဟုင်္ကဇာတိကောတိ၊ ဟုံဟုင်္ကဇာတိကဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။
ဟုဟုက္ကဇာတိကောတိပိ၊ ဟူ၍လည်း။
ပဌန္တိ၊ ရွတ်ဆိုကြကုန်၏။
ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိကား။
တေန၊ ထိုပုဏ္ဏားသည်။
ဝုတ္တဿ၊ လျှောက်အပ်သော။
ဝစနဿ၊ စကား၏။
(ဗြာဟ္မဏောဟူသော သဒ္ဒါ၏။)
သိခါ ပတ္တံ၊ အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်သော။
ဧတံအတ္ထံ၊ ရဟန္တာဟူသော ဤအနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။
ဝိဒိတွာ၊ သိတော်မူ၍။
တာယံဝေလာယံ၊ ၌။
ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ။
တဿ၊ ထိုဂါထာ၏။
အတ္ထော၊ ကို။
(ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော။)
ဗာဟိတပါပဓမ္မတာယ၊ မျှောအပ်ပြီးသော မကောင်းမှုအကျင့် ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဝါ၊ မကောင်းမှုအကျင့်တို့ကို မျှောပြီးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဗြာဟ္မဏော၊ ဗြာဟ္မဏမည်သော။
ယော၊ အကြင် ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ဒိဋ္ဌမင်္ဂလိကတာယ၊ မြင်အပ်သောအာရုံကိုမင်္ဂလာရှိ၏ဟု ယုံကြည်သူ၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဟုံဟုင်္လာရကသာဝါဒိပါပဓမ္မယုတ္တော၊ ဟုံဟုံဟုပြုတတ်သော မာန, ကောဓ, ရာဂဖန်ရည် အစရှိသော မကောင်းမှုအကျင့်တို့နှင့်ယှဉ်သည်။
ဟုတွာ။
ကေဝလံ၊ ဗာတိတပါပဓမ္မအဖြစ်မဖက် သက်သက်။
ဇာတိမတ္တကေန၊ ဗြာဟ္မဏဇာတ်မျှဖြင့်။
ဗြဟ္မညံ၊ ဗြာဟ္မဏ၏အဖြစ်ကို။
နပဋိဇာနာတိ၊ ဝန်ခံသူမဟုတ်။
[ဤဝါကျသည် ဗြာဟ္မဏော ဗာတိတပါပဓမ္မောစသော ပုဒ်တို့၏ ပြောင်းပြန်ရထိုက်သော အနက်တို့ကိုပြသော ဗျတိရေကဝါကျတည်း။]ဗာဟိတပါပဓမ္မတ္တာ၊ ကြောင့်။
ဝါ၊ ကြောင့်။
ဗြာဟ္မဏော၊ ဗြာဟ္မဏာမည်သော။
သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ဟုံဟုင်္ကာရပ္ပဟာနေန၊ ဟုံဟုံဟု ပြုတတ်သောမာန, ကောဓကိုပယ်ခြင်းကြောင့်။
**နိဟုံဟုင်္ကာ**၊ ဟုံဟုံဟု ပြုတတ်သော မာန, ကောဓမရှိသည်လည်းကောင်း။
ရာပါဒိကသာဝါဘာဝေန၊ ရာဂအစရှိသော ဖန်ရည်မရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
**နိဣသာဝေါ**၊ ရာဂအစရှိသော ဖန်ရည်မရှိသည်လည်းကောင်း။
ဟုံဟုင်္ကာဇာတိကော ။ ။ဟုံဟုံ ဣတိ ကရာတီတိ- ဟုံဟုင်္ကော။ကရဓာတ် ကွိပစ္စည်း၊ "ဟုံဟုင်္ကဘာဝ" ဟု ဆိုလိုလျက် ဘာဝပုဒ် အကျေကြံ၊ ဟုံဟုင်္ကော+ ဇာတိယဿတိ ဟုံဟုင်္ကဇာတိကော၊ သမာသန္တကပစ္စည်း၊ မာနလည်းကြီး,ဒေါသလည်းကြီးသောကြောင့် "အစောက္ခ ဇာတိကံ ဒိသွာ" အမြင်ကပ်စရာကို မြင်ရပြီဆိုလျှင် "ဟုံးဟုံး" ဟု(ဟေးဟေး ဖဲပေး ဖဲပေး) ဟု အသံလည်းပြုတတ်, ထိုအသံပြုခြင်းသည်ပင် သူ၏ဝါသနာဖြစ်သောကြောင့် "ဟုံဟုင်္ကဇာတိကော" ဟု ဆိုသည်။
ဘာဝနာနုယောဂယုတ္တစိတ္တတာယ၊ ဘာဝနာကို အဖန်ဖန်အားထုတ်ကြောင်း ဝီရိယနှင့်ယှဉ်သော စိတ်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
**ယတတ္တော**၊ အားထုတ်ကြောင်းဝီရိယနှင့်ယှဉ်သော စိတ်ရှိသည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
သီလသံဝရေန(သီလသံယမေန)၊ စောင့်စည်းကြောင်း သီလဖြင့်။
[ဥဒါနအဋ္ဌကထာ၌ "သီလသံယမေန" ဟု ရှိ၏။]
သညတစိတ္တတာယ၊ စောင့်စည်းအပ်ပြီးသော စိတ်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
**ယတတ္တော**၊ စောင့်စည်းအပ်ပြီးသော စိတ်ရှိသည်လည်းကောင်း။
စတုမဂ္ဂညာဿသင်္ခါတေဟိ၊ လေးပါးသောမဂ်ဉာဏ်ဟုဆိုအပ်ကုန်သော။
ဝေဒေဟိ၊ သိတတ်သောဉာဏ်တို့ဖြင့်။
အန္တံ၊ နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော အဆုံးသို့။
ဂတတ္တာ၊ ရောက်ပြီးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
**ဝေဒန္တဂူ**၊ လေပါးသော မဂ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော အဆုံးသို့ရောက်ပြီးသည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ တစ်နည်း။
ဝေဒါနံ၊ လေးပါးသော မဂ်ဉာဏ်တို့၏။
အန္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်တည်းဟူသော အဆုံးသို့။
ဂတတ္တာ၊ ရောက်ပြီးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
**ဝေဒန္တဝူ**၊ လေးပါးသောမဂ်ဉာဏ်တို့၏အဆုံးဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်ပြီးသည်လည်းကောင်း။
မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယဿ၊ မဂ်တည်းဟူသောမြတ်သောအကျင့်၏။
ဝါ၊ ကို။
ဝုသိတတ္တာ၊ ကျင့်သုံးအပ်ပြီး၏အဖြစ်ကြောင့်။
**ဝုသိတဗြဟ္မစရိယော**၊ ကျင့်သုံးအပ်ပြီးသော မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယရှိသည်လည်းကောင်း။
(ဟုတွာ၊ ၍။)
**ဓမ္မေန**၊ တရားသဖြင့်။
ဗြဟ္မဝါဒံ၊ ငါ ဗြာဟ္မဏဟူသော ဝါဒကို။
ဝဒေယျ၊ ပြောဆိုနိုင်ရာ၏။
အဟံ၊ သည်။
ဗြာဟ္မဏော၊ ဗြာဟ္မဏတည်း။
ဣတိ ဧတံ ဝါဒံ၊ ဤသို့သော ဝါဒကို။
ဓမ္မေန၊ ဖြင့်။
ဝဒေယျ၊ ၏။
[ဗြဟ္မဝါဒံဝဒေယျကို ထပ်ဖွင့်သည်။]
ယဿ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်၏။
သကလေ၊ အလုံးစုံသော။
လောကသန္နဝါသေ၊ စုဝေးတည်နေရာ သတ္တလောက၌။
(ဝါ၊ စုဝေးတည်နေရာသတ္တလောကဝယ်။)
ကုဟိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော။
ဧကာရမ္မဏေပိ၊ တစ်ခုသောအာရုံ၌လည်း။
ရာဂုဿဒေါ၊ ထောင်းလွှားတက်ကြွတတ်သော ရာဂလည်းကောင်း။
ဒေါသုဿဒေါ၊ ထောင်းလွှားတတ်ကြွတတ်သော ဒေါသလည်းကောင်း။
မောသုဿဒေါ၊ လည်းကောင်း။
မာနုဿဒေါ၊ လည်းကောင်း။
ဒိဋ္ဌုဿဒေါ၊ လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဣမေ ဥဿဒါ၊ ဤထောင်းလွှား တက်ကြွတတ်သောတရားတို့သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိကုန်။
[သော၊ သည်။
ဗြဟ္မဝါဒံ၊ ကို။
"ဝဒေယျ" ဟု ရှေ့ပြန်လှည့်။]
ဣတိ(ဧဝံ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော)။**ယတတ္တော**။ ။ ပထမနည်းအလိုအားထုတ်ခြင်းအနက်ရှိသော ယတီဓာတ်တည်း၊ **"ယတ+ အတ္တ"** ဟု ပုဒ်ဖြတ်၊ အတ္တသဒ္ဒါ စိတ်ဟူသော အနက်ဟောတည်း၊ ယတတိဧတေနာတိ ယတော- အားထုတ်ကြောင်း လုံ့လ ဝီရိယ၊ **" ယတေန+ ယုတ္တော+ အတ္တော+ ယဿတိ၊ ယတတ္တော"** ဟု ပြု၊ ဒုတိယနည်းအလို- ယတ၌ စောင့်စည်းခြင်းအနက်ရှိသောယမုဓာတ် **"ယမီယတေ သံယမီယတေဟိ ယတော- စောင့်စည်းအပ်သော စိတ်" "ယတော+ အတ္တာ+ ယဿတိ- ယတတ္တော"** ဟု ပြု။ [လောကသန္နိဝါသေ၏ အဖွင့်ကိုဝေရဥ္ဇကဏ္ဍ၌ ပြခဲ့ပြီ။]